VI SA/Wa 839/12

VI SA/Wa 839/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 478/13 - Postanowienie NSA z 2014-10-02
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 134 poz 779
art. 23 f ust. 1, art. 23 f ust. 5 pkt 1 i 2..
Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 165 a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. odmawiające H. Sp. z o.o. z siedzibą w W., skarżącej w niniejszej sprawie wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] grudnia 2011 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o cofnięcie jednostce badającej - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. - upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier wobec istnienia uzasadnionych zdaniem strony zastrzeżeń co do bezstronności osób zarządzających jednostką.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż upoważniona przez Ministra Finansów w/w jednostka badająca - sporządziła w dniu [...] lipca 2011 r. opinię techniczną urządzenia [...] nr [...] należącego do skarżącej na podstawie postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanego w toku postępowania karnoskarbowego prowadzonego pod nr [...] przez Naczelnika Urzędu Celnego w P.
Zawarte w opinii ustalenia służą sporządzającemu opinię za podstawę wniosków na temat charakteru gier oferowanych przez urządzenie. Wnioski te mają doniosłe znaczenie prawne dla skarżącej ze względu na grożącą jej odpowiedzialność karną z art. 107 § 1 k.k.s. za urządzanie gier wbrew przepisom ustawy lub bez stosownego zezwolenia. Opinia tej jednostki badającej będzie stanowić podstawę do formułowania wniosków przez dochodzeniowy organ celny odnośnie funkcjonowania przebadanego urządzenia, co będzie rzutowało na jej sytuację prawną i procesową w toczącym się postępowaniu karnoskarbowym. Tym, samym w interesie skarżącej jest wystąpienie do Ministra Finansów z wnioskiem o cofnięcie jednostce badającej -Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. - upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier wobec istnienia, uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności osób zarządzających tą jednostką i niespełnienia przez tę jednostkę ustawowych wymogów z art. 23 f ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Finansów na podstawie art. 165 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej u.g.h.) odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej -Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier z uwagi na brak po jej stronie interesu prawnego w złożonym wniosku w tym przedmiocie.
W uzasadnieniu podniesiono, że istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę należy wskazać jako podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje, a skarżąca w przedmiotowym wniosku nie przytoczyła konkretnego przepisu prawa będącego podstawą dla wykazania interesu prawnego do objętego wnioskiem żądania o cofnięcie jednostce badającej upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier.
Podniesiona przez skarżącą okoliczność, iż opinia w/w jednostki będzie wykorzystana w odrębnym postępowaniu nie wskazuje na interes prawny skarżącej w powyższym żądaniu zaś interes faktyczny, nie nadaje skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię i wadliwe przyjęcie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego warunkującego wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia w/w jednostce badającej.
W uzasadnieniu wniosku strona dokonała wykładni pojęcia "interes prawny" i powołując się na literaturę przedmiotu oraz orzecznictwo sądowe wskazywała, iż w analizowanej sprawie posiada interes prawny legitymujący ją do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie jednostce badającej upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ wskazał w uzasadnieniu, że interes prawny wynikać musi z normy prawa materialnego, dającej się indywidualnie wyodrębnić i dotyczącej sytuacji danego podmiotu w sposób bezpośredni, czego wnioskodawca nie wykazał.
Przytoczenie art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 107 § 1 k.k.s. nie może zdaniem organu być uznane za wykazujące interes prawny. Między przedmiotem postępowania a sytuacją prawną podmiotu musi bowiem istnieć uzasadnione treścią prawa materialnego realne, rzeczywiste powiązanie, za które nie mogą być uznane przepisy regulujące przypadki, w których naczelnik urzędu celnego wymierza kary pieniężne (art. 89 u.g.h.), czy przepis penalizujący urządzenie lub prowadzenie gier wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia ( art. 107 § 1 k.k.s.).
Przymiotu strony nie nadaję również skarżącej potencjalne istnienie interesu faktycznego. Nadto organ podniósł, iż podnoszone przez skarżącą zarzuty braku bezstronności powoływanej jednostki badającej nie są poparte konkretnymi faktami, ale opierają się na przyjętym z góry założeniu, że dana jednostka badająca nigdy nie spełni kryterium bezstronności.
Organ wskazał również, że procesową gwarancję bezstronności organu w prowadzonym postępowaniu stanowi instytucja wyłączenia uregulowana w Ordynacji podatkowej, a z faktu, iż Naczelnicy Urzędów Celnych w całej Polsce wszczynają postępowania podatkowe oraz karnoskarbowe przeciwko skarżącej, nie można wywodzić, iż skarżąca staje się stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jednostce badającej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, odmowy udzielenia, bądź cofnięcia upoważnienia do przedmiotowych badań (zgodnie z art. 23f ust. 1, ust. 4 i 5 u.g.h.). Organ podkreślił, iż postępowanie w sprawie cofnięcia upoważnienia może być wszczęte wyłącznie z urzędu przez Ministra Finansów, na co wskazuje treść art. 23f ust. 5 u.g.h.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie skarżąca wskazała na naruszenie:
-art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, który warunkuje możliwość wszczęcia postępowania przez organ podatkowy, co z kolei spowodowało brak merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej.
- art. 23f ust. 1 pkt. 4 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji nadanie upoważnienia jednostce badającej - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., która nie spełnia ustawowej przesłanki;
- art. 23f ust. 5 pkt. 1 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji braku cofnięcia przez Ministra Finansów upoważnienia dla ww. jednostki, do czego był zobligowany przepisami prawa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r., w całości.
Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci opinii prawnej z dnia [...] grudnia 2011 r. sporządzonej przez prof. W. S. na okoliczność braku przymiotu niezależności pomiędzy Służbą Celną a jednostką badającą - Wydział Laboratorium Celne w P.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy zawarty w skardze w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii prawnej z dnia [...] grudnia 2011 r. sporządzonej przez prof. W. S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. jej uchylenie.
Przedmiotowy wniosek skarżącej obejmuje żądanie cofnięcia jednostce badającej Wydziałowi Laboratorium Celnemu Izby Celnej w P. upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier.
Podnieść zatem należy, iż Minister Finansów udzielił [...] kwietnia 2011 r., upoważnienia w powyższym zakresie w/w jednostce badającej działając na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie zarzutów urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946). Zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr. 134, poz. 779)zmianie uległy m.in. uregulowania w zakresie udzielania przez Ministra Finansów upoważnienia do badania technicznych automatów i urządzeń do gier.
Zgodnie z art. 23 f ust. 1 powołanej ustawy upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela jednostce badającej spełniającej wymienione w tym przepisie warunki Minister Finansów.
Upoważnienie, o którym mowa stanowi w istocie rodzaj przekazania części władztwa administracyjnego przez Ministra Finansów w zakresie procedury dopuszczającej automaty i urządzenia do gier do eksploatacji. Zarówno samo udzielenie upoważnienia, jak i wybór jednostki badającej wynikającą z samodzielnych uprawnień Ministra Finansów i mieszczą się w zakresie wykonywanych prze ten organ zadań i jego bieżącej działalności.
Upoważnienie jest zatem aktem wewnętrznym stanowiącym przekazanie części swoich uprawnień na rzecz innego podmiotu i jako takie nie nosi znamion rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Jego adresatem jest tylko jednostka badająca uzyskująca w ten sposób umocowanie organu do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie nie tworzy zatem na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków.
Podnieść przy tym należy, iż art. 23 f ust. 5 w pkt 1 obliguje Ministra Finansów do cofnięcia upoważnienia w przypadku przesłanek w tym przepisie określonych, a w pkt 2 stanowi o możliwości cofnięcia upoważnienia w okolicznościach w nim wymienionych. Z powyższego wynika, iż inicjatywa w powyższym zakresie, należy do Ministra Finansów, który z urzędu wszczyna postępowanie, jeżeli uzna, iż przesłanki do jego wszczęcia zachodzą. Brak jest zatem podstaw, jak to czyni skarżąca niezasadnie powołując się na interes prawny w powyższym żądaniu, by przypisać jej status strony legitymującej ją do złożenia wniosku o cofnięcie upoważnienia. W tym stanie rzeczy Sąd podzielając stanowisko organu i jego rozważania co do braku po stronie skarżącej interesu prawnego w przedmiotowym żądaniu uznał, iż organ prawidłowo zastosował art. 165 a ustawy ordynacji podatkowej trafnie uznając, iż skarżąca nie jest uprawniona do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia.
W świetle powyższego Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.