VI SA/Wa 793/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził wydanie decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o przymusowej restrukturyzacji banku z naruszeniem prawa z uwagi na brak zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów między funkcjami BFG.
Sąd administracyjny rozpoznał skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) o przymusowej restrukturyzacji banku. Kluczowym zarzutem było naruszenie prawa UE, a konkretnie art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE, poprzez brak zapewnienia operacyjnej niezależności BFG i uniknięcia konfliktu interesów między jego funkcjami organu restrukturyzacyjnego a gwaranta depozytów. Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE, uznał, że BFG nie wykazał wdrożenia odpowiednich uzgodnień strukturalnych ani środków organizacyjnych, co skutkowało stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał połączone skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji P. w S. (dalej: Bank). Decyzją tą BFG wszczął przymusową restrukturyzację banku, zastosował instrumenty restrukturyzacyjne, umorzył instrumenty kapitałowe i powołał instytucję pomostową. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów ustawy o BFG, błędne oszacowanie aktywów i pasywów, a także naruszenie prawa UE, w szczególności art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE, dotyczącego zapewnienia operacyjnej niezależności organu restrukturyzacyjnego i uniknięcia konfliktu interesów między jego różnymi funkcjami. Sąd, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 12 grudnia 2024 r. (sygn. C-118/23), uznał, że BFG, łącząc funkcję organu restrukturyzacyjnego z funkcją gwaranta depozytów, nie wykazał wdrożenia odpowiednich uzgodnień strukturalnych ani środków organizacyjnych, które gwarantowałyby niezależność operacyjną i zapobiegały konfliktowi interesów. W szczególności, brak było precyzyjnych regulacji wewnętrznych określających zasady współpracy między komórkami organizacyjnymi realizującymi różne funkcje BFG oraz zasady wymiany informacji. W związku z tym Sąd stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, uznając, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadach ogólnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE, organ taki musi przyjąć uzgodnienia strukturalne w celu zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-118/23 stwierdził, że łączenie funkcji organu restrukturyzacyjnego z funkcją gwaranta depozytów stwarza ryzyko zakłócenia podejmowania decyzji, co wymaga przyjęcia uzgodnień strukturalnych. WSA uznał, że BFG nie wykazał wdrożenia takich uzgodnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_wydanie_decyzji_z_naruszeniem_prawa
Przepisy (17)
Główne
ustawa o BFG art. 101 § 7
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
ustawa o BFG art. 105 § 2
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Dyrektywa 2014/59/UE art. 3 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE
Wymaga przyjęcia uzgodnień strukturalnych w celu zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów między funkcjami organu restrukturyzacyjnego a innymi funkcjami.
Dz.U. 2019 poz 795 art. 101 § 7
Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Dz.U. 2019 poz 795 art. 105 § 2
Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Dz.U.UE.L 2014 nr 173 poz 190 art. 3 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE
Wymaga przyjęcia uzgodnień strukturalnych w celu zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów między funkcjami organu restrukturyzacyjnego a innymi funkcjami.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/59/UE art. 85 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez BFG art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE poprzez brak zapewnienia operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów między funkcjami organu restrukturyzacyjnego a gwaranta depozytów. Niewykazanie przez BFG wdrożenia odpowiednich uzgodnień strukturalnych lub środków organizacyjnych gwarantujących niezależność i brak konfliktu interesów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja BFG o spełnieniu wymogów art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE poprzez istniejące regulacje wewnętrzne i środki organizacyjne. Wniosek BFG o odrzucenie skarg z uwagi na prawomocne osądzenie sprawy (zasada powagi rzeczy osądzonej).
Godne uwagi sformułowania
brak zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów nie wykazał wdrożenia odpowiednich uzgodnień strukturalnych naruszenie prawa UE prawo do skutecznego środka prawnego
Skład orzekający
Agnieszka Jendrzejewska
sprawozdawca
Dorota Pawłowska
przewodniczący
Jakub Linkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE w kontekście krajowych organów łączących funkcje restrukturyzacyjne i gwarancyjne, znaczenie niezależności operacyjnej i unikania konfliktu interesów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organów łączących funkcje restrukturyzacyjne i gwarancyjne, wymaga analizy konkretnych regulacji wewnętrznych organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z funkcjonowaniem instytucji finansowych w sytuacjach kryzysowych, interpretacji prawa UE przez TSUE i jego wpływu na polskie sądownictwo, a także znaczenia niezależności organów nadzorczych.
“TSUE i polski sąd: BFG działał z naruszeniem prawa w restrukturyzacji banku. Kluczowa niezależność organów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 793/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jendrzejewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Bankowe prawo
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Stwierdzono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 795
art. 101 ust. 7, art. 105 ust. 2
Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji - t.j.
Dz.U.UE.L 2014 nr 173 poz 190 art. 3 ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2025 r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji 1. stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na rzecz [...] kwoty po 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na rzecz [...] kwoty po 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] (dalej: Decyzja) Bankowy Fundusz Gwarancyjny (dalej: BFG, Organ), uwzględniając opinię Rady BFG z [...] stycznia 2020 r., wszczął przymusową restrukturyzację wobec P. w S. (dalej: Bank, P.) i zastosował instrument przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej – B. S. A. w W. z dniem [...] stycznia 2020 r. Ponadto BFG oszacował wartości aktywów i pasywów Banku, umorzył instrumenty kapitałowe, przeniósł do instytucji pomostowej zobowiązania i prawa majątkowe wskazane w decyzji, pokrył dotacją różnicę pomiędzy wartością przenoszonych praw a zobowiązaniami, zobowiązał podmiot w restrukturyzacji do wydania instytucji pomostowej mienia, określił, że z dniem przeniesienia na instytucję pomostową przechodzą zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane Bankowi na podstawie przepisów obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z jego działalnością, określił zasady zwrotnego przeniesienia przedsiębiorstwa lub wybranych praw majątkowych lub zobowiązań, które są przedmiotem decyzji i określił, że na BFG przechodzi prawo podejmowania uchwał w sprawach zastrzeżonych w ustawie i statucie do właściwości organów podmiotu w restrukturyzacji. Jednocześnie BFG zawiesił kompetencje rady nadzorczej podmiotu w restrukturyzacji, rozwiązał zarząd Banku i wygasił mandaty jego członków, ustanowił z momentem wszczęcia przymusowej restrukturyzacji w podmiocie w restrukturyzacji na okres jednego roku administratora oraz ustalił jego kompetencje, zakres obowiązków, wynagrodzenie oraz sposób wykonywania nadzoru nad administratorem. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 101 ust. 7, 10 i 12 w związku z art. 11 ust. 4 pkt 1, art. 110 ust. 3 pkt 3 i 4 oraz ust. 6, art. 70 ust. 1 pkt 2, art. 72 ust. 1, 2 i 8, art. 208 ust. 1, art. 11 ust. 4 pkt 2, art. 110 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 188 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2 i 3 oraz art. 191 ust. 1 i 3, art. 11 ust. 4 pkt 4, art. 153 ust. 1, 1a, 5, 7, 8 i 10 w związku z art. 114 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 4 pkt 5, art. 137 ust. 1 i 2, art. 138 ust. 1, 5, 7 i 9, art. 113 ust. 2 oraz art. 11 ust. 5 i ust. 9 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 795 ze zm.; dalej: ustawa o BFG).
Do wydania decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.
Od końca 2015 r. P. poddawany był inspekcjom Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF), w toku których wykrywano liczne zastrzeżenia co do sposobu zarządzania ryzykiem kredytowym oraz kontrolą wewnętrzną i audytem wewnętrznym. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Bank został zobowiązany do opracowania programu naprawczego, który został zatwierdzony przez KNF [...] października 2016 r., a który finalnie okazał się w opinii Komisji nieskuteczny (k. 000015-000015 i k. 000086 akt administracyjnych).
Zarząd BFG uchwałą z [...] października 2017 r., po zasięgnięciu opinii KNF, przyjął plan przymusowej restrukturyzacji dla Banku. Plan ten był poddany dwukrotnie (w grudniu 2018 r. i sierpniu 2019 r.) przeglądowi i ocenie co do aktualności.
W marcu 2019 r. KNF informowała BFG o tym, że sytuacja Banku odbiega od sytuacji prezentowanej w sprawozdawczości oficjalnej (k. 000088 akt administracyjnych). W 2019 r. KNF dwukrotnie udzieliła Bankowi upomnienia za wykonywanie działalności bankowej z naruszeniem prawa, formułując szereg zaleceń poinspekcyjnych przede wszystkim w obrębie ryzyka kredytowego. Ponadto, KNF ograniczyła Bankowi działalność kredytową poprzez ustalenie limitu zaangażowania kredytów i poręczeń. W październiku 2019 r. Komisja wszczęła postępowanie w przedmiocie ustanowienia kuratora dla Banku.
Zarząd BFG 25 marca 2019 r. podjął uchwałę w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji Banku. W toku postępowania sprawdzono możliwość przejęcia P. przez inny bank. Weryfikacja ta okazała się ostatecznie negatywna, bowiem żaden z adresatów wystosowanych w tym zakresie pism nie wyraził zainteresowania przejęciem. W międzyczasie Bank przekroczył nadzorczą miarę płynnościową M3 oraz odnotował spadek minimalnych norm kapitałowych w postaci współczynnika Tier I do poziomu [...] % oraz współczynnika kapitału Tier I (CET 1) do poziomu [...], a KNF zawiadomiła BFG o wystąpieniu zagrożenia dla bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych oraz brak skuteczności realizacji założeń Programu Postępowania Naprawczego Banku na lata 2016-2020 i Planu Ochrony Kapitału. KNF oceniła tym samym, że Bank znajduje się na progu upadłości i nadała mu ocenę końcową 4 – według metodyki badania i oceny nadzorczej banków komercyjnych, zrzeszających oraz spółdzielczych, wyrażającą ogólną, bardzo niekorzystną sytuację Banku.
Pod koniec 2019 r. sytuacja finansowa Banku uległa dalszemu pogorszeniu. Po uzyskaniu jeszcze niższej oceny (F) według metodyki badania i oceny nadzorczej banków, świadczącej o zagrożeniu upadłością.
Pismem z 4 grudnia 2019 r. KNF - działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o BFG - poinformowała BFG o braku możliwych do podjęcia działań nadzorczych lub działaniach Banku, które pozwoliłyby usunąć zagrożenie upadłością we właściwym czasie. Za nieskuteczne Komisja oceniła podjęcie przez Bank współpracy z B. S. A. Według KNF bezcelowym było ustanawianie dla Banku kuratora.
Kolejnym pismem - z 14 stycznia 2020 r. KNF podtrzymała wcześniejsze stanowisko, akcentując powagę niebezpieczeństwa finansowego, ponadto wyraziła zaniepokojenie brakiem wydania przez BFG decyzji o przymusowej restrukturyzacji. (k. 000956B akt administracyjnych).
BFG wyłonił podmiot dokonujący oszacowań, których sporządzenie było w postępowaniu w przedmiocie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji obligatoryjne. Pierwotnie sporządzono dwa oszacowania – pierwsze w przedmiocie wystąpienia przesłanki zagrożenia upadłością, a drugie – wynik oceny zastosowania określonych instrumentów przymusowej restrukturyzacji. Dodatkowo przygotowano uzupełnienie oszacowania. Z treści tych dokumentów wynikało, że kwota kapitałów własnych Banku ma wartość ujemną, minus [...] złotych. Tym samym, zdaniem Organu, spełniona została przesłanka z art. 101 ust. 3 pkt 2 ustawy o BFG, tj. aktywa Banku nie wystarczają na zaspokojenie jego zobowiązań i wystąpił stan zagrożenia upadłością.
Na podstawie Oszacowania nr 2, Organ dokonał wyboru instrumentu przymusowej restrukturyzacji, który zapewni najpełniejsze osiągnięcie celów przymusowej restrukturyzacji, uwzględniając instrumenty określone w planie przymusowej restrukturyzacji oraz w kolejnych przeglądach i ocenach wykonalności planu przymusowej restrukturyzacji dla podmiotu w restrukturyzacji. Przewidziano, że nastąpi to z wykorzystaniem instytucji pomostowej. W tym celu powołano B. S. A. i wyposażono go w fundusze własne.
Uchwałami z [...] stycznia 2020 r. Zarząd BFG wszczął postępowania administracyjne w przedmiocie umorzenia instrumentów kapitałowych Banku, powołania administratora oraz zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji.
Na wydanie Decyzji uzyskano zgodę Ministra Finansów i pozytywną opinię KNF. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że planowana restrukturyzacja nie wywrze wpływu na stan konkurencji na rynku.
Decyzją z [...] stycznia 2020 r. BFG stwierdził, że zostały spełnione przesłanki przeprowadzenia przymusowej restrukturyzacji, gdyż Bank zagrożony jest upadłością i przeprowadzenie przymusowej restrukturyzacji leży w interesie publicznym. Organ uznał, że interes ów wyraża się w zapewnieniu ciągłości realizacji funkcji krytycznych, zidentyfikowanych w tej sprawie na podstawie art. 6 ust. 1 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji nr 2016/778 z 2 lutego 2016 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/59/UE w odniesieniu do okoliczności i warunków, w jakich zapłata nadzwyczajnych składek ex post może zostać częściowo lub całkowicie odroczona, oraz w zakresie kryteriów służących określeniu działań, usług i operacji w odniesieniu do funkcji krytycznych oraz określeniu linii biznesowych wraz z powiązanymi usługami w odniesieniu do głównych linii biznesowych (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 131, str. 41) jako obsługa jednostek samorządu terytorialnego, tj. przyjmowanie depozytów tych jednostek. Ocena ta podyktowana była dużą liczbą obsługiwanych jednostek samorządu terytorialnego oraz wysoką wartością depozytów do nich należących, a zaprzestanie świadczenia usług przez Bank miałoby negatywny wpływ na podmioty trzecie.
Na podstawie art. 110 ust. 6 ustawy o BFG umorzył z dniem wszczęcia przymusowej restrukturyzacji instrumenty kapitałowe, w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy o BFG wraz z należnymi odsetkami. Organ przyjął, że zabieg ten realizuje jedną z podstawowych zasad procesu przymusowej restrukturyzacji, to jest spowoduje obciążenie właścicieli oraz wierzycieli podporządkowanych podmiotu w restrukturyzacji jego stratami. Umorzeniu podlegały wszystkie instrumenty kapitałowe, w tym obligacje podporządkowane z należnymi odsetkami, a także udziały członków podmiotu w restrukturyzacji wpisane do rejestru członków spółdzielni. Zasadą ponoszenia skutków strat przez wierzycieli objęto również wierzytelności jednostek samorządu terytorialnego. Organ stwierdził, że wyłączenie tych wierzytelności spowodowałoby niekorzystne skutki dla pozostałych wierzycieli, z uwagi na unormowania przepisów regulujących kolejność zaspokajania poszczególnych kategorii należności w postępowaniu upadłościowym.
Z uwagi na brak podmiotu zainteresowanego przejęciem przedsiębiorstwa Banku w całości lub w części powołano instytucję pomostową, do której przeniesione zostało przedsiębiorstwo podmiotu w restrukturyzacji wraz z wybranymi zobowiązaniami. Wobec tego, że wartość przenoszonych zobowiązań przekraczała wartość przenoszonych praw majątkowych, różnica ta została pokryta dotacją, o której mowa w art. 112 ust. 3 pkt 2 ustawy o BFG.
O przejściu na instytucję pomostową zezwoleń, koncesji oraz ulg, przyznanych podmiotowi w restrukturyzacji na podstawie przepisów obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z jego działalnością postanowiono na podstawie art. 191 ust. 3 ustawy o BFG.
Administratorem, obowiązanym do przejęcia kontroli nad przedsiębiorstwem podmiotu w restrukturyzacji oraz zarządzania jego prawami majątkowymi i zobowiązaniami w trakcie okresu pomiędzy momentem wszczęcia przymusowej restrukturyzacji a przeniesieniem przedsiębiorstwa podmiotu w restrukturyzacji i jego zobowiązań do instytucji pomostowej oraz zarządzania prawami majątkowymi i zobowiązaniami pozostałymi w podmiocie w restrukturyzacji (do złożenia wniosku o upadłość lub likwidację) powołano P. M..
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Rada Nadzorcza Banku oraz inne podmioty. Podmioty posiadające rachunki bankowe oparły swój interes prawny na utracie w całości lub części środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, natomiast obligatariusze i udziałowcy banku wywodzili swój interes prawny z zawartego w decyzji rozstrzygnięcia o umorzeniu posiadanych udziałów i obligacji.
Skarżący zarzucili Organowi naruszenie art. 101, art. 102 w związku z art. 103 ustawy o BFG poprzez bezpodstawne wydanie decyzji, art. 110 ust. 3 ustawy o BFG w związku z art. 66 ustawy o BFG, poprzez błędne dokonanie przez Fundusz wyboru instrumentów przymusowej restrukturyzacji, niewłaściwe z punktu widzenia osiągnięcia celów przymusowej restrukturyzacji oraz okoliczności faktycznych sprawy, art. 101 ust. 12 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o BFG poprzez zawarcie w zaskarżonej Decyzji oszacowań, które nie zawierają cech określonych w przepisach ustawy. W ocenie skarżących, decyzja nie zawiera wszelkich niezbędnych, przewidzianych prawem elementów. Zarzucono także naruszenie art. 320 ust. 1, 2, 4 pkt 9 lit. b i ust. 8 ustawy o BFG oraz art. 104 ust. 1 i 105 Prawa bankowego poprzez wydanie podmiotowi przeprowadzającemu oszacowanie danych objętych tajemnicą. Ponadto skarżący wskazali, że wbrew art. 137 ust. 2 ustawy o BFG i art. 138 ust. 1 ustawy o BFG powierzono oszacowanie podmiotowi nieposiadającemu do tego uprawnień, co spowodowało naruszenie tajemnicy zawodowej. Zdaniem skarżących, naruszono także art. 7, art. 101 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i 7 pkt 2 ustawy o BFG w związku z art. 135 ust. 1-2 Prawa bankowego poprzez niezobowiązanie Banku przez KNF do zlecenia wskazanemu biegłemu rewidentowi zbadania prawidłowości i rzetelności wszystkich sprawozdań finansowych Banku, kontroli ksiąg rachunkowych, analizy portfela kredytowego oraz dokonania innych czynności określonych w art. 133 ust. 2 Prawa bankowego. W opinii skarżących, zaniechano także oszacowania obiektywnej i realistycznej oceny aktywów i zobowiązań, z uwzględnieniem przepisów właściwych dla sporządzania sprawozdań finansowych oraz wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 92-98 rozporządzenia nr 575/2013 i zasad określania kapitałów niezbędnych do pokrycia ryzyka występującego w działalności podmiotu, czym naruszono art. 139 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 1 i art. 138 ust. 7 i ust. 8 ustawy o BFG. Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 70 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 70 ust. 2 ustawy o BFG poprzez umorzenie instrumentów kapitałowych przed datą obowiązywania ustawy o BFG (tj. przed dniem 9 października 2016 r.). W ocenie skarżących, wydana decyzja narusza także art. 32 ust. 2 pkt 3 i 4 w związku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 511 ze zm.) i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.), ponieważ powoduje niemożność gospodarowania mieniem wykonania budżetu w granicach wytyczonych uchwałą budżetową. W skargach podniesiono też zarzut naruszenia art. 11 ust. 5 ustawy o BFG w związku z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o BFG poprzez przyjęcie bez zastrzeżeń od KNF informacji o zagrożeniu Banku upadłością oraz o braku przesłanek wskazujących na możliwość podjęcia działań nadzorczych lub działań Banku pozwalających we właściwym czasie usunąć ewentualne zagrożenie upadłością. Skarżący zarzucili nadto brak podjęcia przez Organ wszystkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy, wbrew art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, dowolną jego ocenę, art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewykazanie tego, z jakich powodów Organ podjął decyzję, a w konsekwencji skarżący utracili środki pieniężne. Nadto zarzucono Organowi naruszenie art. 206 ust. 3 pkt 3 ustawy o BFG poprzez niewyłączenie spod umorzenia zobowiązań jednostek publicznych oraz art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG poprzez błędne przyjęcie, że nie jest konieczne opublikowanie decyzji na stronie internetowej BFG. Skarżący będący jednostkami samorządu terytorialnego odwołali się do art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 16 ust. 2 Konstytucji RP zarzucając Organowi naruszenie obowiązku działania na podstawie i w granicach prawa, a w konsekwencji nieuwzględnienie sytuacji skarżących jako zobowiązanych do uczestniczenia w sprawowaniu władzy publicznej.
Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości lub o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa.
A. sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w C. zarzuciła Organowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o BFG wskazując na brak spełnienia przesłanek wszczęcia przymusowej restrukturyzacji oraz brak podstaw do dokonania umorzenia instrumentów kapitałowych. Ponadto spółka ta podniosła, że nabyła instrumenty kapitałowe przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1866), która nie przewidywała w swojej treści umorzenia instrumentów kapitałowych bez wynagrodzenia. Zdaniem spółki, udziały nabyte w czasie obowiązywania tej ustawy nie powinny zostać poddane umorzeniu w trybie przewidzianym ustawą o BFG. Tym bardziej, że przed datą wydania Decyzji spółka złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu członkostwa w P., a termin wypowiedzenia upłynął z dniem [...] grudnia 2018 r. Spółka podniosła, że przysługuje jej roszczenie o wypłatę równowartości udziałów. W skardze tej sformułowane zostały także zarzuty naruszenia przepisów ustawy o BFG poprzez niezapewnienie kompleksowego przeprowadzenia oszacowania wartości aktywów i pasywów przez profesjonalny podmiot, posiadający uprawnienia audytorskie i wpisany na listę Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego. Spółka zakwestionowała oszacowania poprzedzające wydanie zaskarżonej Decyzji w aspekcie formalnym, jak też merytorycznym - co do rzetelności sporządzenia wyceny, w tym wykorzystania do tego danych historycznych.
A. D. zarzucił Organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy, a także naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie zaskarżonej Decyzji pomimo niespełnienia przesłanek wszczęcia przymusowej restrukturyzacji oraz braku spełnienia przesłanek umorzenia instrumentów kapitałowych. Skarżący ten przedstawił analogiczne do wyżej powołanych zastrzeżenia do oszacowań, które poprzedzały zaskarżoną Decyzję. Zakwestionował również możliwość umorzenia instrumentów kapitałowych nabytych przez niego przed wejściem w życie ustawy o BFG. Skarżący był właścicielem obligacji wyemitowanych przez P., które zostały umorzone.
P. P. zarzucił Organowi naruszenie art. 101 ust. 7 ustawy o BFG poprzez uznanie, że na dzień wydania skarżonej decyzji, zachodziły przesłanki określone w tym przepisie, obligujące BFG do wydania decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji. Zdaniem tego skarżącego, zestawienia zawarte w oszacowaniu, o którym mowa w art. 137 ust. 2 ustawy o BFG, nie zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący wskazał, że utracił posiadane obligacje Banku, które uległy umorzeniu.
W skardze G.K. sformułowane zostały zarzuty naruszenia art. 101 ust. 7 ustawy o BFG w powiązaniu z innymi przepisami tej ustawy – z argumentacją, że w sprawie nie zostały łącznie spełnione przesłanki wszczęcia przymusowej restrukturyzacji banku. Zdaniem skarżącej, podjęte działania nie były konieczne w interesie publicznym, a wręcz były szkodliwe dla interesu publicznego oraz nie zapewniły spełnienia celów przymusowej restrukturyzacji. Skarżąca zarzuciła Organowi także brak zapewnienia przeprowadzenia oszacowania wartości aktywów i pasywów Banku przez właściwy podmiot przed wydaniem zaskarżonej Decyzji. Ponadto w skardze tej zarzucono, że Decyzja została wydana bez uzyskania zgody ministra właściwego do spraw instytucji finansowych i bez zasięgnięcia opinii KNF. Gmina zarzuciła Organowi naruszenie przepisów ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez spowodowanie niemożności gospodarowania mieniem i wykonania budżetu w granicach wytyczonych uchwałą budżetową. Skarżąca podniosła, że gdyby decyzja restrukturyzacyjna została wydana w grudniu 2019 r. kwoty strat wspólnot samorządowych byłyby znacząco niższe. Jej zdaniem, brak jest przesłanek do uznania w działaniu BFG interesu publicznego. G.K. wskazała, że naruszenie jej interesu prawnego zaskarżoną Decyzją polega na częściowej utracie środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych prowadzonych przez P.
Analogiczne zarzuty i argumenty na ich poparcie sformułowane zostały w skargach G.M., P. w B. oraz P. w Z. G.M. podała, że była udziałowcem Banku, a jednocześnie jego wierzycielem, na skutek zaskarżonej Decyzji została pozbawiona możliwości wykonywania swoich praw z udziałów, ale także straciła znaczne środki finansowe, zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych przez P..P. zaś wskazały, że w wyniku wydania przez BFG zaskarżonej Decyzji utraciły część środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych prowadzonych przez P. Środki zgromadzone na kontach były w większej części darowiznami złożonymi przez parafian na potrzeby kultu religijnego, prac remontowo-konserwatorskich i budowę nowego kościoła. Zaanektowane środki są więc środkami wiernych. Zdaniem P., BFG nie uwzględnił ich sytuacji wynikającej również z przepisów Konkordatu i ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.
W skardze W. w P. obok zarzutów naruszenia art. 101 ust. 7 i art. 14 ust. 2 ustawy o BFG sformułowane zostały zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w nieuwzględnieniu całości danych o sytuacji Banku, a także skarżącego Szpitala oraz pozostałych jednostek o charakterze publicznym, jak również nieuwzględnienie podejmowanych działań w ramach programu naprawczego Banku. W wyniku decyzji restrukturyzacyjnej szpital utracił część środków zgromadzonych na rachunkach bankowych prowadzonych przez P.. W skardze wskazano, że w znacznej części nie były to środki szpitala, a jedynie przechowywane w depozycie tytułem wpłaconych przez wykonawców wadiów w ramach procedur przetargowych, czy też środki zakładowego funduszu świadczeń pracowniczych. Były to kwoty odpowiednio podmiotów ubiegających się o wykonanie zamówienia publicznego (które finalnie muszą zostać zwrócone), a także środki przynależne pracownikom - gromadzone przez nich i dla nich.
Skarżący ci wnieśli o uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości lub o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, a także o zwrot kosztów postępowania.
W skargach spółki P. i A. D. zawarty został wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie w postępowaniu sądowym dowodów z dokumentów na okoliczność ustalenia, że nie istniały przesłanki do wydania zaskarżonej Decyzji.
W odpowiedzi na skargi BFG wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując argumentację zawartą w Decyzji oraz o odrzucenie skarg podmiotów posiadających rachunek bankowy wskazując, że nie mają oni interesu prawnego do wniesienia skargi, a jedynie interes faktyczny.
Wyrokiem z 4 grudnia 2020 r. sygn. VI SA/Wa 317/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi P., G., G., G., G., P., P., W. K., K. K., J. P., "B." sp. z o.o. z siedzibą w R., "M." sp. z o.o. z siedzibą w R., I. sp. z o.o. z siedzibą w R., S. w R., T. S., G., M., G., R. w S. oraz G.. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 września 2022 r. sygn. II GSK 2553/21 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji w części dotyczącej skargi M. i odrzucił tę skargę, jednocześnie oddalił skargi kasacyjne P., I. sp. z o.o. w R., "M." sp. z o.o. w R., "B." sp. z o.o. w R., W. K., K. K., S. w R., P., T. S.A. w W., R. w S., T. S.A. w W. oraz T. S..
Skargi wniesione przez A. sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w C., P. P., G.K., A. D., G.M., P. w B., P. w Z. i W. w P. po upływie siódmego dnia od zamieszczenia Decyzji na stronie internetowej BFG zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucone jako spóźnione. W wyniku rozpatrzenia zażaleń Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z 25 marca 2021 r. sygn. II GZ 64/21, z 22 kwietnia 2021 r. sygn. II GZ 116/21, z 29 lipca 2021 r. sygn. II GZ 199/21, II GZ 194/21 i II GZ 196/21, z 10 września 2021 r. sygn. II GZ 298/21, II GZ 299/21 i II GZ 297/21 uchylił postanowienia o odrzuceniu skarg ww. skarżących i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 24 stycznia 2023 r. sygn. VI SA/Wa 1224/21, z 31 stycznia 2023 r. sygn. VI SA/Wa 2283/21, VI SA/Wa 2374/21, VI SA/Wa 2811/21 i VI SA/Wa 2812/21, z 22 lutego 2023 r. sygn. VI SA/Wa 2406/21 i VI SA/Wa 2810/21 oraz z 21 marca 2023 r. sygn. VI SA/Wa 1653/21 umorzył postępowania sądowoadministracyjne w sprawach ze skarg A. sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w C., P. P., G.K., A. D., G.M., P. w B., P. w Z. i W. w P. Wskazani skarżący złożyli zażalenia na ww. postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowania zażaleniowe do czasu rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w przedmiocie pytań prejudycjalnych wystosowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. VI SA/Wa 2964/22.
Wyrokiem z 12 grudnia 2024 r. sygn. C-118/23 Trybunał udzielił odpowiedzi o następującej treści: "1) Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie stosowaniu krajowego przepisu proceduralnego nakładającego na sąd właściwy do rozpoznania skarg na decyzję krajowego organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o przyjęciu środka w zakresie zarządzania kryzysowego obowiązek połączenia wszystkich wniesionych do niego skarg na tę decyzję, jeżeli stosowanie tego przepisu jest sprzeczne z prawem do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. 2) Artykuł 85 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/UE oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/879 z dnia 20 maja 2019 r., w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że: w sytuacji gdy do sądu krajowego wniesiono większą liczbę skarg na decyzję krajowego organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o przyjęciu środka w zakresie zarządzania kryzysowego, z których jedna została wniesiona przez organ instytucji objętej procedurą restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, oddalenie tylko tej jednej skargi jako bezzasadnej nie pozwala uznać, że zapewniono przestrzeganie prawa do skutecznego środka prawnego w odniesieniu do każdej innej osoby, której ta decyzja dotyczy i która również wniosła na nią skargę, podnosząc zarzuty, które nie zostały uwzględnione w wydanym wyroku i które w każdym razie nie były przedmiotem kontradyktoryjnej debaty pozwalającej tej osobie na przedstawienie swojej sprawy. 3) Artykuł 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59, zmienionej dyrektywą 2019/879, należy interpretować w ten sposób, że: przepis ten ma zastosowanie, w sytuacji gdy krajowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji pełni również funkcje tymczasowego administratora w rozumieniu art. 29 tej dyrektywy, ze zmianami, lub funkcje gwaranta depozytów w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/49/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów, w związku z czym nakłada on obowiązek przyjęcia uzgodnień strukturalnych w celu zapewnienia niezależności operacyjnej tego organu i uniknięcia konfliktu interesów w odniesieniu do tych funkcji. 4) Artykuł 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59, zmienionej dyrektywą 2019/879, należy interpretować w ten sposób, że: w sytuacji gdy krajowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji pełni również "funkcje nadzoru" lub "inne funkcje" w rozumieniu tego postanowienia oraz w braku wewnętrznych przepisów na piśmie mających na celu zapewnienie niezależności operacyjnej tego organu i zapobieganie konfliktom interesów między jego funkcjami w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji a innymi funkcjami, przestrzeganie tych wymogów może jednak wynikać z wprowadzenia w tym celu wystarczających środków organizacyjnych i innych środków. Wspomniany przepis nie oznacza jednak ani tego, że decyzje dotyczące funkcji w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz te dotyczące innych funkcji wspomnianego organu muszą być podejmowane przez różne jednostki decyzyjne, ani tego, że wewnętrzne działy tego samego organu nie mogą świadczyć usług wsparcia zarówno pracownikom przydzielonym do pełnienia funkcji w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jak i pracownikom przydzielonym do pełnienia innych funkcji, bez uszczerbku dla przepisów dotyczących tajemnicy zawodowej. Jeżeli istnieją przewidziane w tym postanowieniu przepisy wewnętrzne na piśmie, brak ich publikacji nie powoduje automatycznie nieważności decyzji podjętych przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, lecz oznacza w stosownej sytuacji w przypadku odwołania od decyzji tego organu, że do tego organu należy wykazanie, iż przepisy te były przestrzegane, w związku z czym decyzja ta została podjęta wyłącznie w celu osiągnięcia jednego lub kilku celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.".
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z 15 stycznia 2025 r. sygn. II GZ 297/23, sygn. II GZ 155/23 i II GZ 244/23, z 22 stycznia 2025 r. sygn. II GZ 130/23, II GZ 135/23 i II GZ 258/23 oraz z 28 lutego 2025 r. sygn. II GZ 198/23 i II GZ 199/23 podjął zawieszone postępowania i uchylił ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o umorzeniu postępowań sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w ponownie prowadzonym postępowaniu wystąpił do BFG o przedstawienie uzgodnień strukturalnych, o których mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE.
BFG, w piśmie z 12 maja 2025 r. wniósł o odrzucenie skarg na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. z uwagi na fakt prawomocnego osądzenia sprawy administracyjnej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2020 r. sygn. VI SA/Wa 317/20 oddalającym skargi na Decyzję BFG oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2022 r. sygn. II GSK 2553/21, oddalającym skargi kasacyjne od ww. wyroku sądu pierwszej instancji. Jednocześnie BFG wskazał, że wprowadził stosowne regulacje wewnętrzne zawierające uzgodnienia strukturalne, o których mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE służące zagwarantowaniu operacyjnej niezależności i unikania konfliktu interesów między funkcją BFG jako organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji a funkcją gwaranta depozytów w rozumieniu dyrektywy 2014/49/UE, a także służące zagwarantowaniu tego, że pracownicy BFG uczestniczący w wykonywaniu przez BFG funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podlegają oddzielnym trybom sprawozdawczości niż pracownicy uczestniczący w pełnieniu funkcji gwaranta depozytów w rozumieniu dyrektywy 2014/49/UE. Do pisma Organ dołączył szereg dokumentów dotyczących funkcjonowania i organizacji pracy w BFG, w tym: 1) uchwałę nr [...] Rady BFG z [...] października 2016 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Zarządu BFG, 2) uchwałę nr [...] Zarządu BFG z [...] września 2018 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu bezpieczeństwa osób i mienia w siedzibie BFG w W., 3) uchwałę nr [...] Zarządu BFG z [...] lutego 2019 r. w sprawie wprowadzenia Zasad zarządzania ryzykiem braku zgodności w BFG, 4) uchwałę nr [...] Zarządu BFG z [...] marca 2019 r. w sprawie wprowadzenia "Zasad i trybu ochrony informacji w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym", 5) uchwałę nr [...] Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie wprowadzenia "Trybu przygotowania i przeprowadzenia wypłat środków gwarantowanych przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny", 6) uchwałę nr [...] Zarządu z [...] grudnia 2019 r. w sprawie określenia Regulaminu organizacyjnego Biura BFG, 7) uchwałę nr [...] Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie wprowadzenia Zasad zarządzania ryzykiem operacyjnym w BFG, 8) uchwałę nr [...] Zarządu BFG z [...] stycznia 2020 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wprowadzenia "Zasad i trybu ochrony informacji w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym", 9) uchwałę nr [...] Zarządu BFG z [...] maja 2020 r. w sprawie zmiany Regulaminu organizacyjnego Biura BFG, 10) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2008 r. w sprawie zasad obiegu dokumentów związanych z zatrudnieniem, zmianą warunków umowy o pracę lub zakończeniem stosunku pracy, 11) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2019 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi BFG, 12) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG, 13) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2019 r. w sprawie ustalenia zakresu wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG w okresie ich nieobecności w miejscu pracy, 14) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi BFG, 15) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG, 16) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie ustalenia zakresu wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG w okresie ich nieobecności w miejscu pracy, 17) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie określenia Regulaminu organizacyjnego Departamentu Gwarantowania Depozytów, 18) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] czerwca 2019 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi Biura BFG, 19) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] czerwca 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG, 20) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie określenia Regulaminu organizacyjnego Departamentu Przymusowej Restrukturyzacji, 21) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] listopada 2019 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu pracy BFG, 22) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi Biura BFG, 23) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG, 24) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia zakresu wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG w okresie ich nieobecności w miejscu pracy, 25) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2020 r. w sprawie określenia Regulaminu organizacyjnego Departamentu Gwarantowania Depozytów, 26) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] marca 2020 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi Biura BFG, 27) zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lipca 2020 r. w sprawie określenia Regulaminu organizacyjnego Departamentu Przymusowej Restrukturyzacji, 28) "Zasady Etyki Pracowników Bankowego Funduszu Gwarancyjnego" stanowiące załącznik do zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] czerwca 2018 r., 29) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] czerwca 2019 r., 30) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] lipca 2019 r., 31) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] lipca 2019 r., 32) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] lipca 2019 r., 33) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] sierpnia 2019 r., 34) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] sierpnia 2019 r., 35) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] września 2019 r., 36) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] września 2019 r., 37) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] września 2019 r., 38) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] września 2019 r., 39) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] października 2019 r., 40) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] listopada 2019 r., 41) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] stycznia 2020 r., 42) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] stycznia 2020 r., 43) wyciąg z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG z [...] stycznia 2020 r.
Ponadto Organ wniósł o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego o to, czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że wymóg zapewnienia strukturalnego oddzielenia - dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów - funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji od innych funkcji tego organu jako ustawowego gwaranta depozytów bankowych lub kuratora banku (tymczasowego administratora) ustanowionego na podstawie decyzji krajowego organu właściwego dla nadzoru do celów rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE może być uznany za spełniony, jeśli stosowane przez organ bezpośrednio prawo krajowe wyznaczające ramy postępowania administracyjnego wprowadza przepisy regulujące zasady wyłączenia pracownika organu oraz samego organu (art. 24-27 k.p.a.).
W odpowiedzi na zapytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Naczelny Sąd Administracyjny poinformował, że do 21 maja 2025 r. nie wpłynęła skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z 27 września 2022 r. sygn. II GSK 2553/21.
Skarżący P.P. w piśmie z 21 maja 2025 r. podtrzymał wnioski zawarte w skardze oraz zawartą w niej argumentację.
Na rozprawie 26 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., połączył sprawy ze skarg A. sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w C., P.P., G.K., A.D., G.M., P. w B., P. w Z. i W. w P. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą VI SA/Wa 793/25, uwzględniając stanowisko TSUE wyrażone w punkcie pierwszym wyroku o sygn. C-118/23 i uznając, że połączenie to nie jest sprzeczne z prawem do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, o którym mowa w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
Ponadto Sąd postanowił oddalić wniosek Organu o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE sformułowany w piśmie z 12 maja 2025 r., jak również wnioski dowodowe zawarte w skargach A. sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w C. i A. D. uznając, że nie jest to konieczne do rozpoznania sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W określonych przypadkach, ustawodawca w przepisach szczególnych modyfikuje te zasady.
Zaskarżona Decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy o BFG. Stosownie do art. 11 ust. 6 tej ustawy do postępowania w sprawie skarg na decyzje BFG w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub rozporządzeniu nr [...] stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. z wyłączeniem przepisów o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W art. 105 ust. 2 ustawy o BFG przyjęto natomiast, że w przypadkach określonych w art. 145 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. Ogranicza to katalog rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane w wyniku kontroli decyzji BFG. Zasadniczo może to być więc oddalenie skargi albo stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
Przystępując do rozpatrzenia sprawy wedle powołanych zasad Sąd miał na względzie, że dopuszczalność każdej ze skarg połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wynikała z prawomocnych orzeczeń sądowych tj. po pierwsze – z postanowień NSA z 25 marca 2021 r. sygn. II GZ 64/21, z 22 kwietnia 2021 r. sygn. II GZ 116/21, z 29 lipca 2021 r. sygn. II GZ 199/21, II GZ 194/21 i II GZ 196/21 oraz z 10 września 2021 r. sygn. II GZ 298/21, II GZ 299/21 i II GZ 297/21 stwierdzających, że na mocy art. 112 k.p.a. sąd pierwszej instancji powinien przyjąć do rozpoznania skargi złożone z uchybieniem terminu liczonego od dnia ogłoszenia, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG, bez odsyłania jednostki na inną drogę ochrony prawnej, po drugie – z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 4 grudnia 2020 r. sygn. VI SA/Wa 317/20, w którym Sąd stwierdził, że po stronie obligatariuszy i udziałowców Banku, a także wierzycieli z tytułu depozytów ulokowanych na rachunkach bankowych prowadzonych przez P. - w szczególności jednostek samorządu terytorialnego, występuje interes prawny, warunkujący możliwość wniesienia skargi na decyzję BFG z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji Banku.
Ponadto, stosownie do art. 190 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny działał w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrażoną w postanowieniach z 15 stycznia 2025 r. sygn. II GZ 297/23, II GZ 155/23 i II GZ 244/23, z 22 stycznia 2025 r. sygn. II GZ 130/23, II GZ 135/23 i II GZ 258/23 oraz z 28 lutego 2025 r. sygn. II GZ 198/23 i II GZ 199/23. W postanowieniach tych Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżone postanowienia sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowań należy poddać kontroli z uwzględnieniem konsekwencji (sposobu wykładni prawa unijnego) wynikających z wyroku TSUE z 12 grudnia 2024 r. sygn. C-118/23. Trybunał uznał - w drugim punkcie rozstrzygnięcia - że "(...) oddalenie tylko tej jednej skargi jako bezzasadnej nie pozwala uznać, że zapewniono przestrzeganie prawa do skutecznego środka prawnego w odniesieniu do każdej innej osoby, której ta decyzja dotyczy i która również wniosła na nią skargę (...)". NSA podkreślił, że prawo do skutecznego środka prawnego wynikające z art. 47 Karty Praw Podstawowych stanowi fundamentalną gwarancję ochrony indywidualnych praw podstawowych wynikających z prawa unijnego oraz demokracji konstytucyjnej, a jego naruszenie pośrednio skutkowałoby naruszeniem efektywności pozostałych praw i wolności podstawowych. NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a. ponieważ umarzając postępowanie uznał, że prawomocne rozstrzygnięcie sprawy ze skargi na decyzję BFG pozbawiło podstaw (celu) rozpoznania skargi na tę decyzję złożoną przez inny podmiot, w tym stronę wnoszącą zażalenie. NSA przyjął, że wyrok TSUE z 12 grudnia 2024 r. implikuje podmiotowy zakres prawa złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. W ocenie NSA, w konsekwencji punktu drugiego rozstrzygnięcia TSUE wszystkie osoby, których dotyczy decyzja BFG, powinny mieć prawo zaskarżenia jej do sądu administracyjnego i do podniesienia własnych zarzutów i wniosków w sprawie. W tym stanie rzeczy postępowanie sądowoadministracyjne przed sądem pierwszej instancji, nawet przy wydaniu prawomocnego wyroku wobec tej samej decyzji, nie utraciło swojego celu, którym jest kontrola decyzji administracyjnej z jednoczesnym zapewnieniem stronie prawa do wysłuchania i przedstawienia swoich zarzutów.
Co istotne, z ww. postanowień NSA w żaden sposób nie wynika, by w zaistniałej sytuacji procesowej kontrola ta mogła przebiegać wyłącznie na skutek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem o sygn. II GSK 2553/21. Ponadto wspomniany tryb faktycznie nie został w tej sprawie zainicjowany (zob. pismo NSA z 21 maja 2025 r.).
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny - pomimo wcześniejszego prawomocnego wyroku NSA z 27 września 2022 r. sygn. II GSK 2553/21, utrzymującego w mocy wyrok oddalający skargę Rady Nadzorczej Banku oraz skargi pozostałych podmiotów wskazanych w sentencji tego wyroku - przystąpił do kontroli zgodności z prawem decyzji BFG z [...] stycznia 2020 r. nr [...] - z udziałem skarżących wskazanych w sentencji wyroku.
Z uwagi na akcentowany w ww. postanowieniach NSA oraz w cytowanym w nich wyroku TSUE, podmiotowy zakres prawa złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem może być przez skarżących - wskazanych w sentencji wyroku - realizowane w ramach niniejszego postępowania.
W ocenie Sądu, na aprobatę nie zasługiwał wniosek Organu o odrzucenie skarg na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Pojęcie strony zdefiniowane zostało w art. 32 p.p.s.a. - w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Określenie "pomiędzy tymi samymi stronami" należy rozumieć zgodnie z art. 12 p.p.s.a., a więc obejmuje ono również uczestników postępowania, którymi w rozpatrywanej sprawie są te same podmioty, które występowały w sprawie zakończonej wyrokiem o sygn. II GSK 2553/21. Ponadto, wspomniany art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. ściśle wiąże się z art. 171 p.p.s.a., który stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego charakteryzuje się szeroką skutecznością prawną, zarówno co do zawartego w nim rozstrzygnięcia jak i motywów jego podjęcia. Wyrok taki wiąże nie tylko strony i sąd administracyjny, który go wydał, ale również inne sądy (w tym sądy powszechne), inne organy państwowe oraz inne osoby (skuteczność erga omnes). Jednak - w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - bezpośrednie zastosowanie zasady powagi rzeczy osądzonej oznaczałoby dla skarżących, których skutecznie wniesione skargi nie doprowadziły do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, pozbawienie możliwości ochrony ich praw na drodze sądowej. Sytuacja taka nie może być zaakceptowana z perspektywy art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. W tej materii jasno wypowiedział się TSUE w punkcie drugim wyroku o sygn. C-118/23, jak również Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych postanowieniach o sygn. II GZ 297/23, II GZ 155/23, II GZ 244/23, II GZ 130/23, II GZ 135/23, II GZ 258/23, II GZ 198/23 i II GZ 199/23.
W kontekście rozważań zawartych w ww. wyroku TSUE (motywy 97 i 102) podkreślenia wymaga przy tym, że z punktu widzenia skutków prawnych wyroku sytuacja, w której w wyniku sądowej kontroli doszło do prawomocnego oddalenia skargi na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku, istotnie różni się od przypadku uwzględnienia takiej skargi tj. stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Jak słusznie zauważył Trybunał, w sytuacji gdy w wyroku rozstrzygającym w przedmiocie skargi wniesionej przez radę nadzorczą banku oddalono tę skargę jako bezzasadną, pozostali skarżący w postępowaniu głównym nie są w stanie wystąpić z roszczeniem o odszkodowanie za poniesioną przez nich szkodę. W takiej sytuacji - jak zauważył TSUE - sąd nie może powoływać się na skutek erga omnes wyroku orzekającego w przedmiocie skargi takiej jak ta wniesiona przez radę nadzorczą banku w celu pozbawienia każdej innej osoby, której dotyczy decyzja, możliwości przedstawienia swojej sprawy. Wspomniany problem nie wystąpi w przypadku wyroku stwierdzającego wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Na prawomocny wyrok stwierdzający wydanie decyzji w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku z naruszeniem prawa może bowiem powołać się każda osoba, której dotyczy wspomniana decyzja, w celu uzyskania naprawienia szkody wyrządzonej jej przez tę decyzję na zasadach określonych w art. 105 ust. 3-5 ustawy o BFG. Wszak ustawa o BFG ani dyrektywa 2014/59/UE nie ustanawiają dodatkowej bariery dla osoby ubiegającej się o odszkodowanie w postaci obowiązku uzyskania prejudykatu (wyroku sądu administracyjnego) w postępowaniu zainicjowanym jego własną skargą.
Przystępując do badania meritum sprawy należy przede wszystkim zauważyć, że stosownie do zasady wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a., w rozpatrywanej sprawie kontrola zaskarżonej Decyzji nie mogła abstrahować od wykładni prawa unijnego zaprezentowanej w punkcie trzecim i czwartym wyroku TSUE o sygn. C-118/23.
Zgodnie z analizowanym w tym wyroku art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE "Organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą być narodowe banki centralne, właściwe ministerstwa lub inne organy administracji publicznej czy organy, którym powierzono uprawnienia w zakresie administracji publicznej. Państwa członkowskie mogą wyjątkowo ustanowić, że organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może być organem właściwym dla nadzoru do celów rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE. Należy przyjąć odpowiednie uzgodnienia strukturalne dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów między funkcjami nadzoru na mocy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE lub innych funkcji odpowiedniego organu z funkcjami organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na mocy niniejszej dyrektywy, bez uszczerbku dla obowiązków w zakresie wymiany informacji i współpracy wymaganych na mocy ust. 4. W szczególności państwa członkowskie zapewniają, by w ramach właściwych organów, narodowych banków centralnych, właściwych ministerstw lub innych organów funkcje w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji były operacyjnie niezależne od funkcji nadzoru lub innych funkcji odpowiedniego organu.
Pracownicy uczestniczący w wykonywaniu funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na podstawie niniejszej dyrektywy podlegają oddzielnym trybom sprawozdawczości i są strukturalnie oddzieleni od trybów sprawozdawczości dla pracowników uczestniczących w wykonywaniu zadań na podstawie rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE lub w odniesieniu do innych funkcji odpowiedniego organu.
Na potrzeby niniejszego ustępu, państwa członkowskie lub organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyjmują i publikują wszelkie niezbędne odpowiednie przepisy wewnętrzne, w tym przepisy o tajemnicy zawodowej i wymianie informacji między różnymi dziedzinami funkcjonowania".
Podobnie jak w sprawie, w której doszło do skierowania do TSUE pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59, również w rozpatrywanej sprawie zaistniała konieczność dokonania w pierwszej kolejności oceny tego, czy decyzja w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku została podjęta w warunkach bezstronności, a w szczególności z zachowaniem wymogu operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami BFG. Do tutejszego Sądu należało zatem zastosowanie przepisów prawa krajowego z uwzględnieniem ich prounijnej wykładni wynikającej z wyroku TSUE.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach postanowień z 15 stycznia 2025 r. sygn. II GZ 297/23, sygn. II GZ 155/23 i II GZ 244/23, z 22 stycznia 2025 r. sygn. II GZ 130/23, II GZ 135/23 i II GZ 258/23 oraz z 28 lutego 2025 r. sygn. II GZ 198/23 i II GZ 199/23 wskazał, że z przepisów art. 9, art. 90 i art. 91 Konstytucji RP wynika m. in. nakaz prounijnej wykładni prawa. Zmierza ona do zapewnienia pełnego zakresu stosowania norm prawa unijnego, tym samym zapobiegania pomijania ich w procesie stosowania prawa. Procesy integracji uwieńczone akcesją Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej spowodowały, że system prawny Rzeczypospolitej uzyskał wieloskładnikową (multicentryczną) strukturę. System prawny UE wraz z akcesją stał się również – co trzeba uznać za aksjomat – systemem własnym Rzeczypospolitej, obowiązującym na jej terytorium równolegle z systemem prawa wewnętrznego (krajowego). Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że powstał jeden porządek prawny, tyle że multicentryczny, stanowiący jednolity corpus iuris, jako prawo państwa członkowskiego (E. Łętowska, Multicentryczność współczesnego systemu prawa i jego konsekwencje, "Państwo i Prawo" 2005, z. 4, s. 7 – 8; S. Biernat, Prawo Unii Europejskiej a Konstytucja RP i prawo polskie – kilka refleksji, "Państwo i Prawo" 2004, z. 11, s. 21 – 22). Proces integracji europejskiej stworzył poziom spójności funkcjonowania państw, w którym prawo UE stało się dla prawa krajowego reżimem współistniejącym, a relacje obu systemów oparły się o zasadę pierwszeństwa tego pierwszego (M. Muszyński, Pytanie prejudycjalne jako instrument wykładni prawa UE: istota, granice i możliwości kontroli, Prok. i Pr. 2020, nr 7-8). Z powyższych względów nie ulega wątpliwości, że wykładnia przepisów prawa krajowego dotyczących przymusowej restrukturyzacji, nie może pozostawać bez wpływu od wykładni przepisów prawa unijnego – tym bardziej, że ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o bankowym funduszu gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE. Stanowisko to w pełni podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie.
Trybunał, w punkcie trzecim wyroku z 12 grudnia 2024 r. sygn. C-118/23 stwierdził, że artykuł 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE, należy interpretować w ten sposób, że powołany przepis ma zastosowanie, w sytuacji gdy krajowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji pełni również funkcje tymczasowego administratora w rozumieniu art. 29 tej dyrektywy, ze zmianami, lub funkcje gwaranta depozytów w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/49/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów, w związku z czym nakłada on obowiązek przyjęcia uzgodnień strukturalnych w celu zapewnienia niezależności operacyjnej tego organu i uniknięcia konfliktu interesów w odniesieniu do tych funkcji.
Trybunał wskazał, podobnie jak Rzecznik Generalny w swojej opinii, że wymogi odnoszące się do niezależności operacyjnej i zapobiegania konfliktom interesów dotyczą związanego z wykonywaniem kilku funkcji przez ten sam podmiot ryzyka zakłócenia podejmowania przez niego decyzji w charakterze organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Mają one na celu ochronę tego procesu podejmowania decyzji przed wszelkimi wewnętrznymi wpływami niezwiązanymi z zadaniem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w taki sposób, aby przy wykonywaniu tego zadania podmiot ten realizował wyłącznie cele związane z mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (motyw 108 wyroku).
W motywie 111 wyroku TSUE stwierdził, że "z art. 29 dyrektywy 2014/59 w świetle jej motywu 40, a także z art. 109 tej dyrektywy wynika bowiem między innymi, że funkcje te mają związek z mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, ponieważ, po pierwsze, powołanie tymczasowego administratora następuje w ramach przyjmowania środków wczesnej interwencji mających na celu uniknięcie wszczęcia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, po którym może jednak nastąpić wszczęcie takiej procedury, a po drugie, system gwarancji depozytów może zostać wykorzystany w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz, w stosownych przypadkach, posiadać wierzytelność względem mechanizmu finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W związku z tym nie można wykluczyć, że pełnienie jednej z tych funkcji przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ma wpływ na podejmowanie decyzji w ramach funkcji w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji".
Z powołanych względów Trybunał uznał, że pełnienie przez krajowy organ do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jednocześnie funkcji tymczasowego administratora oraz gwaranta depozytów stwarza obiektywne ryzyko zakłócenia podejmowania przez niego decyzji w charakterze organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Z tego względu, zgodnie z art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wymagane jest przyjęcie uzgodnień strukturalnych w celu zapewnienia niezależności operacyjnej tego organu i uniknięcia konfliktu interesów w odniesieniu do tych funkcji.
W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest status BFG jako krajowego organu do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, który wydał zaskarżoną Decyzję w przedmiocie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji P., umorzenia instrumentów kapitałowych tego banku, zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji oraz ustanowienia administratora. Nie budzi też wątpliwości przypisana krajowemu organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (BFG) funkcja gwaranta depozytów (art. 5 ust. 1 pkt 1, 2 i 6 ustawy o BFG).
W świetle udzielonych przez TSUE odpowiedzi na pytania o interpretację art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE, Sąd zobowiązany był do przyjęcia, że łączenie wspomnianych powyżej funkcji przez krajowy organ do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest dopuszczalne. Skoro zaś w niniejszej sprawie BFG, będący takim organem, pełnił również funkcję gwaranta depozytów, pociągało to za sobą konieczność przyjęcia uzgodnień strukturalnych w celu zapewnienia niezależności operacyjnej tego organu i uniknięcia konfliktu interesów w odniesieniu do tych funkcji. Tylko wtedy proces podejmowania decyzji w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji mógłby zostać uznany za wolny od wszelkich wewnętrznych wpływów niezwiązanych z zadaniem przymusowej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji a z innymi funkcjami BFG.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że na gruncie niniejszej sprawy sam BFG nie kwestionował a priori ryzyka zaistnienia konfliktu interesów pomiędzy wspomnianymi funkcjami BFG oraz związanej z tym konieczności spełnienia warunków, o których mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE (pismo Organu z 12 maja 2025 r. str. 7).
W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - z powodów wskazanych przez TSUE - wynikający z tego przepisu obowiązek wprowadzania odpowiednich uzgodnień strukturalnych niewątpliwie istniał. Do rozstrzygnięcia pozostawała więc kwestia, czy został on zrealizowany.
W tym zakresie pomocna okazała się odpowiedź TSUE na czwarte z postawionych mu pytań prejudycjalnych. Trybunał odniósł się bowiem do zakreślonych w artykule 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE, środków, jakie powinny zostać wprowadzone, aby decyzja w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji była podjęta w warunkach niezależności operacyjnej i braku konfliktu interesów z innymi funkcjami pełnionymi przez krajowy organ do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.
Trybunał, na wstępie zauważył, że "z brzmienia art. 3 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy 2014/59 wynika, iż niezbędne przepisy wewnętrzne w rozumieniu tego postanowienia mogą zostać ustanowione nie tylko przez samo państwo członkowskie, lecz również przez krajowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Po drugie, postanowienie to wymaga również, aby takie zasady były publikowane" (motyw 122 wyroku). Jednocześnie TSUE podkreślił, że "art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59 nie narzuca formy, jaką powinny przybrać przepisy prawa wewnętrznego ani szczególnego sposobu ich publikacji" (motyw 123 wyroku).
Wypowiadając się co do znaczenia pojęcia "przepisów wewnętrznych" w rozumieniu art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE Trybunał uznał, że odpowiadać mu mogą środki organizacyjne i inne odpowiednie środki, "o ile zostały wystraczająco precyzyjnie opisane". "Publikacja tych przepisów wewnętrznych może zostać zapewniona za pomocą wszelkich użytecznych środków, o ile środki te pozwalają wszystkim zainteresowanym osobom na zapoznanie się w każdej chwili z tymi przepisami" (motyw 124 wyroku) i "pełni zasadniczo funkcję przejrzystości, której celem jest poinformowanie wszystkich potencjalnie zainteresowanych osób o ich istnieniu i treści, przy czym publikacja ta nie ma wpływu w szczególności na stosowanie tych przepisów" (motyw 130 wyroku).
Ponadto TSUE przyjął, że "jeżeli istnieją przewidziane w tym postanowieniu przepisy wewnętrzne na piśmie, brak ich publikacji nie powoduje automatycznie nieważności decyzji podjętych przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, lecz oznacza w stosownej sytuacji w przypadku odwołania od decyzji tego organu, że do tego organu należy wykazanie, iż przepisy te były przestrzegane, w związku z czym decyzja ta została podjęta wyłącznie w celu osiągnięcia jednego lub kilku celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji" (zob. motyw 131 wyroku).
Mając powyższe na uwadze Sąd wezwał BFG do udzielenia informacji o przyjętych uzgodnieniach strukturalnych/przepisach wewnętrznych gwarantujących, że pracownicy uczestniczący w wykonywaniu przez BFG różnych jego funkcji podlegają oddzielnym trybom sprawozdawczości i są strukturalnie oddzieleni od pracowników uczestniczących w pełnieniu innych funkcji oraz przepisów o tajemnicy zawodowej i wymianie informacji między pracownikami uczestniczącymi w pełnieniu różnych funkcji oraz regulacji prawnych pozwalających, aby działy wewnętrzne BFG świadczące usługi wsparcia dla różnych funkcji tego Organu, takie między innymi jak dział prawny, dział zasobów ludzkich lub działy techniczne, mogły świadczyć te usługi, przestrzegając wymogów dotyczących tajemnicy zawodowej i poufności pozyskanych informacji oraz bez uszczerbku dla obowiązków w zakresie wymiany informacji i współpracy wymaganych na mocy art. 3 ust. 4 dyrektywy 2014/59/UE. Ponadto, w przypadku braku przepisów wewnętrznych, BFG został wezwany do udzielenia informacji, czy i jakiego rodzaju środki organizacyjne lub innego rodzaju środki podjął, aby osiągnąć powyższe cele.
W odpowiedzi na wezwanie sądowe, pismem z 12 maja 2025 r. Organ przedstawił stosowne wyjaśnienia i załączył dokumenty dotyczące zasad funkcjonowania i organizacji pracy w BFG takie jak regulaminy organizacyjne Zarządu, Biura BFG oraz Departamentów BFG, regulamin pracy BFG, zasady etyki pracowników BFG oraz zarządzenia dotyczące podziału zadań członków Zarządu, ich nadzoru nad komórkami oraz wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG. W ocenie BFG, regulacje przyjęte w przedstawionych dokumentach pozwalają uznać, że spełnione zostały wymogi z art. 3 ust. 3 ww. dyrektywy - zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów, warunkujące łączenie wskazanych funkcji. Sąd jednak nie podzielił tego stanowiska.
Przede wszystkim należy zauważyć, że polski ustawodawca nie wprowadził w przepisach prawa powszechnie obowiązującego rozwiązań służących zapewnieniu operacyjnej niezależności funkcji powierzonych BFG i zapobieżeniu konfliktowi interesów w zakresie realizacji przypisanych mu w tym zakresie zadań. Nie doszło bowiem do przyjęcia takich przepisów, które zapewniałyby operacyjne rozdzielenie funkcji w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji od funkcji gwaranta depozytów oraz wprowadzały oddzielne tryby sprawozdawczości pracowników uczestniczących w wykonywaniu funkcji organu do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i strukturalne oddzielenie trybów sprawozdawczości pracowników wykonujących różne funkcje tego Organu.
Wobec braku takich rozwiązań prawnych np. w ustawie o BFG za niezbędne należało uznać przyjęcie regulacji wewnętrznych w ramach BFG, które w sposób jasny i precyzyjny opisują separację poszczególnych funkcji realizowanych przez ten Organ. W toczącym się postępowaniu sądowym, w którym zakwestionowano zgodność z prawem zaskarżonej Decyzji, na BFG spoczywał zaś obowiązek wykazania, że odpowiednie regulacje prawne zostały w tym zakresie opracowane i były przestrzegane bądź też podjęto konieczne środki organizacyjne lub inne odpowiednie środki pozwalające podjąć decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku w warunkach operacyjnej niezależności i braku konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami tego Organu.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy BFG twierdził, że odpowiednie rozwiązania zostały zastosowane, jednak wyjaśnienia Organu i przedstawione przez Organ dokumenty nie potwierdziły tej tezy.
W wykonaniu wezwania Sądu Organ przedłożył m. in. Regulamin organizacyjny Biura BFG przyjęty uchwałą nr [...] Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. Regulamin ten określa strukturę organizacyjną i zasady działania Biura oraz zadania ogólne komórek organizacyjnych (departamentów lub biur - § 2 ust. 3 pkt 5 Regulaminu), a także obowiązki i uprawniania osób na stanowiskach kierowniczych.
W § 12 Regulaminu organizacyjnego Biura BFG zostały określone zadania Departamentu Analiz i Wczesnego Ostrzegania (DAW) związane z analizą sytuacji sektora bankowego i sektora kas, zadania w zakresie wczesnego ostrzegania a także analizy i oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej banków. W szczególności departament ten opracowuje i aktualizuje metody wyznaczania składek wnoszonych w oparciu o ryzyko na obowiązkowy system gwarantowania depozytów oraz finansowanie przymusowej restrukturyzacji, opracowuje projekty wniosków w sprawie wysokości łącznych kwot składek wnoszonych na fundusz gwarancyjny banków i fundusz przymusowej restrukturyzacji banków, opracowuje projekty wniosków w sprawie wysokości stawki określającej wysokość funduszy ochrony środków gwarantowanych tworzonych przez banki oraz wspiera Departament Przymusowej Restrukturyzacji (DPR) w zakresie wstępnego typowania podmiotów zdolnych do przejęć podmiotów krajowych (§ 12 pkt 6, 7, 8, 11 i 14 Regulaminu).
W § 14 Regulaminu organizacyjnego Biura BFG zostały określone zadania Departamentu Gwarantowania Depozytów (DGD) w zakresie zapewnienia przez fundusz wypłat środków gwarantowanych deponentom oraz kontroli prawidłowości danych zawartych w systemach wyliczania podmiotów objętych obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów, obejmujące m.in. przygotowanie i realizację wypłaty środków gwarantowanych, monitorowanie stanu funduszy ochrony środków gwarantowanych (§ 14 pkt 1 i 9 Regulaminu).
Na mocy § 18 Regulaminu organizacyjnego Biura BFG Departamentowi Planowania Przymusowej Restukturyzacyjni (DPPR) powierzono zadania związane z opracowaniem i oceną wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji oraz grupowych planów przymusowej restrukturyzacji, w tym m. in. pozyskiwanie informacji niezbędnych dla przygotowania planów przymusowej restrukturyzacji oraz oceny ich wykonalności, przygotowanie materiałów analitycznych i informacyjnych z zakresu stabilności finansowej oraz zarządzania kryzysowego, w tym przymusowej restrukturyzacji, dla potrzeb Biura Funduszu, organów Funduszu oraz innych instytucji sieci bezpieczeństwa finansowego w Polsce (§ 18 pkt 9 i 13 Regulaminu).
Natomiast w § 20 Regulaminu organizacyjnego Biura BFG zostały określone zadania Departamentu Przymusowej Restrukturyzacji (DPR) w zakresie przymusowej restrukturyzacji podmiotów krajowych, umorzenia lub konwersji instrumentów kapitałowych lub zobowiązań kwalifikowanych (§ 20 pkt 1 - 26 Regulaminu).
Jednocześnie w Regulaminie organizacyjnym Biura BFG przyjęto, że do ogólnych obowiązków komórek organizacyjnych należy w szczególności współpraca z innymi komórkami organizacyjnymi (§ 5 ust. 5 pkt 7 Regulaminu). Zasady na jakich ta współpraca ma się odbywać nie zostały w tym regulaminie dookreślone. Organ nie przedstawił także żadnych przepisów wewnętrznych ani rozwiązań organizacyjnych, które pozwoliłyby ustalić reguły tej współpracy, w szczególności w zakresie konsultacji czy wymiany informacji pomiędzy komórkami organizacyjnymi realizującymi różne funkcje BFG.
Ponadto, w § 5 ust. 2 i 3 Regulaminu organizacyjnego Biura BFG przyjęto, że w przypadku spełnienia warunku gwarancji czy warunków wszczęcia przymusowej restrukturyzacji komórki organizacyjne realizują również zadania związane z wypłatą środków gwarantowanych deponentom i odpowiednio również zadania związane z przymusową restrukturyzacją określone w innych wewnętrznych aktach prawnych Funduszu lub zlecone przez Zarząd lub Prezesa Zarządu. W zakresie swojej działalności i kompetencji komórki organizacyjne realizują nadto zadania związane ze wsparciem w tworzeniu i funkcjonowaniu instytucji pomostowej oraz podmiotu zarządzającego aktywami (§ 5 ust. 4 Regulaminu organizacyjnego Biura BFG). Zadania te zostały przypisane wszystkim komórkom organizacyjnym niezależnie od tego, czy pozostają w konflikcie z innymi funkcjami BFG wykonywanymi przez te komórki.
Wskazanym uregulowaniom prawnym nie towarzyszą postanowienia, które precyzowałyby zasady współpracy pomiędzy komórkami organizacyjnymi, wynikającej z § 5 ust. 5 pkt 7 Regulaminu czy też komórkami zaangażowanymi w realizację określonych zadań (§ 5 ust. 2-4 Regulaminu), w tym w szczególności zasady wymiany informacji i środki, jakie powinny zostać przedsięwzięte przez te komórki dla utrzymania niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów. Na uwagę zasługuje przede wszystkim brak postanowień, które pozwoliłyby ustalić zakres podejmowanej pomiędzy komórkami współpracy i stopnia dopuszczalnego zaangażowania komórek organizacyjnych realizujących różne funkcje BFG w zadania związane z przymusową restrukturyzacją. Nie wynika to z przedłożonego Regulaminu organizacyjnego Biura BFG a Organ nie przedstawił innych dokumentów ani rozwiązań organizacyjnych, które określałyby zasady współdziałania komórek organizacyjnych przy realizacji zadań BFG związanych z pełnieniem przez niego różnych funkcji.
Podobnie, dokonując analizy kompetencji wspólnych działów wewnętrznych (Departament Prawny, Departament Kadr, Departament Informatyki, Departament Rachunkowości), Sąd nie stwierdził, że doszło do wprowadzenia rozwiązań prawnych, które nakierowane byłyby na zapewnienie niezależności operacyjnej i zapobieżenie konfliktowi interesów między różnymi funkcjami BFG. Nie negując możliwości wykorzystania tzw. efektu synergii operacyjnej trzeba mieć na uwadze zakreśloną przez TSUE konieczność takiego zorganizowania pracy działów świadczących usługi wsparcia na rzecz pracowników przypisanych do różnych funkcji, aby nie doszło do wspomnianych powyżej, niepożądanych zjawisk.
Nadto, na mocy § 6 ust. 7 Regulaminu organizacyjnego Biura BFG, Prezes Zarządu BFG został umocowany do wyznaczania dyrektorowi komórki organizacyjnej dodatkowych uprawnień i obowiązków. Przy czym brak w tym zakresie określenia zasad, w szczególności ograniczeń w przypisaniu mu obowiązków i uprawnień mogących służyć realizacji różnych funkcji BFG, w tym innych niż ta, która przypisana jest temu dyrektorowi z racji zajmowanego stanowiska. Nie zostały zatem wprowadzone rozwiązania prawne wskazujące zadania jakich realizację może – w wyniku przyznania dodatkowych uprawnień czy nałożonych obowiązków - przyjąć dyrektor komórki organizacyjnej, w tym takie wykluczające powierzanie zadań pozostających w konflikcie z zadaniami przypisanymi funkcji przymusowej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.
Na gruncie tych uregulowań pracownicy poszczególnych Departamentów realizujących różne funkcje BFG, formalnie zostali oddzieleni od siebie strukturalnie w ramach przypisania ich do pracy w konkretnym Departamencie i z tego względu podlegają odrębnym trybom sprawozdawczości. Zdaniem Sądu, rozdzielenie to nie może jednak zostać uznane za wystarczające.
Jak zostało wspomniane, poszczególne komórki organizacyjne - co do zasady - powinny ze sobą w określony sposób współpracować czy wymieniać informacje, co samo w sobie nie jest praktyką wadliwą. Tym niemniej powinny być jasno określone zasady na jakich ma to następować, albowiem tylko wówczas można skutecznie kształtować relacje pomiędzy pracownikami służące zachowaniu niezależności operacyjnej i uniknięciu konfliktu interesów.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy to, czy i w jakim zakresie posiadane przez danego pracownika informacje i spostrzeżenia mogą być przekazane pracownikowi zaangażowanemu w inną funkcję BFG w istocie pozostawione zostało jedynie uznaniu pracownika dysponującego tymi informacjami. W tym zaś zakresie powinien on mieć jasno zakreślone ramy postępowania i kierować się z góry przyjętymi, znanymi mu, regułami.
W ocenie Sądu, braku stosownych uregulowań w żaden sposób nie rekompensuje przyjęta w ustawie o BFG zasada poufności działań podejmowanych przez ten organ w przypadku przymusowej restrukturyzacji i związana z tym ochrona poufnych informacji warunkująca ochronę zaufania publicznego i stabilności rynku, ograniczone udostępnianie informacji (wyłącznie właściwym organom w ścisłe limitowanych prawem przypadkach) oraz wyłączenie stosowania przepisów związanych z ujawnieniem komukolwiek informacji publicznych w czasie trwania przymusowej restrukturyzacji. Zdaniem Sądu, kwestie te są bez znaczenia dla oceny przyjęcia przepisów wewnętrznych czy określonych środków organizacyjnych lub innych użytecznych środków dla ochrony niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami BFG. Reguły te są bowiem wyrazem ochrony informacji o przymusowej restrukturyzacji przed wydostaniem się jej w sposób niepowołany poza BFG, natomiast omawiany na gruncie rozpatrywanej sprawy cel zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów ma być zrealizowany w ramach struktur organizacyjnych samego BFG i sposobu wykonywania zadań z zakresu przymusowej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz gwaranta depozytów, a więc w relacjach wewnętrznych.
W tej materii, jak podał Organ, "Dyrektorzy departamentów, kierując się zasadą ograniczonego dostępu ("need to know") pozyskane informacje udostępniali wyłącznie pracownikom swoich departamentów dającym rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nich pracy na zajmowanym stanowisku, (zwykle bez prawa dalszej dystrybucji). Część informacji pozyskiwanych od banku trafiała bezpośrednio do Zarządu BFG, z pominięciem komórek organizacyjnych." (str. 31 pisma z 12 maja 2025 r.). BFG w tym samym piśmie deklaruje, że: "Wiedza na temat procesu przymusowej restrukturyzacji P., ograniczona była do pracowników [...] oraz departamentów usługowych. Osoby opracowujące decyzję o przymusowej restrukturyzacji nie posiadały informacji o działaniach Departamentu Gwarantowania Depozytów" oraz że "Pracownicy BFG przestrzegali separacji funkcji, unikając sytuacji, w której jakiekolwiek działania mogłyby wpłynąć na obiektywizm w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie. Taka separacja zapobiegała determinacji wcześniejszymi poglądami oraz umożliwiała bezstronne podejmowanie decyzji administracyjnych". Twierdzenia Organu w powyższym zakresie należy postrzegać jedynie w kategorii pożądanego stanu rzeczy. Nie zostało przez Organ wykazane, że zostały wprowadzone przepisy wewnętrzne czy też określone środki organizacyjne determinujące wskazywane przez BFG zachowania pracowników komórek organizacyjnych. Brak dostatecznej konkretyzacji obowiązujących zasad wyklucza zaś możliwość ich egzekwowania, a także identyfikowania ewentualnych naruszeń i ich eliminowania za pomocą mechanizmów zarządzania ryzykiem braku zgodności i ryzykiem operacyjnym.
Oceny tej nie mogły zmienić uregulowania przyjęte w uchwale nr [...] Zarządu BFG z [...] marca 2019 r. w sprawie wprowadzenia "Zasad i trybu ochrony informacji w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym". Powołana uchwała określa wyraźną barierę dla udzielania informacji stanowiących tajemnicę zawodową w relacjach zewnętrznych – w stosunku do "podmiotów trzecich" (§ 3 ust. 4 załącznika do uchwały). Natomiast w odniesieniu do relacji wewnętrznych dopuszcza udostępnianie takich informacji między pracownikami BFG "w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nich zadań określonych w Regulaminie organizacyjnym Biura Bankowego Funduszu Gwarancyjnego" (§ 4 ust. 2 załącznika do uchwały) - który jak wcześniej wskazano - przewiduje i w określonych przypadkach wręcz determinuje łączenie zadań BFG z zakresu przymusowej restrukturyzacji z innymi funkcjami tego organu
Co więcej, pomijając już wspomniany generalny nakaz współpracy wszystkich komórek organizacyjnych i to niezależnie od wykonywanych zadań, również w innych dokumentach regulujących system organizacji pracy w BFG zostały wprost zawarte postanowienia przeczące twierdzeniom Organu lub - w najlepszym przypadku - niepotwierdzające tych twierdzeń.
Z przedstawionych przez Organ dokumentów np. Zasad etyki pracowników BFG (zarządzenie [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] czerwca 2018 r.), Regulaminu pracy BFG (zarządzenie [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] listopada 2019 r.) czy regulaminów organizacyjnych poszczególnych Departamentów wynika, że na pracowników został nałożony generalny obowiązek otwartości w dzieleniu się z innymi pracownikami posiadanymi informacjami związanymi z wykonywaniem zadań służbowych, a nawet podejmowania zadań poza zakresem ich obowiązków i to bez potrzeby weryfikacji charakteru udostępnianych w ten sposób informacji pracownikom zaangażowanym w pracę przy innych funkcjach BFG.
Dla przykładu, pracownik jest zobowiązany do wykazywania niezbędnej inicjatywy i maksymalnych starań dla wykonywania zadań, które nie wynikają wprost z jego zakresu obowiązków, a wymagają - ze względu na nietypowość zagadnienia i sytuacji – natychmiastowego działania w celu uniknięcia niekorzystnych rozwiązań, a także uchronienia Funduszu przed ewentualnymi stratami (§ 10 Regulaminu pracy BFG przyjętego ww. zarządzeniem nr [...]). Wynikająca z tego postanowienia akceptacja dla podejmowania aktywności przez pracownika, z własnej inicjatywy i według swojej oceny a nadto w sprawach pozostających poza zakresem powierzonych mu obowiązków, dopuszcza co najmniej niekontrolowaną wymianę informacji pomiędzy pracownikami zaangażowanymi w różne zadania, w tym te mogące służyć realizacji różnych funkcji BFG.
Taki stan rzeczy potwierdzają postanowienia Zasad etyki pracowników BFG stanowiąc, że "w relacjach ze współpracownikami pracownik BFG dzieli się wiedzą i informacjami, które mogą być przydatne przy wykonywaniu nałożonych nań zadań" (str. 1, dział "Relacje ze współpracownikami" pkt 1). Dodatkowo w regulaminach organizacyjnych Departamentu Przymusowej Restrukturyzacji (§ 14 ust. 1 pkt 7 Regulaminu DPR wprowadzonego zarządzeniem nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] sierpnia 2019 r.) oraz Departamentu Gwarantowania Depozytów (§ 12 ust. 1 pkt 7 Regulaminu DGD wprowadzonego zarządzeniem nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r.) figuruje zapis, zgodnie z którym "pracownicy departamentu zobowiązani są do terminowej, sumiennej i należytej realizacji powierzonych im zadań, w sposób zgodny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz wewnętrznymi aktami prawnymi Funduszu, w tym do: (...) współdziałania z pracownikami innych komórek organizacyjnych w wykonywaniu zadań, stosując, w miarę możliwości, praktykę bezpośredniego uzgadniania spraw, na wszystkich stanowiskach pracy".
Szczególnie w warunkach tak szerokiej i bezpośredniej współpracy w ramach realizacji różnych funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej zasady będące gwarancją niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów powinny być precyzyjnie sformułowane oraz przestrzegane. W szczególności, w sytuacji gdy dopuszcza się wymianę informacji pomiędzy pracownikami zaangażowanymi w wykonywanie różnych funkcji BFG powinni oni dysponować jasnymi wskazówkami jakie informacje, kiedy i w jakiej formie mogą być przekazywane pracownikom zaangażowanym w pełnienie innych funkcji tego Organu i komu zostało powierzone ewentualne rozstrzygnięcie zaistniałych w tym zakresie wątpliwości. Podobnie sytuacja ma się w przypadku pracowników zatrudnionych w ramach działów wspólnych (dział prawny, działy wsparcia technicznego).
Przepis art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wymaga wprowadzenia rozwiązań prawnych, które zagwarantowałyby realizację funkcji przymusowej restrukturyzacji w sposób niezależny od innych funkcji BFG. Takich - w ocenie Sądu - zabrakło. Nadto, Organ nie wskazał także środków organizacyjnych czy innych środków, które służyłyby realizacji ww. celu i które, nawet w przypadku braku ich publikacji, zostały w sposób wystarczająco precyzyjny opisane i dostępne dla wszystkich pracowników zobowiązanych do ich stosowania.
Wymaga podkreślenia, że na mocy zarządzeń Prezesa Zarządu BFG w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG kompetencje nadzorcze nad poszczególnymi komórkami organizacyjnymi Biura zostały przypisane konkretnym członkom Zarządu BFG.
I tak, na mocy zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG Prezesowi Zarządu Z. S. przypisany został nadzór nad Departamentem Analiz i Wczesnego Ostrzegania, Departamentem Planowania Przymusowej Restrukturyzacji, Departamentem Monitorowania Wsparcia i Dochodzenia Roszczeń, Departamentem Prawnym, Departamentem Kadr, Biurem Zarządu, Departamentem Bezpieczeństwa oraz Biurem Audytu Wewnętrznego. Zastępcy Prezesa Zarządu K. B. powierzono nadzór nad Departamentem Przymusowej Restrukturyzacji. Członkowi Zarządu T. O. przypisano nadzór m.in. nad Departamentem Gwarantowania Depozytów, a członkowi M. P. nad Departamentem Rachunkowości, Departamentem Informatyki i Departamentem Skarbu. Podział zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz zakres nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi Biura BFG określone zostały zarządzeniem nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2019 r. Mocą natomiast zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] lutego 2019 r. w sprawie ustalenia zakresu wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG w okresie ich nieobecności w miejscu pracy zostało przyjęte, że T. O. zastępuje K. B. (§ 1 ust. 1 pkt 3 zarządzenia).
Oznacza to, że - co do zasady - członek Zarządu odpowiedzialny za funkcję gwaranta depozytów nie podejmuje zadań z zakresu przymusowej restrukturyzacji przypisanych Zastępcy Prezesa Zarządu, jednak Zastępca Prezesa Zarządu nadzoruje realizację zadań z zakresu gwarantowania depozytów, w tym związanych z zapewnianiem przez Fundusz wypłat środków gwarantowanych deponentom - w okresie nieobecności członka zarządu, któremu powierzono tę funkcję.
Analogiczne rozwiązanie przyjęto później na gruncie zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG, zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi BFG i zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie ustalenia zakresu wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG w okresie ich nieobecności w miejscu pracy (§ 1 ust. 1 pkt 3 zarządzenia), jak również zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] czerwca 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG, zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] czerwca 2019 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi Biura BFG, a także zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie określenia schematu organizacyjnego Biura BFG, zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy członków Zarządu BFG oraz określenia zakresu nadzoru członków Zarządu nad komórkami organizacyjnymi Biura BFG oraz zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu BFG z [...] grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia zakresu wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG w okresie ich nieobecności w miejscu pracy.
Z dokumentów dołączonych do pisma Organu z 12 maja 2025 r. wynika, że sytuacje takie w praktyce występowały (zob. protokół nr [...] z posiedzenia Zarządu BFG [...] czerwca 2019 r. str. 1).
Ponadto, w § 1 ust. 2 każdego w ww. zarządzeń w sprawie ustalenia zakresu wzajemnego zastępowania się członków Zarządu BFG przewidziano, że w razie potrzeby Prezes Zarządu wyznacza zastępstwa członków Zarządu w inny sposób niż określony w ust. 1. W konsekwencji członkowie Zarządu, niezależnie od nadzorowanych przez nich funkcji BFG, mogli wzajemnie się zastępować, przy czym zasady zastępowalności członków Zarządu w inny sposób niż przyjęty w § 1 ust. 1 ww. zarządzenia nie zostały dookreślone.
Stworzono tym samym ryzyko przeplatania się różnych funkcji BFG w ręku jednej osoby i trudności w uchronieniu zadania z zakresu przymusowej restrukturyzacji od wpływów wynikających z realizacji innych funkcji Organu przez tę samą osobę. Zauważyć też trzeba, że w opisanych warunkach odrębność sprawozdawczości, która potencjalnie może być realizowana wobec tej samej osoby - skupiającej nadzór nad różnymi funkcjami organu, stanowi jedynie fikcję.
W ślad za stanowiskiem TSUE przedstawionym w motywie 127 i 128 wyroku C-118/23 Sąd przyjmuje, że w przypadku łączenia w jednym organie funkcji w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz innych funkcji nie jest wymagane ustanowienie odrębnej jednostki decyzyjnej, gdy organ ten działa jako organ do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Taki też wymóg nie może być stawiany BFG. Tym niemniej, w takiej sytuacji organ nie jest zwolniony z powinności utrzymania niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów przy wykonywaniu różnych funkcji.
Przykładem stosowanych w praktyce rozwiązań są te przyjęte w Europejskim Banku Centralnym (EBC), gdzie Rada Prezesów, skupia kompetencje decyzyjne w zakresie funkcji nadzorczych powierzonych tej instytucji jak i tych dotyczących zadań z zakresu polityki pieniężnej. Do rozwiązań tych nawiązał TSUE oraz Rzecznik Generalny w sprawie C-118/23. Pozwalają one na wybudowanie tzw. chińskich murów, czy to poprzez utrzymanie autonomicznych procedur decyzyjnych dla różnych funkcji i wyraźne rozdzielenie stosownych posiedzeń i programów prac (zob. art. 25 ust. 4 rozporządzenia Rady (UE) nr 1024/2013 z dnia 15 października 2013 r. powierzające Europejskiemu Bankowi Centralnemu szczególne zadania w odniesieniu do polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi - Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 287, str. 63), rozdzielenie personelu pełniącego funkcje nadzoru ostrożnościowego od personelu zajmującego się wykonywaniem innych zadań powierzonych EBC i odrębną hierarchię służbową obu grup pracowników. Nadto, dla potrzeb rozdzielenia tych funkcji w ramach EBC przyjmuje on i podaje do wiadomości publicznej wszelkie niezbędne regulaminy wewnętrzne, w tym regulaminy dotyczące tajemnicy służbowej oraz zasady wymiany informacji pomiędzy oboma obszarami funkcjonalnymi. Regulację taką zawiera w szczególności decyzja Europejskiego Banku Centralnego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie wdrożenia rozdziału funkcji polityki pieniężnej od funkcji nadzorczej Europejskiego Banku Centralnego (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 300, str. 57).
BFG w piśmie z 12 maja 2025 r. (str. 32-34) potwierdził, że znane są mu przyjęte w [...] mechanizmy rozdzielenia poszczególnych zadań realizowanych przez ten organ, wskazując na potrzebę odpowiedniego wykorzystywania tego wzorca (str. 32-34 pisma z 12 maja 2025 r.). Podzielając stanowisko Organu co konieczności uwzględnienia w tym zakresie różnic, nie można pominąć analizy zastosowanych rozwiązań jako przykładowych, stosowanych w praktyce.
Na gruncie przepisów wewnętrznych przedstawionych przez BFG a odnoszących się do zasad funkcjonowania Zarządu BFG Sąd nie dopatrzył się jednak rozwiązań podobnych lub analogicznych, gwarantujących zachowanie niezależności operacyjnej i uniknięcie konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami BFG. Organ nie przedstawił także dowodów, że zostały podjęte wystarczające środki organizacyjne pozwalające na osiągnięcie tych wymogów.
Ponadto, Sąd zauważa, że w przedstawionym przez Organ Regulaminie Zarządu BFG ustanowionym uchwałą nr [...] Rady BFG z [...] października 2016 r. zostały przyjęte unormowania dotyczące składu Zarządu (od trzech do pięciu członków), kadencyjności, zadań przypisanych Zarządowi BFG, Prezesowi Zarządu, jego Zastępcy i pozostałym członkom Zarządu oraz zasad odbywania posiedzeń Zarządu BFG. W § 9 Regulaminu Zarządu BFG określono zasady podejmowania uchwał Zarządu. Zgodnie z § 9 ust. 5 tego regulaminu "do ważności uchwał Zarządu konieczne jest uczestnictwo w głosowaniu co najmniej: 1) w przypadku gdy w skład Zarządu wchodzi trzech członków Zarządu - dwóch członków Zarządu; 2) w przypadku gdy w skład Zarządu wchodzi czterech członków Zarządu - dwóch członków Zarządu, w tym Prezesa Zarządu lub Zastępcy Prezesa Zarządu; 3) w przypadku gdy w skład Zarządu wchodzi pięciu członków Zarządu - trzech członków Zarządu, w tym Prezesa Zarządu lub Zastępcy Prezesa Zarządu. W § 9 ust. 6 ww. regulaminu określono sposób podejmowania uchwał Zarządu, uzależniając od składu liczbowego Zarządu liczbę głosów wymaganą do podjęcia uchwały. W przypadku Zarządu trzyosobowego do podjęcia uchwały konieczny jest głos co najmniej dwóch członków Zarządu, przy Zarządzie czteroosobowym także co najmniej dwóch członków Zarządu (przy równym rozłożeniu głosów decydujący głos ma Prezes Zarządu bądź - w przypadku jego nieobecności - Zastępca Prezesa Zarządu) a w przypadku Zarządu pięcioosobowego uchwały zapadają bezwzględną większością głosów.
Nawet więc przy wykorzystaniu przyjętych uregulowań prawnych warunkujących ważność głosowania nad uchwałami czy instytucji wyłączenia pracownika organu (art. 24 § 1 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a., których zastosowania nie wyłączono w art. 11 ust. 5 ustawy o BFG), Zarząd BFG mógł procedować sprawy tak, aby uczynić zadość warunkowi zachowania wymaganej rozdzielności pomiędzy różnymi funkcjami BFG, a to z uwagi na wskazane powyżej zasady podejmowania uchwał, które dla swojej ważności nie wymagały uczestnictwa wszystkich członków Zarządu BFG odpowiedzialnych za wykonywanie różnych funkcji tego Organu. Tak się jednak nie stało i jak wynika z akt administracyjnych były podejmowane uchwały przy zaangażowaniu wszystkich członków Zarządu BFG. Z taką sytuacją mamy do czynienia np. w przypadku uchwał Zarządu BFG: 1) nr [...] z [...] marca 2019 r. w sprawie wszczęcia postępowania w przedmiocie podjęcia decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec P.; 2) nr [...] z [...] października 2019 r. w sprawie przyjęcia raportów z oszacowań 1 i 2 dotyczących P.; 3) nr [...] z [...] grudnia 2019 r. w sprawie utworzenia instytucji pomostowej; 4) nr [...] z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie dopuszczenia dowodów w postępowaniu w przedmiocie podjęcia decyzji o zastosowaniu instrumentu przymusowej restrukturyzacji wobec P.; 5) nr [...] z [...] stycznia 2020 r. w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec P., zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji wobec P., powołania administratora P..
Reasumując, w świetle przedłożonych przez Organ dokumentów i udzielonych wyjaśnień Sąd nie znalazł podstaw do wnioskowania, że wprowadzono przepisy wewnętrzne określające zasady procedowania spraw w ramach funkcji BFG jako organu do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz gwarantowania depozytów z uwzględnieniem operacyjnej niezależności tych funkcji oraz uniknięcia konfliktu interesów. Organ nie przedstawił także środków organizacyjnych lub innych odpowiednich środków, które mogłyby ten cel realizować. Przedstawione dokumenty i udzielone przez BFG wyjaśnienia nie pozwalają bowiem przyjąć, że doszło do ustanowienia takich zasad wymiany informacji, konsultacji i wzajemnej współpracy pomiędzy pracownikami zaangażowanymi w różne funkcje BFG, które służyłyby niezależności operacyjnej i uniknięciu konfliktu interesów.
W świetle dokonanej analizy uregulowań przyjętych w ramach funkcjonowania BFG, całkowicie niewystarczające jest twierdzenie Organu, że realizacja wskazanego celu została osiągnięta poprzez wprowadzenie technicznych rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo informacji m.in. mechanicznych zabezpieczeń pomieszczeń przed dostępem osób nieuprawnionych oraz zabezpieczenie urządzeń czy wdrożenie rozwiązań z obszaru technologii informacyjnej i bezpieczeństwa teleinformatycznego. Sąd nie neguje, że tego rodzaju rozwiązania są w tym zakresie pomocne, ale wobec wspomnianego szeroko zakrojonego wymogu współpracy pomiędzy komórkami organizacyjnymi BFG i poszczególnymi pracownikami zaangażowanymi w różne funkcje tego Organu, powołane standardowe sposoby ochrony informacji przed nieuprawnionym udostępnieniem, nie mogą być uznane za wystarczające. W takiej szczególnej sytuacji, gdy różne funkcje zostały skupione w ramach jednego organu, lecz mają być od siebie niezależnie realizowane, reguły współpracy, wymiany informacji czy konsultacji powinny być precyzyjnie określone i wdrożone w ramach przyjętych w tym zakresie procedur.
Sąd stoi na stanowisku, że punktem wyjścia dla osiągnięcia omawianego celu niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów byłoby wprowadzenie generalnej zasady ograniczonego dostępu do informacji i precyzyjne zdefiniowanie zakresu dopuszczalnej interakcji pracowników zaangażowanych w realizację różnych funkcji. Za konieczne należałoby zatem uznać stworzenie odpowiednich barier organizacyjnych, personalnych i prawnych. Chodzi przy tym przede wszystkim o wprowadzenie takich rozwiązań, które zapobiegałyby nieuzasadnionemu przepływowi informacji pomiędzy różnymi obszarami działalności lub niewłaściwemu wykorzystywaniu tych informacji m.in. określenie zasad dopuszczalnej współpracy, które zminimalizują ryzyko wystąpienia konfliktu, wprowadzenie rozwiązań dyscyplinujących pracowników do postępowania zgodnie z przyjętymi zasadami wymiany informacji i współpracy służącymi zachowaniu niezależności operacyjnej i uniknięciu konfliktu interesów, a także wdrożenie odpowiednich mechanizmów monitorujących przestrzeganie przyjętych procedur.
Podnoszona przez BFG okoliczność opublikowania przepisów wewnętrznych – zasad etyki i regulaminów w systemie intranet Biura BFG zyskałaby istotne znaczenie z punktu widzenia art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE gdyby regulacje te wprowadzały rozwiązania prawne skutkujące rzeczywistym rozdzieleniem różnych funkcji BFG i uniknięciu konfliktu interesów pomiędzy nimi. Tak jednak w ocenie Sądu nie jest.
Wskazane przez Organ uregulowania nie są wystarczające by ochronić proces podejmowania decyzji przez BFG w charakterze organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przed wszelkimi wewnętrznymi wpływami niezwiązanymi z zadaniem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a tym samym zapewnić realizację tego zadania kierując się wyłącznie celami związanymi z mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Wykonywanie kilku funkcji przypisanych BFG rodzi natomiast ryzyko zakłócenia procesu podjęcia decyzji w zakresie przymusowej restrukturyzacji. Organ zaś nie przedstawił rozwiązań prawnych ani środków organizacyjnych podejmowanych w praktyce jego funkcjonowania, które gwarantowałyby sprawowanie jego funkcji jako organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w sposób niezależny, z wyłączeniem jakichkolwiek instrukcji czy nacisków.
Sąd nie podzielił wątpliwości prawnych Organu, które legły u podstaw wniosku o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego o to czy o spełnieniu standardów z art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE mogą świadczyć określone w k.p.a. ogólne zasady wyłączenia pracownika organu (art. 24 § 1 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a.). Należy zauważyć, że powołany przepis dyrektywy obliguje do zapewnienia podwyższonego poziomu gwarancji bezstronności, wymagając strukturalnego oddzielenia - dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów - funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i innych funkcji tego organu. W tej sytuacji wspomniane zasady wyłączenia pracownika organu, przewidziane ogólnie dla postępowania administracyjnego, toczącego się - co do zasady - z udziałem stron dysponujących szeregiem procesowych uprawnień, których zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku zostało wyeliminowane z uwagi na jego specyfikę, nie mogą być uznane za wystarczające do uznania, że spełniono warunki określone w art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, powołane przepisy k.p.a. nie zostały zastosowane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną Decyzją.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie zostały wprowadzone odpowiednie uzgodnienia strukturalne w celu zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami BFG tj. funkcją organu przymusowej restrukturyzacji i funkcją gwaranta depozytów. Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona Decyzja w przedmiocie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec P. została wydana w warunkach nieodpowiadających wymogom bezstronności, jakie powinny zostać spełnione w procedurze jej podejmowania zgodnie z art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE.
W judykaturze, jak i w doktrynie prawa zasadę bezstronności uznaje się za składową wypracowanego w systemach common law pojęcia rzetelnego procesu (due process) czy też szerzej – bardziej uniwersalnej koncepcji sprawiedliwości proceduralnej (zob. Z. Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 58–63). Wyodrębniono dwa aspekty bezstronności: obiektywny i subiektywny. Bezstronność obiektywna wyraża zakaz okazywania stronniczości bądź osobistych uprzedzeń (zob. wyrok TS z [...] lipca 2013 r., [...] P. SA v. Komisja Europejska, [...], LEX nr [...]). Bezstronność obiektywna jest rozumiana jako obowiązek zapewnienia instytucjonalnych gwarancji wykluczających powstanie uzasadnionych wątpliwości co do "ewentualnej tendencyjności" (zob. wyrok TS z [...] lutego 2009 r., [...] P. v. Parlament Europejski, [...]). Ratio legis ustanowienia takich gwarancji wiąże się ze stworzeniem prawnych warunków eliminujących wszelkie wątpliwości co do bezstronności w rozstrzyganiu sprawy (zob. P. Suwaj: Gwarancje bezstronności organów administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Wrocław 2004, s. 170). Naruszenie zasady bezstronności może przybrać postać kwalifikowaną, uzasadniającą uruchomienie trybu wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Generalnie traktowane jest jednak jako uchybienie, które mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę wyeliminowania decyzji w toku sądowej kontroli z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (zob. J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 8).
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że wymagania określone w art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE stanowią gwarancję realizacji zasady bezstronności działania organu ds. przymusowej restrukturyzacji, w szczególności w zakresie rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Bezstronność procedowania ma być zagwarantowana, a także przestrzegana przy wykonywaniu zadań tego organu. W niniejszej sprawie, jak wcześniej wskazano, standardy te nie zostały zachowane.
Nie zasługiwała przy tym na uwzględnienie argumentacja Organu sprowadzająca się do twierdzenia, że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Organ nie wykazał, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej Decyzji przepisy, o których mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE były przestrzegane, w związku z czym decyzja ta została podjęta wyłącznie w celu osiągnięcia jednego lub kilku celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Twierdzenia Organu w tej materii, jak wcześniej wskazano, nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji złożonej do akt sprawy. Stanowiska Organu nie potwierdzają także okoliczności powołane w pismach KNF z 4 grudnia 2019 r. i z 14 stycznia 2020 r., w których Komisja akcentowała powagę niebezpieczeństwa finansowego, wskazywała na brak podstaw do przedłużania postępowania z punktu widzenia przesłanek z art. 101 ust. 1 ustawy o BFG i wyrażała zaniepokojenie brakiem wydania decyzji restrukturyzacyjnej (k. 000822 i 000956B akt administracyjnych).
W świetle punktu czwartego wyroku TSUE o sygn. C-118/23 nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że w sytuacji braku stosownych przepisów wewnętrznych na piśmie, które zostały prawidłowo zakomunikowane, to do organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji należy wykazanie, że przepisy te były przestrzegane, w związku z czym decyzja ta została podjęta wyłącznie w celu osiągnięcia jednego lub kilku celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ciężar dowodu spoczywa w tym przypadku wyłącznie na Organie.
Sąd natomiast - w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku - nie ma obowiązku wykazania w jaki konkretnie sposób stwierdzone naruszenie art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wpłynęło na przebieg przeprowadzonego przez organ postępowania oraz na wydaną decyzję.
W rozpatrywanej sprawie uchybienie wymogom ustanowionym w tym przepisie może, tak jak to stwierdził TSUE, zakłócać podejmowanie decyzji w charakterze organu do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (motyw 108). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skoro zaskarżona Decyzja była podejmowana w warunkach uchybienia powyższym wymogom to mamy do czynienia - jak to określił Rzecznik Generalny - ze zniekształconym procesem jej podjęcia. Nie ma przy tym żadnych podstaw by z założenia przyjąć, że pozostawało to bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
W orzecznictwie i w doktrynie prawa konsekwentnie podkreśla się, że ustawodawca nie precyzuje co należy rozumieć przez naruszenie prawa "mające wpływ na wynik sprawy", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. Uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. następuje, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga więc w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd bowiem nigdy nie może mieć absolutnej pewności, jaki wpływ na wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści miało naruszenie określonych przepisów proceduralnych (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 145 oraz przytoczone tam orzecznictwo). Nie jest zatem rolą Sądu w niniejszej sprawie ustalenie jaki konkretnie wpływ na wszczęcie i prowadzenie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją miało stwierdzone uchybienie przepisom postępowania. O tym zaś, że tego rodzaju naruszenie ma przełożenie na prowadzone postępowanie przesądził TSUE.
Z powołanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona Decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy o BFG w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), zasądzając od BFG na rzecz skarżących zwrot poniesionych przez nich kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi (po 200 zł), wpisów od zażaleń na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dwa razy po 100 zł dla każdego ze skarżących) oraz - dla skarżących reprezentowanych przez pełnomocników - kosztów zastępstwa procesowego (480 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI