VI SA/Wa 873/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę H. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Urzędu Patentowego RP o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "T." z powodu jego nieużywania, uznając, że trudności technologiczne nie stanowią ważnych powodów usprawiedliwiających brak używania znaku.
Sprawa dotyczyła skargi H. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Urzędu Patentowego RP o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "T." z powodu jego nieużywania przez okres pięciu lat. Skarżąca argumentowała, że napotkała na nieoczekiwane trudności technologiczne w procesie tworzenia produktu leczniczego, co uniemożliwiło jego wprowadzenie na rynek. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że tego typu trudności technologiczne wpisują się w ryzyko gospodarcze i nie stanowią "ważnych powodów" usprawiedliwiających nieużywanie znaku towarowego w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2019 r., która stwierdziła wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "T." z dniem [...] czerwca 2018 r. z powodu jego nieużywania. Podstawą prawną decyzji były przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej dotyczące stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy w przypadku jego nieużywania przez okres pięciu lat, chyba że istnieją ważne powody takiego nieużywania. Skarżąca przyznała, że nie używała znaku towarowego, ale podnosiła, że napotkała na nieoczekiwane trudności technologiczne w procesie opracowania i wdrożenia produktu leczniczego, co znacznie opóźniło prace nad jego wprowadzeniem na rynek. Argumentowała, że opracowanie produktu leczniczego jest skomplikowanym procesem wymagającym spełnienia rygorystycznych norm prawnych, a niedopuszczalne jest wprowadzanie na rynek niedopracowanego produktu. Wskazywała również na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez Urząd Patentowy, w tym pominięcie dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Podkreślił, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie znaków nieużywanych w obrocie gospodarczym. Sąd zinterpretował pojęcie "ważnych powodów" nieużywania znaku, odwołując się do orzecznictwa i doktryny, zgodnie z którą muszą to być istotne przyczyny natury faktycznej lub prawnej, "nieobciążające" uprawnionego, niezależne od jego woli i niemożliwe do przewidzenia lub zapobieżenia (cechy siły wyższej). Sąd uznał, że trudności technologiczne, które napotkała skarżąca w procesie tworzenia produktu leczniczego, wpisują się w zakres ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie stanowią ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku towarowego. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowią. Trudności technologiczne wpisują się w zakres ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie są uznawane za ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie znaku towarowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "ważne powody" nieużywania znaku towarowego muszą mieć charakter zewnętrzny, niezależny od woli uprawnionego, niemożliwy do przewidzenia i zapobieżenia (siła wyższa). Trudności technologiczne w procesie tworzenia produktu leczniczego są natomiast elementem ryzyka gospodarczego, które przedsiębiorca musi uwzględniać.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.w.p. art. 169 § 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Prawo ochronne na znak towarowy wygasa w sytuacji nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.
Dz.U. 2017 poz 776 art. 169 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2; art. 170 ust. 2; art. 153
Pomocnicze
p.w.p. art. 169 § ust. 6
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.
p.w.p. art. 170 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku nie wyłącza wydania decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego, jeżeli nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu nieużywania i w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, natomiast przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony.
p.w.p. art. 153
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Przedsiębiorca, który uzyskuje na podstawie p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy, ma wyłączne prawo dysponowania nim w sposób zarobkowy i zawodowy na obszarze Polski.
k.p.a. art. 98
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 256 § ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
TRIPS art. 19 § ust. 1
Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej
Ważne powody nieużywania znaku towarowego to okoliczności, które powstały niezależnie od woli właściciela znaku towarowego, które stanowią przeszkody dla używania tego znaku, takie jak restrykcje przywozowe lub inne wymogi rządowe dotyczące towarów lub usług chronionych znakiem towarowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudności technologiczne w procesie tworzenia produktu leczniczego wpisują się w ryzyko gospodarcze i nie stanowią ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku towarowego. Urząd Patentowy prawidłowo ocenił dowody i nie miał obowiązku przesłuchiwania świadka M. Z., gdyż okoliczności zostały już wyjaśnione.
Odrzucone argumenty
Trudności technologiczne w procesie tworzenia produktu leczniczego stanowią ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie znaku towarowego. Urząd Patentowy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, odmawiając przesłuchania świadka M. Z. i dopuszczając się błędnych ustaleń faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Problemy technologiczne występujące w trakcie prac nad przygotowaniem i wdrożeniem preparatu/leku wpisują się w zakres ryzyka gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą każdego przedsiębiorcy. Ważne powody nieużywania znaku towarowego to okoliczności, które powstały niezależnie od woli właściciela znaku towarowego, które stanowią przeszkody dla używania tego znaku, takie jak restrykcje przywozowe lub inne wymogi rządowe.
Skład orzekający
Pamela Kuraś-Dębecka
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Kozik
członek
Dorota Pawłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ważnych powodów\" nieużywania znaku towarowego, zwłaszcza w kontekście produktów leczniczych i ryzyka gospodarczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieużywania znaku towarowego z powodu trudności technologicznych w procesie tworzenia produktu leczniczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa własności przemysłowej w kontekście innowacyjnych produktów leczniczych i ryzyka przedsiębiorcy. Pokazuje, jak sąd podchodzi do usprawiedliwiania nieużywania znaku towarowego.
“Czy problemy z produkcją leku zwalniają z używania znaku towarowego? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
farmaceutyczny
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 873/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-04-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Pawłowska Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Kozik Symbol z opisem 6460 Znaki towarowe Hasła tematyczne Własność przemysłowa Sygn. powiązane II GSK 1218/21 - Wyrok NSA z 2024-11-07 Skarżony organ Urząd Patentowy RP Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 776 art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2; art. 170 ust. 2; art. 153; Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Dz.U.UE.L 1994 nr 336 poz 214 art. 19 ust. 1 Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Dorota Pawłowska Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2019 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy"), po rozpoznaniu wniosku [...] z siedzibą w R., Stany Zjednoczone Ameryki ( dalej "Wnioskodawca", "Uczestnik postępowania") przeciwko H. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. ( dalej "Uprawniony") stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "T." o numerze [...] z dniem [...] czerwca 2018 r.; Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 169 ust. 1 pkt. 1 i art. 169 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 776 - dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust 2 p.w.p. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] sierpnia 2018 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] z siedzibą w R., USA o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy T. o numerze [...] z powodu jego nieużywania. Jako datę wygaśnięcia wskazano ostatecznie 4 czerwca 2018 r. Z akt sprawy wynika, że sporny znak "T." o numerze [...] został zarejestrowany na rzecz H. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. i przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 5, tj.: produkty farmaceutyczne, suplementy diety do celów medycznych, syropy do użytku farmaceutycznego, dietetyczne środki spożywczego specjalnego przeznaczanie medycznego oraz w klasie 29, tj.: produkty spożywcze ujęte w klasie 29 w postaci niemedycznych dodatków odżywczych i dietetycznych, niemedycznych produktów dietetycznych oraz koncentratów i odżywek wzbogaconych witaminami i solami mineralnymi, a także w klasie 30, tj.: napoje i produkty ujęte w klasie 30 w postaci niemedycznych dodatków odżywczych i dietetycznych, niemedycznych napojów i produktów dietetycznych oraz koncentratów i odżywek wzbogaconych witaminami i solami mineralnymi. Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p. bowiem sporny znak towarowy nie był używany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat. W odpowiedzi Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku i przyznał, że nie używał spornego znaku towarowego, ale miał usprawiedliwione powody nieużywania i były m.in. przeszkody natury technologicznej, które uniemożliwiły mu wprowadzenie do obrotu produktów oznaczanych spornym znakiem towarowym "T.". Podniósł, że nie jest wytwórcą produktów leczniczych, ale udziela licencji na używanie znaków towarowych spółce powiązanej kapitałowo, która odpowiedzialna jest za ich produkcję. Zdaniem Uprawnionego jeszcze przed zgłoszeniem spornego znaku towarowego, w 2011 r. podmiot z nim powiązany rozpoczął prace nad produktem leczniczym przeznaczonym m.in. do leczenia objawów grypy. Uprawniony stwierdził, że w trakcie prac nad produktem, który miał być oznaczany spornym znakiem, licencjobiorca Uprawnionego napotkał na nieoczekiwane trudności technologiczne, które znacznie opóźniły prace nad tym produktem leczniczym. W związku z tym opóźniły się również prace nad przygotowaniem wniosku o dopuszczenie do obrotu tego produktu i dlatego nie było możliwe wprowadzenie go na rynek. Podczas rozpraw, które odbyły się przed Urzędem Patentowym przesłuchano w charakterze świadków M. S. oraz M. L.. M. S. zeznała, że koncepcja produktu powstała w 2011 r. pod formalną nazwą "A.". Następnie dokonano zgłoszeń znaków towarowych: spornego "T." oraz "A.". Według świadka do tej pory nie udało się uzyskać technologii wytwarzania, którą można by było zgłosić do urzędu rejestracji. Świadek zeznał, że nie zna obiektywnych i zewnętrznych okoliczności uniemożliwiających wprowadzenie produktu oznaczonego spornym znakiem na rynkach. Natomiast jeśli chodzi o wewnętrzne przyczyny to jest to skomplikowany proces produktów wieloskładnikowych w postaci proszku. W. L. zeznał, że prace w laboratorium badawczym nad produktem "t." rozpoczęły się w 2012 r. Świadek zeznał również, że laboratorium, którym kieruje ma problemy technologiczne których nie potrafi rozwiązać oraz, że "nie spełniliśmy wymogów by móc przystąpić do procesu rejestracji". Ponadto, zdaniem Świadka również dla jego laboratorium jest to produkt innowacyjny ponieważ robią go po raz pierwszy. Świadek nie wie co jest powodem problemów technologicznych, a jego rozwiązanie przekracza doświadczenie i możliwości technologiczne firmy. Urząd Patentowy, uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług), dla których znak został zarejestrowany. Z kolei nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja ta została unormowana w art. 169 ustawy p.w.p. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 6 sierpnia 2018 r. czyli po nowelizacji ustawy p.w.p., która to weszła w życie w dniu 15 kwietnia 2016 r., a więc wnioskodawca nie musiał legitymować się istnieniem interesem prawnym we wszczęciu niniejszego postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego na znak towarowy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa w sytuacji nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania. Obowiązek używania znaku towarowego zgodnie z powyższym przepisem powstaje po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego z dniem 4 czerwca 2018 r. Zatem przedmiotem badania używania znaku towarowego "T." o numerze [...], był okres pomiędzy 4 czerwca 2013 r. a 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie organ miał na uwadze, że używanie znaku towarowego w rozumieniu art. 169 p.w.p. musi mieć miejsce na terytorium Polski, powinno mieć jednoznaczny charakter, konieczne jest również, by było rzeczywiste i poważne oraz dotyczyło towarów objętych ochroną. Przez rzeczywiste używanie należy w tym kontekście rozumieć nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu. Niespełnienie jednego z tych warunków w określonym przedziale czasowym może prowadzić do utraty prawa ochronnego poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia. Art. 169 ust. 6 p.w.p. stanowi, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Urząd Patentowy stwierdził, że okoliczność nieużywania spornego znaku w analizowanym okresie jest bezsporna i wynika bezpośrednio z oświadczenia Uprawnionego który stwierdził, że sporny znak towarowy nie był przez niego używany. Poddając ocenie stanowisko Uprawnionego dotyczące występowania ważnych powodów nieużywania znaku organ wskazał, że zarówno ustawa - Prawo własności przemysłowej, podobnie jak i wcześniej obowiązująca ustawa o znakach towarowych, nie wylicza okoliczności, które usprawiedliwiają nieużywanie znaku towarowego w obrocie. Natomiast zgodnie z poglądami doktryny, ważnymi powodami nieużywania znaku w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., są istotne przyczyny natury faktycznej lub prawnej, "nieobciążające" uprawnionego, którym nie można przypisać niedbałości, niezaradności uprawnionego (E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, wyd. 2, Warszawa 2005, s. 276]. Są to zdarzenia niezależne od woli uprawnionego do znaku. W tym pojęciu mieszczą się zatem zdarzenia wyjątkowe i nagłe, noszące cechy siły wyższej, a więc takie, których nie da się przewidzieć, ani im zapobiec. Traktuje się je ogólnie jako okoliczności niedające się przewidzieć przez uprawnionego, takie na które nie ma on wpływu i nie jest w stanie sprawować nad nimi kontroli (M. Trzebiatowski (w:] System Prawa Prywatnego. Tom 14B. Prawo własności przemysłowej, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2012, s. 897]. Zdaniem Urzędu Patentowego wskazane przez Uprawnionego okoliczności dotyczące zaistniałych problemów technologicznych nie stanowią ważnych powodów nieużywania spornego znaku. W ocenie Urzędu Patentowego problemy technologiczne bowiem, w świetle zeznań świadka M. L., były wewnętrznymi problemami spółki odpowiedzialnej z ramienia uprawnionego do przygotowania produktu medycznego, która nie była w stanie przygotować produktu własnymi siłami, pomimo tego, że taki sam produkt był dostępny na rynku. Również świadek M. S. zeznała, że nic nie wie o zewnętrznej okoliczności obiektywnej uniemożliwiającej wprowadzenie produktu oznaczonego spornym znakiem "T.". Natomiast skomplikowany proces produktów wieloskładnikowych w postaci proszku to, w jej ocenie, obiektywna wewnętrzna przesłanka. Dlatego organ doszedł do przekonania, że Uprawniony nie wykazał, że problemy technologiczne, które napotkał były niezależnymi od niego, ważnymi powodami, dla których mógł nie używać spornego znaku towarowego. Z tych przyczyn oddalony został wniosek Uprawnionego o przesłuchanie w charakterze świadka M. Z. bowiem okoliczności na które miał być przesłuchany ten świadek, zostały w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnione w toku postępowania, w tym w zeznaniach świadków: M. S. oraz M. L.. H. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. (dalej: "Skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - przepisów prawa materialnego tj. - przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.w.p. poprzez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie; - przepisów prawa formalnego tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego; W uzasadnieniu skargi rozwijając swoje zarzuty podniosła, że działania Skarżącej objęte pojęciem tzw. ryzyka przedsiębiorcy, których skutkiem jest nieużywanie znaku, uchylają zarzut niewykonywania obowiązku używania znaku towarowego, jeśli postępował on w sposób właściwy dla "rozsądnego przedsiębiorcy", a jego działaniu nie można przypisać winy (tak: np. R. Skubisz w artykule "Obowiązek używania znaku towarowego" PiP 1992/11/62). Skarżąca podkreśliła, że prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem i wdrożeniem produktu leczniczego T. nigdy nie zostały przerwane. Skarżąca zaangażowała znaczne siły i środki w celu zakończenia prac, a ich zakończenie nie było możliwe z powodów od niej niezależnych. Z kolei Urząd Patentowy RP nie wziął w ogóle pod uwagę, że opracowanie produktu leczniczego nie jest prostą czynnością polegającą na zmieszaniu ze sobą surowców, ale wymaga opracowania takiej technologii, która doprowadzi do powstania powtarzalnego, stabilnego produktu spełniającego wyśrubowane wymagania wynikające z przepisów prawa farmaceutycznego. Dopiero taki produkt może być przedmiotem postępowania o uzyskanie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, bez którego nie jest możliwe wprowadzenie go na rynek. Zdaniem Skarżącej jest oczywiste, że Skarżąca nie mógł wprowadzić niedopracowanego produktu na rynek. Produkt farmaceutyczny (leczniczy) nie może być bowiem wprowadzony do obrotu bez uzyskania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, a pozwolenie to jest wydawane dopiero wtedy, gdy podmiot odpowiedzialny udowodni, że jego produkt jest skuteczny, bezpieczny i odpowiedniej jakości. W związku z tym jest oczywiste, że w sprawie niniejszej w świetle ugruntowanego orzecznictwa zachodziły przesłanki do uznania, iż znak towarowy T. nie był używany dla towarów - produkty farmaceutyczne z ważnych powodów. Ponadto Urząd Patentowy RP nie przesłuchał jednego ze wskazanych przez Skarżącą świadków i to przyczyniło się do błędnego uznania, że przyczyny niewprowadzenia do obrotu produktu leczniczego T. znajdowały się pod kontrolą Skarżącej i to z jego winy doszło do sytuacji, w której znak nie zaczął być używany w terminie pięciu lat od daty udzielenia prawa ochronnego. Pominięcie części dowodów doprowadziło Urząd Patentowy RP do poczynienia błędnych ustaleń, których skutkiem było wydanie nieprawidłowej decyzji. W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania obecny na rozprawie w dniu 25 września 2020 r. wniósł o oddalenie skargi i przyłączył się do stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. W tych przypadkach Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.(ust. 2). Jak się wskazuje w literaturze (op. cit., str. 276) "Decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania może być podjęta, o ile łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki. Po pierwsze, znak zarejestrowany (lub różniący się od zarejestrowanego w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru) nie był używany rzeczywiście dla towarów objętych rejestracją, tzn. nie był nakładany na towar (opakowanie) i wprowadzony do obrotu w Polsce lub na towar (opakowanie) przeznaczony na eksport, nie był używany w reklamie w związku z wprowadzeniem oznakowanych towarów do obrotu lub dostępnych na rynku krajowym. Po drugie, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych (uprawnionego z prawa ochronnego, licencji lub innego upoważnienia, współuprawnionego, uprawnionych do używania znaków wspólnych). Po trzecie, nieużywanie miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat. Rozpoczęcie lub wznowienie rzeczywistego używania znaku przerywa bieg wskazanego okresu. Skutek powyższy nie powstaje w przypadku, o którym mowa w art. 170 ust. 2 p.w.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku nie wyłącza wydania decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego, jeżeli nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu nieużywania i w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, natomiast przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony. (Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vail w: "Prawo Własności Przemysłowej, Przepisy i omówienie" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r.) Nie wydaje się decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego z omawianej przyczyny, jeżeli istnieją ważne powody jego nieużywania.(...) Trudno o ocenę, czy chodzi o ten sam "ciężar gatunkowy" powodów. Próbując zakreślić granicę tych powodów, można przyjąć, że powinny to być poważne przeszkody natury faktycznej lub prawnej "nieobciażające" uprawnionego, których nie można przypisać jego niedbałości lub niezaradności. (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2014 r.,VI SA/Wa 1077/14). W pierwszej kolejności należy podkreślić, że z art. 169 ust. 1 p.w.p. wynika obowiązek używania znaku towarowego. Ponadto, przedsiębiorca, który uzyskuje na podstawie p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy, ma wyłączne prawo dysponowania nim w sposób zarobkowy i zawodowy na obszarze Polski (art. 153 p.w.p.). Wynikająca z udzielonego prawa ochronnego możliwość nieskrępowanego wykorzystywania własnego znaku towarowego w prowadzonej działalności gospodarczej jest jednym z przejawów realizowania konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej.(por. wyrok NSA z 9 lutego 2010 r., II GSK 335/09). Strona skarżąca przyznała, że nie używała spornego znaku. Podnosiła natomiast, że prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem i wdrożeniem produktu leczniczego T. nigdy nie zostały przerwane. Skarżąca zaangażowała znaczne siły i środki w celu zakończenia prac, a ich zakończenie nie było możliwe z powodów niezależnych od Skarżącej. Dlatego też spór prawny w rozpatrywanej sprawie nie odnosi się do faktów, lecz do kwestii wymagającej odpowiedzi na pytanie czy ważnym powodem usprawiedliwiającym nieużywanie danego znaku mogą być nieoczekiwane trudności technologiczne, które znacznie opóźniły prace nad produktem leczniczym. Zdaniem Urzędu Patentowego wskazane przez Skarżącą okoliczności dotyczące zaistniałych problemów technologicznych nie stanowią ważnych powodów nieużywania spornego znaku. W tym miejscu wypada zauważyć, że interpretacja "ważnych powodów" usprawiedliwiających nieużywanie zarejestrowanego znaku, była już przedmiotem rozważań w judykaturze oraz orzecznictwie sądowym. W judykaturze wyrażono pogląd, że: "Naczelną regułą oceny danego zdarzenia jako usprawiedliwiającego brak używania powinno być rozpatrywanie indywidualnego przypadku i rozważanie jego konkretnych okoliczności. Nie można kierować się założeniami abstrakcyjnymi. Są one z reguły stereotypami doktrynalnymi. Dlatego wymienione rozwiązania mają znaczenie ogólne. Odnoszą się również do używania znaku dla farmaceutyków czy środków ochrony roślin. Nieuprawnione jest założenie, że w przypadku leku z góry uzasadnione jest kilkuletnie nieużywanie znaku, zwłaszcza dla nowego preparatu, gdyż wprowadzenie go na rynek wymaga długich badań wstępnych i urzędowej procedury dopuszczenia do obrotu. Specyfika towaru ma znaczenie ale nie powinno być automatyzmu w jej ocenie." (por. (M. Trzebiatowski /w:/ Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007, str. 396). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ważnym wyrokiem rozstrzygającym ten precedensowy problem jest też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1088/09. W wyroku tym NSA uznał, że " Do ważnych powodów można zaliczyć przeszkody natury faktycznej i prawnej." (...)Nie można za takie uznać okoliczności związanych ze zwykłym ryzykiem gospodarczym, które dotyczy bieżącej działalności każdego przedsiębiorcy. Jak zasadnie uznała judykatura przeszkodą natury prawnej, uniemożliwiającą używanie znaku towarowego, może być na przykład indywidualny akt administracyjny wprowadzający zakaz używania znaku (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r. w sprawie II GSK 127/07). Ponadto, jak podkreśla się w doktrynie, pojęcie ważnych powodów nieużywania znaku powinno być interpretowane zgodnie z art. 19 ust. 1 porozumienia TRIPS. W myśl tego przepisu, ważne powody nieużywania znaku towarowego to "okoliczności, które powstały niezależnie od woli właściciela znaku towarowego, które stanowią przeszkody dla używania tego znaku, takie jak restrykcje przywozowe lub inne wymogi rządowe dotyczące towarów lub usług chronionych znakiem towarowym". Zgodnie z wyrokiem Sądu Pierwszej Instancji w sprawie Il Ponte Finanziaria, przeszkody dla używania znaku, o których mowa w cytowanym przepisie, mogą wynikać z uregulowań krajowych, które przykładowo nakładają ograniczenia w zakresie wprowadzania do obrotu towarów oznaczanych danym znakiem towarowym. Zdaniem Sądu w takich wypadkach można wskazywać na wspomniane uregulowania jako na usprawiedliwiony powód nieużywania znaku (wyrok TSUE z dnia 13 września 2007 r. w sprawie Il Ponte Finanziaria SpA przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-234/06, EU:C:2007:514, pkt 46).Joanna Sitko,Komentarz do art.169 ustawy - Prawo własności przemysłowej, Lex ). W doktrynie uznaje się bowiem, że do tego rodzaju ważnych powodów zalicza się przeszkody natury faktycznej lub prawnej, którym nie można przypisać niedbałości czy niezaradności uprawnionego. Będą to zdarzenia o cechach siły wyższej, czyli o charakterze zewnętrznym, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Natomiast takiego skutku nie wywołają zdarzenia faktyczne typu: trudności handlowe, gospodarcze, wewnątrzorganizacyjne czy zaniedbania w prowadzeniu działalności gospodarczej, a także niedopełnienie wymagań o charakterze podmiotowym, których skutkiem jest niemożność wytwarzania towarów lub świadczenia usług. Do przeszkód zawinionych przez uprawnionego nie zalicza się natomiast przeszkód natury prawnej, np. wynikający z aktu indywidualnego administracji lub aktu normatywnego zakaz wprowadzania do obrotu towarów, dla których dany znak jest zastrzeżony.(por. wyrok NSA z 21 marca 2017 r. , II GSK 2790/15). Biorąc pod uwagę ten kierunek interpretacji przesłanki "ważnych powodów" nieużywania znaku można stwierdzić, że skoro celem rejestracji konkretnego oznaczenia jest używanie go w obrocie gospodarczym, zatem przyszły uprawniony musi liczyć się ze wszelkimi konsekwencjami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej. W tą działalność wpisane jest ryzyko przedłużania się prac nad preparatem farmaceutycznym, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wskazywała, że napotkała na nieoczekiwane trudności technologiczne, które znacznie opóźniły prace nad produktem leczniczym. W związku z tym opóźniły się również prace nad przygotowaniem wniosku o dopuszczenie do obrotu tego produktu i dlatego nie było możliwe wprowadzenie go na rynek. Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącej, że okoliczności związane z trudnościami ( bliżej niesprecyzowanymi) technologicznymi, powstałymi podczas prac związanych z wprowadzaniem do obrotu produktu leczniczego mogą stanowić usprawiedliwienie dla nieużywania wcześniej zarejestrowanego znaku towarowego. Problemy technologiczne występujące w trakcie prac nad przygotowaniem i wdrożeniem preparatu/leku wpisują się w zakres ryzyka gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą każdego przedsiębiorcy w tym przedsiębiorcy zajmującego tego rodzaju działalnością leczniczą. Nie jest zasadny zarzut skargi, że pominięcie części dowodów (zeznań świadka) Sąd doprowadziło Urząd Patentowy RP do poczynienia błędnych ustaleń, faktycznych istotnych dla rozpatrzenia sprawy. Wbrew tym twierdzeniom Skarżącej organ administracji może odmówić przeprowadzenia dowodu, jeżeli uzna, że przeprowadzenie takiego dowodu nie wniesie nic nowego do sprawy (zob. wyrok NSA z 26 września 1995 r., SA/Lu 1929/94, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 10, s. 37). Podstawą do odmowy przeprowadzenia dowodu jest zatem zarówno stwierdzenie, że dowód dotyczy okoliczności niemającej znaczenia dla sprawy, jak i stwierdzenie, że dana okoliczność została już udowodniona za pomocą innych dowodów. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy niewadliwie uznał, że nie ma konieczności przesłuchiwania w charakterze świadka M. Z. bowiem okoliczności na które miał być przesłuchany ten świadek, zostały w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnione zeznaniami innych świadków. Reasumując powyższe rozważania, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie nosi cech dowolności, organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, ani odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Z tych względów Sąd podzielił stanowisko organu co do istnienia podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI