VI SA/WA 8105/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka F. S.A sp.k. złożyła wniosek do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) o wydanie decyzji w przedmiocie podlegania przez J. W. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów zlecenia. Prezes NFZ, powołując się na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania. Organ uzasadnił swoją decyzję informacjami uzyskanymi od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który w swojej decyzji z maja 2022 r. stwierdził, że faktycznym płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne jest inny podmiot (pracodawca J. W. z tytułu umowy o pracę), a nie skarżąca spółka, mimo że skarżąca zgłosiła zleceniobiorcę do ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes NFZ uznał, że skoro ZUS rozstrzygnął kwestię podstawy wymiaru składek, to nie ma potrzeby wydawania decyzji przez NFZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że Prezes NFZ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ wymagało to dokonania ustaleń faktycznych i oceny meritum sprawy, co jest niedopuszczalne na etapie formalnego badania wniosku. Organ zwrócił się do ZUS o informacje, co świadczy o tym, że nie było oczywiste, iż postępowanie nie może być wszczęte. Ponadto, Prezes NFZ zawarł w postanowieniu oceny dotyczące istoty sprawy, co jest niezgodne z charakterem rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy dowodowej. W związku z tym, sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania przez Prezesa NFZ, który ma uwzględnić ocenę prawną sądu i wydać decyzję administracyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 61a K.p.a. przez organy administracji, zwłaszcza w kontekście odmowy wszczęcia postępowania w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji odmawia wszczęcia postępowania, opierając się na ustaleniach innych organów lub na wstępnej ocenie meritum sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i oceny stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jeśli wymaga to ustaleń faktycznych lub oceny meritum sprawy. Odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna tylko w przypadkach oczywistych, nie wymagających analizy dowodowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Prezes NFZ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania, ponieważ wymagało to ustaleń faktycznych (np. zwrócenie się do ZUS) i zawierało oceny merytoryczne sprawy, co jest niedopuszczalne na etapie formalnego badania wniosku. Odmowa wszczęcia postępowania powinna być stosowana wyjątkowo i tylko w sytuacjach oczywistych.
Czy decyzja ZUS dotycząca podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne zastępuje decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja ZUS dotycząca podstawy wymiaru składek nie zastępuje decyzji Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ani nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania przez Prezesa NFZ.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że Prezes NFZ nie był uprawniony do wyrażania w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania ocen merytorycznych, które opierały się na decyzji ZUS. Zajęcie przez organ stanowiska co do istoty sprawy było jednym z powodów uchylenia postanowienia.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Sąd interpretuje go zawężająco, wymagając oczywistości przeszkód i zakazując dokonywania ustaleń faktycznych na tym etapie.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący żądania wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania.
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i e)
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Przepisy dotyczące podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 § ust. 2a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący traktowania umowy zlecenia jako umowy o pracę w kontekście ubezpieczeń.
ustawa o świadczeniach art. 109 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Przepisy dotyczące wydawania decyzji przez Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezes NFZ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i oceny stanu faktycznego. • Organ nie może dokonywać oceny meritum sprawy w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania. • Decyzja ZUS dotycząca podstawy wymiaru składek nie zastępuje decyzji Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Prezesa NFZ, że odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona innymi przyczynami (w tym decyzją ZUS) i nie wymagała dalszego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce wyjątkowo • nie może zawierać ocen dotyczących istoty sprawy • przeszkoda, która - zdaniem Prezesa NFZ - wyklucza możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Skarżącej nie była oczywista, lecz wymagała ustaleń
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący sprawozdawca
Urszula Wilk
sędzia
Joanna Dąbrowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 61a K.p.a. przez organy administracji, zwłaszcza w kontekście odmowy wszczęcia postępowania w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji odmawia wszczęcia postępowania, opierając się na ustaleniach innych organów lub na wstępnej ocenie meritum sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad proceduralnych i jak sąd administracyjny kontroluje działania organów.
“Czy organ może odmówić wszczęcia postępowania bez jego przeprowadzenia? WSA wyjaśnia zasady stosowania art. 61a K.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.