VI SA/Wa 858/25

VI SA/Wa 858/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Urszula Wilk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi M. S. i S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ) decyzją z 30 grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a), 140ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm., dalej: "P.r.d."), § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 502, dalej: "rozporządzenie techniczne"), po rozpatrzeniu odwołania M. S. i S. S. (dalej: "Strony", "Skarżący"), prowadzących działalność gospodarczą pod firmą [...]z siedzibą w B., utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD") z 3 lipca 2023 r. nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
14 kwietnia 2023 r. w miejscowości N. W. na autostradzie [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki V. o nr rej. [...]oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki K. o nr rej. [...], którym kierował P. K. (dalej: Kierowca). Ww. pojazdem Kierowca wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem papieru w rolkach (ładunek podzielny) w imieniu Skarżących. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...]z 14 kwietnia 2023 r.
Pismem z 20 kwietnia 2023 r. [...]WITD zawiadomił Strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji nr [...]z 3 lipca 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, od której Skarżący złożyli odwołanie.
Rozpoznając odwołanie, GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po przytoczeniu przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, wskazał m.in. że w związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów z ładunkiem.
Organ wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 6 czerwca 2022 r. Pomiary masy całkowitej i nacisków osi wykonano przy użyciu wagi WWS o nr fabr. [...], legitymującej się w chwili kontroli świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. 4 marca 2022 r., z okresem ważności legalizacji do 4 kwietnia 2024 r.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu silnikowego - 12,3 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 1,2 t w górę) - przekroczenie o 0,8 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,96 %),
GITD wyjaśnił, że przewóz ładunku podzielnego może odbywać się zgodnie z przepisami jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I, a w pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność.
Organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 140ab ust. 2 Prd, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
W ustalonym stanie faktycznym GITD nałożył na Strony karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do treści załącznika nr 1 do P.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu - wyznaczoną trasą wskazaną w zezwoleniu: - o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, - o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne.
W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona na Skarżących stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3a P.r.d., w wysokości 6000 zł za brak zezwolenia kategorii V, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%.
GITD uznał za niezasadne zarzuty Strony podniesione w odwołaniu od decyzji [...]WITD.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ nie dopatrzył się również przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d. GITD zauważył, że przesłuchany w charakterze świadka kierowca wskazał, iż pojazd po załadunku nie był ważony osiowo, a sprawdzana była jedynie jego masa całkowita, na co nie posiada żadnego dokumentu. Kierowca także wskazał, iż pojazd nie jest wyposażony w jakiekolwiek urządzenie pozwalające na weryfikację nacisku na osie. Kierowca zeznał także, iż pozostaje w częstym kontakcie telefonicznym ze swoim pracodawcą tj. Skarżącymi.
W związku z powyższym zdaniem GITD, Strony nie miały podstaw do przyjęcia, że pojazd nie przekracza dopuszczalnych norm, a pomimo tego Skarżący zdecydowali się wykonać przejazd drogowy pojazdem nienormatywnym.
Pismem z 2 lutego 2025 r. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia 30 grudnia 2024 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 K.p.a., bowiem zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania Skarżących z art. 140aa ust. 1-2 i ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a P.r.d., została zbadana wadliwie, a odmowa zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym lub art. 140aa pkt 4 P.r.d., zawiera wątpliwe i niewystarczające przesłanki,
2) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9 oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez to, że organ w niniejszej sprawie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie obowiązków przedsiębiorcy i wydał decyzję bez prawidłowej oceny wyjaśnień Stron,
3) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 K.p.a., poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia,
4) przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że to Strony naruszyły przepis sankcjonowany z art. 140aa ust. 1-2 i ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a P.r.d.,
5) przepisów ustawy o transporcie drogowym a w szczególności art. 92c lub art. 140aa pkt 4 P.r.d., poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które Strony jako przedsiębiorca nie miała wpływu,
6) art. 8 K.p.a., tj. zasady zaufania do organów Państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez Strony zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek w szczególności z pominięciem możliwego zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym,
7) art. 156 § 1 pkt. 2 i 7 K.p.a., poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydanie decyzji naruszającej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez GITD na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.,
8) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisu art. 9 K.p.a. poprzez to, że GITD nie poinformował Stron o zakończeniu zbierania materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej oraz nie dał w związku z tym możliwości co do wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego,
9) art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby Strony mogły poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawili obszerną argumentację popierającą zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na podniesienie w skardze do tut. Sądu, iż dokonane przez GITD uchybienia wskazanych przepisów prawa procesowego i prawa materialnego miały charakter rażący Sąd w pierwszej kolejności dokona analizy, kiedy można mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99, wyrok NSA z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98, wyrok NSA z 12 grudnia 1988 r., sygn. akt III SA 481/88, niepubl.). Przyjmuje się, że skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA z 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 725/10, z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1046/10, z 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1683/11, z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1098/14, z 18 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1923/15). Zatem gdy zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji, połączonej z koniecznością wykorzystania wielu metod i sposobów rozumowania prawniczego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (por.m.in. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1859/11).
W doktrynie uznaje się, że samo pojęcie "naruszonego prawa" należy rozumieć szeroko, bo składają się na nie zarówno przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Można wobec tego stwierdzić, że chodzi o wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach, niezależnie od tego, z jakich przepisów prawa są one wywodzone. Odnosząc się do wyjaśnienia pojęcia "rażącego" naruszenia prawa zasadne jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji administracyjnych i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują - przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki - nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko skłaniające się do czysto kasacyjnej formuły rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy przed wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Innymi słowy czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujący stan prawny sprawy (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 630-631).
Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać jednak każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93, Wspólnota 94, Nr 42, poz. 16).
Zatem o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie, gdy ów naruszenie przybiera postać niejako kwalifikowanej obrazy przepisów, z czym już prima facie w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Sąd w związku tym stwierdza, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 15 K.p.a.
Zagwarantowane w art. 78 Konstytucji RP prawo każdej ze stron do zakwestionowania rozstrzygnięć podjętych wobec niej w postępowaniu sądowym bądź administracyjnym zostało określone za pomocą sformułowania "zaskarżenie". Nie zostały przy tym sprecyzowane charakter i właściwości środków prawnych, które miałyby stanowić środek zaskarżenia w rozumieniu tego przepisu i służyć urzeczywistnieniu tego prawa. Zastosowanie tego ogólnego pojęcia wskazuje na zamiar objęcia jego zakresem różnych, swoistych dla poszczególnych procedur, środków prawnych, których cechą wspólną jest umożliwienie stronie uruchomienia weryfikacji podjętego w I instancji orzeczenia bądź decyzji. Prawo do zaskarżania rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym jest zatem realizowane zarówno przez odwołanie i zażalenie, jak i przez wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 K.p.a.). Z art. 78 Konstytucji RP można wywieść jedynie postulat, a nie obowiązek, skierowany pod adresem prawodawcy takiego kształtowania przebiegu postępowania, aby przysługujący stronie środek zaskarżenia miał charakter dewolutywny, czyli aby sprawa była rozpatrywana przez organ wyższego stopnia. Dewolutywny charakter środka zaskarżenia sprzyja zobiektywizowaniu i urealnieniu kontroli prawidłowości wydanych rozstrzygnięć.
W starszym orzecznictwie stwierdzano, że nakaz dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oznacza, że zadaniem organu II instancji nie jest kontrola decyzji wydanej przez organ I instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (zob. np. wyrok NSA z 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 6 czerwca 1997 r., III SA 515/96, "Wspólnota" 1997, nr 45, s. 26; wyrok NSA z 20 stycznia 1998 r., I SA/Ka 1050/96, LEX nr 31879; wyrok NSA z 20 maja 1998 r., IV SA 2058/97, LEX nr 43276; wyrok NSA z 29 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 112/98, LEX nr 37240; wyrok NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1313/98, LEX nr 48725). Współcześnie przyjmuje się natomiast, że nie jest naruszeniem zasady dwuinstancyjności sytuacja, w której organ odwoławczy rozpoznając odwołanie w uzasadnieniu ostatecznej decyzji nie ustosunkowuje się do niektórych zarzutów zawartych w odwołaniu (zob. np. wyrok NSA z 8.01.2019 r., II OSK 259/17, LEX nr 2624939). Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika mianowicie obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie wyłącznie kontroli zasadności argumentów podniesionych w środku zaskarżenia od decyzji organu I instancji. W związku z powyższym, organ odwoławczy nie ma obowiązku odnoszenia się do tych zarzutów odwołania, które dotyczą kwestii niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na uwadze powyższe, zarzut naruszenia przez GITD art. 7 i 78 Konstytucji RP w zw. z art. 15 K.p.a., należy uznać za chybiony, bowiem GITD rozpoznał niniejszą sprawę w o oparciu o zasadę dwuinstancyjności rozpatrując odwołanie Stron od decyzji [...] WITD.
Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci papieru w rolkach. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Nienormatywność pojazdu w niniejszej sprawie wynikała z przekroczenia jednego z wymiarów wagowych – nacisku na pojedynczej osi napędowej, która wynosiła 12,3 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), przy dopuszczalnej normie 11,5 t.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia technicznego, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14 (a więc m.in. zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, jak w niniejszej sprawie), - 11,5 tony.
Przekroczenie zatem w niniejszej sprawie wyniosło 0,8 t, co stanowi przekroczenie o 6,96 % dopuszczalnej wartości.
Jak wynika natomiast z art. 64 ust. 2 P.r.d., co do zasadny niemożliwy jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych. Zgodnie z tym przepisem, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Zgodnie z art. 64b ust. 1 P.r.d., zezwolenie kategorii I jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. Zezwolenie tej kategorii nie mogło być zatem wydane w niniejszej sprawie.
W konsekwencji naruszenia, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie odpowiada parametrom określonym w załączniku nr 1 do P.r.d., dla zezwolenia kategorii V – przewidzianego m.in. dla pojazdów o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne.
Podkreślenia wymaga, że w świetle treści art. 64ea P.r.d. – zgodnie z którym w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia – spornego przewozu nie obejmowało przedłożone przez Skarżących zezwolenie kategorii IV i kategorii III. Tym samym zespół pojazdów powinien spełniać normę wynikającą z § 5 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia, a więc nie przekraczać nacisku osi (w przypadku pojedynczej osi napędowej) 11,5 t.
Poziom stwierdzonego naruszenia odpowiada karze pieniężnej określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V – 6 000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%.
Sąd stwierdza, że w świetle powyższych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, a więc stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 6,96 % dopuszczalnej wartości oraz w świetle przytoczonych powyżej przepisów prawa, organ I instancji prawidłowo nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 6 000 zł, co słusznie również uznał GITD.
Podkreślenia wymaga, że w ocenie Sądu, ustalenia dokonane w niniejszej sprawie dotyczące stwierdzonego naruszenia w zakresie nacisku pojedynczej osi napędowej, znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy materiale dowodowym sprawy – dokumentacja z ważenia pojazdu, protokół kontroli oraz dokumentacja dotycząca sprawności użytej w sprawie wagi, czyli świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. 4 marca 2022 r., z okresem ważności legalizacji do 4 kwietnia 2024 r. oraz instrukcja obsługi wagi. Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów ani argumentacji podważającej wiarygodność tych ustaleń. Sąd również analizując materiał dowodowy sprawy nie dostrzegł, żadnych podstaw do podważenia wiarygodności omawianych ustaleń organów obu instancji. W ocenie Sądu, również wywody organów zawarte w uzasadnieniach decyzji obu instancji dotyczące powyższych ustaleń faktycznych były wystarczająco wyczerpujące, aby uznać prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych i podjętych na ich podstawie rozstrzygnięć.
Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżący nie wykazali wystąpienia przesłanek do zwolnienia ich z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, wymienionych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d. (w sprawie nie ma zastosowania wskazany w zarzutach skargi art. 92c ustawy o transporcie drogowym).
Jak trafnie podkreśla się w judykaturze odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, które w niniejszej sprawie ewidentnie zaistniały, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego, poza ustawowymi wyjątkami, organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest, co do zasady, niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, jest odpowiedzialnością za wystąpienie zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Wynika z tego domniemanie odpowiedzialności przewoźnika, które może zostać obalone jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d. Ciężar dowodu wykazania tych przesłanek spoczywa na przedsiębiorcy/przewoźniku, gdyż to on wywodzi z tego przepisu skutki prawne (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r. II GSK 989/08). Istotą rozwiązania przyjętego w art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d. (w zw. z ust. 1 tego przepisu) jest to, że kara dotyczy samego przejazdu, a organ nie ma obowiązku badania z własnej inicjatywy, czy przewoźnik dochował należytej staranności.
Natomiast zwolnienie od kary ze względu na brak wpływu na powstałe naruszenie byłoby uzasadnione w sytuacji, gdy do naruszenia doszło jedynie wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń. Chodzi tu o zdarzenia nadzwyczajne, które występują rzadko i niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy najwyższej staranności i przezorności przy prowadzeniu przez niego działalności. Sytuacja taka wystąpi wtedy, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Mogą to być zdarzenia zewnętrzne, na które przewoźnik nie miał wpływu, np. wypadek, awaria, nieprzewidywalna sytuacja na drodze, klęska żywiołowa. Niewątpliwie żadna ze wspomnianych sytuacji w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Podmiot wykonujący przewóz przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku poszczególnych osi nie jest też zdarzeniem powstałym wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności.
Ponadto przewoźnik nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności przez przeniesienie konsekwencji na załadowcę, spedytora ale również odwrotnie, załadowca nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności tylko dlatego, że przewoźnik zdecydował się na przejazd pojazdem. Każdy z nich odpowiada za swoje działanie. Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, załadowca lub spedytor ładunku ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Podkreślić przy tym warto, że odpowiedzialność za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, ma charakter kaskadowy. Z podmiotowego punktu widzenia możliwa jest więc odpowiedzialność wszystkich uczestników przewozu naruszającego normy dotyczące przeciążenia pojazdu - tak podmiotu wykonującego sam przewóz, jak i załadowcy, spedytora, nadawcy itd. Odpowiedzialność przewożącego towar jest w tym układzie pierwszorzędna. Ponadto, to podmiot zawodowo trudniący się świadczeniem usług transportowych powinien znać treść powszechnie obowiązujących przepisów prawa wyznaczających dopuszczalne naciski osi.
Tym samym W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że Skarżący, będący przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, nie dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i przygotowaniem ładunku do przewozu. Podkreślić bowiem należy, że podmiot wykonujący przejazd, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Słusznie zatem wskazał organ, że ładując pojazd ładunkiem w postaci rolek papieru, nie badając nacisku osi na drogę po załadunku, a przed rozpoczęciem przejazdu, Skarżący godzili się na powstanie naruszenia. Skarżący ponoszą tu pełną odpowiedzialność za działania Kierowcy wykonującego w ich imieniu sporny przejazd. Skarżący nie przedstawili dowodów o charakterze obiektywnym świadczących o sprawowaniu prawidłowego nadzoru nad przejazdami i przewozami wykonywanymi w ich imieniu. Powyższe koresponduje z zeznaniami przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy, który zeznał, że pojazd po załadunku nie był ważony osiowo, a sprawdzana była jedynie jego masa całkowita, na co nie posiada żadnego dokumentu. Kierowca ponadto wskazał, iż pojazd nie jest wyposażony w jakiekolwiek urządzenie pozwalające na weryfikację nacisku na osie. Podkreślić należy, że podmiot wykonujący przejazd, wiedząc, jaki ładunek przewozi, powinien podjąć stosowne czynności, celem takiego załadunku, aby pojazd po wykonaniu czynności załadunkowych był normatywny. Natomiast sposób doboru określonych środków (stworzenia własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, zabezpieczenie ładunku przed przemieszczaniem się w trakcie jazdy, ustalenie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną podmiotu wykonującego tenże przejazd.
W świetle przedstawionych uwag nie można uznać, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej, w tym m. in. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77a i 77 § 1, art. 80 K.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyczerpująco wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że Skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem orzekających organów, nie przesądza o tym, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Ponadto w ocenie Sądu wbrew twierdzeniom Stron nie miało miejsce również naruszenie art. 9 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można również przyjąć, iż Strona była pozbawiona możliwości wypowiedzenia się do przeprowadzonych dowodów. Strona zawiadomiona o wszczętym postępowaniu mogła czynnie w nim uczestniczyć i odnosić się do poszczególnych dowodów. Jak wynika jednak z akt sprawy, Skarżący wykazali się raczej bierną postawą. Nie można zatem uznać, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia prawa Stron do wypowiedzenia się odnośnie dowodów zgromadzonych w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek.