VI SA/Wa 762/24

VI SA/Wa 762/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jendrzejewska
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 1077/25 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 645
art.40 ust.12 pkt 1, art.40 ust.5 , art.40 ust.2 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 1121
art.212
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 551
art.25a ,24, art.14b
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2024r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych
i Autostrad działając na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 zgodnie z art. 40 ust. 5 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.) oraz § 1 pkt 2, § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 czerwca 2023 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. z 2023 r. , poz. 1162) a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) orzekł o wymierzeniu kary pieniężnej O. S.A. z siedzibą w P. za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi 11,20 m2 powierzchni pasa drogowego drogi krajowej nr [...] (dz. nr [...]) w km 234+085, strona lewa i prawa w celu umieszczenia w pasie drogowym gazociągu wraz z przewodem telemetrycznym w rurze osłonowej w ramach inwestycji pn. "Zagospodarowanie odwiertu C. - [...]", przez okres od dnia [...].09.2023 r. do dnia [...].01.2024 r.
Ustalam karę pieniężną w wysokości 2 576,93 zł, wskazują że stanowi ona
10-krotności opłaty obliczonej jako iloczyn 11,20 m2 (dł. 27,59 m x szer. 0,406 m) powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy umieszczanego liniowego urządzenia obcego i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego wynoszącej 80,00 zł za każdy rok umieszczania liniowego urządzenia obcego poza obszarem zabudowanym w poprzek drogi oraz proporcjonalnie do liczby dni umieszczania liniowego urządzenia obcego w danym roku kalendarzowym.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję wydano po stwierdzeniu zajęcia bez zezwolenia zarządcy drogi 11,20 m2 powierzchni pasa drogowego drogi krajowej nr [...] (dz. nr [...]) w km 234+085, strona lewa i prawa w celu umieszczenia w pasie drogowym gazociągu wraz z przewodem telemetrycznym w rurze osłonowej w ramach inwestycji pn. "Zagospodarowanie odwiertu C. - [...]", przez okres od dnia [...].09.2023 r. do dnia [...].01.2024 r.
Zgodnie z pismem z dnia [...]r. nr [...] Inwestor ww. zadania powinien wystąpić do zarządcy drogi z wnioskiem o wydanie zezwolenia na umieszczanie urządzenia obcego, zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt. 2 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.).
Organ wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotność opłaty ustalonej zgodnie z art. 40 ust. 5 cytowanej ustawy oraz § 1 pkt 2, § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 czerwca 2023 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. z 2023 r. , poz. 1162).
Zgodnie z art. 40 ust. 3 i ust. 5 ww. ustawy, opłatę ustalono jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy liniowego urządzenia obcego i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia liniowego urządzenia obcego w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie liniowego urządzenia obcego w pasie drogowym przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia liniowego urządzenia obcego w pasie drogowym.
Organ podkreślił, że strona postępowania została prawidłowo poinformowana o wszczęciu z urzędu postępowania w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz żądań. Następnie zawiadomieniem z dnia [...].09.2023 r. poinformowano o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Pismem z dnia [...] lutego 2024r. O. S.A. z siedzibą w P. skierował do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - a mianowicie przepisów art. 25a ust. 1 i ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. stanowiących, że w stosunku do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa inwestorowi przysługuje prawo wystąpienia o zawarcie porozumienia określającego warunki wykonywania przysługującego inwestorowi prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy. Porozumienie to, zgodnie z art. 25a ust. 2 ww. ustawy, nie może przewidywać opłat za wykonywanie przysługującego inwestorowi prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Naruszenie polega na nieuwzględnieniu tych przepisów i wymierzeniu skarżącemu kary za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego, podczas gdy w obrocie prawnym znajdują się decyzje Wojewody [...]: nr [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu - Zagospodarowanie odwiertu C.- [...] oraz nr [...]określająca warunki wykonywania przysługującego O. S.A. prawa do wejścia na teren nieruchomości, z których wynika, że skarżący ma prawo do nieodpłatnego zajęcia przedmiotowego pasa drogowego.
Wskazując na powyższe, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu, skarżący wyjaśnił, że prace związane z realizacją zadania inwestycyjnego pn.: Zagospodarowanie odwiertu C.- [...] prowadzone były przez O. S.A. Oddział Geologii i Eksploatacji P. w W., w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 roku o inwestycjach w zakresie terminalu gazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. (zwanej dalej "specustawą").
Działając w trybie specustawy, Wojewoda [...] w dniu [...] sierpnia 2021 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu - Zagospodarowanie odwiertu C.- [...] (kopia w załączeniu). Przedmiotowa decyzja w punkcie VII. 1 przyznała skarżącemu (inwestorowi), poprzez ograniczenie prawa właścicieli korzystania z nieruchomości, prawo do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu, także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia w szczególności na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Spółka wskazała, że w myśl art. 24 ust. 1 specustawy, w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, oznaczonych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia w szczególności na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 25a ust. 1 specustawy, w stosunku do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa inwestorowi przysługuje prawo wystąpienia o zawarcie porozumienia określającego warunki wykonywania przysługującego inwestorowi prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy. Porozumienie to, zgodnie z art. 25a ust. 2 specustawy, nie może przewidywać opłat za wykonywanie przysługującego inwestorowi prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1.
Skarżąca wyjaśniła, że w celu realizacji zdania inwestycyjnego konieczne było wykonanie przewiertu pod działką drogową nr [...] położonej w obrębie R., gm. J. (droga krajowa nr [...]) stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie GDDKiA w P.. W dniu [...] lutego 2023 r. P. [...] S.A. (wykonawca inwestycji) działając w imieniu skarżącego, na podstawie art. 25a ust. 1 specustawy, wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P., o zawarcie porozumienia określającego warunki wykonywania przysługującego skarżącemu prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy.
W toku prowadzonych rozmów i wymiany korespondencji nie udało się uzgodnić treści porozumienia z uwagi na fakt, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w P. - wbrew jednoznacznemu brzmieniu przepisów prawa - stoi na stanowisku, iż brak możliwości pobierania opłat, o których mowa w art. 25a ust. 2 specustawy dotyczy jedynie okresu realizacji inwestycji, a nie okresu jej eksploatacji. Na tej podstawie odmawia zawarcia porozumienia, które nie będzie nakładało na inwestora opłat za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym na podstawie ustawy o drogach publicznych.
W związku z powyższym na podstawie art. 25a ust. 3 specustawy - w myśl którego w przypadku niezawarcia porozumienia, w terminie 21 dni od dnia otrzymania przez właściwego zarządcę drogi, wystąpienia w sprawie zawarcia porozumienia, inwestor jest uprawniony do złożenia wniosku do wojewody o wydanie decyzji określającej warunki wykonywania przysługującego inwestorowi prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 — w dniu [...] czerwca 2023 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji określającej warunki wykonywania przysługującego inwestorowi prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy. Po rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] w dniu [...] sierpnia 2023r. wydał decyzję określającą warunki wykonywania przysługującego skarżącemu prawa do wejścia na teren nieruchomości, określając w pkt XI decyzji, że prawo, o którym mowa w art 24 ust. 1 specustawy, na nieruchomości przysługuje skarżącemu nieodpłatnie.
Zdaniem skarżącej, wbrew stanowisku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, decyzja lokalizacyjna nr [...] przyznała skarżącemu prawo do zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] (dz. nr [...]) w km 234+085, strona lewa i prawa w celu umieszczenia w pasie drogowym gazociągu wraz z przewodem telemetrycznym, wykluczając możliwość zastosowania art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 poz.935, dalej "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
W ocenie sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżona decyzji odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych
i Autostrad nakładająca na O. S.A. z siedzibą w P. karę pieniężną
w wysokości 2 576,93 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi 11,20m2 powierzchni pasa drogowego drogi krajowej nr [...] (dz. nr [...]) w km 234+085, strona lewa i prawa w celu umieszczenia w pasie drogowym gazociągu wraz z przewodem telemetrycznym w rurze osłonowej w ramach inwestycji pn. "Zagospodarowanie odwiertu C. - [...]", przez okres od dnia [...].09.2023 r. do dnia [...].01.2024 r.
W ocenie sądu, wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.
Spór sprowadza się na odpowiedzi na pytanie czy zapisy specustawy naftowej wyłączają stosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych w ogóle, czy tylko w odniesieniu do procesu przygotowawczo-inwestycyjnego, mającego na celu zrealizowanie założeń tejże specustawy. Spornym jest, czy na podstawie specustawy naftowej, postanowień decyzji lokalizacyjnej i wydanej w jej następstwie decyzji określającej warunki wykonywania przysługującego inwestorowi prawa do wejścia na teren nieruchomości, skarżąca miała prawo skutecznie przyjąć, że po zakończeniu realizacji inwestycji nie ciążył na niej obowiązek z art. 40 ust. 1 u.d.p. – uzyskania zezwolenia na zaleganie gazociągu wraz z przewodem telemetrycznym w rurze osłonowej w pasie drogowym i uiszczania opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego.
Organizacja sposobu i warunków korzystania z nieruchomości/wejścia na teren nieruchomości objętej decyzją lokalizacyjną, będącej własnością Skarbu Państwa i stanowiącą pas drogowy, jest możliwa na dwa sposoby.
Inwestor, po uzyskaniu decyzji lokalizacyjnej, na podstawie art. 25a ust. 1 specustawy naftowej zwraca się do zarządcy drogi o zawarcie nieodpłatnego porozumienia celem określenia warunków wykonywania przysługującego mu prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 - tj. prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia w szczególności na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
W przypadku niezawarcia zaś takiego porozumienia Inwestor jest uprawniony do złożenia w terminie 21 dni od dnia otrzymania, odpowiednio przez właściwy podmiot, o którym mowa w art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, właściwego zarządcę drogi, właściwego zarządcę infrastruktury kolejowej lub inny właściwy podmiot zarządzający obszarem kolejowym, wystąpienia, o którym mowa w ust. 1, wniosku do wojewody o wydanie decyzji określającej warunki wykonywania przysługującego inwestorowi prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1.
W rozpoznawanym przypadku, z uwagi na brak porozumienia, w dniu [...] października 2023r. wydana została decyzja przez Wojewodę [...] w której określono warunki wykorzystania przysługującego skarżącej spółce prawa do wejścia na teren nieruchomości celem prowadzenia na niej inwestycji.
Zdaniem sądu z zapisów decyzji wynika, że warunki dotyczą jedynie prawa wejścia skarżącej spółki w pas drogowy celem realizacji prawa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy i że to udostępnienie wejścia jest możliwe jedynie na czas prowadzenia robót w pasie drogowym oraz na czas wykonania prac budowlanych związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją użytkowaniem, remontem oraz usuwaniem awarii tj. na czas wykonania koniecznych prac pod warunkiem wcześniejszego powiadomienia zarządcy drogi. Z zapisów tej decyzji wynika zatem, że daje ona prawo do zajęcia pasa drogowego jedynie na cele związane z budową czy konserwacją danego obiektu. Nie wynika z nich zatem, żeby spółka została uprawniona - po zakończeniu prac budowlanych, do zajmowania pasa drogowego pod ten obiekt, bez uzyskania od właściwego zarządcy drogi zezwolenia na tą okoliczność i uiszczenia z tego tytułu stosownej opłaty.
Zgodnie pkt. VIII powołanej decyzji po zakończeniu robót, O. zobowiązany jest przywrócić stan pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności
i niezwłocznie zgłosić do odbioru zarządcy drogi.
Z decyzji lokalizacyjnej oraz postanowień decyzji Wojewody [...]
z dnia [...] października 2023r. - wbrew stanowisku skarżącej wynika, że miała i ma ona jedynie prawo wejścia w pas drogowy w celu realizacji inwestycji tj. umieszczenia w pasie drogowym gazociągu wraz z przewodem telemetrycznym w rurze osłonowej w ramach inwestycji pn. "Zagospodarowanie odwiertu C. - [...]", a także
w celu wykonania - w przyszłości, prac budowlanych związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii przewodu.
Tylko takich okresów i przeznaczeń dotyczą wszelkie postanowienia zawarte w ww. decyzji. Z ich zapisów nie wynika, żeby skarżąca spółka została uprawniona - po zakończeniu ww. prac budowlanych, do zajmowania pasa drogowego pod wskazana inwestycję, bez uzyskania od właściwego zarządcy drogi.
Potwierdzeniem tego jest przepis art. 14b ust. 1 specustawy, który stanowi, że do inwestycji w zakresie terminalu, wobec której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, nie stosuje się przepisów odrębnych ustaw w zakresie, w jakim uzależniają one przygotowanie lub realizację tej inwestycji lub jej części od uzyskania decyzji administracyjnej lub innego rozstrzygnięcia, chyba że inwestor wystąpi o ich wydanie. Ustawodawca wskazał wprost, że przepisów odrębnych ustaw (w tym także art. 40 ust. 1 u.d.p.), nie stosuje się, jednakże wyłączenie to obejmuje jedynie przygotowanie i realizację inwestycji. Z regulacji tej nie wynika, że przedmiotowe wyłączenie obejmuje czas pozostawienia inwestycji na nieruchomości, tj. czas po zakończeniu procesu przygotowania i realizacji/budowy inwestycji.
Przepisów odrębnych ustaw, z których wynikają obowiązki uzyskania stosownych zezwoleń/pozwoleń (z włączeniami z pkt 2), nie stosuje się jedynie w procesie przygotowania lub samej realizacji celów specustawy. Także sama redakcja art. 1 specustawy świadczy, że zapisy tego aktu odnoszą się wyłącznie do przygotowania i realizacji inwestycji - gazociągu, a nie do pozostawania go w gruncie pasa drogowego, z tym wyjątkiem, że obejmują one także przyszłe prace budowlane związane z prawidłowym utrzymaniem gazociągu w gruncie pasa drogowego. Ustawa ta w bardzo ograniczonym zakresie zawiera szczególne regulacje na czas pozostawania, eksploatacji gazociągu w gruncie, już po etapie budowy.
Orzekający w niniejszej sprawie sąd, podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 6 czerwca 2023r. sygn. akt VI SA/Wa 2189/23, że przepisy specustawy naftowej bezsprzecznie zmierzają do istotnego uproszczenia procedur związanych
z realizacją inwestycji naftowych, w celu przyspieszenia procesu zarówno przygotowania, a następnie realizacji/budowy strategicznych inwestycji w sektorze naftowym. Wynika to z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Tym samym, także z tej przyczyny, uregulowania te dotyczą jedynie procesów przygotowania, a następnie realizacji inwestycji. Podkreślenia wymaga, że to jedynie dla tych etapów ustawodawca przewidział wszelkie wyłączenia odnośnie konieczności uzyskania przez skarżącą spółkę, jako wyznaczonego inwestora, wszelkich, wymaganych w innych przypadkach niż sektor naftowy, zgód czy zezwoleń, w tym także zezwolenia na zajęcie pasa drogowego celem przygotowania a potem realizacji-budowy konkretnej inwestycji. Specustawa naftowa dotyczy wyłącznie czynności inwestorskich zmierzających do wybudowania strategicznej inwestycji naftowej do momentu umieszczenia jej na gruntach stanowiących pas drogowy drogi publicznej. Natomiast kwestia pozostawienia danego urządzenia (czy też obiektu) w tym pasie leży już poza zakresem specustawy naftowej i podlega dyspozycji art. 40 ust. 2 pkt 2 u.d.p. Pozostawienie urządzenia w pasie drogowym, tj. umieszczenie, które ma charakter ciągły i jest związane z tzw. "leżeniem" obiektu w granicach pasa drogowego drogi publicznej, podlega już obowiązkom ustawy o drogach publicznych, tj. zarówno w zakresie uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, jak również ponoszenia z tego tytułu stosownych opłat.
Podsumowują sąd stwierdza, że o ile zarządca drogi nie mógł wymagać od skarżącej posiadania stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na czas realizacji/budowy, to z chwilą ustania tego procesu - zakończenia robót budowlanych, i przywrócenia pasa do stanu pierwotnego, skarżąca miała już obowiązek wystąpienia do Dyrektora o wydanie zezwolenia na funkcjonowanie gazociągu wraz z przewodem telemetrycznym w rurze osłonowej i uiszczenia z tego tytułu stosownej opłaty.
Konieczność posiadania takiego zezwolenia i uiszczania opłat istnieje tak długo, jak długo gazociąg pozostaje w pasie drogi.
Ze sprawy wynika, że skarżąca spółka w dniu wydania skarżonej decyzji nie posiadała uprawnienia (zezwolenia) do zajmowania pasa drogowego pod funkcjonujący w nim od dnia [...].09.2023 r. do dnia [...].01.2024 r. gazociąg wraz z przewodem telemetrycznym w rurze osłonowej w ramach inwestycji pn. "Zagospodarowanie odwiertu C. - [...]". W konsekwencji, zarządca drogi zobowiązany był wszcząć z urzędu wobec skarżącej postępowanie, o którym mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. i wymierzyć karę pieniężną/ewentualnie odstąpić od jej nałożenia w sytuacji ustalenia ziszczenia się którejś z przesłanek przewidzianych w dziale IVa k.p.a. Przepis art. 40 ust. 12 u.d.p. i wynikający z niego obowiązek wydania decyzji jest obowiązkiem obligatoryjnym. Zarządca drogi nie ma możliwości niewszczęcia postępowania w sytuacji ustalenia naruszenia prawa w postaci zajmowania pasa drogi bez uzyskania uprzednio stosownego zezwolenia. W konsekwencji decyzja o wymierzeniu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest decyzją o charakterze związanym. Elementem koniecznym, a zarazem wystarczającym dla zastosowania dyspozycji art. 40 ust. 12 u.d.p., jest stwierdzenie stanu faktycznego polegającego na zajęciu pasa drogowego bez wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji