VI SA/Wa 817/22

VI SA/Wa 817/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Grażyna Śliwińska
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 2213/22 - Wyrok NSA z 2026-03-25
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1376
art. 13 ust. 1 pkt 3;  art.  13k ust. 1 pkt 2 i ust. 4; art. 13ha ust. 1 i 3; art. 13i ust. 3 i 4a; art. 13hc ust. 1; art. 40a ust. 5; art. 13l ust. 1;
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7; art. 77 par 1; art. 78 par 1; art. 189e; art. 189; art. 189f par 1-3; art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 32
par 3 ust. 1; par 6 ust. 1 pkt 2;
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant ref. staż. Krzysztof Włoczkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – zwanej dalej "kpa"), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376, dalej "udp") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 32), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 – zwanej dalej "utd"), po rozpoznaniu wniosku G. D.j o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 10 grudnia 2020 r. o godzinie 00:22:325 urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...] na odcinku drogi krajowej nr [...][...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...]– który wskazany jest w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 31) - zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego (samochód specjalny) o nr rej. [...] Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy.
W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż w ww. pojeździć nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto wskazany pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 19000 kg a właścicielem tego pojazdu w dniu odnotowania naruszenia była Pani G. D..
Pismem z dnia 15 kwietnia 2021 r. zawiadomiono G. D. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie oceny obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej złożył wyjaśnienia w sprawie wskazując, iż skarżącej nie jest znana przyczyna braku pobrania opłaty elektronicznej w dniu 10 grudnia 2020 r. dla pojazdu specjalnego [...] albowiem w pojeździe tym było zainstalowane urządzenie do poboru opłaty na którym były dostępne środki przeznaczone na ten cel. Wskazano także, iż przedmiotowy pojazd był poprzednio zarejestrowany w trakcie umowy leasingu jako pojazd o nr rej. [...] i do tego pojazdu było przypisane urządzenie przeznaczone do poboru opłat. Zwrócono się przy tym o przesłuchanie świadka na okoliczność wypełnienia wszystkich obowiązków użytkownika przez skarżącą.
Zawiadomieniem z dnia 12 maja 2021 r. GITD poinformował stronę skarżącą o uzupełnieniu materiału dowodowego poprzez pismo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (powoływanego dalej także jako: "Szef KAS") stanowiące odpowiedź na pytania w zakresie pojazdu o nr rej. [...]. W piśmie tym Szef KAS wskazał, m.in.: iż użytkownik [...] G. D. zawarła z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad umowę nr [...] na posiadanie konta w trybie przedpłaconym m.in. co do pojazdu o nr rej. [...], w dniu przedmiotowego zdarzenia nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu ESPO oraz działaniu urządzeń kontrolnych infrastruktury, użytkownik pojazdu [...] nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia lub w związku z funkcjonowaniem ESPO oraz nie dokonywał wymiany urządzenia pokładowego viaBox, użytkownik w dniu 11 lutego 2021 r. dokonał zamknięcia konta ww. pojazdu na umowie o nr [...] a urządzenie viaBox zostało zwrócone jako niefunkcjonalne – wyczerpana bateria, ostatnią zarejestrowaną czynnością na tym urządzeniu dla ww. pojazdu przed dniem naruszenia odnotowano 22.08.2019 r. o godzinie 14.44 (odc. Węzeł [...] ([...]) – Węzeł [...] ([...]) oraz po naruszeniu w dniu 18 stycznia 2021 r. godz. 16.25 (odc. Węzeł [...] – Węzeł [...] ([...]), pojazd o nr rej. [...] została zarejestrowany w ESPO w dniu 11 lutego 2021 r. o godz. 8.34 do umowy o nr [...].
Postanowieniem z [...] maja 2021 r. GITD odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego Skarżącej w postaci przesłuchania wnioskowanego świadka z uwagi na jego bezcelowość.
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. GITD rozpoznając sprawę jako organ I instancji nałożył karę pieniężną na stronę skarżącą w wysokości 1500 zł. W uzasadnieniu decyzji przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołano treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Organ I instancji wskazał, m.in., iż pojazd o numerze rejestracyjnym [...], wyposażony w urządzenie pokładowe przypisane do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], poruszał się płatnym odcinkiem drogi krajowej, a użytkownik w tym czasie ani razu nie zgłosił operatorowi systemu problemów związanych z niepoprawnym funkcjonowaniem urządzenia pokładowego. Mając na uwadze stwierdzoną przez operatora systemu elektronicznego poboru opłat niefunkcjonalność zwróconego przez użytkownika urządzenia pokładowego viaBox organ I instancji podkreślił, iż to na użytkowniku ciąży obowiązek kontrolowania sprawności urządzenia podczas przejazdów odcinkami dróg płatnych a zaniechania użytkownika w tym zakresie obciążają w konsekwencji użytkownika pojazdu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca podniosła, iż organ administracyjny I instancji błędnie przeprowadził postępowanie dowodowe odmawiając przesłuchania wnioskowanego świadka oraz doszedł do błędnego wniosku jakoby za nieprawidłowości związane z urządzeniem viaBox odpowiadał skarżący.
GITD rozpoznając sprawę ponownie jako organ II instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść mających zastosowane przepisów prawa. Organ zwrócił uwagę, iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych a organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Organ zaznaczył, iż szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika potwierdza, że opłata elektroniczna należna za przejazd pojazdu o numerze rej. [...] w dniu 10 grudnia 2020 r. po drodze krajowej o godzinie 00:22:25 nie została uiszczona. W tym dniu nie odnotowano również transakcji poboru opłaty elektronicznej z urządzenia viaBox przypisanego do pojazdu o numerze rej. [...], dlatego dodatni stan salda konta użytkownika nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalono również, że w dniu 10 grudnia 2020 r. system elektronicznego poboru opłat funkcjonował prawidłowo. Organ ustalił, iż korzystająca z drogi krajowej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, była zobowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 1500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych). Organ nie znalazł także podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których w art. 189e kpa i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa. Wyjaśnił, iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od skarbu Państwa obowiązku zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:
przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wadliwy, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz przyjęcie, że pojazd dokonujący naruszenia nie został wyposażony w przypisane do tego pojazdu urządzenie viaBOX
2) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wadliwy, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanej decyzji oraz przyjęcie, że za niesprawność urządzenia pokładowego viaBOX, wynikająca z rozładowania się baterii odpowiada skarżąca,
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie (w szczególności sprawności urządzenia viaBOX znajdującego się w pojeździe),
4) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez organy obu instancji zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej, polegające na nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w kwocie 1 500 złotych w sytuacji, gdy do braku poboru opłaty należnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi doszło tylko na skutek wadliwego działania systemu ESPO i niezależnego od Użytkownika braku skomunikowania się sprawnego urządzenia viaBOX z urządzeniem kontrolnym,
5) art. 189 § 1 k.p.a. polegające na braku prawidłowego zbadania przez Organ I instancji, czy w niniejszej spawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, w sytuacji gdy wysokość kary w sposób niewspółmierny odbiega od wartości opłaty elektronicznej,
6) art. 7a k.p.a. poprzez nieuznanie wątpliwości co do charakteru przyczyn technicznych powodujących brak połączenia pomiędzy bramownicami a urządzeniem pokładowym Skarżącej jako okoliczność, która według reguł procesowych winna być tłumaczona na korzyść Skarżącej,
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął oraz szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych.
Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 udp jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej. Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 udp). Zasadą jest również, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 udp.
Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy udp, obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 udp (odpowiednia kategoria pojazdu).
Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 udp rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych. Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.
Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: przedpłaty albo płatności okresowej z zabezpieczeniem.
Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a udp jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 2 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 udp). W myśl art. 13 ust. 1 pkt 2 udp - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
W rozpoznawanej sprawie z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym rej. [...] w dniu zarejestrowanego zdarzenia nie została pobrana. Nadto mając na uwadze wyjaśnienia strony skarżącej, z obiektywnych ustaleń organu wynika także, iż w tym dniu nie została także pobrana z konta skarżącej (na którym były w dniu zdarzenia środki) opłata za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Bezsporną okoliczność braku pobrania tej kwoty potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika. Ustalono również, że w dniu 10 grudnia 2020 r. system elektronicznego poboru opłat funkcjonował prawidłowo, a strona nie zgłaszała żadnych reklamacji co do użytkowanego wówczas urządzenia viaBox przypisanego nieprawidłowo w dniu zdarzenia do pojazdu [...]. Z tego też względu dodatni stan salda konta użytkownika nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem przy braku komunikacji system nie może pobrać należnej za przejazd opłaty elektronicznej.
W związku z powyższym uznać należy, iż urządzenie pokładowe viaBox przypisane w dniu 10 grudnia 2020 r. do pojazdu o nr rej. [...] w dniu naruszenia nie nawiązywało komunikacji z urządzeniami kontrolnymi znajdującymi się na bramownicach. Podkreślić tutaj należy, iż strona zawarła umowę na poddany kontroli pojazd, jednakże nie zgłosiła nowego (aktualnego) numeru rejestracyjnego tego pojazdu. Użytkownik poruszał się po drogach płatnych pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] wyposażonym w urządzenie viaBox, które było przypisane do poprzedniego numeru rejestracyjnego tego pojazdu ([...]). Zgodnie z § 3 ust. 2 Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym, wszelka zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym Pojazdu/Pojazdów (np. zmiana numeru rejestracyjnego pojazdu), w zakresie danych zawartych w umowie, wymaga natychmiastowej zmiany umowy przed skorzystaniem z drogi płatnej, co należy potwierdzić podpisaniem aneksu do umowy lub umowy z nowymi danymi wprowadzonymi do systemu. Tymczasem strona wykonywała przejazdy po drogach płatnych pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] wyposażonym w urządzenie viabox które było przypisane do poprzedniego numeru rejestracyjnego tego pojazdu. Zapis ewidencyjny wraz z dokumentacją fotograficzną z przejazdu ww. pojazdu potwierdzający, że naruszony został obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej został dołączony do akt sprawy.
Mając na uwadze zarzuty strony skarżącej jakoby nie odpowiadała ona za trudności w pobraniu opłaty wyjaśnić należy, iż w przypadku braku komunikacji urządzenia pokładowego viabox z bramownicą urządzenie to milczy, tzn. nie wydaje sygnałów dźwiękowych i świetlnych informujących korzystającego z dróg publicznych o pobraniu opłaty elektronicznej. Użytkownik spostrzegając brak emisji sygnałów świetlnych lub dźwiękowych powinien niezwłocznie zjechać z drogi płatnej, którą się poruszał i udać się do najbliższego punktu obsługi klientów Viatoll w celu dokonania sprawdzenia posiadanego urządzenia viaBox w razie awarii obowiązany jest zgłosić ten fakt. Sytuacja taka (brak emisji sygnałów świetlnych i dźwiękowych), powinna wzbudzić zainteresowanie użytkownika szczególnie w kontekście dat pobrań środków wykazanych w systemie ewidencji poboru opłat. Jak wynika z ustaleń Szefa KAS co do przedmiotowego pojazdu skarżącej ostatnią zarejestrowaną czynność na urządzeniu przed dniem naruszenia odnotowano 22.08.2019 r. o godzinie 14.44 (odc. Węzeł [...] ([...]) – Węzeł [...] ([...]) oraz po naruszeniu w dniu 18 stycznia 2021 r. godz. 16.25 (odc. Węzeł [...] – Węzeł [...] ([...]). Zwrot urządzenia przypisanego do pojazdu o nr rej. [...] nastąpił natomiast w dniu 11 lutego 2021 r. z powodu (zużyta bateria) i w tym też dniu pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany w ESPO do umowy o nr [...]. Nie ulega zatem wątpliwości Sądu, iż w przedmiotowej sprawie słusznie organ stwierdził naruszenie obowiązku opłaty i w konsekwencji zobowiązany był do nałożenia orzeczonej kary. Dodać także tutaj należy, iż jak wynika z informacji Szefa KAS w dniu zdarzenia nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu ESPO oraz działaniu urządzeń kontrolnych infrastruktury przydrożnej. W świetle stanu faktycznego sprawy stanowisko organu znajduje swoje potwierdzenie w przepisach prawa i nie budzi wątpliwości Sądu. Odnosząc się tutaj do zarzutów skargi co do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy wyjaśnić trzeba, iż to organ wykazał brak poboru należnej opłaty co do obu nr rejestracyjnych przypisywanych do pojazdu biorącego udział w zdarzeniu. Skarżąca natomiast nie wykazała w ocenie Sądu okoliczności wyłączających skutki jej zaniechań w sprawie, które uzasadniałyby odstąpienie od wymierzenia nałożonej kary pieniężnej. Tym samym zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 7, 77 par. 1 i 78 par. 1 kpa z powyższych przyczyn Sąd uznał za nieuzasadnione.
W tym miejscu odnieść się również należy do zarzutu dotyczącego nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchań świadka. Sąd w pełni podzielił tutaj opinię organu, która jest racjonalna i spójna z pozostałymi materiałami dowodowymi zgromadzonymi w sprawie. W sprawie brak jest niewyjaśnionych okoliczności, a organ kompleksowo uzasadnił swoje stanowisko co do odmowy przeprowadzenia wnioskowanego dowodu. Ewentualne zeznania wskazanej osoby nie mogłyby wnieść niczego nowego do sprawy bowiem okoliczność zamontowanego urządzenia viaBox została wykazana w uzupełnionym materiale dowodowym podobnie jak fakt braku pobrania opłaty w dniu zdarzenia. Sam fakt zeznań, iż urządzenie było nie wniosłoby zatem niczego do sprawy. Należy natomiast podkreślić, iż z pozostałego materiału dowodowego jak i ze stanowiska skarżącej wynika, iż użytkowanie przez nią urządzenia viabox było niezgodnie z obowiązującymi regulacjami oraz instrukcją obsługi, poprzez zainstalowanie go w pojeździe niezgłoszonym do umowy a w zasadzie poprzez brak terminowego zgłoszenia zmiany nr rejestracyjnego. Nadto należy mieć także na uwadze, iż nawet przy pominięciu braku terminowego zgłoszenia nr rej. pojazdu biorącego udział w zdarzeniu, z uzupełnionego przed organem II instancji materiału dowodowego (druga informacja Szefa KAS) wynika, iż opłata nie została pobrana w dniu zdarzenia mimo posiadania środków na koncie a zamontowane w dniu zdarzenia urządzenie zostało zwrócone dwa miesiące po zdarzeniu z powodu wyczerpania baterii. Podsumowując zatem, przesłuchanie wnioskowanego świadka dotyczyć miało okoliczności wykazanych innymi dowodami, których obiektywnego charakteru organ oceniający sprawę nie mógł zakwestionować. Organ nie dopuścił się tutaj zatem zarzucanych mu naruszeń przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy z uwagi na błędy w zakresie ustaleń faktycznych w sprawie.
Odnosząc się natomiast do wysokości nałożonej kary wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3.5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3.5 tony oraz przyczepy 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach. Z uwagi na to iż pojazd biorący udział w zdarzeniu był pojazdem specjalnym o dopuszczalnej masie całkowitej 19 ton, wymierzona kara określona została w sposób prawidłowy.
Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy miał również podstawy do ustalenia niewystępowania szczególnych sytuacji z art. 189 kpa.
Zgodnie z art. 189e kpa w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Zgodnie z art. 189f § 1 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.
Jak już wyżej wskazano kara za przejazd po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty o której mowa w art. 13 ust 1 pkt 3 udp jest nakładana decyzją związaną, tzn. że organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku stwierdzenia naruszenia wymierzenie kary jest z woli ustawodawcy obligatoryjne, a jej wysokość została wprost określona w ustawie. Organ administracji publicznej nie może w takim wypadku ani odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, ani też nie może jej miarkować. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 205/18, że dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w kpa nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takimi w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm - sankcji pieniężnej. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa krajowego wynika bezspornie, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa - mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których skarżący dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Waga stwierdzonego naruszenia nie była znikoma dotyczyła ona bowiem podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych, który to obowiązek jest jasno sprecyzowany w obowiązujących przepisach, Przewidziana kary administracyjna nie jest zależna od takich okoliczności, jak cel przejazdu, jednorazowość, czy wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość, czy nieznajomość przepisów, tylko wynika z samego faktu naruszenia. Prawidłowo zatem organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła okoliczność o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 kpa.
Należy podkreślić, że obie decyzję zostały wydane prawidłowo i brak jest podstaw do stwierdzenia ich uchylenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować czynności organu administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. Sąd uznał, że zostały zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Zapis ewidencyjny utrwalony w systemie elektronicznego poboru opłat oraz zebrana w sprawie dokumentacja stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszenia, o którym mowa w treści zaskarżonej decyzji. Stanowisko wyrażone w obu wydanych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.