VI SA/Wa 850/09

VI SA/Wa 850/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-07-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2009-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
II GSK 1033/09 - Wyrok NSA z 2010-12-02
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę
Uzasadnienie
W. B. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej we [...], którą to decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] września 2008 r. skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej we [...].
Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżący uzyskał z testu wyboru 184 punkty. Komisja Egzaminacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów, a zatem uzyskana przez skarżącego liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu.
W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący wniósł o zaliczenie jako prawidłowych odpowiedzi na pytania nr 22, 68, 82, 95, 109, 121, 123, 130, 132, 186, 200, 203, 204, 208, 216, 225. Wskazał, że pytania te są ułożone w taki sposób, że bądź żadna z odpowiedzi nie jest prawidłowa, bądź prawidłowe są wszystkie lub więcej niż jedna, bądź prawidłową jest inna odpowiedź niż wskazana w kluczu odpowiedzi. Naruszony więc został art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze.
Poza tym według oceny skarżącego doszło również do obrazy art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez umieszczenie w teście pytań przekraczających zakres tego egzaminu i zarzut ten odniósł do pytań dotyczących ustaw: o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, o podatku rolnym, o ustroju sądów wojskowych, o komercjalizacji i prywatyzacji, o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz decyzji ramowej Rady UE. W. B. wskazał również, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niejasne i niepełne uzasadnienie uchwały o wynikach egzaminu a dodatkowo organy naruszyły art. 8 k.p.a. poprzez celowe formułowanie pytań w sposób wprowadzający w błąd zdającego, co nie pogłębia zaufania obywateli do organów państwa, a powoduje wzrost nieufności.
Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160, z późn. zm.). Ponowna analiza testu wraz z kartą odpowiedzi skarżącego i przeliczenie punktacji wykazała zaś, że wynik egzaminu konkursowego skarżącego został ustalony prawidłowo, a zatem uzyskał on z egzaminu 184 punkty. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza bowiem, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów.
Organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów dotyczących rzekomego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niejasne i niepełne uzasadnienie uchwały nr [...]. W ocenie organu, zarzut ten jest bezzasadny, a niewielkie uchybienia w postaci braku oceny materiału dowodowego, co w praktyce sprowadza się do jednego zdania, z całą pewnością nie stanowią rażącego naruszenia prawa uprawniającego do uchylenia zaskarżonej uchwały. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8 kpa poprzez celowe formułowanie pytań w sposób wprowadzający w błąd zdającego, co nie pogłębia zaufania obywateli do organów państwa, a powoduje wzrost nieufności, organ stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny. Pytania testowe były sformułowane w sposób prawidłowy i jednoznaczny. Nie wprowadzały w błąd kandydatów na aplikację, a wybranie na nie prawidłowej odpowiedzi spośród 3 propozycji, wymagało jedynie dobrej znajomości obowiązujących przepisów prawa.
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości nie doszło do przekroczenie zakresu tematycznego egzaminu konkursowego określonego w art. 75a ust. 3 ustawy, albowiem ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należy do postępowania cywilnego, do prawa finansowego należy ustawa o podatku rolnym, do zakresu ustroju sądów należy ustawa o ustroju sądów wojskowych, do prawa gospodarczego zaliczają się przepisy dotyczące komercjalizacji i prywatyzacji, do prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, decyzja ramowa Rady UE mieści się w zakresie prawa europejskiego.
Organ odnosząc się do zakresu przedmiotowego pytań nr 121 i 123, nie podzielił zarzutów skarżącego uznając, że zostały sformułowane w sposób prawidłowy. Nie naruszały one art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze.
Pytanie nr 22 brzmiało: "Według Kodeksu karnego, przestępstwo wypadku drogowego może zostać popełnione:
A. tylko umyślnie,
B. tylko nieumyślnie,
C. zarówno umyślnie, jak też nieumyślnie."
Skarżący udzielił odpowiedzi "C", która zgodne z kluczem odpowiedzi, jest nieprawidłowa. Podstawę prawną prawidłowej odpowiedzi "B" jest art. 177 § 1 k.k. Skarżący wskazał, iż wypadek drogowy można spowodować umyślnie, jak i nieumyślnie.
W ocenie organu zarzuty skarżącego pod adresem pytania nr 22 są nietrafne. Organ poniósł, iż przestępstwo wypadku drogowego jest ze swej istoty zawsze przestępstwem nieumyślnym, co wynika wprost z treści art. 177 § 1 k.k. ("...powoduje nieumyślnie wypadek ..."). Twierdzenie skarżącego, że wypadek można spowodować także umyślnie, świadczy o niezrozumieniu podstawowej kwestii - otóż umyślne lub nieumyślne może być tylko naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wypadku drogowego nie można popełnić umyślnie, albowiem wówczas taki czyn nie będzie wypadkiem, ale np. zabójstwem (jeśli samochód ma być narzędziem takiego czynu) lub spowodowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (jeśli celowo, świadomie - w tym mieści się określenie umyślnie - sprawca będzie chciał najechać na pokrzywdzonego).
Pytanie nr 68 brzmiało: "Według Kodeksu cywilnego na nieważność oświadczenia woli ze względu na wadę takiego oświadczenia złożonego dla pozoru za zgodą drugiej strony, może powołać się:
A. tylko ta osoba, która złożyła oświadczenie woli dotknięte wadą;
B. tylko strona czynności prawnej, która doszła do skutku na mocy złożenia oświadczenia dotkniętego wadą;
C. każdy".
Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "C". Zdaniem skarżącego czynność prawna względnie nieważna wywołuje wszystkie określone w jej treści skutki prawne, dopóki nie zostanie uchylona, albo na skutek pozasądowego oświadczenia woli uprawnionego podmiotu, albo na skutek orzeczenia sądu, stwierdzającego nieważność czynności, wydanego na żądanie osoby mającej interes prawny, zatem nie może być to każdy, a jedynie osoba mająca interes prawny.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ wskazał, iż pytanie dotyczyło kręgu podmiotów uprawnionych do powołania się na wadę oświadczenia woli złożonego dla pozoru za zgodą drugiej strony, a nie o krąg podmiotów uprawnionych do wytoczenia powództwa. Art. 83 § 1 k.c. przesądza, że oświadczenie złożone drugiej stronie dla pozoru za jej zgodą jest nieważne. Pozorność pociąga zatem za sobą nieważność czynności prawnej z mocy samego prawa. Wynika z tego, że oświadczenie woli złożone dla pozoru jest bezwzględnie nieważne. Każdy więc może się na taką wadę powołać.
Pytanie nr 82 brzmiało: "Według Kodeksu cywilnego, umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia zawarta na czas dłuższy niż rok:
A. musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności,
B. musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności,
C. powinna być zawarta na piśmie dla celów dowodowych."
Prawidłową odpowiedzią według klucza jest odpowiedź "C". Skarżący zaś udzielił odpowiedzi "B". Jego zdaniem żadna z proponowanych odpowiedzi nie jest poprawna, bowiem będący podstawą powyższego pytania przepis art. 660 k.c., jest typowym przykładem formy ad eventum, czyli zastrzeżonej do wywołania określonych skutków prawnych, a nie, jak błędnie sugeruje się w odpowiedzi "C", "dla celów dowodowych" ad probationem, tak więc niezachowanie formy pisemnej nie powoduje nieważności czynności prawnej.
Organ wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 660 k.c., "umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie. W razie niezachowania tej formy poczytuje się umowę zawartą na czas nieokreślony". W powołanym przepisie, dla okresowych umów najmu nieruchomości lub pomieszczeń, zawartych na czas powyżej roku, ustawodawca zastrzegł formę pisemną, nie obarczając jej rygorem nieważności. Nie budzi wątpliwości, że ze zdania drugiego przytoczonego przepisu wynika zastrzeżenie formy ad eventum i taka odpowiedź - gdyby została wśród propozycji "A", "B" lub "C" zawarta - byłaby także prawidłowa. Jednak takiej propozycji pytanie nie zawierało, albowiem odnosiło się ono do ogólnej zasady, wynikającej z treści art. 660 k.c. zd. 1. Dlatego też, organ uznał, że forma pisemna, o jakiej mowa w art. 660 zd. 1 k.c., jest formą zastrzeżoną wyłącznie dla celów dowodowych, ograniczonych z kolei regułami wynikającymi z dyspozycji przepisu art. 74 k.c. Jednocześnie organ podkreślił, że w pytaniu tym nie chodziło o skutki materialnoprawne wywołane brakiem formy pisemnej umowy, lecz o skutki procesowe, na co jednoznacznie wskazuje treść proponowanych odpowiedzi. Dlatego też organ uznał, że jedyną poprawną odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C".
Pytanie nr 95 brzmiało: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, Sąd Najwyższy:
A. pozostawia skargę bez rozpoznania,
B. odrzuca skargę,
C. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania."
Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "C". W odwołaniu skarżący zarzucił, że wskazana w kluczu podstawa prawna odpowiedzi na to pytanie nie wynika z powołanych przepisów, gdyż dotyczy ona skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a nie skargi kasacyjnej.
Organ podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania między innymi, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli warunkiem przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej jest to, by była oczywiście uzasadniona, to a contrario, bezsprzecznie Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi oczywiście bezzasadnej. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że odpowiedź na kwestionowane pytanie nie wynika w ogóle z przepisów k.p.c., wynika ona bowiem a contrario z treści art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oraz art. 3989 § 2 k.p.c.
Pytanie nr 109 brzmiało: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna:
A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej,
B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego,
C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia."
Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "B", a według klucza prawidłowa jest odpowiedź "A". Wadliwość przedmiotowego pytania skarżący motywował tym, że udzielając odpowiedzi, wobec nieprecyzyjnego stanu opisanego w pytaniu, miał prawo przyjąć, że pytanie obejmuje również sytuację strony, będącej współuczestnikiem jednolitym. Współuczestnik jednolity, który w terminie ustawowym nie zażądał doręczenia wyroku drugiej instancji z uzasadnieniem może wnieść skargę kasacyjną, jeżeli wniosek taki złożył inny współuczestnik.
Oceniając powyższy wywód skarżącego jako nietrafny, organ wskazał, iż odpowiedź na omawiane pytanie wynika z art. 3985 § 1 k.p.c., w którym to przepisie ustawodawca określił wprost, iż skargę kasacyjną wnosi się "w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej". W konsekwencji, jeżeli nie nastąpiło doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem (gdyż strona nie wystąpiła o nie lub uczyniła to nieskutecznie, bo z przekroczeniem 7-dniowego terminu zakreślonego na zgłoszenie wniosku w przedmiocie), to dla strony tej w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Zarówno w świetle obowiązujących przepisów, jak i na gruncie orzecznictwa oraz literatury przedmiotu, nie ma wątpliwości, że w sytuacji opisanej w pytaniu strona, która nie złożyła wniosku o doręczenie jej odpisu wyroku sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej.
Pytanie nr 130 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej i ustawą Prawo dewizowe, działalność kantorowa jest działalnością gospodarczą regulowaną, której prowadzenie:
A. wymaga uzyskania zezwolenia,
B. wymaga uzyskania zezwolenia dewizowego,
C. nie jest uwarunkowane żadnym zezwoleniem."
Skarżący udzielił odpowiedzi "B", a według klucza odpowiedzią prawidłową jest odpowiedź "C" Zdaniem skarżącego, zgodnie z brzmieniem ustawy Prawo dewizowe ewidencja w postaci rejestru działalności kantorowej może być uznana za szczególny rodzaj działalności wymagający szczególnego rodzaju rejestru. Zatem za nieprecyzyjne należy uznać stwierdzenie, że działalność kantorowa nie jest uwarunkowana żadnym zezwoleniem.
W odpowiedzi na ten zarzut organ stwierdził, argumentacja skarżącego jest niezasadna. Wskazał, iż ustawa - Prawo dewizowe w art. 2 ust. 1 pkt 19 stanowi, że działalnością kantorową jest regulowana działalność gospodarcza, polegająca na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych oraz w pośrednictwie w ich kupnie i sprzedaży. Z kolei w art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy stwierdza się, że działalność kantorowa jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga wpisu do rejestru działalności kantorowej. Działalność regulowana to działalność gospodarcza, której wykonywanie wymaga szczególnych warunków określonych przepisami prawa (art. 5 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Z kolei szczegółowe warunki określone są w prawie dewizowym (art. 12 — 14) i należą do nich m. in. niekaralność za przestępstwa skarbowe, albo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, posiadanie fachowego przygotowania do wykonywania działalności kantorowej, ewidencjonowanie wszystkich operacji wartościami dewizowymi i walutą polską itp. Powyższe wymagania składające się na pojęcie działalności regulowanej nie świadczą o konieczności uzyskiwania jakiegokolwiek zezwolenia na prowadzenie działalności kantorowej, precyzują tylko kryteria, które należy spełniać, aby móc wykonywać taką działalność gospodarczą. O tym, że działalność kantorowa nie wymaga zezwolenia świadczy a contrario również art. 75 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który jest katalogiem ustaw, których przepisy wymagają uzyskania zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej. Ustawa — Prawo dewizowe nie została w tym katalogu ujęta.
Pytanie nr 132 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji, prywatyzacją bezpośrednią jest:
A. sprzedaż majątku przedsiębiorstwa państwowego,
B. przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę prawa handlowego Skarbu Państwa,
C. zbycie akcji albo udziałów przez Skarb Państwa na rzecz prywatnego inwestora."
Skarżący udzielił na nie odpowiedzi "B", a w kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "A". W ocenie skarżącego, jako prawidłową wskazano odpowiedź, iż jest to sprzedaż majątku przedsiębiorstwa państwowego, natomiast ustawa przewiduje sprzedaż przedsiębiorstwa państwowego jako organicznej całości. Wskazana w kluczu odpowiedź sugeruje, że możliwa jest również sprzedaż poszczególnych składników majątku przedsiębiorstwa. Dodał również, że ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji wykracza poza materię egzaminacyjną i nie powinna stanowić przedmiotu egzaminu na aplikację adwokacką.
Organ zważył, że prywatyzacja bezpośrednia musi spełniać wymagania zawarte w definicji prywatyzacji sformułowanej w art. 1 ust. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Z kolei art. 39 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, wskazuje na zakres pojęcia prywatyzacji bezpośredniej. W ocenie organu, porównanie tych przepisów prowadzi do wniosku, że prywatyzacja poprzez rozporządzenie wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku spółki powstałej w wyniku komercjalizacji na zasadach określonych ustawą nie jest prywatyzacją bezpośrednią. Oba przepisy określają tożsame ścieżki prywatyzacyjne tj.: sprzedaż przedsiębiorstwa, wniesienie przedsiębiorstwa do spółki, oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. W ten sam sposób opisana jest również istota prywatyzacji bezpośredniej jako rozporządzania wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego. Niewątpliwie wariant odpowiedzi "A" oddaje istotę prywatyzacji bezpośredniej, gdyż sprzedaż jest formą rozporządzenia majątkiem przedsiębiorstwa państwowego, dlatego zaznaczona przez skarżącego odpowiedź "B" jest nieprawdziwa.
Pytanie nr 186 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:
A. jednoinstancyjne,
B. dwuinstancyjne,
C. trójinstancyjne."
Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "A". W odwołaniu skarżący stwierdził, że w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednak strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jego zdaniem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo, że nie jest dewolutywny, jest środkiem zaskarżenia, do którego mają zastosowanie odpowiednie przepisy dotyczące odwołań.
Organ nie zgodził się z powyższym zarzutem wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na to pytanie oparta jest na przepisie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, poz. 1178 z zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Przytoczona natomiast przez skarżącego argumentacja koncentruje się wokół kwestii istoty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ jako środka zaskarżenia. Rozważania te nie mają znaczenia dla wyboru właściwej odpowiedzi na pytanie testowe, które odnosi się do zagadnienia liczby instancji postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa NBP nie jest dewolutywny. Niewystępowanie cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje natomiast ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji.
Pytanie nr 200 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o podatku rolnym, ulga z tytułu zagospodarowania nieużytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego (po upływie okresu zwolnienia od podatku rolnego z tego samego tytułu) stosowana jest w podatku rolnym poprzez:
A. obniżenie kwoty podatku,
B. odliczenie od podstawy opodatkowania,
C. zastosowanie obniżonej stawki podatkowej."
Skarżący wybrał odpowiedź "C", a według klucza odpowiedzi prawidłowa jest odpowiedź "A". Zdaniem skarżącego żadna z odpowiedzi określona w kluczu nie dotyczyła ulgi z tytułu zagospodarowania nieużytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego, zaś pytanie jest błędnie sformułowane, z naruszeniem wierności ustawy.
W ocenie organu, odpowiedź skarżącego jest błędna. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku rolnym, zwolnione są z tego podatku grunty gospodarstwa rolnego powstałego z zagospodarowania nieużytków. Stosowanie do art. 12 ust. 6 ustawy o podatku rolnym, po upływie tego zwolnienia stosowana jest ulga polegająca na obniżeniu podatku w pierwszym roku o 75%, a w drugim roku o 50%. Ustawa o podatku rolnym nie nazywa tej ulgi, lecz opisuje ją poprzez odwołanie się do przedmiotu zwolnienia podatkowego, po którym ulga jest stosowana, a także sposób jej zastosowania poprzez obniżkę kwoty podatku i tego dotyczyło pytanie.
Pytanie nr 203, brzmiało: "Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, jednym z płatników podatku od towarów i usług jest:
A. komornik sądowy,
B. urząd celny,
C. importer towarów."
Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "A". W swoim odwołaniu skarżący zarzucił, że żadna odpowiedź nie jest prawidłowa, bowiem komornik jest płatnikiem podatku od towarów i usług tylko wówczas, gdy dokonuje czynności egzekucyjnych, natomiast w zakresie wykonywania usług jest on podatnikiem VAT, gdyż jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Płatnikiem jest wówczas, gdy przeprowadza w trybie egzekucji dostawę towarów.
Zdaniem organu, spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych jako warianty odpowiedzi jedynie komornik sądowy ma status płatnika podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, płatnikiem tego podatku są wyłącznie organy egzekucyjne wykonujące czynności egzekucji administracyjnej lub egzekucji sądowej. Zarówno urząd celny (odpowiedź "B"), jak i importer towarów (odpowiedź "C") nie są organami egzekucyjnymi i w konsekwencji nie są płatnikami podatku VAT. W powyższym pytaniu nie odnoszono się do kwestii, w jakich sytuacjach płatnik pośredniczy pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym w zapłacie podatku VAT.
Pytanie 204 brzmiało: Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega:
A. wyrób akcyzowy,
B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych,
C. dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi."
Skarżący udzielił odpowiedzi "A", natomiast prawidłową była odpowiedź "B". Skarżący w odwołaniu wskazał, że przepisy ustawy o podatku akcyzowym regulują opodatkowanie wyrobów podatkiem akcyzowym, zaś wyroby podlegające akcyzie, określone w załączniku do ustawy.
W ocenie organu niniejszy zarzut jest bezpodstawny, bowiem ustawa o podatku akcyzowym wskazuje konkretne wyroby, które uznaje za wyroby akcyzowe, czyli takie, wobec których powstaje obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności określonych w art. 4 ust 1-3 ww. ustawy, do których należy niewątpliwie produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych. Dalej organ konkludując stwierdził, że kwestia ta nie budzi zastrzeżeń na gruncie obowiązującego prawa, a także wśród przedstawicieli doktryny.
Pytanie nr 208 brzmiało: "Zgodnie z ustawą Prawo dewizowe, zagraniczne papiery wartościowe to:
A. waluta obca,
B. złoto dewizowe,
C. dewizy."
Skarżący udzielił odpowiedzi "A", podczas gdy prawidłową była odpowiedź C". Zdaniem skarżącego, autor pytania przyjął założenie, że papiery wartościowe emitowane za granicą będą zawsze wystawione w obcych walutach, tymczasem dla ustawodawcy nie jest istotne, kto jest emitentem (czy jest to podmiot zagraniczny), lecz wyłącznie w jakiej walucie jest wystawiony papier wartościowy.
W ocenie organu, jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "C. dewizy". Ustawa Prawo dewizowe definiuje w art. 2 pojęcia prawa dewizowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 tej ustawy wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze, złoto dewizowe i platyna dewizowa. Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo dewizowe dzieli zagraniczne środki płatnicze na waluty obce i dewizy. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zarówno waluty obce, jak i dewizy jako środki płatnicze musza mieć walor "zagranicznych" instrumentów prawa dewizowego. Potwierdza to wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo dewizowe definiującego krajowe środki płatnicze jako walutę polską, papiery wartościowe i inne dokumenty, pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej. Krajowy środek płatniczy musi być bowiem takim środkiem płatniczym, który jest wystawiony w walucie polskiej. Ponadto podkreślił, ustawa Prawo dewizowe zawiera także definicję pojęcia "papier wartościowy" (zob. art. 2 ust. 1 pkt 14) jako pojęcia bardziej ogólnego w stosunku do krajowych i zagranicznych papierów wartościowych. Nie występują natomiast definicje ustawowe pojęć "krajowy papier wartościowy" i "zagraniczny papier wartościowy". Jak podkreślił organ, pytanie to nie ma na celu ustalenia definicji pojęcia "zagraniczne papiery wartościowe", lecz dokonanie ich klasyfikacji przedmiotowej do jednej z kategorii wartości dewizowej. Niewątpliwie żaden z papierów wartościowych nie mieści się w kategorii złota dewizowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13 ustawy Prawo dewizowe, czyli błędną odpowiedzią jest odpowiedź "B. złoto dewizowe".
Z kolei według definicji ustawowej waluty obce to: znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (SDR) - art. 2 ust. 1 pkt 10 tej ustawy). Katalog ustawowy walut obcych nie zawiera więc żadnych papierów wartościowych. W konsekwencji błędna jest odpowiedź testowa "A. waluta obca".
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 Prawa dewizowego dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Skoro dewizy są jedną z kategorii zagranicznych środków płatniczych, to zaliczane do nich papiery wartościowe muszą być także "zagranicznymi papierami wartościowymi". Należy zatem uznać, iż ustawowy podział środków płatniczych na krajowe środki płatnicze i zagraniczne środki płatnicze przekłada się także na dychotomiczny podział papierów wartościowych na krajowe bądź zagraniczne.
Pytanie 216 brzmiało: "Zgodnie z Traktatem Ustanawiającym Wspólnotę Europejską, członek Rady w przypadku głosowania:
A. może otrzymać pełnomocnictwo tylko od jednego z pozostałych członków Rady,
B. w ogóle nie może otrzymać pełnomocnictwa od innego członka Rady,
C. może otrzymać pełnomocnictwo od więcej niż jednego członka Rady."
Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "A". W ocenie organu, zarzuty skarżącego sprowadzają się do stanu niepewności co do oznaczenia organu. Stwierdza on, że określenie "Rada" powinno brzmieć "Rada Unii Europejskiej".
Zajmując stanowisko w tej sprawie organ stwierdził, ze w pytaniu wyraźnie zaznaczono, że chodzi o organ ujęty w Traktacie Ustanawiającym Wspólnotę Europejską (TWE). W tym zaś traktacie (także według wersji ujętej w Dz. U. z 2004 r. Nr 90, póz. 864) funkcjonuje według skonsolidowanej wersji dokumentów tylko jedna Rada (art. 7) i to bez żadnego normatywnego doprecyzowania (choć w piśmiennictwie i w doktrynie bywa dodawane dookreślenie — "Unii Europejskiej") i na pewno nie jest to Rada Europejska, która funkcjonuje jako organ Unii Europejskiej (od traktatu z Maastricht), a nie organ Wspólnot Europejskich. Skoro pytanie dotyczyło zapisów Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, to z oczywistych powodów nie mogło chodzić o Radę Europejską, gdyż pełna jej nazwa to właśnie Rada Europejska.
Pytanie nr 225 brzmiało: "Zgodnie z ustawą Prawo o ustroju sądów wojskowych, zwierzchni nadzór nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i działalności administracyjnej sprawuje:
A. Sąd Najwyższy,
B. Minister Sprawiedliwości,
C. Minister Obrony Narodowej
Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "B". W ocenie skarżącego, niniejsze pytanie jest zbyt szczegółowe i wprowadza w błąd, bowiem art. 5 ust. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, będący podstawą prawną do przedmiotowego pytania jest tak sformułowany, że nawet stosujący ustawę mogą mieć wątpliwości, dotyczące zakresu odpowiedzialności poszczególnych organów.
Odnosząc się do niniejszego zarzutu organ stanął na stanowisku, w którym uznał, że pytanie to jest jasno sprecyzowane i odpowiedź w kontekście art. 5 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych nie budzi wątpliwości. Przepis ten precyzyjnie określa, jakie podmioty i w jakim zakresie sprawują nadzór nad sądami wojskowymi. Sąd Najwyższy sprawuje nadzór w zakresie orzekania, a Minister Sprawiedliwości — w zakresie organizacji i działalności administracyjnej. Minister Obrony Narodowej sprawuje nadzór w zakresie czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących służbę w sądach wojskowych. Tym samym pytanie było jednoznacznie sformułowane, gdyż w treści zakreśliło zakres do zwierzchniego nadzoru w zakresie organizacji i działalności administracyjnej.
Następnie w skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze przez zamieszczenie w teście pytań wykraczających poza ustawowy zakres egzaminu konkursowego,
2) art. 75i ustawy Prawo o adwokaturze, przez uznanie, że pytania egzaminacyjne nr 22, 68, 82, 95, 109, 121, 123, 130, 132, 186, 200, 203, 204, 208, 216, 225 testu konkursowego zostały sformułowane prawidłowo,
3) art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponowił również w zakresie dotyczącym ww. pytań argumentację prezentowaną w odwołaniu. Nadmienił również, że w jego ocenie postępowanie odwoławcze prowadzone przez Ministra Sprawiedliwości odbyło się w sposób w sposób przewlekły i niedokładny.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący przedstawił w swoich kolejnych pismach dodatkowe argumenty potwierdzające zarzuty zawarte w skardze. Odniósł się w nich do argumentów prezentowanych w odpowiedzi organu na skargę oraz przedstawił dodatkową argumentację potwierdzającą prezentowane przez niego dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga W. B. nie jest zasadna.
Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką przeprowadzane jest w trybie zgodnym z wymogami ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160 z późn. zm.). Jest to postępowanie administracyjne, w którym komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej i przed którą odbywa się egzamin jest organem I instancji, natomiast Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Po przeprowadzeniu egzaminu komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały, zaś od tejże uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości (art. 75 j ust. 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze). Zgodnie z art. 75i ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.
Przepis art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.
Mając na uwadze wyżej zacytowane przepisy, Sąd uznał za trafny zarzut skarżącego polegający na wadliwym skonstruowaniu pytań 186 i 204, w którym nie jedną, ale dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe oraz pytań 82, 132, w których żadna z przedstawionych propozycji odpowiedzi nie jest prawidłowa.
Pytanie 186 brzmiało:
"Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:
A. jednoinstancyjne,
B. dwuinstancyjne,
C. trójinstancyjne".
Według organu prawidłowa odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A", która oparta jest na art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, poz. 1178 ze zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Skarżący dowodził natomiast, że prawidłowa na to pytanie jest zakreślona przez niego odpowiedź "B".
W ocenie Sądu zarzutom skarżącego odnośnie pytania nr 186 nie można odmówić racji. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a.
W myśl przepisu art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W tym stanie rzeczy od decyzji wydanej w I instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w I instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań" to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 k.p.a. może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest wydaną w II instancji mimo tożsamości podmiotowej organu I i II instancji.
Według oceny Sądu, wbrew twierdzeniom organu, analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr 186 prawidłowa jest tylko odpowiedź "A", a nie wskazana przez skarżącego odpowiedź "B".
W doktrynie prezentowane są poglądy, że dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w aspekcie materialnym i formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. W tym stanie rzeczy przewidziana w art. 127 § 3 k.p.a. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny i orzecznictwa nie może więc być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swych charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia.
W świetle powyższych rozważań budzić może, w ocenie Sądu, uzasadnioną wątpliwość sformułowanie tego rodzaju pytania, jak pytanie nr 186, na egzaminie konkursowym na aplikację, bowiem w teście, w którym sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich, winno się unikać wprowadzania takich pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz z poglądów doktryny.
Podobne uwagi dotyczą pytania 204, które miało treść:
"Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega:
A. wyrób akcyzowy,
B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych,
C. dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi".
Według klucza odpowiedzi jedyną prawidłową jest odpowiedź "B" podczas, gdy skarżący udzielił odpowiedzi "A".
W art. 1 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą" wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizacje obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczenie znakami akcyzy. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 użyte w ustawie określenia oznaczają: wyroby akcyzowe – wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy.
W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 r. (w brzmieniu na dzień zdawania przedmiotowego egzaminu konkursowego) opodatkowaniu podlega kolejno: produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego, sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, eksport i import wyrobów akcyzowych, nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa. W ocenie Sądu z zestawienia powyższych przepisów wynika konieczność drobiazgowego wyjaśnienia na gruncie przywołanej ustawy zakresu pojęcia "wyrób akcyzowy" i wzajemnych relacji pomiędzy przytoczonymi przepisami.
Zdaniem Sądu, dopiero zaprzeczenie twierdzeniu "opodatkowaniu akcyzą podlega wyrób akcyzowy", a więc uznanie tego zdania za fałszywe pozwoli na wyeliminowanie jako prawidłowej również odpowiedzi wskazanej pod lit. "A".
W ocenie Sądu wyjaśnienie wzmiankowanej kwestii nie mogło nastąpić jednoznacznie na testowym egzaminie konkursowym, w którym zasadą jest występowanie jednej poprawnej odpowiedzi, niewątpliwie bowiem odpowiedź wskazana w kluczu jako "B" jest prawidłowa. Uwzględniając zakres kontroli decyzji w niniejszej sprawie Sąd uznał, że pytanie 204 nie spełnia wymagań, o jakich mowa w art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze.
Odnośnie zaś pytania 82 to Sąd uznał, że żadna z zaproponowanych w tym pytaniu odpowiedzi nie była prawidłowa, co jest również sprzeczne z ww. przepisem Prawa o adwokaturze. Pytanie to brzmiało:
"Według kodeksu cywilnego, umowa najmu nieruchomości lub pomieszczania zawarta na czas dłuższy niż rok:
A. musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności,
B. musi być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności,
C. powinna być zawarta na piśmie dla celów dowodowych".
Stanowisko Ministra, iż w tym pytaniu prawidłowa jest odpowiedź "C", jest niezgodne z prawem. W teorii prawa (patrz np.: podręcznik uniwersytecki A. Woltera Prawo cywilne, Zarys części ogólnej PWN z 1972 r., str. 257 in.) wyróżnia się trzy typy formy czynności prawnej: 1) forma pod rygorem nieważności (ad solemnitatem), 2) forma dla celów dowodowych (ad probationem), 3) forma dla wywołania oznaczonych skutków prawnych (ad eventum). Niezachowanie pierwszej z nich powoduje, że czynność prawna jest nieważna (art. 73 § 2 k.c. zd. 1), drugiej – utrudnienia dowodowe (art. 74 § 1 zd. 1) k.c.), trzeciej niewywołanie wszystkich skutków prawnych (art. 73 § 2 zd. 2 k.c. i 74 § 1 zd 2 k.c.). Analiza przepisu art. 660 kc dowodzi, że ewidentnie przewidziana w tym przepisie forma pisemna dla umowy najmu na czas dłuższy niż rok jest formą ad eventum, albowiem w przypadku jej niezachowania umowę poczytuje się za umowę zawartą na czas nieoznaczony.
Okoliczność, iż w pytaniu 82 żadna z proponowanych odpowiedzi nie jest prawidłowa, nie może obciążać skarżącego mimo, że dokonał błędnej odpowiedzi, zakreślając odpowiedź "B". Działanie organu naruszyło art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze, gdyż w przypadku pytania 82 relacja pytania do podanej w kluczu odpowiedzi nie tworzy zdania prawdziwego w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Zastrzeżenie odnośnie poprawnego zredagowania budzi również pytanie 132, które brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji, prywatyzacją bezpośrednią jest:
A. sprzedaż majątku przedsiębiorstwa państwowego,
B. przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę prawa handlowego Skarbu Państwa,
C. zbycie akcji albo udziałów przez Skarb Państwa na rzecz prywatnego inwestora".
W kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "A", skarżący udzielił odpowiedzi "B".
Według oceny Sądu zasadnie skarżący podnosi, iż w tym pytaniu żadna z odpowiedzi nie jest poprawna, nie można też za taką uznać wskazywaną przez organ odpowiedź "A", gdyż w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji prywatyzujemy przedsiębiorstwo jako całość. Użycie przez organ sformułowania "majątek przedsiębiorstwa" sugeruje, jak słusznie skarżący wskazuje, że prywatyzacja może nastąpić poprzez sprzedaż poszczególnych składników przedsiębiorstwa.
W ocenie Sądu, jeżeli chodzi natomiast o pytanie 22, 68, 95, 109, 121, 123, 130, 200, 203, 208, 216 i 225 uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Minister w sposób wyczerpujący przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Stanowiska Sądu w tym przedmiocie nie zmienia dodatkowa argumentacja przedstawiona przez skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Sporne pytania nie przekroczyły zakresu przedmiotowego egzaminu oraz zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze. Udzielenie przez skarżącego błędnych odpowiedzi na te pytania w wielu przypadkach było wynikiem czynienia przez niego pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz własnej interpretacji przepisów.
Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 184 punkty, a tylko cztery z pytań, zdaniem Sądu, zostały sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było oddalenie skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a., gdyż dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu należało uzyskać 190 punktów, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione.
Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących przewlekłego rozpoznawania jego odwołania, należy stwierdzić, iż zarzuty te aczkolwiek słuszne, nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Opieszałość organu zwalcza się poprzez złożenie do Sądu skargi na bezczynność, zaś z tego środka skarżący w swojej sprawie nie skorzystał.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku.