VI SA/Wa 807/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pas drogowyzjazddrogi publicznesamowolne naruszenieprzywrócenie do stanu poprzedniegozarządca drogidecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneklasyfikacja dróg

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą przywrócenie pasa drogowego do stanu pierwotnego z powodu braku prawidłowego ustalenia kategorii drogi i właściwości organu.

Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K. i I. L. przywrócenie pasa drogowego ulicy Z. do stanu pierwotnego, argumentując samowolne naruszenie bez zezwolenia. Po wieloletnim postępowaniu, w tym wyroku NSA, WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO. Głównym powodem uchylenia było nieprawidłowe ustalenie przez organy kategorii drogi (powiatowa) i brak uzasadnienia prawnego tej klasyfikacji, co było kluczowe dla ustalenia właściwości zarządcy drogi do wydania decyzji na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. i I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta nakazującą przywrócenie pasa drogowego ulicy Z. do stanu pierwotnego. Podstawą decyzji było ustalenie, że skarżący wybudowali zjazd bez zezwolenia zarządcy drogi. Sprawa miała długą historię procesową, w tym wcześniejszy wyrok NSA nakazujący wyjaśnienie kategorii drogi. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie wykazał w sposób należyty, że ulica Z. jest drogą powiatową, co było kluczowe dla ustalenia właściwości organu do wydania decyzji na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych. Brak uzasadnienia prawnego tej klasyfikacji stanowił naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że ustalenie kategorii drogi było niezbędne do określenia właściwości zarządcy drogi. W związku z tym, uchylono decyzję i zasądzono koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji nie wykazał w sposób należyty, że ulica Z. jest drogą powiatową, co było kluczowe dla ustalenia właściwości zarządcy drogi. Brak uzasadnienia prawnego tej klasyfikacji stanowił naruszenie przepisów procesowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenie kategorii drogi było niezbędne do określenia właściwości organu do wydania decyzji na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych. Organ pierwszej instancji nie przedstawił uzasadnienia prawnego dla swojej klasyfikacji drogi, co stanowiło uchybienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.d.p. art. 36

Ustawa o drogach publicznych

W razie samowolnego naruszenia pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, właściwy zarządca drogi orzeka o przywróceniu ich do stanu poprzedniego.

u.d.p.

Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych

Pomocnicze

u.d.p. art. 19 § ust. 5

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 20 § pkt 8

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa z dnia 13 października 1998r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną art. 130 § ust. 3

Dotyczy klasyfikacji dróg.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymaga uzasadnienia faktycznego i wskazania dowodów.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § §1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Ustawa z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych art. 10

Zmiana ustawy o drogach publicznych.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Określa wymogi dotyczące geometrii i konstrukcji nawierzchni zjazdów.

p.b. art. 30 § ust.1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

p.g.k. art. 7 § d pkt 4

Ustawa z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i wskazania dowodów. Naruszenie art. 36 ustawy o drogach publicznych z powodu braku prawidłowego ustalenia kategorii drogi i właściwości zarządcy.

Godne uwagi sformułowania

właściwy zarządca drogi orzeka o przywróceniu ich do stanu poprzedniego podstawową kwestią było ustalenie do jakiej kategorii dróg na dzień kontroli należała ulica Z. stanowi to, zdaniem Sądu uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Maria Jagielska

przewodniczący

Małgorzata Grzelak

sprawozdawca

Jolanta Królikowska-Przewłoka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach dotyczących pasa drogowego i konieczność prawidłowego uzasadniania klasyfikacji dróg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z drogami powiatowymi i samowolnym naruszeniem pasa drogowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących dróg publicznych, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu prawnego i właściwości organów.

Kluczowe ustalenie kategorii drogi: jak błąd formalny może uchylić decyzję administracyjną.

Dane finansowe

WPS: 248,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 807/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Maria Jagielska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005r. sprawy ze skargi K. L. i I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję.; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. L. i I. L. kwotę 248,50 zł (dwieście czterdzieści osiem 50/100 złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia z dnia [...] marca 2005r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2004r. znak [...] nakazującą skarżącym K. i I. małż. L. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego ulicy Z. na wysokości działki nr [...].
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2001r., iż skarżący w wymienionym miesiącu wybudowali zjazd do działki nr [...] od ulicy Z., bez zezwolenia zarządcy drogi. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o przywróceniu ww. pasa drogowego do stanu poprzedniego. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] września 2001r. (nr [...]) do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2003r. sygn. II SA 3027/01 oddalił skargę K. i I. L., wniesioną na decyzję SKO z dnia [...] września 2001r. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie spór toczy się o ustalenie, czy skarżący dokonali samowolnego naruszenia pasa drogowego ul. Z. w R. na wysokości działki nr [...], czy też dokonali odbudowy i remontu istniejącego wjazdu. Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pierwszej instancji powinien odnieść się do treści pisma z dnia [...] stycznia 2001r. skierowanego przez skarżących do Prezydenta Miasta [...] i wyjaśnienie czy skarżący ubiegali się o remont nawierzchni istniejącego wjazdu czy wykonanie nowego zjazdu. Nakazał również wyjaśnić, do jakiej kategorii dróg w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych należy ulica Z. w [...]. Sąd podzielił argumentację SKO zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącą konieczności przesłuchania świadków (o ile to konieczne dokonania konfrontacji), powołania ewentualnych biegłych. W tym stanie rzeczy za konieczne uznał wyznaczenie rozprawy administracyjnej.
Po przeprowadzeniu czynności w toku ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent Miasta [...], powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2004r. działając na podstawie art. 19 ust. 5, art. 20 pkt 8 oraz art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71 z 2000 r., poz. 838 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. nakazał K. i I. L. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego ulicy Z. na wysokości działki nr [...]. W decyzji wskazano, że ulica ta stanowi drogę powiatową według klasyfikacji zgodnej z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872)
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowy zjazd został wybudowany bez zezwolenia zarządcy drogi. Podniesiono, iż ponownie przesłuchano dwunastu zgłoszonych świadków, pozostałych ośmiu nie stawiało się na wezwania organu, bądź nie odebrało wezwań. Jeden ze świadków, zgłoszonych przez skarżącego, który w poprzednim postępowaniu podpisał oświadczenie, że sporny zjazd istniał co najmniej do 1994r., obecnie zeznał, że takiego oświadczenia nie podpisywał. Organ dokonał oceny zeznań świadków związanych z firmą prowadzoną przez skarżących i stwierdził, że są one pozbawione aspektu bezstronności. Zaakcentował, że jedynie dwóch świadków wskazało, że zjazd istniał przed 1994r. ale świadkowie ci nie pamiętali szczegółów. Organ oparł się na zeznaniach i oświadczeniach osób mieszkających w pobliżu zjazdu od wielu lat, którzy zeznali, że do czasu wybudowania zjazdu w okresie wiosennym 2001r. w miejscu tym istniał pas zielni i chodnik. Organ wskazał, jakie roboty zostały wykonane w kwietniu 2001r., jakiego rodzaju formalności należało w związku z tymi robotami dopełnić oraz, podniósł, że skarżący nie dopełnili formalności wynikających z obowiązujących przepisów. W ocenie organu wykonany zjazd nie spełnia wymogów w zakresie geometrii oraz konstrukcji nawierzchni zawartych w Rozporządzeniu Ministra transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430)
Organ ponadto podniósł, iż faktu istnienia zjazdu nie można potwierdzić żadnymi istniejącymi w zasobach geodezyjnych mapami.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. i I. L. zarzucili:
• naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie w tym ustaleń dokonanych przez Prezydenta [...] w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. nr [...] znak [...], gdzie przesądzono, że wjazd istniał od 2001r.
• art. 105§1 k.p.a. poprzez nie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego wobec ustalenia, że skarżący nie wybudowali zjazdu a jedynie przeprowadzili jego remont.
• art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i wskazania dowodów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
• art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w tym rozprawy administracyjnej, zgodnie z wytycznymi SKO.
W obszernym uzasadnieniu skarżący odnieśli się do poszczególnych naruszeń i przedstawili dowody na poparcie swojego stanowiska.
Pismem z dnia [...] grudnia 2004r., odnosząc się do stanowiska organu pierwszej instancji zawartego w korespondencji z dnia [...] grudnia 2004r. skierowanej do SKO w [...], skarżący wnieśli do organu odwoławczego o wyznaczenie terminu na okazanie oryginałów dokumentów stanowiących załączniki do odwołania. Ponadto występujące, zdaniem skarżących, rozbieżności winny być rozstrzygnięte na rozprawie administracyjnej.
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia [...] marca 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania skarżących od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2004r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wyczerpująco zgromadził materiał dowodowy, a zatem nie wyznaczenie rozprawy administracyjnej nie stanowiło uchybienia w procedurze administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów strony sformułowanych w uzasadnieniu odwołania, wskazano, m.in. że zakres i charakter wykonanych robót budowlanych oceniony został w decyzji organów nadzoru budowlanego z dnia [...] września 2002r. nr [...], oraz z dnia [...] września 2004r. znak [...], nakazujących skarżącym rozbiórkę wjazdu na działkę nr [...] od strony ul. Z.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2005r. zarzucili naruszenie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1986r. o drogach publicznych, art. 7, 8, 10, 77 k.p.a. art. 30 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 7 d pkt 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne. W uzasadnieniu ponowili argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty z uzasadnienia decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 21 października 2005r. skarżący popierał skargę oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona uzasadniona. Zgodnie z art. 36 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, a na mocy art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (...) (Dz. U. Nr 200, poz.1953) w toku całego postępowania – "w razie samowolnego naruszenia pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, właściwy zarządca drogi orzeka o przywróceniu ich do stanu poprzedniego". Jak z powyższego wynika w rozważanej sprawie podstawową kwestią było ustalenie do jakiej kategorii dróg na dzień kontroli należała ulica Z. w [...]. Był to element niezbędny do ustalenia czy podlegała ona przepisom ustawy o drogach publicznych a w konsekwencji do ustalenia właściwości organu (jako zarządcy drogi) uprawnionego do wydania decyzji na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych.
Tymczasem w sprawie niniejszej, organ I instancji ograniczył się jedynie do wskazania w osnowie decyzji z dnia [...] października 2004r., że ulica Z. w [...] jest drogą powiatową według klasyfikacji zgodnej z art. 103 ust. 3 (organ zapewne przez omyłkę wskazał nie istniejący art. 130 ust. 3) ustawy z dnia 13 października 1998r. W motywach decyzji nie podano natomiast żadnego uzasadnienia prawnego powyższego stanowiska. Stanowi to, zdaniem Sądu uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że strona w toku całego postępowania administracyjnego kwestionowała prawo Prezydenta Miasta [...] do wydania decyzji nakładającej obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, wskazując na brak umocowania bowiem, zdaniem skarżących, brak było stosownej uchwały Rady Miasta. Organ odwoławczy do kwestii kategorii drogi oraz zarządcy drogi nie odniósł się w żaden sposób. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2003r. sygn. II SA 3027/01 wydanym w rozpoznawanej sprawie stwierdził m.in. że należy wyjaśnić do jakiej kategorii dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych należy ulica Z. w [...].
Powyższe uchybienie, jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy, stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit c) p.p.s.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazówki zawarte w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania obejmujących wpis oraz zwrot kosztów dojazdu skarżącego na rozprawę w dniu 21 października 2005r. orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI