VI SA/Wa 791/24

VI SA/Wa 791/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Maciej Borychowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Maliszewska, asesor WSA Maciej Borychowski (spr.), Protokolant st. ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi K.Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja z [...] grudnia 2023 r., nr [...], którą Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskie (dalej także: "Urząd Patentowy", "UP RP", "Organ"), po rozpatrzeniu wniosku K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (dalej: "Wnioskodawca", "Spółka", "Skarżąca", "Zgłaszający") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2022 r. w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "dobra kaloria" nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 oraz art.1291 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 1291 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170, dalej: "p.w.p.).
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następujących okolicznościach faktycznych oraz stanie prawnym.
W dniu [...] sierpnia 2021 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek Strony o udzielenie prawa ochronnego na znak słowny "dobra kaloria" (dalej również: "znak"). Zgodnie z wnioskiem znak miał być do oznaczania, według klaryfikacji nicejskiej, towarów z grupy:
➢ 29, tj.: Batoniki na bazie orzechów będące zamiennikami posiłków; Batoniki na bazie owoców i orzechów; Batoniki na bazie owoców będące zamiennikami posiłków; Batony na bazie orzechów i nasion; Batony organiczne na bazie orzechów i ziaren; Batony spożywcze na bazie soi; Bezmleczne substytuty mleka; Boczniaki ostrygowate, suszone; Borowiki szlachetne, suszone; Buliony; Buliony mięsne; Burgery; Burgery mięsne; Burgery warzywne; Burgery sojowe; Burgery z tofu; Caponata [duszone warzywa]; Chipsy na bazie warzyw; Chipsy o niskiej zawartości tłuszczu; Desery jogurtowe; Desery mleczne; Dipy; Dolma [faszerowane warzywa]; Drób; Dziczyzna; Ekstrakty drobiowe; Ekstrakty mięsne; Ekstrakty do zup; Ekstrakty warzywne do gotowania; Ekstrakty z warzyw do konsumpcji; Formowane teksturowane białko roślinne do użytku jako substytut mięsa; Frytki; Galaretki mięsne; Galaretki z warzyw; Galbi [danie z grillowanego mięsa]; Głęboko mrożone dania warzywne; Gotowane na parze lub opiekane kotleciki z pasty rybnej [kamaboko]; Gotowane owoce; Gotowe dania składające się głównie z kotletów rybnych, warzyw, gotowanych jajek i bulionu (odeń); Gotowe dania warzywne; Gotowe posiłki gotowane składające się całkowicie lub głównie z mięsa; Gotowe posiłki składające się głównie z substytutów mięsa; Gotowe posiłki z drobiu [drób jako główny składnik]; Gotowe posiłki zawierające [głównie] jajka; Gotowe posiłki zawierające [głównie] boczek; Gotowe produkty z warzyw; Groszek, przetworzony; Grzyby gotowe do spożycia; Guacamole [pasta z awokado]; Gulasz błyskawiczny; Gulasze; Hamburgery; Hot dogi w cieście kukurydzianym; Hummus [pasta z ciecierzycy]; Jadalne kwiaty, przetworzone; Jagnięcina, przetworzona; Jaja ptasie i produkty z jaj; Kiełbaski do hot dogów; Kiełbaski w cieście; Kiełbaski wegetariańskie; Kiełbaski wieprzowe; Kiełbasy; Kiełbaski Bratwurst; Klopsiki drobiowe; Kiszone warzywa [kimchi]; Kompozycje owoców przetworzonych; Koncentraty na bazie owoców przeznaczone do gotowania; Koncentraty na bazie warzyw przeznaczone do gotowania; Koncentraty soków warzywnych do konsumpcji; Koncentraty zup; Konserwa z przyrządzonego mięsa w słoiku; Konserwowane warzywa; Konserwowe rośliny strączkowe; Konserwy, marynaty; Korzenie przetworzone; Kostki do zup; Kotlety wieprzowe; Kotlety z tofu; Krokiety; Kukurydza cukrowa, przetworzona; Lecytyna do celów kulinarnych; Liofilizowane warzywa; Mięsne nadzienia do ciast; Mięso gotowane; Mięso gotowe do spożycia; Mięso i wędliny; Mięso i wyroby mięsne; Mieszanka olejów [do celów spożywczych]; Mieszanki do sporządzania wywarów rosołowych; Mieszanki do zup; Mieszanki owoców i orzechów; Mieszanki przekąsek składające się z przetworzonych owoców i przetworzonych orzechów; Mieszanki warzywne; Mrożone gotowe posiłki składające się głównie z warzyw; Mrożone posiłki składające się głównie z ryb; Mrożone posiłki składające się głównie z drobiu; Mrożone posiłki składające się głównie z mięsa; Mrożone pakowane przystawki składające się głównie z owoców morza; Nadzienie bakaliowe [owoce konserwowane]; Nadzienia na bazie owoców do placków i ciast; Nadziewane roladki z kapusty; Napoje na bazie soi stosowane jako substytuty mleka; Nasiona przetworzone; Nasiona jadalne; Nuggetsy z kurczaka [małe kawałki kurczaka w panierce]; Oleje i tłuszcze jadalne; Omlety; Opiekane kotleciki z pasty rybnej w kształcie rurek [chikuwa]; Orzechy preparowane; Paluszki serowe; Papaja, przetworzona; Pasty do smarowania na bazie warzyw; Pasty do smarowania składające się głównie z owoców; Pasty do smarowania składające się głównie z jajek; Pasty do zup; Pasty mięsne (w tym pasztety, smalec); Pasty na bazie roślin strączkowych; Pasty warzywne; Pierożki na bazie ziemniaków; Pokrojone sałatki warzywne; Potrawy gotowe składające się głównie z warzyw; Potrawy mięsne gotowane; Potrawy z ryb do spożycia przez ludzi; Produkty mięsne w formie burgerów; Produkty mięsne mrożone; Przeciery warzywne; Przekąski na bazie mięsa; Przekąski na bazie orzechów; Przekąski na bazie owoców; Przekąski na bazie soi; Przekąski na bazie warzyw; Przekąski na bazie warzyw strączkowych; Przetwory do zup jarzynowych; Przetworzone owoce, grzyby, warzywa, orzechy i nasiona roślin strączkowych; Przystawki na bazie warzyw; Przystawki mrożone składające się głównie z kurczaka; Pulpety; Puree z warzyw; Quenelle (pulpety); Rosół [zupa]; Sałatki gotowe; Sałatki warzywne; Sałatki owocowe; Skórki owocowe; Soki roślinne do gotowania; Steki z mięsa; Substytuty drobiu; Substytuty jaj; Substytuty mięsa na bazie warzyw; Substytuty mięsa; Substytuty serów; Suszone mięso; Suszone orzechy; Suszone wodorosty spożywcze [hoshi-wakame]; Szaszłyki; Sztuczna ikra rybia; Tajine (danie z przygotowanego mięsa, ryby lub jarzyn); Tofu; Ugotowane posiłki składające się głównie z kurczaka; Warzywa gotowane; Warzywa grillowane; Warzywa fermentowane; Warzywa suszone; Warzywa w puszkach; Wędliny wegetariańskie; Wędliny; Wstępnie ugotowana zupa; Wywar, bulion; Zapiekanka z bakłażanów; Zapiekanki [żywność]; Zupy i wywary, ekstrakty mięsne;
➢ 30,tj.: Artykuły spożywcze ze zbóż; Bagietki z nadzieniem; Banany w cieście; Baozi (nadziewane kluski gotowane na parze); Batoniki; Batoniki energetyczne na bazie zbóż; Batonik] muesli; Batoniki zawierające mieszankę ziaren, orzechów i suszonych owoców [wyroby cukiernicze]; Batoniki zbożowe będące zamiennikami posiłków; Batony zbożowe i energetyczne; Bibimbap [ryż z warzywami i wołowiną]; Błyskawiczna owsianka; Calzone [rodzaj pizzy w kształcie pieroga]; Cheeseburgery; Chiński makaron instant; Chiński makaron ryżowy (bifun, niegotowany); Chińskie pierożki Jiaozi [pierogi]; Chipsy [produkty zbożowe]; Chleb i bułki; Chow mein [chiński smażony makaron]; Chow mein [dania na bazie makaronu]; Chrupki ryżowe; Chrupki serowe; Chrupki zbożowe; Ciasta mrożone nadziewane mięsem i warzywami; Ciasto do pieczenia, gotowania i smażenia oraz mieszanki do jego przygotowywania; Cukierki, batony i guma do żucia; Czekolada; Dania gotowe suche lub w płynie, zawierające głównie ryż; Dania liofilizowane, których głównym składnikiem jest makaron; Desery z muesli; Dodatki smakowe i przyprawy; Drób w cieście; Dropsy owocowe [wyroby cukiernicze]; Dziczyzna w cieście; Dziki ryż [gotowy]; Ekstrakty przypraw; Empanada (nadziewany pieróg); Esencje do użytku w przygotowaniu żywności [inne niż olejki eteryczne]; Fajitas (grillowane mięso podawane na pszennej lub kukurydzianej tortilli); Gofry; Gorąca kiełbaska i keczup w rozciętych bułkach; Gotowane ziarna pełnego zboża; Gotowe dania z ryżu; Gotowe desery [wyroby piekarnicze]; Gotowe posiłki w formie pizzy; Gotowe potrawy na bazie makaronu; Gotowe potrawy na bazie ryżu; Gotowe produkty spożywcze w postaci sosów; Gotowe przekąski na bazie zbóż; Gotowe sosy; Gotowy lunch w pudełku składający się z ryżu, z dodatkiem mięsa, ryby lub warzyw; Gotowy ryż; Gotowy ryż mrożony z przyprawami i warzywami; Guma do żucia; Hamburgery w bułkach; Jadalny papier ryżowy; Jiaozi (pierogi nadziewane); Kanapki; Kasze spożywcze; Knedle; Koncentraty warzywne stosowane jako przyprawy; Koreczki, kanapeczki; Krakersy jadalne; Krótko smażony makaron z warzywami [japchae]; Kukurydza przetworzona do spożycia przez ludzi; Kuskus; Lasagne; Lody jadalne; Maca; Mąka mieszana do żywności; Makaron spożywczy; Makarony; Makaron ryżowy; Makarony razowe; Mięso w cieście [gotowe]; Mięso z warzywami w cieście [pot pie]; Mieszanki ciasta; Mieszanki spożywcze składające się z płatków zbożowych i suszonych owoców; Mrożone posiłki składające się głównie z makaronu; Mrożone posiłki składające się głównie z ryżu; Mrożone produkty z ciasta nadziewane warzywami; Mrożone produkty z ciasta nadziewane mięsem; Mrożone spody do pizzy z kalafiora; Mrożony gotowy do spożycia ryż z przyprawami; Mrożony ryż gotowy do spożycia; Nadziewany chleb; Naleśniki [cienkie]; Opiekane kanapki z serem i z szynką; Papka ryżowa do celów kulinarnych; Papki warzywne (sosy - żywność); Pasta z soi [przyprawy]; Pasty warzywne [sosy]; Paszteciki; Paszteciki z kiełbaskami; Paszteciki z wieprzowiny; Pierożki w stylu koreańskim [mandu]; Pikantne sosy używane jako przyprawy; Pizza; Placki; Placki z nadzieniem z warzyw; Płatki owsiane i pszeniczne; Płatki śniadaniowe, owsianka i grysik; Płatki zbożowe; Płaty makaronu ryżowego na sajgonki; Potrawy gotowe na bazie makaronu; Potrawy na bazie mąki; Potrawy składające się głównie z ryżu; Preparaty do sporządzania sosów; Preparaty do sporządzania spodów do pizzy; Preparaty przyprawowe; Preparaty roślinne zastępujące kawę; Preparaty z otrębów do spożycia przez ludzi; Preparaty zbożowe; Produkty na bazie czekolady; Produkty spożywcze na bazie owsa; Produkty zbożowe w postaci batonów; Produkty żywnościowe na bazie zbóż przeznaczone do spożycia przez ludzi; Produkty żywnościowe z ciasta; Produkty żywnościowe z ryżu; Przekąski na bazie ryżu; Przeciery warzywne [sosy]; Przekąski na bazie zbóż; Przekąski składające się z produktów zbożowych; Przekąski składające się głównie z makaronu; Przekąski składające się głównie z ryżu; Przekąski składające się głównie ze zboża; Przekąski słone na bazie kukurydzy; Przekąski sporządzone z produktów zbożowych; Przekąski wytwarzane z muesli; Przekąski z kukurydzy; Przyprawy; Ptysie; Puszkowana żywność zawierająca makaron; Ravioli [gotowe]; Ryż; Sajgonki; Sałatka ryżowa; Sałatka z makaronem; Sandwicze; Smażone ciastka ryżowe [topokki]; Smażone kluski; Smażony ryż; Smażone ciasteczka; Sosy; Spaghetti; Sosy ziołowe; Suche i płynne potrawy gotowe do jedzenia, głównie składające się z makaronów; Świeże parówki w cieście; Ugotowany ryż; Zapiekanki w cieście z dziczyzny i drobiu; Zapakowane zestawy obiadowe składające się głównie z ryżu, ale zawierające również mięso, ryby lub warzywa; Zawijane kanapki typu wrap (pieczywo]; Zawijana kanapka typu wrap; Ziarna przetworzone, skrobia i wyroby z tych towarów, preparaty do pieczenia i drożdże; Zioła przetworzone; Żywność na bazie owsa do spożycia przez ludzi; Żywność wytwarzana z opiekanych ziaren zbożowych.
Pismem z dnia [...] września 2021 r. Urząd Patentowy poinformował Spółkę, że oznaczenie słowne "dobra kaloria" ma charakter opisowy, a nie fantazyjny względem wskazanego zakresu ochrony. Jest oznaczeniem niedystynktywnym, ogólnoinformacyjnym, pozbawionym znamion odróżniających, które pozwalają na zindywidualizowanie zgłoszonych do oznaczenia nim towarów na rynku. Organ wezwał Wnioskodawcę na zajecie stanowiska w kontekście podniesionych uwag dotyczących możliwości rejestracji znaku.
Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego i stwierdził, że przedmiotowy znak ma bardzo silny charakter odróżniający, ponieważ z sukcesem używa zrejestrowanego już znaku towarowego [...] - na rzecz Zgłaszającego Urząd Patentowy udzieli prawa ochronnego na znak słowny DOBRA KALORIA zgłoszony w dniu [...] czerwca 2007 r. Wnioskodawca wskazał na długoletnią tradycję, ugruntowaną pozycję rynkową, wysoką jakość żywności i oryginalne receptury, historia firmy i produktów udostępniona jest na stronie [...]. Zgłaszający poniósł, że przedmiotowe oznaczenie nie ma charakteru opisowego, ponieważ dobre kalorie to przecież nie produkty, którymi sygnowany jest znak. Ponadto Zgłaszający stwierdził, iż konsumenci zdrowej żywności dokonują wnikliwej analizy towarów przed zakupem, więc nie może być mowy o wprowadzeniu w błąd co do pochodzenia zgłoszonych towarów. Zgłaszający wskazał również, że nie ma czegoś takiego w rzeczywistości jak "dobra kaloria", kalorie są jednostkami i są pojęciami neutralnymi pod względem kategorii dobra lub zła. Do ww. pisma Zgłaszający załączył dokumenty potwierdzające zasadność udzielenia ochrony na zgłoszony znak towarowy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. Urząd Patentowy, działając na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 145 ust. 1 p.w.p. odmówił udzielenia na rzecz Strony prawa ochronnego na znak towarowy słowny "dobra kaloria".
W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że oznaczenie "dobra kaloria" nie będzie odróżniało oferowanych towarów, gdyż nie ma cech umożliwiających ich odróżnienie, co oznacza, że nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego. W ocenie Urzędu Patentowego terminy zawierające się w warstwie słownej oznaczenia powinny pozostać wolne w domenie publicznej i nie powinny być zawłaszczane przez jeden podmiot względem innych uczestników obrotu funkcjonujących na rynku w tej samej branży. W odniesieniu do wtórnej zdolności odróżniającej Organ wskazał, że przedstawiony przez Zgłaszającego materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowe oznaczenie nabyło wtórnej zdolności odróżniającej przed data zgłoszenia.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. Załączając dodatkowe dowody, mające potwierdzać obecność na rynku produktów sygnowanych zgłoszonym znakiem. Ponadto, pismem z dnia [...] października 2022 r. Wnioskodawca uzupełnił materiał dowodowy, przesyłając do Organu faktury i gazetki promocyjne na okoliczność nabycia przez znak "dobra kaloria" zdolności odróżniającej.
Urząd Patentowy po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2022 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy podzielił ustalenia faktyczne poczynione w pierwszej instancji oraz dokonał analizy materiałów przedłożonych przez Stronę wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i uzupełnionych pismem z dnia [...] października 2022 r. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki wynikające z przepisu art. 1291 ust. 1 pkt 2 oraz art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Ponadto, w wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego UP RP stwierdził również, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Wnioskodawca nie wykazał nabycia przez zgłoszony znak wtórnej zdolności odróżniającej, w szczególności w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, że przedmiotowy znak słowny "dobra kaloria" nabrał w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu i w dacie jego zgłoszenia był identyfikowany z konkretnym podmiotem gospodarczym właściwie identyfikując gospodarcze pochodzenie oznaczanych towarów.
Dokonując analizy w kontekście pierwotnej zdolności odróżniającej Organ wskazał, że ustawową zasadą jest nieudzielenia prawa ochronnego na takie oznaczenie, które nie posiadają dostatecznych znamion odróżniających. Powołując się na orzecznictwo sądowe UP RP podkreślił, że ocena zdolności odróżniającej oznaczenia powinna uwzględniać zwykłe warunki obrotu rozumiane jako możliwość pełnienia przez znak podstawowej jego funkcji, jaką jest wskazywanie na pochodzenie towaru/usługi od określonego przedsiębiorcy. Organ wskazał, że w doktrynie i judykaturze powszechnie definiuje się zdolność odróżniającą poprzez wymóg wykazania przez znak dostatecznych cech, które mogą utkwić w świadomości kupującego. Wynika z tego, że oznaczenie powinno posiadać na tyle charakterystyczną formę, by móc zwrócić uwagę odbiorców i zidentyfikować oznaczany nim towar lub świadczoną usługę jako pochodzące z konkretnego źródła. Zgodnie z przyjęta linią orzeczniczą, ocena zdolności odróżniającej oznaczenia powinna uwzględniać zwykłe warunki obrotu jak i możliwość pełnienia przez znak podstawowej jego funkcji, jaką jest wskazywanie na pochodzenie towaru/usługi od określonego przedsiębiorcy. Ponadto udzielenie prawa ochronnego na dany znak towarowy nie może prowadzić do monopolizacji oznaczenia, które służy do przekazywania informacji o cechach towaru czy usługi. Udzielenie prawa ochronnego na oznaczenia tego typu ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o cechach towaru/usługi, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy. W ocenie Organu, konsument nawet widząc z odległości określony znak towarowy (np. umieszczony na towarze), powinien zidentyfikować odrębne źródło komercyjnego pochodzenia tego towaru. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, zgłoszony znak pozbawiony jest jakichkolwiek charakterystycznych elementów graficznych oraz nie występują inne elementy słowne, które mogłoby zdeterminować w całościowej ocenie elementy opisowe znaku. W ocenie Urzędu Patentowego towary z klasy 29 i 30 wymienione we wniosku o udzielenie prawa ochronnego wskazują na rodzaj i funkcje towarów.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż dokonując oceny podstaw rejestracji znaku Organ dokonał przypisania towarów wymienionych w klasie 29 i 30 do jednolitej grupy, a następnie przeprowadził proces analizy pod kątem podstawy rejestracji znaku, co jest zgodne z orzecznictwem unijnym.
Podsumowując rozważania w zakresie pierwotnej zdolności odróżniającej Organ wskazał, że nie sposób zgodzić się, iż oznaczenie słowne "dobra kaloria" jest charakterystyczne i stanowi wyraźnie odmienne wyrażenie semantyczne od tego, które wywiera prosta suma poszczególnych elementów. Organ stwierdził, iż stoi na stanowisku, że w stosunku do towarów ujętych w klasach 29 i 30 wyrażenie "dobra kaloria" będzie odbierane przez właściwy krąg odbiorców jako przesłanie zachęcające do spożywania produktów mających dodatni wpływ zdrowe odżywianie się człowieka, a nie jako wskazówka pochodzenia komercyjnego tych towarów. Na powyższe stanowisko powołał kilka przykładów w postaci linków internetowych, na powszechne używanie wyrażenia "dobra kaloria".
Odnosząc się do stwierdzenia pełnomocnika Strony, że Zgłaszający jest uprawniony do identycznego znaku o numerze rejestracji [...], Organ wskazał, że każda sprawa jest indywidualna i rozpatrywana w swoich uwarunkowaniach, zgodnie z oceną materiału zgromadzonego w sprawie. Powołując się na postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z dnia 12 lutego 2009 r., wydane w sprawie C-39/08 i C- 43/08, UP RP podkreślił, że TSUE wyraźnie i jednoznacznie stwierdził, iż organom orzekającym nie wolno odchodzić od orzekania na podstawie norm Dyrektywy nr 89/104, w szczególności art. 3, na rzecz orzekania na podstawie dotychczasowej praktyki, w świetle już wydanych decyzji. Wcześniej wydane decyzje w analogicznych przypadkach, mogą być brane pod uwagę tylko jako jedna z wielu okoliczności, które mogą mieć ewentualne znaczenie dla postępowania, ale właściwie tylko w tym celu, aby zapoznać się z przesłankami prawnymi wydania np. decyzji odmownych we wcześniejszych postępowaniach. Wcześniejsze rejestracje znaków nie mają jednak żadnego wpływu na ocenę i stosowanie przesłanek negatywnych wyrażonych w normie art. 3 Dyrektywy nr 89/104. W powyżej przywołanej przez Trybunał normie Dyrektywy, zawarte są bezwzględne podstawy odmowy rejestracji znaku, którym odpowiada art. 4 obecnej dyrektywy 2015/2436 oraz analizowana w niniejszej sprawie norma art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p.
Analizując zaistnienie przesłanki wtórnej zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku "dobra kaloria" Organ wskazał na wstępie, iż powstaje ona w wyniku rzeczywistego i konsekwentnego używania znaku przez przedsiębiorcę dla wskazywania pochodzenia oznaczanych nim towarów. Chodzi o używanie znaku w taki sposób, który umożliwia asocjację znaku z towarami oraz jej utrwalenie. Jednocześnie, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 252 p.w.p. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), wykazanie nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez dane oznaczenie obciąża zgłaszającego. Organ wskazał, że najistotniejszymi aspektami oceny uzyskania przez znak wtórnej zdolności odróżniającej są, po pierwsze - ustalenie, wobec których zgłoszonych towarów i usług znak był faktycznie używany, oraz po drugie - ustalenie przypuszczalnego postrzegania znaku w tym aspekcie przez relewantnych jego odbiorców. Oceniając dowody mające świadczyć o nabyciu przez znak wtórnej zdolności odróżniającej, organ ma na uwadze normę art. 130 p.w.p., która stanowi, że znak musi mieć wtórną zdolność odróżniającą w dacie jego zgłoszenia.
Dokonując oceny przedstawionego przez Spółkę materiału dowodowego Urząd Patentowy nie podzielił opinii Zgłaszającego, iż przedstawiony wraz z wnioskiem o rejestrację i uzupełniony pismem z dnia 9 grudnia 2021 r. materiał potwierdza że zgłoszone opisowe oznaczenie nabrało w wyniku używania charakteru odróżniającego. Zdaniem Urzędu Patentowego, na podstawie przedstawionych dowodów ciężko stwierdzić u jakiej części odbiorców dochodzi do asocjacji znaku ze Zgłaszającym. W ocenie Urzędu Zgłaszający nie przedstawił ponadto dowodów na wysokie nakłady poniesione na reklamy, które dotyczyłyby wprost zgłoszonego oznaczenia i jego promocji. Zgłoszone dowody nie wskazują na kilkuletnie i intensywne używanie przed datą zgłoszenia w dniu 23 sierpnia 2021 r. znaku słownego "dobra kaloria" w stopniu, który umożliwiłby jednoznaczne orzeczenie, że konsumenci będą identyfikowali towary i ich pochodzenie gospodarcze na podstawie słownego oznaczenia "dobra kaloria". Zdaniem Organu, również materiał dowodowy złożony wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także złożony przy piśmie z dnia [...] października 2022 r. nie potwierdza nabycia przez zgłoszony znak wtórnej zdolności odróżniającej w następstwie jego używania. W ocenie UP RP, nawet gdyby zgodzić się z Wnioskodawcą, że nadesłane materiały mogłyby wykazać, iż relewantni odbiorcy zetkną się z przedmiotowym oznaczeniem, to nie wynika z nich w żaden sposób, że oznaczenie słowne "dobra kaloria" jest kojarzone z określonym przedsiębiorcą. Przedstawione materiały dowodzą jedynie używania oznaczenia "dobra kaloria" w różnych formach przedstawieniowych, przeważnie w formie słowno-graficznej i wyłącznie jako oferta sprzedażowa, ale nie dowodzą przekonania właściwej grupy odbiorców, że przedmiotowe oznaczenie, a więc oznaczenie słowne, pochodzi od Zgłaszającego. Urząd Patentowy podkreślił, że używanie znaku przez przedsiębiorcę jest konieczną, lecz nie jedyną i nie wystarczającą przesłanką do udowodnienia wtórnej zdolności odróżniającej.
Z rozstrzygnięciem Urzędu Patentowego nie zgodziła się Skarżąca, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2023 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że na przedmiotowy znak na postawie 1291 ust. 1 pkt 2 oraz 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego jako na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone oraz składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności, poprzez nieprawidłowa wykładnie pojęcia pierwotnej zdolności odróżniającej, a jednocześnie nieprawidłową wykładnie pojęcia wtórnej zdolności odróżniającej oraz zorientowanego użytkownika,
2) naruszenie prawa procesowego, poprzez obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w postaci niewyczerpującej, błędnej oceny materiału dowodowego, jak również ocenę wybiórczą, niejednokrotnie wypaczającą sens niektórych dowodów, oraz pominięcie części materiału dowodowego. Przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów przez organ administracyjny, czyniąc ją całkowicie arbitralną i niezrozumiałą. Nie rozpatrzenie wtórnej zdolności towarowej względem poszczególnych towarów, a ogólnikowe sformułowania, które nie wyjaśniają dlaczego i na jakiej podstawie Urząd zajął takie, a nie inne stanowisko. Przykładowo, na str. 38 uzasadnienia decyzji Urząd wymienia, jakie dowody Skarżący winien złożyć na okoliczność wykazania wtórnej zdolności odróżniającej, są wśród nich wskazane jako pierwszy przykład oświadczenia złożone przez stowarzyszenia zawodowe, i takowe i to kilka zostały złożone. Wszystkie zostały pominięte. I tak na stronie 45, gdzie urząd ocenia pismo z BCC, które jest prestiżową organizacją branżową i wyraża sprzeciw wobec odmowy udzielenia ochrony na tak znaną i uznana w RP markę żywnościową jaką jest "[...]", Urząd pomija, argumentując, iż nie dotyczy analizowanej materii. Nie wyjaśnia dlaczego tak jest jego zdaniem, ale jest to właśnie dowód jaki jest wymagany zgodnie z wyszczególnieniem samego Urzędu wskazanym na str. 38, wskazującym rodzajowe dowody jakie winny być złożone i utartym stanowiskiem orzecznictwa. W ten sam sposób są pomijane inne dowody. Przykładowo oficjalnie nie jest pominięty, ale też Organ nie odnosi się do niego w ogóle w uzasadnieniu to pismo z Izby Handlowej Roślinnie Jemy i PIŻE.
Nie wiadomo dlaczego zostają pominięte badania rynku i oświadczenia agencji reklamowej, która prowadzi długoletnią, konsekwentną kampanię marki "[...]". Nie wiadomo dlaczego pominięto nagrody, obecność produktu we wszystkich sieciach handlowych poza Biedronką ( w uzasadnieniu odniesiono się tylko do sieci LIDL i to w marginalnym zakresie), nie wiadomo dlaczego pominięto ilość produktów, wprowadzonych pod tą markę na rynek polski i to w rozbiciu na kolejne lata, nie wiadomo czemu pominięto wysokość wydatków na reklamę, ilość odbiorców reklam, nie uwzględniono 13 lat obecności marki "[...]" jako jedynej o takiej nazwie na rynku polskim, a zatem kojarzonej wyłącznie ze Skarżącym, nie uwzględniono i nie odniesiono się w ogóle do tego, w ilu punktach handlowych w RP obecna jest marka, ani tego iż marka uzyskała Medal europejski, ani nie przeanalizowano danych z google analitics, ani danych księgowych, które ujawniały ile co roku produktów zostało sprzedanych tej marki i do ilu odbiorców marka dotarła. Dodatkowo zarzucam, iż dowody dotyczyły znaku słownego, który był na każdym z produktów. Fakt, iż znak słowny był w tamce, nie czyni z niego znaku słowno-graficznego, tym bardziej, że skromne obramowanie produktu nie było jednolite i nie występowało zawsze, a nazwa słowna występowała zawsze na każdym produkcie, w tym również w reklamach fonicznych, dlatego Urząd pewien przeanalizować wszystkie dowody, tym bardziej, iż każde zewnętrzne źródło wskazywało, iż "[...]", to marka produktowa, wspólna dla różnych produktów z oferty Skarżącego, niezależnie od tego na jakim produkcie jest umieszczona,
3) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w postaci 93 faktur zawierających określenie "usługa marketingowa" wraz z gazetkami promocyjnymi i w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotowe faktury ani nie precyzują czego dotyczy usługa, a w części z nich nabywcą był K. Spółka Jawna, przez co nie sposób określić, czy produkty pochodzą od Skarżącego i dotyczą towarów ujętych w zgłoszeniu, podczas gdy prawidłowo dokonanej oceny wskazanych dowodów, zgodnej z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego wynika, iż usługa marketingowa ujęta w fakturze dotyczy umieszczenia produktu Skarżącego w gazetce przyporządkowanej do danej faktury, a fakt iż na fakturze ujęty jest inny podmiot, nie może skutkować zakwestionowaniem pochodzenia towarów od zgłaszającego, albowiem podmiot oznaczony w fakturze (Kubara sp. j.) posiada ten sam nr NIP, co wynika z tego, że Skarżący powstał w wyniku przekształcenia spółki Kubra Spółka Jawna. Jest to okoliczność, która wynika z rejestrów urzędowych, a zatem winna być Urzędowi znana, a jeżeli powziął wątpliwość w tym zakresie, czego Skarżący nie mógł przewidzieć, winien dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy poprzez skierowanie zapytania do Skarżącego lub umożliwienia mu zajęcia stanowiska w tej kwestii. W niniejszym postępowaniu administracyjnym wszystkie wątpliwości były wyjaśniane na niekorzyść Skarżącego lub niewyjaśniane, ale pomimo iż to Skarżący ma dostarczyć dowody na istnienie wtórnej zdolności odróżniającej, nie jest on w stanie przewidzieć, jakie wątpliwości ma organ administracyjny, który jednak winien kierować się zasadami postępowania administracyjnego i winien dążyć do wyjaśnienia sprawy. Materiał dowodowy został złożony w bardzo dużej ilości, która też determinowała złożenie pewnych dokumentów w formie elektronicznej z uwagi na olszowość. Brak odniesienia się do tych materiałów, czyni zasadną wątpliwość, iż Urząd nie zapoznał się z nimi i nie ocenił ich,
4) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w postaci:
• strony internetowego miesięcznika HURT & DETAL,
• dwóch stron czasopisma JOY 2019 r.,
• czterech stton z portalu internetowego onet.pl,
• dwóch stton z magazynu Women’s Health 2019 r.,
• dwóch stron z magazynu Runner’s World, - strony z internetowego blogu vegetest.pl, - strony z portalu WH wiadomości handlowe, WH Wiadomości Handlowe Newsletter z dnia 10 września 2019 r.,
• dwóch stron z magazynu Wysokie Obcasy,
• dwóch stron miesięcznika Zwierciadło grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r.,
i w konsekwencji przyjęcie, że na podstawie wymienionych dowodów nie można wnioskować jaka część relewantnego kręgu odbiorców zapoznała się z ofertą towarów sygnowanych zgłoszonych znakiem "dobra kaloria" oraz czy utrwaliła się wieź miedzy przedmiotowym oznaczeniem odbieranym w kategorii znaku towarowego, a towarem i jego pochodzeniem, podczas gdy przedmiotowe dowody stanowią czasopisma i magazyny o charakterze ogólnopolskim, dostępne na terytorium całego kraju oraz niejednokrotnie reklamowane w telewizji. Są to magazyny o znacznym zasięgu i tym samym należy przyjąć, że znaczna część relewantnego kręgu odbiorców zapoznała się z ofertą towarów sygnowanych zgłoszonych znakiem "dobra kaloria" i z uwagi na sposób ich prezentacji, w tym wskazanie strony [...], przedmiotowe oznaczenie jest odbierane przez osoby zapoznające się z reklamą jako znak towarowy. Po za tym dowody te były oceniane osobno, a wszystkie dowody powinny być ocenione jako nawzajem uzupełniające się, albowiem dotyczyły umacniania się marki [...]w świadomości odbiorców zarówno poprzez działania na reklamowe, marketingowe, jak również przez długoletnią bardzo intensywną obecność na rynku w bardzo licznych punktach i w dużej ilości produktów,
5) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu w postaci wydruku ze strony internetowej Forbes.pl i w konsekwencji przyjęcie, że na podstawie wymienionych dowodów nie można wnioskować jaka część relewantnego kręgu odbiorców zapoznała się z ofertą towarów sygnowanych zgłoszonych znakiem "dobra kaloria" oraz czy utrwaliła się wieź między przedmiotowym oznaczeniem odbieranym w kategorii znaku towarowego, a towarem i jego pochodzeniem, podczas gdy Forbes jest to czasopismo (posiadające również swą stronę internetową) o charakterze ogólnopolskim, i tym samum należy przyjąć, że znaczna cześć relewantnego kręgu odbiorców zapoznała się z oznaczeniem "dobra kaloria" i biorąc pod uwagę sposób przedstawienia informacji w wymienionym artykule, odbiorcy identyfikują oznaczenie "[...]" jako znak towarowy, jako markę produktową, która jak wynika z treści artykułu jest rozpoznawalna w RP,
6) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w postaci wydruków oferty 2 portalu instagram.com., facebook.pl, komunikacji w mediach społecznościowych sieci Lidl i w konsekwencji przyjęcie, że na podstawie wymienionych dowodów nie można wnioskować, czy osoby, które się z nimi zapoznały stanowią znaczną część odbiorców, jakie zostały poniesione nakłady na reklamę oraz czy utrwaliła się wieź miedzy przedmiotowym oznaczeniem odbieranym w kategorii znaku towarowego, dowody te potraktowano wybiórczo, w oderwaniu od innych dowodów, a sieć LIDL nie jest jedyną siecią, w której są produkty Skarżącego. Facebook nie jest jedynym portalem społecznościowym, w jakim jest obecna marka, która zdecydowanie większą wagę przywiązuje do obecności w portalu YOUTUBE, Instagram gdzie można oglądać filmiki, w której marka odnotowuje znacznie większą oglądalność, niż w profilach, które organ wziął pod uwagę. Dowody na obecność w innych Portalach społecznościowych i w innych wielkich sieciach handlowych oprócz Lidl, zostały pominięte przez organ, albowiem nie znajdują się w ocenie dowodów w uzasadnieniu,
7) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w postaci gazetek promocyjnych największych sieci supermarketów oraz zdjęć produktów z półek sklepowych i w konsekwencji przyjęcie, iż wskazany dowód ujawnia używanie oznaczenia w jego słowno-graficznej formie w związku z zastosowaniem stylizowanej czcionki i umieszczenia wyrażenia "[...]" w stylizowanej ramce, a zatem zdaniem Organu jest to odmienna forma przedstawienia, podczas gdy z prawidłowej oceny wskazanego dowodu dokonanej zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wynika, iż elementem dominującym jest oznaczenie: dobra kaloria i odbiorcy nie dostrzegą różnicy pomiędzy oznaczeniem "[...]" zawierającym ramkę oraz oznaczeniem "[...]" bez ramki, jak również nie dostrzegą różnicy w przypadku zastosowania innej czcionki. Należy również zwrócić uwagę, iż w materiałach reklamowych czy pismach branżowych, podmioty trzecie wypowiadają się o marce produktowej "[...]", a zatem to głównie warstwa słowna zakorzeniła się w świadomości odbiorców,
8) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przejawiającego się tym, iż Organ odmówił dokonania oceny pisma z BCC (Business Centre Club) skierowanego do UPRP, podczas gdy Organ ma obowiązek dokonania oceny każdego zgromadzonego w sprawie dowodu. Jest to ważny dowód, albowiem świadczy o poparciu dla marki "[...]" i jej rozpoznawalności przez uznane instytucje branżowe. Jest to dowód, który jest w orzecznictwie traktowany na zasadzie rodzajowego wymienienia dowodów, które winny być. przedkładane w celu udowodnienia wtórnej zdolności odróżniającej. Skarżący kierował się wytycznymi orzecznictwa w zakresie rodzajów dowodów, jakie winien przedłożyć na okoliczność, wykazania wtórnej zdolności odróżniającej i przedstawił dowody z każdej wymienionej kategorii,
9) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przejawiającego się tym, iż dowody zostały rozpatrzone każdy z osobna i przy tym żaden łącznie, podczas gdy z uwagi na charakter okoliczności jakie miały one wykazać tj. uzyskanie wtórnej zdolności odróżniającej, utrwalenie się w świadomości konsumentów znaku towarowego, uczestnictwa w rynku przedmiotowego znaku towarowego, promowania marki etc., mogą być one wykazane wyłącznie poprzez ocenę wszystkich dowodów łącznie i stwierdzenie przez organ, czy łącznie wykazują one określone fakty. Dowody, które przedstawione wzajemnie się uzupełniają, dlatego ocena jednostkowa każdego dowodu z osobna jest nieadekwatna do oceny wtórnej zdolności odróżniającej jako takiej,
10) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 § 1 k.p.a. w zw. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez posługiwanie się w uzasadnieniu decyzji ogólnikowymi stwierdzeniami jak "relewantny krąg odbiorców", "długotrwałe używanie", "intensywna kampania reklamowa", które to pojęcia nie zostały zdefiniowane przez Urząd poprzez określenie ich zakresu tj. wyjaśnienia jaki liczbowo krąg odbiorców jest relewantny, ile czasu trwa długotrwałe używanie i jaka to jest intensywna kampania reklamowa, podczas gdy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego taka definicja jest konieczna, albowiem do akt sprawy zostały przedłożone dowody potwierdzające sprzedaż produktów oznaczonych przedmiotowym znakiem towarowym od ok. 13 lat., w liczbie milionów sztuk, na co zostały przedłożone materiały reklamowe potwierdzające długoletnie, długotrwałe i intensywne prowadzenie zarówno w Internecie jak i czasopismach o charakterze ogólnopolskim, z którymi to reklamami kontakt miały miliony osób. Skoro takie dowody zostały przedłożone, organ nie powinien posługiwać się Ogólnymi sformułowaniami, co winno być wykazane, a powinien wyjaśnić, dlaczego w tym przypadku pomimo dowodów, jakie złożono, Organ nie uznał, iż wykazano zaistnienie wyżej wskazanych pojęć. Co więcej zatem jak Skarżący miałby udowodnić, jaki jest próg, który winien przekroczyć, aby organ stwierdził, iż marka "dobra kaloria" nabyła wtórną zdolność odróżniającą. Niewątpliwie z uwagi na to, iż Skarżący zastrzegł tą matkę w węższym zakresie i legitymuje się również znakiem towarowym o dokładnie takiej samej / identycznej nazwie, to czy ten fakt nie powoduje, iż marka jako chroniona w UPRP, tylko w węższym zakresie również nie wpływa na utrwalanie w świadomości odbiorców faktu, iż taka marka jest obecna na rynku, również jako znak towarowy, ochroniony w tym Urzędzie Patentowym. Skoro zatem zostały przedłożone dowody potwierdzające sprzedaż produktów oznaczonych oznaczeniem Dobra Kaloria, jak również znakiem towarowym "[...]" na przestrzeni wielu lat (ok. 13 lat) oraz obecność produktów oznaczonych przedmiotowym oznaczeniem i znakiem towarowym w kilkunastu tysiącach sklepów na terenie Polski, w tym największych sieciach marketów, zatem brak zdefiniowania pojęć używanych przez Urząd uniemożliwia w istocie skontrolowanie prawidłowości wydanej decyzji, a także świadczy o jej dowolności, gdyż tak ogólnikowe stwierdzenia użyte przez Organ mogą być zastosowane do każdego dowodu. Skarżący z uzasadnienia dowodów, nie może wywnioskować, co więcej miałby wykazać, jakich dowodów zaniechał zdaniem organu, aby organ przyjął, iż wykazanie wtórnej zdolności odróżniającej nastąpiło,
11) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o tym, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony oraz wskazania, które przesłanki nie zostały wykazane, podczas gdy wyżej wskazane przepisy nakładają na Organ taki obowiązek, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w sprawie. Skarżący zdaje sobie sprawę, iż na to nim ciąży wykazanie wtórnej zdolności odróżniającej, przy czym złożył tak wiele dowodów, że oceniając sprawę obiektywnie nie sposób mu zarzucić braku staranności w przedstawieniu dowodów. Skarżący nie mógł powziąć wiedzy o wątpliwościach Urzędu, jak również po zgromadzeniu materiału dowodowego, nie miał możliwości odnieść się do wątpliwości Urzędu, albowiem nie zostały mu one przedstawione. Organ nie umożliwił skarżącemu zniwelowania zarzutów, które po raz pierwszy pojawiły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji UP RP z dnia [...] czerwca 2022 r. oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Podczas rozprawy w dniu 5 września 2024 r. pełnomocnik Skarżącej poparł skargę. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "P.p.s.a.), wniósł o przeprowadzenie dowodu z wydruków komputerowych zatytułowanych "Badanie zwyczajów konsumpcji oraz wizerunku marki [...]" oraz "Raport udziałów rynkowych poszczególnych marek w podziale wolumenowym". Ponadto pełnomocnik Skarżącej złożył spis kosztów oraz swoje stanowisko w formie załącznika do protokołu.
Pełnomocnik Organu wniósł o oddalenie wniosków dowodowych.
Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. oddalić wnioski dowodowe złożone przez Skarżącą. W ocenie Sądu wnioskowane dowody nie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, bowiem nie dowodzą nabycia przez zgłoszone oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej przed dniem zgłoszenia znaku do ochrony, tj. przed [...] sierpnia 2021 r. Sąd wskazuje, że dowód pn.: "Badanie zwyczajów konsumpcji oraz wizerunku marki [...]" sporządzony został w sierpniu 2024 r. natomiast "Raport udziałów rynkowych poszczególnych marek w podziale wolumenowym" obejmuje okres od III kwartału 2022 r. do II kwartału 2024 r.
Sąd po zamknięciu rozprawy poinformował o terminie ogłoszenia orzeczenia (vide: protokół rozprawy k. 169 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przyjmując kryteria wynikające z przepisów ww. ustaw Sąd w składzie rozpoznającym stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub prawa procesowego w takim stopniu, że jest uzasadniona jej eliminacja z obrotu prawnego.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], którą Organ utrzymał własną decyzje odmawiającą Skarżącej udzielenia ochrony na słowny znak towarowy "dobra kaloria", zgłoszony w dniu [...] sierpnia 2021 r. pod numerem [...]. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozsądzenia czy w realiach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki udzielenia Skarżącej ochrony na słowny znak "[...]". Innymi słowy czy znak słowny "[...]" nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów dla których został zgłoszony lub czy niezależnie od braku pierwotnej zdolności odróżniającej, na skutek rzeczywistego, długotrwałego używania znaku, nabył wtórną zdolność odróżniającą, tj. wskazuje na pochodzenie oznaczonych nim towarów od konkretnego przedsiębiorcy.
W ocenie Skarżącego zgłoszony znak nadaje się do rejestracji, posiada bowiem pierwotną zdolność odróżniającą. Ponadto, znak ma silną zdolność odróżniającą, bowiem Skarżący intensywnie wykorzystuje znak na terenie Polski – w pierwotnym, węższym zakresie posiada ochronę od 2007 r.
W ocenie Organu, udzieleniu prawa ochronnego na zgłoszony słowny znak sprzeciwia się jego treść, bowiem nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których został zgłoszony. Konsekwencją powyższego jest niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego na znaki, które mają jedynie charakter informujący, ponieważ składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju i przeznaczenia towarów lub usług. W ocenie Urzędu Patentowego znak nie nabył również wtórnej zdolności odróżniającej, bowiem Zgłaszający nie wykazał na rzeczywiste i długotrwałe używanie znaku przez Spółkę dla wskazania pochodzenia oznaczonych nim towarów, umożliwiające skojarzenie znaku ze Zgłaszającym oraz jego utrwalenie.
W ocenie Sądu w zaistniałym sporze rację należy przyznać Urzędowi Patentowemu.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 1291 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 p.w.p. Zgodnie z treścią art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenia, które nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone. Natomiast w pkt 3 powołanego przepisu ustawodawca postanowił, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Jako znak towarowy może być zarejestrowane tylko takie oznaczenie, które ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego .
W ocenie Sądu dostateczne znamiona odróżniające znaku towarowego to inaczej takie jego cechy, które mogą utkwić w świadomości i pamięci kupującego powodując, że będzie on utożsamiał towary objęte podaniem o rejestrację z konkretnym przedsiębiorstwem i w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego umożliwiać odróżnianie towarów lub usług tego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. Sąd stwierdził również, że oznaczenia opisowe służące przekazywaniu informacji o towarach i ich cechach lub właściwościach uznawane są za niezdolne do pełnienia podstawowej funkcji znaku towarowego, polegającej na wskazywaniu pochodzenia towarów lub usług, a w konsekwencji nie mogą być zarejestrowane. Zwrócić należy uwagę na wypracowany w literaturze przedmiotu pogląd, zgodnie z którym znak towarowy, aby mógł zostać uznany za odróżnialny, musi dzięki swoim cechom pozostać w świadomości nabywców, przy czym odróżnialność znaku zawsze należy badać poprzez towar, którym znak jest oznaczony (U. Promińska; Ustawa o znakach towarowych; komentarz Wyd. Prawnicze PWN 1998 r. str. 27). Innymi słowy znak towarowy musi dla uzyskania ochrony wykazywać się przynależnymi tylko jemu, szczególnymi cechami, które pozwolą nabywcom wyróżnić towar nim oznaczony jako pochodzący z określonego źródła od innych towarów tego samego rodzaju mających inne pochodzenie.
W świetle art.1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. opisowo informacyjny charakter oznaczenia eliminuje możliwość jego rejestracji, a taki charakter ma oznaczenie, jeżeli wykazujące wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z przypisanymi mu towarami lub usługami, może pozwolić docelowemu kręgowi odbiorców "natychmiast i bez głębszego zastanowienia dostrzec w nim opis towarów lub usług lub jednej z ich podstawowych cech" (wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 19 listopada 2009 r. ze spraw połączonych T-64/07 – T-66/07 oraz w sprawach połączonych T-200/07 – 202/07).
W orzecznictwie przyjmuje się, że rolą znaku towarowego nie jest przekazywanie informacji o towarze, jego cechach, właściwościach, przeznaczeniu, ale o źródle jego pochodzenia od danego przedsiębiorcy. Zasada swobodnego dostępu wszystkich przedsiębiorców do oznaczeń służących przekazywaniu informacji o towarach, usługach i ich cechach lub jakości ich wykonywania nie zezwala na ich monopolizację przez jednego tylko uczestnika rynku. Celem wyłączenia z ochrony oznaczeń opisowych jest eliminowanie oznaczeń, które nie zapewniają realizacji podstawowej funkcji znaku towarowego, tzn. nie wskazują źródła pochodzenia towarów (wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1969/09).
Ustanowienie zakazu rejestracji oznaczeń opisowych ma zatem na celu zapewnienie swobodnego używania ich w obrocie przez wszystkich przedsiębiorców dla określania cech towarów lub usług (wyrok Sądu UE z 10.02.2010 r., T-344/07, O2 (Germany) GmbH, EU:T:2010:35, Homezone, pkt 20). Chodzi o to, aby nie przyznawać monopolu na posługiwanie się takimi oznaczeniami jako znakami towarowymi jednemu przedsiębiorcy, który mógłby innym firmom zakazywać używania tych oznaczeń. Monopolizacja oznaczeń opisowych przez jednego przedsiębiorcę wiązałaby się z istotnym ograniczeniem działalności gospodarczej innych przedsiębiorców. Z tego właśnie względu oznaczenia ogólnoinformacyjne nie mogą być zastrzeżone jako znaki towarowe. Dotyczy to zarówno znaków opisowych, które zawierają wyłącznie elementy słowne, jak i znaków kombinowanych (słowno-graficznych, przestrzennych) oraz graficznych (obrazowych).
Jednoznacznie potwierdził to Trybunał Sprawiedliwości (ówczesny ETS) w wyroku, Chiemsee. Trybunał orzekł, że przepis, który wyłącza od rejestracji znaki towarowe opisowe, uwzględnia interes publiczny, czyli gwarantuje wszystkim uczestnikom obrotu dostęp do oznaczeń opisowych lub informujących o cechach towarów (wyrok z 4.05.1999 r., C-108/97 i C-109/97, Chiemsee, EU:C:1999:230). W wyroku w sprawie Chiemsee Trybunał stwierdził ponadto, że znak ma charakter opisowy także wówczas, gdy w przyszłości inni przedsiębiorcy będą chcieli wykorzystać takie oznaczenie do opisu cech lub funkcji swoich towarów lub ich pochodzenia. Jednakże interesu konkurentów w zapewnieniu im nieograniczonego dostępu do danego oznaczenia, także w przyszłości, nie należy rozumieć w sposób bezwzględny. W ocenie Trybunału interes innych przedsiębiorców zasługuje na uwagę, jeśli faktycznie w przyszłości dane oznaczenie może okazać się niezbędne dla opisania konkretnych towarów (usług).
Z orzecznictwa wynika również, iż okoliczność, że zgłoszony znak towarowy opisuje właściwość nieistniejącą na obecnym etapie rozwoju techniki, nie wyklucza tego, że będzie on postrzegany przez właściwy krąg odbiorców jako znak o charakterze opisowym (wyrok Sądu UE z 16.10.2014 r., T–458/13, Larrañaga Otaño, EU:T:2014:891, GRAPHENE, pkt 21).
Za opisowe uznać należy takie oznaczenia, które zbudowane zostały wyłącznie z elementów opisowych. Wystarczy przy tym, że oznaczenie takie będzie stanowić opis nawet jednej właściwości towarów, dla których oznaczania ma być przeznaczone (zob. wyr. TSUE z 10.3.2011 r., C 51/10 P, Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o. v. OHIM, Zb.Orz. 2011, s. I–1541).
W orzecznictwie wskazuje się również, że w przypadku gdy dane oznaczenie słowne posiada kilka znaczeń, dla odmowy rejestracji wystarczające jest, gdy jedno z nich ma charakter opisowy w stosunku do towarów, do których oznaczania ma być przeznaczony (zob. wyr. Trybunału ETS z 23.10.2003 r., C-191/01, OHIM v. Wrigley, Zb.Orz. 2003, s. I–12447, pkt 32).
Ocenę opisowego charakteru oznaczenia przeprowadza się poprzez odniesienie, po pierwsze, do sposobu jego odbioru przez dany krąg odbiorców, a po drugie, do danych towarów lub usług. Aby oznaczenie zostało objęte zakazem przewidzianym przez ten przepis, musi mieć wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z rozważanymi produktami lub usługami, który pozwala danemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe postrzeganie go, bez głębszego zastanowienia, jako opisu kategorii tych towarów lub usług lub jednej z ich cech (zob. wyr. SPI z 27.2.2000 r., T 106/00, Streamserve v. OHIM, "STREAMSERVE", Zb.Orz. 2000, s. II–723, pkt 40, utrzymany w mocy post. ETS z 5.2.2004 r., C 150/02 P, Streamserve v. OHIM, Zb.Orz. 2004, s. I–1461 oraz wyr. SPI z 20.3.2002 r., T 356/00, Daimler Chrysler v. OHIM, "CARCARD", Zb.Orz. 2002, s. II–1963, pkt 28; wyr. SPI z 14.6.2007 r., T-207/06, Europig SA v. OHIM, "EUROPIG", Zb.Orz. 2007, s. II–1961; wyr. WSA w Warszawie z 19.4.2010 r., VI SA/WA 109/10, Legalis; zob. również E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, 2003, s. 190).
Jak wskazuje się w doktrynie w ramach szerokiej wykładni pojęcia opisowości danego oznaczenia należy przyjąć następujące zasady wykładni:
1) przesłankę aktualności opisowości należy odnosić nie tylko do obecnych warunków rynkowych i ustalać, "czy z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie (słowo, symbol) jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników" (tak U. Promińska (red.), Prawo własności przemysłowej, 2004, s. 203), ale należy przyjąć za orzeczeniem ETS z 4 maja 1999 r. (sprawy połączone C-108/97 i C-109/97, Windsurfing Chiemsee, Zb.Orz. 1999, s. I-2779), że przydatność oznaczenia do przekazywania określonych informacji powinna być oceniana również ze względu na możliwość pełnienia funkcji informacyjnej w przyszłości,
2) konkretna opisowość powinna być odniesiona również do towarów lub usług podobnych,
3) opisowość należy odnosić zarówno w odniesieniu do konsumentów, jak i rynku w ogólności,
4) opisowość nie może być zawężona tylko do jednego języka, zwłaszcza wobec coraz powszechniejszej znajomości języka angielskiego,
5) opisowość istnieje także w przypadku opisu funkcji produktu (usługi).
Z powołanych przepisów wynika, że nie należy udzielać praw ochronnych na oznaczenia nie mające dostatecznych znamion odróżniających, przy czym w literaturze (red. U. Promińska, Prawo własności przemysłowej, Difin, wyd.II, Warszawa 2005, str. 210 i n.) podkreśla się, że "...nie ma normatywnej definicji zdolności odróżniającej. Treść tego pojęcia może być jedynie zrekonstruowana na podstawie przepisów, które wskazują znaki pozbawione zdolności odróżniającej ze względu na brak dostatecznych znamion odróżniających".
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd rozpoznający sprawę zauważa, że Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że zgłoszony słowny znak "dobra kaloria" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, aby samodzielnie mógł pełnić funkcję znaku towarowego używanego do sygnowania towarów pochodzących od Skarżącej. Sąd zauważa, iż z uwagi na kompatybilność towarów z grupy 29 i 30 Organ prawidłowo dokonał ich pogrupowania, a następnie dokonał ich oceny w kontekście przesłanek udzielenia ochrony. W ocenie Sądu Urząd Patentowy trafnie wskazał, że zgłoszone oznaczenie jest niedystynktywne, bowiem nie nadaje się do odróżnienia towarów nim sygnowanych, jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy (Skarżącej), może być postrzegane jako synonim "wartościowego jedzenia".
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, znaki niedystynktywne to oznaczenia nienadające się do odróżniania towarów lub usług, bowiem nie posiadają na tyle charakterystycznych cech strukturalnych, które umożliwiłyby identyfikację towarów nimi oznaczonych w obrocie. Odróżniający charakter znaku towarowego oznacza, że znak towarowy pozwala na określenie towaru, dla którego wniesiono o rejestrację, jako pochodzącego z określonego przedsiębiorstwa i tym samym na odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (zob. wyroki ETS: z 29.4.2004 r., sprawy połączone C 473/01 P i C 474/01 P, Procter & Gamble v. OHIM, Zb.Orz. 2004, s. I–5173; z 21.10.2004 r., C 64/02 P, OHIM v. Erpo Möbelwerk, Zb.Orz. 2004, s. I–10031, pkt 42; wyr. WSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1705/06).
Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez Skarżącą, że zgłoszony znak będzie kojarzył się jego odbiorcy (przeciętnemu klientowi) z towarami pochodzącymi od Spółki. Opisowość (znaku) należy odnosić zarówno w odniesieniu do konsumentów, jak i rynku w ogólności. Sąd zauważa, że obecnie "zdrowy styl życia" jest wyraźnie zarysowującym się trendem społecznym, z którym nierozerwalnie wiąże się również sposób odżywiania. Wiąże się z tym podział pokarmów na dobre i złe lub dobre i złe kalorie. W przestrzeni publicznej wręcz standardem stało się dzielenie kalorii na dobre i złe (puste) "Dobre kalorie to produkty, które oprócz energii dostarczają naszemu organizmowi także składników mineralnych i witamin, a także nie powodują wzrostu tkanki tłuszczowej. (...). Puste kalorie to te, które nie dostarczają organizmowi wartości odżywczych, czyli witamin i minerałów, a w zamian dostarczają bardzo dużo kalorii. Są z reguły bogate w tłuszcz i proste cukry." [...]
Swoistej analizy rynkowej w tym zakresie dokonał również Urząd Patentowy na stronie 33 zaskarżonej decyzji, wskazując linki do stron internetowych, których treścią są artykułu dotyczące kalorii – dobrych i złych. Tym samym dokonanie rejestracji zgłoszonego znaku "[...]" stanowiłoby przyznanie Skarżącej prawa wyłącznego na oznaczenie, które w istocie stanowi synonim zdrowych produktów żywieniowych, które mogą być oferowane przez innych jeszcze przedsiębiorców działających na rynku zdrowych produktów spożywczych. Przy czym tylko Zgłaszający korzystałby z dobrodziejstwa ochrony, wyrażającej się w zarejestrowanym znaku towarowym.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wskazuje, wbrew twierdzeniu Skarżącej, że dokonana przez UP RP analiza w zakresie możliwości udzielenia ochrony na znak "[...]" dowiodła, że ów oznaczenie ma charakter opisowy i pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających, jak bowiem zostało wykazane znak w przypisywanym mu znaczeniu może być postrzegany jako zdrowa żywność, czyli niewątpliwie może określać jedną z cech towarów, do oznaczenia których został zgłoszony. Tym samym taka okoliczność stanowi podstawę odmowy rejestracji znaku w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 720/18).
Odnosząc się do stanowiska Skarżącej, że na rzecz Zgłaszającego zostało udzielone prawo ochronne na znak towarowy "[...]" [...], Sąd wskazuje, że bezwzględne przeszkody rejestracji znaku towarowego są wymienione m.in. w art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. Przedmiotowe regulacje prawne wymagają od Organu, aby zbadał czy w realiach konkretnej sprawy (zgłoszonego znaku) zgłoszone oznaczenie nadaje się do odróżnienia towarów, dla których zostało zgłoszone; czy składa się z innych elementów niż tylko służących do wskazania rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. W przypadku uzyskania negatywnej odpowiedzi dokonanie rejestracji jest niemożliwe. Przepisy p.w.p. w żadnym miejscu nie faworyzują podmiotów zgłaszających do ochrony znak towarowy, nawet w sytuacji udzielenia im wcześniejszej ochrony. Prawidłowo zatem uznał Organ, że badania dopuszczalności rejestracji nowo zgłoszonego znaku dokonywane jest w odniesieniu do konkretnej sprawy, z uwzględnieniem wszystkich przedmiotowo istotnych czynników. Także w orzecznictwie przyjmuje się, w ramach badania zdolności rejestracyjnej konkretnego oznaczenia składającego się na zgłaszany znak towarowy brak podstaw do sugerowania się wynikiem innych postępowań, w tym także dotyczących tego samego podmiotu. W każdym bowiem przypadku Urząd Patentowy obowiązany jest do zindywidualizowania swojej oceny dotyczącej bezwzględnych przeszkód rejestracyjnych w odniesieniu do konkretnego znaku towarowego. Jest to warunkowane odrębnością każdego dokonywanego zgłoszenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 771/21; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2039/20).
Reasumując, Sąd wskazuje, że zgłoszony znak słowny "dobra kaloria" nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej. Tym samym rozstrzygniecie Organu w tym zakresie jest prawidłowe, bowiem nie odróżnia on towarów, którymi miałby być sygnowany jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy – Skarżącego.
Zgodnie z art. 130 p.w.p., odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2-4 nie może nastąpić, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu.
Z powyższego przepisu wynika m.in., iż oznaczenie, które nie nabyło pierwotnej zdolności odróżniającej, może taką zdolność nabyć, jeżeli przed datą zgłoszenia do rejestracji w Urzędzie Patentowym, znak był używany w taki sposób, że nabrał charakteru odróżniającego (wtórna zdolność odróżniająca). Innymi słowy kojarzenie takiego znaku przez krąg odbiorców z konkretnym przedsiębiorcą musi zostać wykazane stosownymi dowodami przed dniem zgłoszenia do rejestracji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1030/10, wskazał, że "Samo brzmienie literalne przepisu art. 130 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.) wskazuje na możliwość nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez znak towarowy o charakterze opisowym. Bowiem co do zasady wtórną zdolność odróżniającą mogą uzyskać jedynie oznaczenia pierwotnie jej pozbawione, w tym oznaczenia opisowe czy rodzajowe. Zatem sam fakt, że oznaczenie ma charakter ogólnoinformacyjny nie wyłącza możliwości nabycia przez nie tej zdolności. Znaki o charakterze opisowym z natury rzeczy odwołują się do cech czy właściwości jakie mogą dotyczyć towarów pochodzących od różnych producentów.". W doktrynie przyjmuje się również, że "Najważniejszą przesłanką nabycia przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej jest jego używanie w funkcji znaku towarowego, skutkujące wskazaniem komercyjnego źródła pochodzenia towaru lub usługi. Używanie oznaczenia powinno skutkować stworzeniem asocjacji między towarem (usługą) a określonym przedsiębiorstwem i przedsiębiorcą. Natomiast pozostałe okoliczności faktyczne wskazywane w orzecznictwie zarówno przez TS (wcześniej ETS), jak i sądy polskie, długotrwałość używania znaku, duża intensywność reklamy towarów opatrzonych znakiem potwierdzona wydatkami w kolejnych latach, znacząca ilość towarów opatrzonych znakiem wprowadzonych do obrotu, powszechny sposób dystrybucji itd. - stanowią fakty, z których można wyprowadzić wniosek o powstaniu wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia, jednak są to okoliczności mające drugorzędne znaczenie" (J. Sieńczyło-Chlabicz, Wtórna zdolność odróżniająca jako okoliczność warunkująca udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, PiP 2019, nr 6, s. 107-122).
W ślad za orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Chiemsee (wyrok ówczesnego ETS z 4.05.1999 r. w połączonych sprawach C-108/97 i C-109/97, Windsurfing Chiemsee Produktions- und Vertriebs GmbH (WSC) v. Boots- und Segelzubehör Walter, EU:C:1999:230) przyjmuje się, że dla uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej oznakowany towar musi być wprowadzony na rynek i dostępny dla kupujących (tzw. rzeczywiste używanie znaku). Niemniej należy pamiętać, iż znak towarowy nabywa zdolność odróżniającą w wyniku jego używania dopiero wówczas, gdy jest w stanie identyfikować towar jako pochodzący od konkretnego przedsiębiorcy.
Powyższe kryteria potwierdza również Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 22 czerwca 2006 r., August Storck KG, C-25/05 P, EU:C:2006:422 (pkt 75). Podkreślił on, że przy ocenie, czy dany znak nabył charakter odróżniający w drodze używania, można wziąć pod uwagę w szczególności udział tego znaku w rynku, intensywność, zasięg geograficzny i długość okresu używania tego znaku towarowego, wysokość nakładów przedsiębiorstwa związanych z promocją, odsetek zainteresowanych kręgów odbiorców, który dzięki temu znakowi rozpoznaje towar jako pochodzący od określonego przedsiębiorstwa, jak również opinie izb handlowych i przemysłowych oraz innych zrzeszeń zawodowych. Należy zaznaczyć, że ustalenia w tym zakresie muszą opierać się na konkretnych i wiarygodnych danych, uwzględniających przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów i usług, który jest dobrze poinformowany, należycie uważny i ostrożny.
Jak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości (wyroki TS: z 16.09.2015 r., C-215/14, Société des Produits Nestlé SA v. CatburyUK Ltd., ECLI:EU:C:2015:604; C-353/03, Societe des produits Nestle SA v. Mars UK Ltd.), sformułowanie "używanie oznaczenia (znaku) w charakterze znaku towarowego" należy rozumieć jako odnoszące się wyłącznie do używania znaku w tym celu, aby zainteresowani odbiorcy rozpoznawali towar lub usługę jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa. Zatem, aby używanie znaku nieposiadającego pierwotnej zdolności odróżniającej prowadziło do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej, niezbędne jest stworzenie asocjacji między znakiem a konkretnym przedsiębiorcą, od którego pochodzą oznaczane nim towary lub usługi. Trybunał Sprawiedliwości wypowiedział się na temat nabycia przez znak wtórnej zdolności odróżniającej m.in. w wyroku z 4.05.1999 r. w sprawie Chiemsee, C-108/97 i C-109/97, Chiemsee, ECLI:EU:C:1999:230 – stwierdził, że znak towarowy nabywa charakteru odróżniającego w następstwie jego używania wtedy, gdy znak stał się zdolny do identyfikowania towaru, w stosunku do którego wystąpiono o rejestrację znaku towarowego jako pochodzącego z określonego przedsiębiorstwa i tym samym do odróżniania tego towaru od towarów innych przedsiębiorstw.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyroku z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1815/14, w sprawie dotyczącej unieważnienia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Krupnik", który został zarejestrowany dla towarów z klasy 33, tj. wyrobów alkoholowych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dla oceny wykształcenia wtórnej zdolności odróżniającej w wyniku używania spornego znaku towarowego niezbędne jest w szczególności wykazanie, że dane oznaczenie kojarzone jest przez odbiorców tylko i wyłącznie z towarami pochodzącymi od konkretnego przedsiębiorcy, który tego oznaczenia używa na rynku. Zatem sposób używania znaku powinien skutkować asocjacją między oznaczeniem a towarem oraz między towarem a konkretnym przedsiębiorcą w świadomości przeciętnego odbiorcy towaru. Takie stanowisko Naczelny Sąd administracyjny prezentował również w innych orzeczeniach – zob. m.in. wyroki NSA: z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 592/13; z 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 369/10; z 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1095/10.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wskazuje, że Skarżący nie wykazał, iż zgłoszony znak "dobra kaloria" w wyniku długotrwałego używania i przed dniem zgłoszenia do Urzędu Patentowego, tj. przed dniem [...] sierpnia 2021 r. nabrał wtórnej zdolności odróżniającej. Dokonując oceny przedłożonego przez Skarżącą materiału dowodowego, wymienionych szczegółowo na stronach 41-46 zaskarżonej decyzji Organ doszedł do prawidłowych wniosków, że charakter odróżniający znaku, w tym uzyskany w następstwie jego używania, należało oceniać pod kątem oczekiwanego postrzegania tego znaku przez przeciętnego konsumenta w odniesieniu do danej kategorii towarów i usług. Zgłaszający wniósł o ochronę słownego znaku towarowego, skutkiem tego dowody Zgłaszającego muszą dowodzić związku między oznaczeniem zgłaszanym a towarami i usługami, dla których zgłaszany jest znak, pozwalając przy tym na stwierdzenie, że dana kategoria osób lub przynajmniej jej znaczna część uznaje towary za pochodzące od konkretnego przedsiębiorstwa w związku ze znakiem. Dodatkowo przedstawione dowody muszą odnosić się do każdego z towarów ze zgłoszenia znaku towarowego, a nabyty charakter odróżniający musi zostać wykazany w odniesieniu do zgłaszanego oznaczenia. Jednocześnie, co wynika wprost z art. 130 p.w.p., Zgłaszający powinien wykazać, że znak towarowy przed zgłoszeniem do Urzędu Patentowego, tj. przed [...] sierpnia 2021 r., w następstwie jego używania, nabrał charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu.
W niniejszej sprawie Skarżąca takich okoliczności nie wykazała. O ile faktycznie przedstawione przez Spółkę dowody potwierdzają, że w obrocie Skarżąca oferowała produkty opatrzone opisem "[...]", zarówno dostępne w sklepie firmowym lub zewnętrznych sieciach handlowych, przedstawiając na tę okoliczność gazetki promocyjne. O tyle tak przedstawiony materiał dowodowy w żadnej mierze nie umożliwiał dokonanie oceny jaka część odbiorców oferowanych produktów kojarzyła źródło pochodzenia oferowanych produktów, tzn. że pochodzą one od Zgłaszającego, a ponadto nie postrzegała tego oznaczenia jako wyłącznie opisową wskazówkę co do składu produktu. W podobny sposób, zdaniem Sądu należy ocenić artykuły ze stron internetowych, dotyczących produktów oferowanych pod znaczeniem "dobra kaloria" lub informacje portali społecznościowych, np. raportu: You Tube, SoToTrender. Prezentowane dowody informują o działalności Skarżącej w baraży spożywczej i oferowaniu zdrowej żywności. Z kolei dane o ilości wyświetleń stron z produktami Skarżącej albo ilością polubieni dowodzą na obecność towarów, natomiast brakuje wykazania, iż obecność tych produktów świadczy jednocześnie o kojarzeniu ich ze Skarżącą – chociażby w postaci konkretnego badania ankietowego znajomości marki.
W podobny sposób należy ocenić, co zdaniem Sądu Organ zrobił prawidłowo, przedłożone przez Spółkę dowody w postaci wyróżnień przez różne gremia biznesowo – branżowe.
Przedstawione dowody wprawdzie dowodzą, że produkty oferowane przez Skarżącą oznaczone zwrotem "dobra kaloria" były dostępne w ofercie sprzedażowej. Niemniej jednak ów dowody nie potwierdzają, że w wyniku używania tego oznaczenia w odbiorze konsumentów następuje asocjacja pomiędzy produktem a źródłem jego pochodzenia, tj. że pochodzi od konkretnego przedsiębiorcy i nie ma wyłącznie charakteru opisowego, odnoszącego się do właściwości oferowanych produktów.
Wbrew prezentowanej argumentacji Skarżąca nie wykazała również, że poniosła wysokie nakłady związane z promocją znaku.
Sąd zauważa, że przedłożone przez Skarżącą faktury, na co słusznie zwrócił uwagę Urząd, nie potwierdzają, że ponoszone nakłady związane były z reklamą lub promocją. Ponoszone koszty były związane z "usługą marketingową". Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska pełnomocnika Skarżącej, który na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. podniósł, że Skarżący na promocję do lipca 2021 wydała ponad 3.7 mln zł, Sąd zauważa, że z materiału dowodowego nie wynika, że poniesionych koszt wiązał się z reklamą i promocją produktów opisanych znakiem "[...]". Przedstawione dowody, w tym faktury, potwierdzają ponoszenie przez Skarżącą opłat za "usługi marketingowe", "opłata promocyjna", "udział w gazetce". Innymi słowy przedłożone faktury potwierdzają, iż Skarżąca ponosiła opłaty za zamieszczanie w gazetkach reklamowych swoich produktów, przy czym w tych materiałach marketingowych swoje produkty umieszczali również inni przedsiębiorcy. Toteż nie sposób zgodzić się ze Stanowiskiem Skarżącej, ze poniesiona kwota stanowiła wydatki na promocję reklamę marki "[...]". Sąd zauważa, że prezentowane gazetki stanowią co najwyżej informację o produktach w dacie wskazanej w danej gazetce.
Sąd wskazuje, że udział danego znaku towarowego w rynku jest istotną wskazówką przy dokonywaniu oceny, czy znak ten nabył charakter odróżniający w drodze używania. Jest tak zwłaszcza wtedy, gdy – podobnie jak w niniejszej sprawie – znak towarowy opisowy pozbawiony jest charakteru odróżniającego. W takich przypadkach znak towarowy nie nabędzie charakteru odróżniającego, chyba że w wyniku jego używania oznaczane nim towary będą miały znaczący udział w danym rynku. Z tych samych względów rozmiar reklamy skierowanej na rynek danych produktów, który obrazują wydatki na reklamę poniesione w celu promocji znaku towarowego, także może stanowić istotną wskazówkę przy ocenie, czy znak ten nabył charakter odróżniający w drodze używania. W niniejszej sprawie Skarżąca ponosiła koszty, przy czym dotyczyły one usług marketingowych, polegających na zamieszczaniu w gazetkach sieci handlowych. Niemniej jednak ponoszone w ten sposób nakłady nie obrazują jaki krąg odbiorców kojarzy towary oznaczone znakiem jako pochodzące od konkretnego przedsiębiorcy i co istotne postrzega je jako marka tego konkretnego przedsiębiorcy, a nie informację o cesze towarów. Tym samym Sąd podziela stanowisko Organu, że Skarżąca powołując się na nabycie przez znak "dobra kaloria" wtórnej zdolności odróżniającej nie wykazała jaki krąg odbiorców identyfikuje towary z grupy 29 i 30 oznaczone znakiem "[...]" jako pochodzące od Skarżącej.
Sąd oddalając wnioski dowodowe zgłoszone przez Skarżącą na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. miał na uwadze, że dowody dotyczyły okresu po zgłoszeniu znaku towarowego. Dowód z wydruków komputerowych pn.: "Badanie zwyczajów konsumpcji oraz wizerunku marki dobra kaloria" sporządzony został w sierpniu 2024 r. Natomiast "Raport udziałów rynkowych poszczególnych marek w podziale wolumenowym" obejmuje okres od III kwartału 2022 r. do II kwartału 2024 r. Tym samym, skoro na ich podstawie Skarżąca chciała wykazać używanie znaku do oznaczenia towarów, to w kontekście przepisu art. 130 p.w.p., takimi dowodami zamierzonego celu osiągnąć nie mogła, albowiem zgłoszone dowody nie potwierdzają nabycia przez zgłoszone oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej przed dniem zgłoszenia znaku do ochrony, tj. przed [...] sierpnia 2021 r.
Reasumując uznać należy, że organ w przedmiotowej sprawie dokonał należytej analizy całości materiału dowodowego, w tym przedłożonego przez Skarżącą, dochodząc do zasadnej konkluzji, iż przyznanie wyłączności na oznaczenie "dobra kaloria" naruszyłoby przepis art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p., a także doprowadziłoby do zaburzeń w obrocie gospodarczym z przyczyn uzasadnionych w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego na ww. znak towarowy, uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP był obowiązany m. in. do przestrzegania zasady zaufania do władzy publicznej, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ uwzględnił powyższą zasadę, wypełnił obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy, ustosunkował się do żądań i twierdzeń Skarżącej oraz uwzględnił w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony – dając prymat temu pierwszemu.
W zaskarżonej decyzji, wbrew twierdzeniu Skarżącej, Organ wskazał potencjalnych nabywców towarów oznaczonych zgłoszonym znakiem. Na stronie 22 zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy wyjaśnił, że relewantnym kręgiem odbiorców będą zarówno osoby profesjonalne – prowadzące, czy też planujące działalność gospodarczą, jak też osoby przeciętne zainteresowane kupnem towarów. Urząd uznał, że wszystkie towary do oznaczenia, których wyrażenie jest przeznaczone, są kierowane do całego społeczeństwa, dlatego też odbiorcą tych towarów jest przeciętny konsument. Z kolei na stronie 5 zaskarżonej decyzji Organ relewantny krąg odbiorców towarów z klasy 29 i 30 rozważał w kontekście stanowiska sądu unijnego, dochodząc do konkluzji, iż odbiorcą towarów może być każdy konsument produktów żywnościowych.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń Skarżącego w zakresie "długotrwałego używania", "intensywnej kampanii reklamowej" Sąd podziela stanowisko Organu, że uzyskania charakteru odróżniającego nie mogą definitywnie dowodzić ogólne i abstrakcyjne dane, takie jak udziały procentowe w rynku lub używanie od dłuższego czasu. Ustawa określa kryteria (przesłanki rejestracji lub odmowy rejestracji znaku towarowego), którymi Urząd się kieruje. Prawidłowa ocena wniosku o rejestrację oraz załączonych dowodów i podjęta na tej podstawie decyzja nie wymaga uprzedniego definiowania w decyzji wszystkich pojęć, które Organ bieżę pod uwagę w postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie UP RP w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i z odwołaniem się do orzecznictwa i doktryny stwierdził, iż znak "[...]" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej. Nie wystarczy bowiem wykazanie, że potencjalni odbiorcy towarów zetkną się z nimi. Konieczne jest wykazanie na podstawie tych dowodów, że na skutek długotrwałego używanie (przed datą zgłoszenia) i kampanii reklamowej konsumenci zaczną kojarzyć oferowane towary (opatrzone znakiem) z konkretnym przedsiębiorcą. W ocenie Sądu, Organ w sposób prawidłowy przeprowadził analizę w tym zakresie, a do wydania zaskarżonej decyzji nie było potrzeby definiowania "długotrwałego używania" oraz "intensywnej kampanii reklamowej".
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.
Sąd zauważa, że zasadą rejestracji znaków towarowych jest ocena spełnienia lub nie przesłanek ustawowych na podstawie wniosku oraz przedłożonych dowodów, którymi organ jest związany. Celem postępowania rejestrowego nie jest dokonanie rejestracji zgłoszonego znaku "za wszelką cenę", a ocena czy zgłoszony znak nadaje się do rejestracji. Zatem, to Zgłaszający powinien zadbać, aby przedłożyć wszystko, co może mieć wpływ na uzyskanie ochrony na zgłoszony znak. Nie ma natomiast podstaw, aby UP RP wzywał o przedłożenie dodatkowych dowodów.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, zatem do jego zakończenia mogła również wykazywać środkami dowodowymi zasadności przyznania ochrony.
Reasumując, W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonych decyzji Organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ ocenił zebrany materiał dowodowy ( art.7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do wszystkich twierdzeń uczestników postępowania, a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. W konsekwencji, prawidłowo ustalając stan faktyczny, oceniając wszechstronnie zebrany materiał dowodowy oraz argumenty i zarzuty Skarżącej prawidłowo zastosował właściwą normę prawa materialnego zawartą w art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 p.w.p. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, co czyni wszystkie zarzuty bezzasadnymi.
Z tych wszystkich względów Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, iż znak nie będzie się nadawało do odróżniania źródła pochodzenia towarów. Dystynktywne elementy oznaczenia wskazują wyłącznie na cechę – właściwości oferowanych produktów. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, znak słowny "dobra kaloria" - rozpatrywany jako całość - pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do towarów dla jakich został zgłoszony, dodatkowo opisowy charakter znaku czyni go niezdolnym do wskazywania na pochodzenie oznaczonych nim towarów, skoro informuje tylko o ich cesze. Sporny znak nie ma zatem pierwotnej zdolności odróżniającej, jak również nie nabył wtórnej zdolności odróżniania, czyli przez używanie jako znaku towarowego w obrocie gospodarczym – przedłożony i oceniony materiał dowodowy tego nie potwierdził.
Z tej przyczyny należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, których Urząd Patentowy dopuściłby się w toku postępowania administracyjnego, a które to uchybienia uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia pod względem zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Uznając zatem bezzasadność wszystkich podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez Organ prawa materialnego i licznych zarzutów naruszenia prawa procesowego oraz nie stwierdzając innych uchybień, które należało wziąć pod rozwagę z urzędu, skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz uchyleniem decyzji Organu z dnia 24 czerwca 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Wszystkie wyroki krajowych sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl .