VI SA/Wa 786/04

VI SA/Wa 786/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. [...] Spółki Jawnej w I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu
Uzasadnienie
W dniu [...] października 2003 r. na drodze krajowej nr [...] poddano kontroli pojazd marki [...] prowadzony przez W. D. Pojazdem tym wykonywany był przez skarżącego transport drogowy przesyłek [...] z G. do W. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia związane z czasem jazdy i odpoczynku kierowcy i zatrzymano do analizy komputerowej wykresówki kierowcy za okres od [...] do [...] października 2003 r.
W toku postępowania ustalono, że pojazd przewoził ładunki pocztowe przyjęte od nadawców przez podmiot uprawniony do prowadzenia działalności pocztowej – M. SA - wpis do rejestru operatorów pocztowych w pozycji nr [...] na podstawie zezwolenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. Strona w przedstawionych organowi wyjaśnieniach twierdziła, że przewoziła ładunki pocztowe dla w/w podmiotu na podstawie umowy o świadczenie usług przewozowych z dnia [...] grudnia 2002 r. a zatem nie mają do niej zastosowania normy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów zawarte w ustawie o czasie pracy kierowców. Ponadto kierowca W. D. jest pracownikiem firmy W. z G., z której został oddelegowany służbowo do obsługi auta w ramach przejazdów liniowych wykonywanych dla przewozu związanego z powszechnymi usługami pocztowymi.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. nałożył na przedsiębiorcę "W." [...] Spółkę Jawną karę pieniężną w łącznej wysokości 2.200 złotych w tym :
- 400 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut
- 1.650 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia bez przerwy za każde następne 30 minut
- 50 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas do jednej godziny
- 100 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia za każdą następną rozpoczętą godzinę
wobec ustalenia, że kierujący pojazdem W.D. w dniach od [...] do [...] października 2003 r. przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 24 minuty. W tych dniach kierowca trzykrotnie skorzystał z możliwości przedłużenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia z 9 godzin na 10 godzin w tym w dniach [...] października 2003 r. prowadził pojazd przez 10 godzin i 24 minuty. Natomiast przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia bez przerwy miało miejsce w dniach [...] października 2003 r. o 5 godzin i 25 minut, w dniach [...] października o 5 godzin i 41 minut, w dniach [...] października 2003 r. o 5 godzin i 45 minut oraz w dniu [...] października o 56 minut. Kary zostały wymierzone na podstawie art. 92 ust. 1, pkt 2, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp.1.11.4 i lp.1.11.5 załącznika do ustawy.
W uzasadnieniu tej decyzji ustosunkowując się do zarzutów strony stwierdzono, że zwolnienie kierowców z wymogów dotyczących czasu pracy zawarte w art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców nie może dotyczyć skarżącego gdyż jedynym podmiotem uprawionym i świadczącym powszechne usługi pocztowe i spełniającym określone w art. 3 pkt 25 Prawa Pocztowego ( Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ) jest P., co potwierdzają informacje uzyskane z Urzędzie Regulacji Telekomunikacji i Poczty.
W swoim odwołaniu z dnia 22 grudnia 2003 r. skarżący, podtrzymując stanowisko zajęte w wyjaśnieniach zarzucał, że ustawa Prawo Pocztowe nie wyłącza świadczenia powszechnych usług pocztowych przez innych operatorów posiadających zezwolenie na prowadzenie działalności pocztowej. Podnosi, że kierowca W.D. ma zarejestrowaną własną działalność usługowego prowadzenia i obsługi samochodów ciężarowych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie strony w zakresie kary pieniężnej w wysokości 1.850 zł decyzją z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Za niezasadne uznał zarzuty zawarte w odwołaniu bowiem skarżący jako przedsiębiorca nie uzyskał stosownego zezwolenia w rozumieniu art. 6 prawa pocztowego, nie dokonał zgłoszenia zgodnie z art. 15 w związku z art. 15 ust. 3 prawa pocztowego, nie uzyskał stosownego wpisu do rejestru operatorów w rozumieniu art. 20 prawa pocztowego a ponadto nie uzyskał przed nowelizacją ustawy - Prawo Pocztowe zezwolenia, które na mocy art. 88 prawa pocztowego stałoby się zgłoszeniem. Jednocześnie wskazał, iż przedmiot działalności wykonywany przez kierowcę W. D. nie mieści się w pojęciu usług transportowych zawartych w ustawie o transporcie drogowym.
W skardze do Sądu strona podtrzymuje zarzut błędnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców. Podnosi, że wbrew stanowisku organu, P. nie jest jedynym operatorem świadczącym powszechne usługi pocztowe i w tym zakresie powołuje się na uzasadnienie do uchwały Senatu RP z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie zmian w ustawie Prawo Pocztowe. Uzasadnienie to, załączone do skargi, w ocenie strony wskazuje na fakt istnienia na terenie Polski wielu operatorów powszechnych usług pocztowych a P. jako jedną z nich będącą dodatkowo operatorem publicznym. W związku z tym uważa, iż w takim rozumieniu firma M. [...] jest jednym z największych operatorów usług pocztowych. Zdaniem strony, z punktu widzenia przepisu art. 5 pkt 6 ustawy o czasie pracy kierowców wyłączenia tam opisane dotyczą wszystkich pojazdów wykorzystywanych do przewozów w ramach świadczenia powszechnych usług pocztowych w tym skontrolowanego pojazdu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zdaniem Sądu w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa przez pominięcie istotnych dla sprawy argumentów strony skarżącej dotyczących interpretacji przepisu art. 5 pkt. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców a tym samym niepełne odniesienie się do kwestii pojęcia "powszechnych usług pocztowych" na tle ustalonego stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 5 pkt 6 tej ustawy przepisy rozdziału 2, określające normy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku kierowców, nie mają zastosowania do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami wykorzystywanymi do wykonywania m.in. powszechnych usług pocztowych.
Bezsporna w sprawie była okoliczność, że przedmiotowy pojazd, będący własnością strony, w dniu kontroli był wykorzystywany do przewozu ładunku pocztowego przyjętego od nadawców przez M. SA (dalej jako M.) Strona skarżąca legitymuje się zawartą w dniu [...] grudnia 2002 r. z M. umową o świadczenie usług przewozowych. W świetle postanowień tej umowy strona skarżąca jako przewoźnik zobowiązała się do świadczenia usług przewozowych przesyłek towarowych na terenie kraju w zakresie przewozów regularnych (liniowych) zgodnie z rozkładem jazdy na konkretnych trasach opisanych w tej umowie oraz załączniku do umowy. Dodatkowo w umowie ustalono, że przewozy te będą wykonywane z uwzględnieniem jednolitego wizerunku firmy [...] co oznacza, iż używane samochody będą wyłącznie koloru białego, zaś pracownicy przewoźnika będą wyposażeni w ubrania firmowe M..
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że firma M. uzyskała w dniu [...] stycznia 2000 r. koncesję Nr [...] prowadzenie działalności gospodarczej w dziedzinie poczty w zakresie usług [...]. Stosownie zaś do przepisu art. 88 ust.1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r.- Prawo pocztowe ( Dz. U. z dnia 24 lipca 2003 r. Nr 130, poz. 1188) zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie usług [...] wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 95 ( czyli ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności), stają się z mocy prawa zezwoleniami - w rozumieniu ustawy - na wykonywanie na obszarze i w okresie określonym zezwoleniem, działalności pocztowej w zakresie przyjmowania, przemieszczania i doręczania przesyłek z korespondencją oraz przesyłek dla ociemniałych, realizowanych według zasad określonych niniejszą ustawą.
W ocenie Sądu istotę sporu stanowiło zatem wyjaśnienie, czy w zaistniałych okolicznościach świadczenie przez skarżącego - w ramach umowy zawartej z M. - usługi przewozowej obejmującej przesyłki pocztowe towarowe można uznać, jak chce tego skarżący, za wykorzystywanie pojazdu do wykonywania powszechnych usług pocztowych w rozumieniu przepisu art.5 ust. 6 ustawy o czasie pracy kierowców.
Zdaniem Sądu kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny czy zachodzą podstawy do wymierzenia stronie kar pieniężnych przewidzianych w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym za naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców. Jednakże materiał dowodowy zebrany w sprawie jak również uzasadnienia wydanych decyzji nie dają wystarczających podstaw do przyjęcia, że kwestia ta została dostatecznie zbadana w toku postępowania administracyjnego.
Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. wynika, że jedynym podmiotem uprawionym i świadczącym powszechne usługi pocztowe i spełniającym wymagania zawarte w art. 3 pkt 25 ustawy - Prawo pocztowe jest P., co potwierdzają informacje uzyskane w Urzędzie Regulacji Telekomunikacji i Poczty( dalej jako URTiP). Natomiast w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o otrzymaniu przez organ takiej informacji z URTiP, co stanowi naruszenie przepisu art.76 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa.
Cytowany w uzasadnieniu przepis art. 3 pkt 25 ustawy Prawo pocztowe zawiera definicję powszechnych usług pocztowych, która określa, że są to usługi polegające na:
a) przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu:
- przesyłek listowych do 2 000 g, w tym przesyłek poleconych i przesyłek z zadeklarowaną wartością,
- paczek pocztowych do 10 000 g, w tym z zadeklarowaną wartością,
- przesyłek dla ociemniałych,
b) doręczaniu nadesłanych z zagranicy paczek pocztowych do 20 000 g,
c) realizowaniu przekazów pocztowych
- świadczone w obrocie krajowym i zagranicznym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób jednolity w porównywalnych warunkach i po przystępnych cenach, z zachowaniem wymaganej prawem jakości oraz z zapewnieniem co najmniej jednego opróżniania nadawczej skrzynki pocztowej i doręczania przesyłek co najmniej w każdy dzień roboczy i nie mniej niż przez 5 dni w tygodniu.
Wbrew stanowisku organu, w świetle przepisów ustawy - Prawo pocztowe nie można uznać, iż jedynym operatorem uprawnionym do świadczenia powszechnych usług pocztowych jest P. jako operator publiczny bowiem ustawa pod określonymi prawem warunkami zezwala na świadczenie takich usług innym operatorom, nie będącym operatorami publicznymi, co uszło uwadze organu ( vide art. 49, 50, 52, 56 ustawy -Prawo pocztowe, które wprowadzają pojęcie operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe, nie będącego operatorem publicznym). Natomiast P. jest z mocy tej ustawy operatorem publicznym mającym obowiązek świadczenia powszechnych usług pocztowych ( art. 3 ust pkt 12 i art. 46 ust. 1 i ust. 2 cytowanej wyżej ustawy).
Po drugie, co zostało poniesione w skardze, błędne są wnioski Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2004 r. co do tego, że skarżący winien legitymować się zezwoleniem wydanym oparciu o art. 6 prawa pocztowego oraz wpisem do rejestru operatorów bowiem kwestia ta, wobec zawartej umowy o świadczenie usług przewozowych, ma znaczenie jedynie w odniesieniu do M..
Dodatkowo, co wymaga podkreślenia, związanie organu regułami procedury administracyjnej oznacza obowiązek przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art.8 kpa). Z zasady wyrażonej w art. 8 kpa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest podstawową treścią zasady praworządności. Organ administracji powinien zatem w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy ( art.7, art.77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. Natomiast brak właściwego uzasadnienia decyzji czyni ją wadliwą utrudniając jednocześnie Sądowi kontrolę legalności decyzji .
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku przy uwzględnieniu zarzutów i wyjaśnień strony skarżącej. Przede wszystkim organ obowiązany będzie rozważyć czy w świetle przepisów ustawy - Prawo pocztowe firma M. jest operatorem świadczącym powszechne usługi pocztowe, zaś kontrolowany pojazd był wykorzystywany do świadczenia takich usług, jak tego wymaga przepis art.5 ust. 6 ustawy o czasie pracy kierowców.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Z mocy art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.