VI SA/Wa 789/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rejestracji znaku towarowego, uznając brak interesu prawnego wnioskodawców.
Sprawa dotyczyła skarg D. Sp. z o.o. oraz N. na decyzję Urzędu Patentowego RP o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia. Wnioskodawcy wywodzili swój interes prawny z zasady swobody działalności gospodarczej oraz z faktu posiadania podobnych znaków towarowych w Bułgarii. Sąd, działając na podstawie wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ postępowanie to ma charakter kasacyjny i nie prowadzi do utraty praw do znaku przez dotychczasowego uprawnionego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargi, utrzymując w mocy decyzję Urzędu Patentowego o umorzeniu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi D. Sp. z o.o. oraz bułgarskiej izby N. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2010 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr R-[...]. Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności decyzji rejestrowej, powołując się na naruszenie zasady swobody działalności gospodarczej (D. Sp. z o.o.) oraz na fakt posiadania identycznego znaku towarowego w Bułgarii i ograniczenie możliwości wejścia na rynek polski (N.). Sąd, działając na podstawie wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z dnia 28 marca 2012 r. (sygn. akt II GSK 321/11), uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo zastosował art. 105 § 1 k.p.a., umarzając postępowanie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy wnioskodawcy posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter kasacyjny i służy eliminacji wad formalnych, nie prowadząc do utraty praw do znaku przez uprawnionego. W związku z tym, argumenty oparte na swobodzie działalności gospodarczej czy prawie do posiadania podobnego znaku w innym kraju nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP zasadnie odmówił skarżącym statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ nie wykazały one swojego interesu prawnego. W szczególności, fakt otrzymywania listów ostrzegawczych przez kontrahentów D. Sp. z o.o. nie stanowił bezpośredniego interesu prawnego. Podobnie, prawo do znaku towarowego ma charakter terytorialny, a posiadanie znaku w Bułgarii nie wpływa na postępowanie w Polsce. Również fakt uzależnienia rejestracji innego znaku od losu spornego znaku nie uzasadniał legitymacji do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi, uznając, że zaskarżone decyzje Urzędu Patentowego RP nie naruszyły przepisów prawa, w tym art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 252 p.w.p.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie posiada legitymacji, jeśli jego interes prawny nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa materialnego i nie jest związany z wadami merytorycznymi decyzji, a jedynie z potencjalnymi skutkami formalnymi.
Uzasadnienie
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter kasacyjny i służy eliminacji wad formalnych, nie prowadząc do utraty praw przez dotychczasowego uprawnionego. Interes prawny musi być bezpośredni, konkretny i oparty na prawie materialnym, a nie wynikać z ogólnych zasad konstytucyjnych czy sytuacji faktycznych, takich jak otrzymywanie wezwań do zaprzestania naruszeń czy posiadanie podobnego znaku w innym kraju.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Pomocnicze
p.w.p. art. 253 § 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 235 § 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 252
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.d.g. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego wnioskodawców w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter kasacyjny i służy eliminacji wad formalnych, nie prowadząc do utraty praw przez uprawnionego. Prawa do znaków towarowych mają charakter terytorialny. Swoboda działalności gospodarczej nie może być podstawą do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku wad formalnych, które nie dotyczą wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady swobody działalności gospodarczej przez rejestrację znaku towarowego. Posiadanie identycznego znaku towarowego w Bułgarii i ograniczenie możliwości wejścia na rynek polski. Błędne uznanie braku interesu prawnego przez Urząd Patentowy RP.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie to ma bowiem charakter kasacyjny i nie prowadzi do utraty praw do znaku przez dotychczasowego uprawnionego. Interes prawny musi mieć cechę bezpośredniości, a więc nie powstaje on za pośrednictwem drugiego podmiotu. Prawa do znaków towarowych mają zakres terytorialny.
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
przewodniczący
Piotr Borowiecki
sprawozdawca
Jolanta Królikowska-Przewłoka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach dotyczących znaków towarowych, oraz interpretacja konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej w kontekście prawa własności przemysłowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP. Interpretacja interesu prawnego może być odmienna w innych rodzajach postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem własności przemysłowej, w szczególności z definicją interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Kiedy brak interesu prawnego zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji? Wyrok WSA w Warszawie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 789/12 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-04-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /przewodniczący/ Jolanta Królikowska-Przewłoka Piotr Borowiecki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6460 Znaki towarowe Hasła tematyczne Własność przemysłowa Sygn. powiązane II GSK 74/13 - Wyrok NSA z 2014-03-04 Skarżony organ Urząd Patentowy RP Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117 art. 253 ust. 2, art. 235 ust. 2, art. 105 par. 1, art. 252 Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej Dz.U. 2012 poz 270 art. 190 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 105 par. 1, art. 28, art. 28, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 156, art. 157 par. 2, art. 151 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg [...] "D." Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz N., S., Bułgaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego oddala skargi Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej - działając na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. - zwanej dalej także: p.w.p.) w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 252 p.w.p. – w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2009 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr R-[...] - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. Do wydania zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...] września 2007 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także: wnioskodawca lub skarżąca spółka) o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr R-[...]. Wnioskodawca wskazał, że zajmuje się sprowadzaniem do Polski win z terytorium Bułgarii, wśród których znajdują się między innymi wina oznaczone znakiem towarowym Sophia. Współpracujące z wnioskodawcą firmy otrzymały pismo wzywające do zaprzestania naruszeń znaku towarowego Sophia R-[...] oraz do wycofania z rynku polskiego win opatrzonych zastrzeżonym znakiem towarowym. Wnioskodawca wywodził swój interes prawny do złożenia przedmiotowego wniosku z zasady swobody działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP) i art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wnioskodawca powołał się też na naruszenie przez uprawnionego do znaku Sophia R-[...] prawa do wolnego wykonywania działalności gospodarczej, poprzez żądanie zaprzestania dystrybuowania towarów oznaczonych spornym znakiem i wskazał, że konieczność wycofania z obrotu win oznaczonych znakiem Sophia godzi w jego sytuację finansową i jest ograniczeniem wolności wykonywania działalności gospodarczej. Wnioskodawca wskazywał też na wydanie kwestionowanej decyzji o rejestracji znaku towarowego Sophia z rażącym naruszeniem prawa przez skierowanie decyzji do bliżej nieokreślonego podmiotu V., na istnienie którego brak potwierdzenia w aktach sprawy. W dniu [...] grudnia 2007 r. do Urzędu Patentowego wpłynął drugi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku Sophia nr R-[...]. Wniosek ten złożyła N. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawczyni lub skarżąca Izba) – b. osoba prawna zrzeszająca producentów oraz przetwórców winogron, wina i produktów wytwarzanych z winogron i wina. Swój interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wnioskodawczyni wywodziła z faktu bycia uprawnioną na terytorium Bułgarii do identycznego znaku towarowego Sophia. Wnioskodawczyni twierdziła też, że pozostawienie w mocy znaku R-[...] ogranicza jej możliwość realizacji ustawowych obowiązków w zakresie ochrony wspólnych interesów winiarni bułgarskich, albowiem sporny znak narusza prawa nabyte tychże winiarni oraz samej wnioskodawczyni w zakresie prawa do klienteli oraz renomy produktu - wina oznaczonego znakiem Sophia. O interesie prawnym skarżącej Izby miał też stanowić fakt uzależnienia zakończenia postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Z-[...] od losu prawnego znaku R-[...] stanowiącego przeszkodę rejestracyjną dla znaku skarżącej Izby. Urząd Patentowy RP postanowił rozpoznać oba wnioski w jednym postępowaniu. Pismem z dnia [...] marca 2008 r. Urząd Patentowy RP powołując art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej powoływanej jako p.w.p.) zawiadomił pełnomocnika spółki D. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992r. o rejestracji znaku towarowego Sophia. D. Sp. z o.o., jako uprawniona z rejestracji spornego znaku towarowego Sophia nr R-[...], w odpowiedzi na oba wnioski o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, podniosła brak interesu prawnego wnioskodawców, a także zarzuciła im działanie w złej wierze. Uprawniona z rejestracji znaku Sophia wskazywała na całkowitą bezpodstawność obu wniosków, a także powołała się na niemożliwość stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku z uwagi na nieodwracalne skutki prawne przez nią wywołane, a mianowicie wielokrotny obrót prawem z rejestracji spornego znaku towarowego Sophia. W wyniku rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. - decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wadliwości pozamerytorycznych interes prawny ma w zasadzie podmiot, na rzecz którego prawo ochronne zostało udzielone, jego następcy prawni oraz inne podmioty, o ile decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji bezpośrednio ich dotyka, np. jeżeli decyzja została wydana na rzecz podmiotu niebędącego stroną - to interes prawny ma ten podmiot. Postępowanie to ma bowiem charakter kasacyjny i nie prowadzi do utraty praw do znaku przez dotychczasowego uprawnionego. Sytuacja ta umożliwia tylko późniejsze "poprawienie" decyzji z wadliwości formalnych. Z tych przyczyn, zdaniem organu, przepisy art. 20 Konstytucji RP i art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mogą być podstawą interesu prawnego stron wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji spornego znaku towarowego. Podobnie, jak wskazał organ, fakt zgłoszenia późniejszego znaku podobnego do już zarejestrowanego nie jest źródłem interesu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem Urzędu Patentowego RP, podmioty, które w w/w przepisach upatrują swój interes prawny w rzeczywistości, mają interes jedynie w tym, aby znak trwale wyeliminować z obrotu, a do tego przedmiotowe postępowanie nie prowadzi. Nie mają natomiast interesu w "poprawieniu" decyzji zawierającej wadliwość nieodnoszącą się do braku zdolności rejestracyjnej oznaczeń, gdyż brak norm prawa materialnego, z których wnioskujący mogliby wywodzić takie uprawnienie. Organ wskazał ponadto w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie, że D. Sp. z o.o. w zakresie wykazania swojego interesu powołuje się na sprowadzanie win oznaczonych znakiem Sophia do Polski. Ponadto wnioskodawca powołuje się na wysyłane przez uprawnionego do znaku Sophia listy ostrzegawcze wzywające do zaprzestania naruszeń znaku towarowego przez kontrahentów wnioskującego. Zdaniem Urzędu Patentowego, nie sposób uznać, iż takie okoliczności świadczą o interesie prawnym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji. Po pierwsze, brak jest cechy bezpośredniości interesu w sytuacji, w której listy kierowane były do innych pomiotów niż wnioskodawca Po drugie, przy uwzględnieniu wąskiego zakresu wad, które mogą być podnoszone w tym postępowaniu i których naprawienie nigdy nie prowadzić będzie do odmowy rejestracji znaku, należy dojść do wniosku, że powołane wyżej okoliczności nie mają z przedmiotowym postępowaniem żadnego związku. Organ, dokonując oceny interesu prawnego drugiego wnioskującego w tej sprawie, wskazał, iż fakt, że rejestracja znaku towarowego Sophia na rzecz polskiego przedsiębiorcy, który odkupił znak od pierwotnie uprawnionego, bułgarskiego [...] utrudnia skarżącej Izbie i zrzeszonym w niej podmiotom wejście na polski rynek z towarami opatrywanymi znakiem Sophia, nie czyni ją legitymowaną w postępowaniu, którego celem nie jest eliminacja znaku towarowego z obrotu. Zdaniem organu, jaka by nie była ocena wadliwości decyzji, następcy prawni zgłaszającego znak V. nie stracą pierwszeństwa do przedmiotowego znaku. Konsekwencją tego jest fakt, iż przedmiotowe postępowanie nie ma wpływu na los prawny zgłoszenia znaku Sophia Z-[...] dokonanego przez skarżącą Izbę b. W konsekwencji Urząd Patentowy RP stwierdził, że - co do zasady brak -interesu prawnego wnioskodawców skutkować powinien odmową wszczęcia postępowania. Jednakże, z uwagi na fakt, iż okoliczność ta została podniesiona dopiero na późniejszym etapie postępowania, to takie postępowanie należy umorzyć. Organ podkreślił, że wstępnie pozytywnie ocenił legitymację wnioskodawców do złożenia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku Sophia, jednakże po dogłębnej analizie sprawy oraz po ocenie stanowisk zarówno wnioskodawców, jak i uprawnionego z rejestracji spornego znaku towarowego - uznał, że wstępna ocena legitymacji procesowej była niewystarczająca, wobec czego umorzył postępowanie w sprawie. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej w/w decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 245 ust. 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., w dniu [...] stycznia 2010 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oparte na przepisach p.w.p. w zw. z k.p.a. może dotyczyć jedynie takich wadliwości decyzji, które nie dotyczą naruszenia praw osób trzech. Zdaniem organu, chodzi tu o różne wadliwości proceduralne, które jednak nie przełożyły się na wydanie decyzji błędnej merytorycznie (czyli udzielającej prawo ochronne na znak wyłączony od monopolizacji). Gdyby bowiem wady postępowania przełożyły się na rejestrację znaku, który narusza prawa osób trzecich, to zgodnie z art. 253 ust. 2 p.w.p., nie mogłyby być one podnoszone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a jedynie w postępowaniu o unieważnienie prawa. Odnosząc się do wniosku spółki D. Sp. z o.o., organ wskazał, że wolność konstytucyjna może być źródłem interesu prawnego jedynie w postępowaniu, które nakłada na stronę obowiązki lub pozbawia ją praw bez ustawowej podstawy prawnej. Jeżeli jednak, zdaniem organu, jakieś ograniczenia wolności wprowadzone są w formie ustawy ze względu na okoliczności przewidziane w art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, to nie ma możliwości powoływania się na prawo/wolność w celu uniknięcia tych ograniczeń. Organ stwierdził, iż swoboda działalności gospodarczej może być źródłem interesu prawego w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji z tej przyczyny, że jeżeli prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych przesłanek zdolności rejestrowej, to jest ono bezpodstawnym ograniczeniem wolności działalności gospodarczej konkurentów uprawnionego. Zdaniem organu, powyższe uwagi dotyczące braku możliwości powoływania się na swobodę działalności gospodarczej w przedmiotowym postępowaniu w pełni odnoszą się również do powoływanego przez N. źródła jej interesu. Organ wskazał, iż prawa do znaków towarowych mają zakres terytorialny, a fakt, iż wnioskodawczyni jest uprawiona do znaku Sophia w Bułgarii nie ma znaczenia dla postępowania w Polsce. Niezależnie od tego, prawo bułgarskie ma późniejsze pierwszeństwo, niż sporny znak Sophia nr R-[...]. Ponadto organ uznał, iż skarżąca Izba będąca organizacją, która w swojej statutowej działalności ma ochronę interesów winiarni bułgarskich, może być co najwyższej rozpatrywana w kategorii organizacji społecznej z art. 31 k.p.a., a nie strony w myśl art. 28 k.p.a. Organ podniósł ponadto, że skoro uprawniony do znaku Sophia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji nie straci pierwszeństwa do znaku, to postępowanie to nie ma wpływu na los prawny zgłoszenia znaku Sophia Z-[...] dokonanego przez skarżącą Izbę bułgarską. Skargi na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2010 r. złożyły D. Sp. z o.o. oraz N. Obie skargi w przeważającej części były tożsame w treści, a zaskarżonej decyzji organu strony zarzucały między innymi naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawcy nie mieli interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego Sophia R-[...]. W wyniku rozpatrzenia skarg obu podmiotów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 528/10, uznając skargi za zasadne – uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2009 r. W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. - wskazał, że ze względu na szczególne uregulowanie zawarte w art. 157 § 3 k.p.a., rozstrzygnięcie organu w postaci umorzenia postępowania nie było prawidłowe, gdyż wnioski skarżących nie straciły swej aktualności i nie zostały rozstrzygnięte co do istoty, przez co postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie wniósł Urząd Patentowy RP. Organ, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie – zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej organu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11 uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Urząd Patentowy prawidłowo zastosował w sprawie art. 105 § 1 k.p.a., albowiem w świetle powyżej powołanego przepisu, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Zdaniem NSA, postępowanie natomiast staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej). NSA wskazał, iż postępowanie administracyjne należy umorzyć m.in., gdy w toku postępowania okaże się, że osoba, której żądanie spowodowało wszczęcie postępowania - nie legitymuje się interesem prawnym. NSA uznał, że w sytuacji, gdy w chwili złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nie można precyzyjnie ustalić, czy podmiot występujący z żądaniem posiada, czy nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., należy w toku postępowania administracyjnego wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące interesu prawnego po stronie wnoszącego podanie. W przypadku, gdy okaże się, iż wnoszący żądnie nie dysponuje owym interesem prawnym, wtedy wszczęte postępowanie musi zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, iż dokonanie wykładni przepisów prawa wyrażających interes prawny jednostki poza formami postępowania wyjaśniającego narusza podstawowe prawa jednostki do udziału w postępowaniu, prawa do wypowiedzenia się. Sąd kasacyjny jednoznacznie podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie strony miały te prawa w pełni zagwarantowane. Ponadto NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji uchylił się od oceny interesu prawnego wnioskodawców. W tej sytuacji NSA podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany będzie dokonać oceny interesu prawnego wnioskodawców, a co za tym idzie także oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.). Na wstępie należy w niniejszej sprawie wyraźnie wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, iż wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach. Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide: np. /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., I OSK 1290/07). W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej opinią prawną NSA, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku. Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku ponownego postępowania związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11. W przedmiotowym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż – wbrew zastrzeżeniom składu orzekającego WSA w Warszawie - Urząd Patentowy RP prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie przepis art. 105 § 1 k.p.a. NSA, powołując się na brzmienie powołanego przepisu k.p.a. – uznał, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, a więc jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej). NSA wskazał, iż postępowanie administracyjne należy umorzyć m.in., gdy w toku postępowania okaże się, że osoba, której żądanie spowodowało wszczęcie postępowania - nie legitymuje się interesem prawnym. NSA uznał, że w sytuacji, gdy w chwili złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nie można precyzyjnie ustalić, czy podmiot występujący z żądaniem posiada, czy nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., należy w toku postępowania administracyjnego wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące interesu prawnego po stronie wnoszącego podanie. W przypadku, gdy okaże się, iż wnoszący żądanie nie dysponuje owym interesem prawnym, wtedy wszczęte postępowanie musi zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał w konsekwencji, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił się w wyroku z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 528/10, od jakiejkolwiek oceny interesu prawnego wnioskodawców, to w tej sytuacji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy - obowiązany będzie dokonać oceny interesu prawnego wnioskodawców, a co za tym idzie także oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2010 r. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozstrzygając sprawę ponownie, będąc związany dyspozycją przepisu art. 190 p.p.s.a., a więc kierując się zarówno wykładnią prawa jak i wytycznymi sformułowanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11 - uznał, iż zarówno skarga spółki D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], jak również skarga drugiego z wnioskodawców – N. z siedzibą w [...] nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr R-[...], organ nie naruszył przepisów prawa, w tym w szczególności przepisów art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, jak również nie dopuścił się obrazy przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie dyspozycję przepisu art. 28 k.p.a. oraz normy prawa materialnego powołane przez oba skarżące podmioty, mające uzasadniać ich interes prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż Urząd Patentowy RP, odmawiając skarżącym podmiotom przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności w/w decyzji o rejestracji spornego znaku towarowego Sophia nr R-[...], nie dopuścił się jakiejkolwiek obrazy pozostałych przepisów postępowania, dokonując wszechstronnej oceny całości materiału dowodowego oraz powołanych przez strony skarżące zarzutów. W konsekwencji Sąd uznał, iż Urząd Patentowy RP, zasadnie odmawiając skarżącej spółce D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], jak również drugiemu z wnioskodawców – b. izbie N. z siedzibą w [...] przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wniosku obu tych podmiotów o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr R-[...] - prawidłowo zastosował przepisy art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. W niniejszej sprawie organ administracji uznał, iż po stronie wnioskodawców brak jest przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., z uwagi na brak wykazania interesu prawnego. Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, badając legalność obu spornych decyzji Urzędu Patentowego RP, zobowiązany był przede wszystkim ustalić, czy organ ten, wydając przedmiotowe decyzje, nie uchybił powołanemu przepisowi postępowania administracyjnego, a w dalszej konsekwencji, czy prawidłowo zastosował przepis art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z ogólną regułą zawartą w przepisie art. 252 p.w.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 253 ust. 2 p.w.p. stanowi, iż przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. W tym miejscu należy podzielić stanowisko organu, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej przez Urząd Patentowy RP, oparte na przepisach ustawy - Prawo własności przemysłowej w zw. z odpowiednimi przepisami k.p.a. (art. 156 i nast. k.p.a.), może dotyczyć jedynie takich wadliwości decyzji, które nie dotyczą naruszenia praw osób trzech. Zdaniem Sądu, chodzi tu w praktyce wyłącznie o ciężkie uchybienia o charakterze stricte proceduralnym, które jednak nie przełożyły się na wydanie decyzji błędnej merytorycznie. Gdyby bowiem, jak słusznie zauważył organ, wady postępowania przełożyły się na rejestrację znaku, który narusza prawa osób trzecich, to zgodnie z art. 253 ust. 2 p.w.p., nie mogłyby być one podnoszone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a jedynie w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego (por. również K. Jasińska, J. Szwaja /w:/ System Prawa Prywatnego, pod red Z. Radwańskiego, Tom 14A Prawo własności przemysłowej, pod red. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck – Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, s. 817 i nast.; patrz także: m.in. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 685/09). Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zarówno w literaturze, jak i judykaturze przyjmuje się, iż nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Nie zawsze bowiem osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. W każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego, czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, to powinni też wyjaśnić skarżący, jako wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji (tak m.in. M. Jaśkowska /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX 2012, teza 9 komentarza do art. 157 k.p.a. i cyt. tam wyrok NSA z dnia 2 marca 2007 r., II OSK 347/06, LEX nr 340207). Przechodząc do oceny interesu prawnego skarżących podmiotów, należy zauważyć, iż przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej nie definiują na własny użytek pojęcia "interesu prawnego" i dlatego zarówno w postępowaniu spornym dotyczącym unieważnienia patentu w tym zakresie, jak również w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji znaku towarowego (prawa ochronnego na znak towarowy), ma wprost zastosowanie przepis art. 28 k.p.a. Według art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wynika z tego, że nie ma żadnych prawnych przesłanek, aby na podstawie ustawy - Prawo własności przemysłowej pojęciu interesu prawnego przypisywać, dla potrzeb postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej, odmienną treść niż ma ono na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny m.in. /w:/ wyrok z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 1165/02, Wokanda 2004/3/31). Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, interes prawny, w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a., to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: m.in. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem Sądu, od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (podobnie: m.in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, niepublik.). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie: NSA /w:/ wyrok z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc - zdaniem Sądu - ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, norma prawna nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub publiczne prawo podmiotowe. Wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego (vide: J. Zimmermann /w:/ Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83). Niewątpliwie interes prawny to związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (tak m.in. M. Bogusz, Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 18 i nast.). Interes prawny dotyczy zatem szeroko rozumianej sytuacji podmiotu prawa, wyznaczonej normami prawnymi różnego rodzaju, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści, czy też wolności prawnie chronione. Mając powyższe na uwadze należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. przeprowadził prawidłową ocenę przesłanki interesu prawnego, w rozumieniu przepisów art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., albowiem zasadnie uznał, iż zarówno skarżąca spółka, jak i skarżąca izba bułgarska nie mają w ogóle interesu prawnego, a tym samym legitymacji czynnej w zainicjowaniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu wydanej w dniu [...] czerwca 1992 r. w przedmiocie udzielenia prawa z rejestracji spornego znaku towarowego Sophia nr R-[...]. Należy zauważyć, iż w literaturze przyjmuje się, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma podmiot, który twierdzi, że decyzja wadliwa dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.). Przyjmuje się w konsekwencji, iż stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto przyjmuje się, że legitymację taką ma również podmiot niebędący stroną w sprawie, do którego mylnie została skierowana decyzja, a który interes prawny w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego, zwłaszcza, gdy taka decyzja nakłada na niego bezprawnie jakieś obowiązki. Jednocześnie przyjmuje się, że legitymacja określonego podmiotu może wynikać z następstwa materialnoprawnego (tak m.in. A. Matan /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX 2010, komentarz do art. 157 k.p.a. i cyt. tam orzecznictwo, w tym m.in. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995 r. Nr 1, poz. 32). Skarżąca spółka D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr R-[...], wskazała, że jej interes prawny do złożenia przedmiotowego wniosku wynika z zasady swobody działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP) i art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wnioskodawca wyjaśnił, że naruszenie przez uprawnionego do znaku Sophia R-[...] prawa do wolnego wykonywania działalności gospodarczej, spowodowane zostało poprzez skierowanie do współpracujących z wnioskodawcą firm żądania zaprzestania dystrybuowania towarów oznaczonych spornym znakiem towarowym Sophia i wezwaniem tych firm do wycofania z obrotu win oznaczonych znakiem Sophia, co godzić ma w sytuację finansową strony skarżącej. Ustosunkowując się do powyższego, należy – zdaniem Sądu – podkreślić na wstępie, iż co do zasady w postępowaniu w sprawach własności przemysłowej niewątpliwie przyznaje się status strony konkurentowi właściciela spornego prawa wyłącznego, w szczególności w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP (podobnie: S. Gronowski /w:/ Prawo własności przemysłowej. Zagadnienia ogólne i proceduralne, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Warszawa 2002, s. 58-59). Niemniej jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, że nawet przy wskazywaniu, jako podstawy interesu prawnego, konstytucyjnej zasady swobody prowadzenia (wolności) działalności gospodarczej, wyrażonej w art. 20 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, stanowiących podstawę do wywodzenia z nich interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o unieważnienie lub stwierdzenie wygaśnięcia prawa z zakresu własności przemysłowej - przy ich wykorzystywaniu należy zwrócić uwagę na złożony charakter zawartych w nich unormowań i na konieczność wykazania ich związku ze sprawą. Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ zasadnie przyjął, że konstytucyjna swoboda (wolność) działalności gospodarczej może być źródłem interesu prawego w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji z tej przyczyny, że jeżeli prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych przesłanek zdolności rejestrowej, to jest ono bezpodstawnym ograniczeniem wolności działalności gospodarczej konkurentów uprawnionego. Natomiast nie sposób przyjąć, iż z powyższego prawa (zasady konstytucyjnej) można wywieść prawo do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji znaku towarowego, które pod względem merytorycznym zostało udzielone prawidłowo, wyłącznie z powołaniem się na błędy formalne w żaden sposób niedotyczące podmiotu wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wydanej przez Urząd Patentowy RP. Ponadto należy wyraźnie wskazać, iż interes prawny musi mieć cechę bezpośredniości, a więc nie powstaje on za pośrednictwem drugiego podmiotu. W tej sytuacji należy zgodzić się z organem, iż brak jest podstaw do wywodzenia przez skarżącą spółkę interesu prawnego w niniejszej sprawie z faktu otrzymywania przez kontrahentów handlowych strony skarżącej listów ostrzegawczych (wezwań do zaprzestania naruszania prawa do znaku towarowego) kierowanych do tych podmiotów przez spółkę uprawnioną z rejestracji spornego znaku towarowego Sophia. Z kolei drugi z wnioskodawców - bułgarska izba przemysłowa zrzeszająca producentów oraz przetwórców winogron, wina i produktów wytwarzanych z winogron i wina – N. z siedzibą w [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu udzielającej rejestracji na znak towarowy Sophia, wywodziła swój interes prawny do występowania z owym wnioskiem z faktu bycia uprawnioną na terytorium Bułgarii do identycznego znaku towarowego Sophia. Wnioskodawczyni twierdziła ponadto, że pozostawienie w mocy znaku R-[...] ogranicza jej możliwość realizacji ustawowych obowiązków w zakresie ochrony wspólnych interesów winiarni bułgarskich, albowiem sporny znak narusza prawa nabyte tychże winiarni oraz samej wnioskodawczyni w zakresie prawa do klienteli oraz renomy produktu - wina oznaczonego znakiem Sophia. O interesie prawnym skarżącej Izby miał też stanowić fakt uzależnienia zakończenia postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Sophia - nr zgłoszenia Z-[...], od losu prawnego spornego znaku Sophia nr R-[...], stanowiącego przeszkodę rejestracyjną dla znaku skarżącej Izby bułgarskiej. Odnosząc się do wniosku skarżącej Izby bułgarskiej, należy - zdaniem Sądu - podzielić stanowisko Urzędu Patentowego RP, iż powyższe uwagi dotyczące braku możliwości powoływania się na swobodę działalności gospodarczej w przedmiotowym postępowaniu w pełni odnoszą się również do przywołanego przez N. źródła jej interesu. Ponadto, zdaniem Sądu, trzeba zauważyć, iż prawa do znaków towarowych mają zakres terytorialny, a więc - jak słusznie wskazał organ - fakt, iż wnioskująca Izba bułgarska jest uprawiona do znaku towarowego Sophia na terytorium Bułgarii, nie ma znaczenia dla postępowania prowadzonego w Polsce przed Urzędem Patentowym RP. Niezależnie od powyższego, organ zasadnie zauważył na marginesie, iż prawo bułgarskie ma późniejsze pierwszeństwo, niż prawo z rejestracji spornego znaku Sophia nr R-[...]. Ustosunkowując się z kolei do przywoływanej przez bułgarską Izbę okoliczności związanej z toczącym się postępowaniem o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy Sophia nr Z-[...], jako faktem mającym rzekomo uzasadniać jej interes prawny (vide: kolizja zgłoszonego znaku nr Z-[...] ze spornym znakiem nr R-[...], który stanowiąc bezpośrednią przeszkodę w udzieleniu stronie prawa ochronnego na zgłoszony znak ma – według skarżącej Izby - świadczyć o jej interesie prawnym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności spornej decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 1992 r.), trzeba wyraźnie podkreślić, iż dokonując analizy powyższego argumentu strony skarżącej, Sąd miał na względzie, iż aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej, zaś wyeliminowanie danego aktu (decyzji administracyjnej) poprzez stwierdzenie jego nieważności wpłynie bezpośrednio na sytuację prawną wnioskodawcy. Otóż, mając powyższe na uwadze, należy – według Sądu – zauważyć, iż skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest powrót do etapu postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji. Unieważnienie decyzji pierwszoinstancyjnej powoduje konieczność ponownego rozpoznania i rozpatrzenia zawisłej sprawy administracyjnej. Stwierdzenie nieważności oznacza jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego samej decyzji, natomiast czynności procesowe dokonane przez organ oraz strony przed podjęciem takiej decyzji pozostają w mocy - zachowują aktualność(A. Matan /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX 2010, komentarz do art. 158 k.p.a.). W tej sytuacji Sąd uznał, że skoro uprawniony do znaku towarowego Sophia nr R-[...], w wyniku ewentualnego stwierdzenia nieważności spornej decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji tego znaku, nie straci pierwszeństwa do znaku Sophia nr R-[...], to postępowanie to nie ma wpływu na los prawny zgłoszenia znaku Sophia Z-[...] dokonanego przez skarżącą Izbę bułgarską. W związku z tym trudno jest uznać, iż toczące się postępowanie zgłoszeniowe nr Z-[...] daje skarżącej Izbie bułgarskiej legitymację do zainicjowania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku nr R-[...]. W związku z powyższym organ zasadnie przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wadliwości pozamerytorycznych, interes prawny ma w zasadzie podmiot, na rzecz, którego prawo ochronne zostało udzielone, jego następcy prawni oraz inne podmioty, o ile decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji bezpośrednio ich dotyka, np. jeżeli decyzja została wydana na rzecz podmiotu niebędącego stroną - to interes prawny ma ten podmiot. Postępowanie to ma bowiem niewątpliwie charakter stricte kasacyjny i nie prowadzi bezpośrednio do utraty prawa ochronnego do znaku przez podmiot dotychczas uprawniony. Sytuacja związana z ewentualnym uchyleniem spornej decyzji z 1992 r. z powodu jej kwalifikowanej wadliwości, umożliwia późniejsze "poprawienie" tej decyzji poprzez sanowanie wskazanej wadliwości formalnej. Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, iż fakt zgłoszenia późniejszego znaku podobnego do już zarejestrowanego nie jest źródłem interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji tego znaku spornego. Zdaniem Sądu, obydwa skarżące podmioty, nie mają interesu prawnego w "poprawieniu" decyzji zawierającej kwalifikowane uchybienie proceduralne, a więc wadę nieodnoszącą się do braku zdolności rejestracyjnej danego oznaczenia, albowiem brak jest norm materialno-prawnych, z których wnioskujący mogliby wywodzić takie uprawnienie. W tej sytuacji, przyjąć trzeba, iż niezależnie od tego, jaka by nie była ocena wadliwości spornej decyzji z 1992 r., następcy prawni zgłaszającego znak V. nie stracą pierwszeństwa do przedmiotowego znaku, a konsekwencją tego jest fakt, iż przedmiotowe postępowanie nie ma wpływu na los prawny zgłoszenia znaku Sophia nr Z-[...] dokonanego przez skarżącą Izbę bułgarską. W konsekwencji należy uznać, iż Urząd Patentowy RP, wydając decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr R-[...], prawidłowo stwierdził, że z uwagi na fakt, iż okoliczność braku interesu prawnego obydwu wnioskodawców została podniesiona dopiero na późniejszym etapie postępowania (już wszczętego przez organ), to zachodziła przesłanka do umorzenia postępowania na podstawie przepisów art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących obrazy pozostałych przepisów postępowania, należy - zdaniem Sądu - stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2009 r., uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ uwzględniając powyższą zasadę zobowiązany jest dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy, konkretnie ustosunkować się do żądań i twierdzeń strony oraz uwzględnić w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach Urzędu Patentowego RP brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, których organ dopuściłby się w toku postępowania, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że uzasadnienia przedmiotowych decyzji administracyjnych organu spełniają wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w ich treści Urząd Patentowy RP wyraźnie wskazał, dlaczego umorzył postępowanie, kierując się przesłankami zawartymi w przepisach art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 252 p.w.p. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI