VI SA/Wa 80/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-08
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomości rolneSkarb Państwazarząd mieniemdecyzja administracyjnanieważność decyzjikpaprawo nieruchomościparki krajobrazowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Skarbu Państwa i Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa dotyczących zarządu mieniem rolnym Skarbu Państwa z powodu rażącego naruszenia art. 163 kpa.

Sprawa dotyczyła skargi Zespołu Parków Krajobrazowych na decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, która zmieniła wcześniejszą decyzję o przekazaniu mienia w zarząd. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność obu decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 163 kpa, który nie może stanowić samodzielnej podstawy do zmiany prawomocnej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Zespołu Parków Krajobrazowych na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie zarządu mieniem Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Decyzja Prezesa Agencji z 2003 r. miała na celu zmianę decyzji z 1996 r. o przekazaniu mienia w zarząd, modyfikując m.in. nazwę zarządcy, powierzchnię nieruchomości oraz sposób ustalenia opłaty rocznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym błędną wykładnię art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, stwierdził, że decyzja Prezesa Agencji z 2003 r. oparta na art. 163 kpa stanowiła rażące naruszenie tego przepisu, ponieważ art. 163 kpa nie może być samodzielną podstawą do zmiany prawomocnej decyzji, a jedynie odsyła do przepisów szczególnych. Sąd uznał, że art. 35 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie jest takim przepisem szczególnym. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji, uznając je za wydane z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 163 kpa nie może stanowić samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji, lecz odsyła do przepisów szczególnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 163 kpa ma charakter odesłania do przepisów szczególnych, a nie samodzielnej podstawy prawnej do zmiany decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie może stanowić samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji, lecz odsyła do przepisów szczególnych.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt.2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zgodnie z tym przepisem, zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pomocnicze

u.g.n.r.S.P. art. 35 § ust. 3

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 kpa.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 163 kpa poprzez jego zastosowanie jako samodzielnej podstawy do zmiany prawomocnej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

art. 163 kpa nie może stanowić samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji, lecz odsyła do przepisów szczególnych takie brzmienie przepisu art. 35 ust.3 cytowanej wyżej ustawy w żaden sposób nie upoważnia do wniosku ,że jest to przepis szczególny, o którym mowa w art. 163 kpa został rażąco naruszony przepis art.163 kpa., co powoduje ,że zaskarżone decyzje są nieważne z mocy art. 156 § 1 pkt.2 kpa.

Skład orzekający

Maria Jagielska

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

sprawozdawca

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 163 kpa jako przepisu odsyłającego, a nie samodzielnej podstawy do zmiany decyzji; zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany prawomocnej decyzji administracyjnej w oparciu o art. 163 kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego możliwości zmiany prawomocnych decyzji administracyjnych, co ma znaczenie dla stabilności obrotu prawnego.

Kiedy można zmienić prawomocną decyzję? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis kpa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 80/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Maria Jagielska /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie WSA Pamela Kuraś-Dębecka / spr./ Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] Zespołu Parków Krajobrazowych z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2003 r. nr. [...] w przedmiocie zarządu mieniem Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2003roku; 2. stwierdza się, że decyzje, o których mowa w pkt. 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz [...] Zespołu Parków Krajobrazowych z siedzibą w [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Prezes Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. przekazał [...] Parkowi Kra-jobrazowemu w [...] w zarząd mienie wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa czyli nieruchomości rolne zabudowane i niezabudowane o łącznej powierzchni 7.612,1612 ha oraz majątek ruchomy. Mienie opisane w tej decyzji położone jest w znacznej części w granicach Rezerwatu Przyrody "[...] " oraz Parku Krajobrazowego "[...] ".
Rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r. został utworzony [...] Zespół Parków Krajobrazowych, który jest następcą prawnym [...] Zespołu Parków Krajobrazowych, w granicach i, na obszarze którego znajdował się [...] Park Krajobrazowy.
W dniu [...] listopada 1999 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], mocą której utworzono z dniem [...] stycznia 2000 r. Państwowy Zakład Budżetowy "[...]".
W dniu [...] grudnia 1999 r. [...] Zespół Parków Krajobrazowych oraz Państwowy Zakład Budżetowy "[...] " złożyli wniosek do Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa o wyrażenie zgody na przekazanie Państwowemu Zakładowi Budżetowemu "[...] " w zarząd nieruchomości rolnych zabudowanych i niezabudowanych, o których mowa w decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. Podstawą przekazania miała być umowa zawarta pomiędzy tymi jednostkami w dniu [...] grudnia 1999 r.
W dniu [...] czerwca 2003 r., działając na podstawie art. 163 kpa w związku z art.35 ust.3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U z 2001 r. Nr.57, poz.603 ze zm.) Prezes Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] postanowił zmienić swoją decyzję z dnia [...] grudnia 1996r.o przekazaniu mienia z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa zarząd w ten sposób, że:
* w treści całej decyzji zastąpiono wyrażenie "[...] Park Krajobrazowy w [...]" wyrażeniem "[...] Zespół Parków Krajobrazowych w [...]"
* zmieniono wymienioną w pkt.1 powierzchnię łączną nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych z 7.612,1612 ha do 7.629,7076 ha oraz powierzchnie poszczególnych gmin i miasta [...] z uwagi na zmiany w ewidencji gruntów
* w pkt.2 decyzji równowartość 405,80 dt. (decyton) żyta zastąpiono wyrażeniem "w wysokości 327.492,77 zł, co stanowi 1 % ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2000 r. Nr 46, poz.543 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano także na zmiany organizacyjne powstałe w związku z rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r.w sprawie utworzenia [...] Zespołu Parków Krajobrazowych oraz rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r., na mocy których ostatecznie [...] Park Krajobrazowy wszedł w skład [...] Zespołu Parków Krajobrazowych. Ponadto, zdaniem Prezesa Agencji, na podstawie znowelizowanego z dniem [...] czerwca 1999 r. art.15 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U z 2001r. Nr 57, poz.603 ze zm.), [...] Zespół Parków Krajobrazowych powinien ponosić opłaty roczne z tytułu wykonywania zarządu w wysokości ustalonej w oparciu o art.83 ust.1 i ust.2 pkt.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Na skutek odwołania [...] Zespołu Parków Krajobrazowych decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie dopatrując się naruszeń prawa, podnoszonych przez stronę.
W skardze do Sądu strona wnosi o uchylenie obu decyzji jako niezgodnych
z prawem, zarzucając im naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.35 ust.2 i ust.3 ustawy z dnia 19 października o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 11 sierpnia 1997 r. w sprawie trybu przekazywania mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, w razie ustanowienia lub wygaśnięcia zarządu oraz trybu ustalania i wnoszenia opłat (Dz. U Nr 101, po.636). Zarzuca też naruszenie przepisów postępowania tj. art.138 § 2 w związku z art.77, 78 i 80 kpa oraz w związku z art.10 i art.15 kpa i art.28 i 28 kpa i w związku z art. 156 § 1 pkt.4 kpa.
Obszerny wywód prawny, zawarty w uzasadnieniu skargi ostateczne prowadzi skarżącego do wniosku, że opłata roczna jaka została wymierzona z tytułu wykonywania trwałego zarządu nieruchomości "[...]", naliczona przez Agencję według nowych zasad, określonych w art.35 ust.3 cytowanej wyżej ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa powinna obowiązywać nową jednostkę organizacyjną, zarządzającą tymi nieruchomościami, czyli Państwowy Zakład Budżetowy "[...] ".
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE ;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U Nr 153, poz.1270).
W ocenie Sądu skarga jest zasadna aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Przede wszystkim decyzja Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2003 r. zmieniła prawomocną decyzję, wydaną w dniu [...] grudnia 1996 r. Jako podstawę zmiany tej decyzji organ wskazał przepis art.163 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na podstawie, której strona nabyła prawo także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 kpa, o ile przewidują to przepisy szczególne.
Stosownie do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego art.163 kpa nie może stanowić samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji, lecz odsyła do przepisów szczególnych (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 1998 r., IISA 1545/97). Tym przepisem szczególnym nie może być powoływany przez organ w decyzji z dnia 12 czerwca 2003 r. art. 35 ust.3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który przewiduje, że jednostki wymienione w art.34, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, ponoszą z tytułu wykonywania zarządu opłaty roczne w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z tym że cenę gruntu rolnego stanowiącą podstawę obliczenia opłaty można także ustalić w sposób określony w art.30 ust.2.
Zdaniem Sądu, takie brzmienie przepisu art. 35 ust.3 cytowanej wyżej ustawy w żaden sposób nie upoważnia do wniosku ,że jest to przepis szczególny, o którym mowa w art. 163 kpa bowiem nie zawiera on żadnych elementów dających podstawę do zmiany wcześniejszej decyzji administracyjnej wydanej w sprawie ustalenia opłat rocznych z tytułu zarządu. Opłata roczna z tytułu zarządu została już ustalona w pkt.2 decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. jako równowartość 405,80 decyton żyta.
Konsekwencją takiego stanowiska Sądu jest stwierdzenie ,że został rażąco naruszony przepis art.163 kpa., co powoduje ,że zaskarżone decyzje są nieważne z mocy art. 156 § 1 pkt.2 kpa.
Z tych przyczyn Sąd w oparciu o art.145& 1 pkt.2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając w myśl art. 200 i art.209 p.p.s.a
Z mocy art.152 p.p.s.a. zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Wobec powyższego rozważanie pozostałych zarzutów zawartych w skardze jest bezprzedmiotowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI