VI SA/Wa 757/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
doradztwo podatkoweubezpieczenie OCskreślenie z listypostępowanie administracyjnezasady postępowaniaKRDP

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o skreśleniu doradcy podatkowego z listy z powodu wadliwości postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skreślenia doradcy podatkowego W. S. z listy z powodu braku przedstawienia polis ubezpieczenia OC za wcześniejszy okres. Doradca argumentował, że przepisy wykonawcze dotyczące ubezpieczenia pojawiły się z opóźnieniem, a organ kontrolny uzyskał uprawnienia do kontroli później. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając istotne naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieustosunkowanie się do zarzutów strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Krajowej Rady Doradców Podatkowych (KRDP) o skreśleniu W. S. z listy doradców podatkowych. Podstawą skreślenia był brak przedstawienia polis obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za okres od wpisu warunkowego do stycznia 2002 r. W. S. podnosił, że przepisy wykonawcze dotyczące ubezpieczenia weszły w życie z dużym opóźnieniem, a KRDP uzyskała uprawnienia do kontroli dopiero w grudniu 2002 r. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne było wadliwe, naruszając zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, praworządności, wyjaśniania stanu faktycznego oraz swobodnej oceny dowodów. KRDP nie odniosła się merytorycznie do zarzutów strony w uzasadnieniach decyzji, co stanowiło istotne uchybienie. Sąd podkreślił, że pozbawienie prawa do wykonywania zawodu wymaga szczególnej staranności i szczegółowego uzasadnienia. W związku z tym, uchylono zaskarżone decyzje i stwierdzono, że nie podlegają wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak ten wynika z opóźnienia w wydaniu przepisów wykonawczych i braku możliwości realizacji obowiązku ubezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i nie odniósł się do argumentów strony dotyczących opóźnienia w wydaniu przepisów wykonawczych oraz daty uzyskania przez KRDP uprawnień do kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.d.p. art. 10 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Ustawa o doradztwie podatkowym

Przesłanka do skreślenia z listy doradców podatkowych z powodu braku obowiązkowego ubezpieczenia OC.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydawanie decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 152

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

Orzeczenie o kosztach postępowania.

u.d.p. art. 44

Ustawa o doradztwie podatkowym

Obowiązek ubezpieczenia.

u.d.p. art. 46

Ustawa o doradztwie podatkowym

Określenie szczegółowego zakresu ubezpieczenia, terminu powstania obowiązku, minimalnej sumy gwarancyjnej.

u.d.p. art. 46a

Ustawa o doradztwie podatkowym

Uprawnienie KRDP do kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądu administracyjnego jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opóźnienie w wydaniu przepisów wykonawczych do ustawy o doradztwie podatkowym uniemożliwiające realizację obowiązku ubezpieczenia OC. Krajowa Rada Doradców Podatkowych uzyskała uprawnienia do kontroli obowiązku ubezpieczenia OC z opóźnieniem. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji administracyjnych, które nie odnosiło się do zarzutów strony. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego przez organ.

Godne uwagi sformułowania

organ rozstrzygający niniejszą sprawę zarówno w I jak II instancji przede wszystkim dopuścił się naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. nie wykazano należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, natomiast zebrane dowody oceniono z naruszeniem zasady zawartej w art.80 k.p.a. uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art.107 § 3 k.p.a. w sytuacji, gdy w drodze decyzji administracyjnej pozbawia się człowieka prawa do wykonywania zawodu, a tym samym jedynego źródła utrzymania rodziny - ostateczne rozstrzygnięcie organu powinno poprzedzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające

Skład orzekający

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

przewodniczący

Magdalena Bosakirska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość postępowania administracyjnego, naruszenie zasad k.p.a., obowiązek ubezpieczenia OC doradców podatkowych, uprawnienia organów kontrolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej doradców podatkowych w okresie wejścia w życie przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w przypadku braku polis ubezpieczeniowych, gdy istnieją wątpliwości co do możliwości ich uzyskania i uprawnień organu.

Czy brak polisy OC może oznaczać koniec kariery? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

usługi profesjonalne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 757/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Magdalena Bosakirska
Symbol z opisem
6177 Doradcy podatkowi i biegli rewidenci
Skarżony organ
Rada Doradców Podatkowych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Agnieszka Łąpieś- Rosińska (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Krajowej Rady Doradców Podatkowych z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doradców podatkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2005r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Rady Doradców Podatkowych na rzecz skarżącego W. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych działając na podstawie art. 61 § 1 k. p. a. i art. 10 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy dnia 5 lipca 1996r.o doradztwie podatkowym (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 9 poz. 86 ze zm.) postanowiła wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia z listy doradców podatkowych W. S. doradcy podatkowego nr wpisu [...].
Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych działając na podstawie art. 104 § 1 i art.107 § 7 k. p. a., art. 7 ust.1 w zw. z art. 10 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym postanowiła skreślić
z urzędu W. S. z listy doradców podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego KIDP prowadząc postępowanie wyjaśniające wezwał W. S. do przedłożenia polis obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności doradztwa podatkowego za okres od dnia wpisu warunkowego tj. od [...].12.1998 do [...].04.2004. W. S. dostarczył dokumenty dotyczące ubezpieczenia OC za okres [...].01.2002 do [...].01.2004, nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających ubezpieczenie OC we wcześniejszym okresie. Organ stwierdził, iż zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym jest to przesłanka do skreślenia z listy doradców podatkowych.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2005r. W. S. skierował wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, iż decyzja rażąco narusza prawo. Zdaniem strony żaden przepis nie obliguje doradców do przechowywania przez tak długi okres polis ubezpieczeniowych. Ponadto mając na uwadze zasadę lex retro non agit Krajowa Rada Doradców Podatkowych nie ma podstaw prawnych, by żądać okazania polis zawartych przed wejściem z życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2002r. Wyjaśnił, że nieokazanie przez niego polis nie wynika z jego złej woli lecz z faktu że każdą polisę przechowuje w swoich aktach nie dłużej niż 2 lat.
Pismem z dnia 2 września 2005r. W. S. uzupełnił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż zgodnie z treścią art. 46 ustawy o doradztwie podatkowym - minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Doradców Podatkowych oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 44, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań. I choć powołana ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1997r. to wskazane rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia o odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe - wydane zostało dopiero w dniu 24 lipca 2002r. ( Dz. U. Nr 120 poz. 1023), a więc 5,5, roku od wejścia w życie ustawy. Z uwagi na opóźnienie w wydaniu rozporządzenia, wiele podmiotów zawierających umowy ubezpieczenia nie miało w swojej ofercie ubezpieczenia OC dla doradców podatkowych z powodu braku przepisów wykonawczych. Zwrócił ponadto uwagę, iż Krajowa Rada otrzymała swe uprawnienia do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego z dniem 5 grudnia 2002r. w wyniku nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 1998r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku. Uprawnienie KRDP do kontroli polis OC doradców zostało dodatkowo zawarte w ustawie o doradztwie podatkowym w art. 46a, a z treści tego przepisu zdaniem skarżącego wynika, że uprawnienia KRDP dotyczą wyłącznie okresów bieżącego roku.
Pismem z dnia 27 października 2005r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych wezwała skarżącego W. S. do udzielenia wyjaśnień poprzez złożenie oświadczenia, czy był on ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności doradztwa podatkowego od chwili uzyskania wpisu warunkowego na listę doradców podatkowych oraz do wskazania podmiotu
w którym skarżący posiadał ubezpieczenie.
W odpowiedzi skarżący W. S. wyjaśnił ,że nie jest w stanie określić momentu pierwszego objęcia ubezpieczeniem OC z uwagi na upływ czasu oraz brak dokumentów w tym zakresie .
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku W. S. w sprawie skreślenia z listy doradców podatkowych postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny sprawy stwierdzając,
iż z przedstawionych w trakcie postępowania wyjaśniającego dowodów nie wynika, by
w okresie od [...] grudnia 1998r. do [...] stycznia 2002r. W. S. posiadał obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynność doradztwa podatkowego. W takiej sytuacji KRDP zobligowana jest na podstawie art. 10 ust.1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym do skreślenia doradcy z listy doradców podatkowych.
W dniu 17 marca 2006r. W. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie
w całości jako sprzecznej z prawem. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa tj. Konstytucji RP, ustawy o doradztwie podatkowym, przepisów k. p. a, przepisów rozporządzeń Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2002r. oraz z dnia 4 grudnia 2003 r.
w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe. Na wstępie uzasadnienia skargi W. S. zwrócił uwagę, iż Krajowa Rada Doradców Podatkowych w zaskarżonej decyzji nie odniosła się merytorycznie do zarzutów stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podtrzymał stanowisko wyrażone we wskazanym wniosku odnośnie opóźnienia w wydaniu przepisów wykonawczych sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe oraz daty od której Krajowa Rada nabyła uprawnienia do kontrolowania doradców w zakresie wywiązywania się przez nich ze wskazanego obowiązku. Skarżący zwrócił uwagę, iż w jego ocenie w toku postępowania administracyjnego naruszona została także zasada czynnego udziału strony, gdyż przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwiono skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto organ naruszył zasadę szybkości postępowania, gdyż od wezwania Rzecznika Dyscyplinarnego do dnia wydania decyzji upłynęło 26 miesięcy. Wreszcie w ocenie strony skarżącej doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 8 k. p. a. Organ bowiem nie podjął próby przekonania skarżącego co do rozstrzygnięcia i nie wyjaśnił dlaczego jednym dowodom dał wiarę, a innym nie. W ocenie skarżącego toczące się postępowanie administracyjne narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Postępowanie prowadzone było niedbale, a organ nadużył swojej pozycji wobec skarżącego nie dążąc do wykrycia prawdy obiektywnej. Jego zdaniem wymierzona mu kara jest niewspółmiernie wysoka i nieadekwatna do czynu jeśliby uznać że został on rzeczywiście popełniony. Pozbawienie bowiem skarżącego prawa do wykonywania zawodu, który jest dla skarżącego i jego rodziny jedynym źródłem utrzymania jest nieetyczne i niehumanitarne.
Dodatkowo pismem z dnia 3 listopada 2006r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze, uzupełniając ją dodatkową argumentacją. Wskazał na niewyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie przez organ podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, 7 , 8 i 11 k. p. a. Wniósł o zobowiązanie KRDP do usunięcia informacji o skreśleniu skarżącego z listy doradców podatkowych umieszczonych na stronie internetowej oraz w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia [...] marca 2006r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270
z późn. zm.).
Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżone decyzje Krajowej Rady Doradców Podatkowych w sposób istotny uchybiają zasadom postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, organ rozstrzygający niniejszą sprawę zarówno w I jak II instancji przede wszystkim dopuścił się naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Jednocześnie w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Dlatego też zasadne są także zarzuty skargi odnośnie naruszenia w trakcie toczącego się postępowania obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego organy administracji publicznej są zobowiązane na podstawie art. 7 i 77 k. p. a. W ocenie Sądu nie wykazano należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, natomiast zebrane dowody oceniono z naruszeniem zasady zawartej w art.80 k.p.a. tj. swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji spowodowało, iż uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art.107 § 3 k.p.a.
W świetle powyższego skarżący W. S. miał prawo oczekiwać od organu rozpoznającego sprawę uzasadnienia w zaskarżonych uchwałach, wydanego rozstrzygnięcia przy uwzględnieniu argumentacji i zarzutów podnoszonych przez stronę. Skarżący bowiem zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił konkretne zarzuty. Zwracał uwagę, iż żaden przepis ustawy o doradcach podatkowych nie obliguje doradców do przechowywania przez tak długi okres polis ubezpieczeniowych. Wskazywał, że pomimo wejścia w życie z dniem 1 stycznia 1997r. ustawy o doradztwie podatkowym - rozporządzenie wykonawcze w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia o odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe - wydane zostało dopiero w dnu 24 lipca 2002r., a więc 5,5, roku od wejścia w życie ustawy. Z uwagi na opóźnienie w wydaniu rozporządzenia, wiele podmiotów zawierających umowy ubezpieczenia nie miało w swojej ofercie ubezpieczenia OC dla doradców podatkowych z powodu braku przepisów wykonawczych. Zwrócił ponadto uwagę, iż Krajowa Rada otrzymała swe uprawnienia do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego z dniem 5 grudnia 2002r. w wyniku nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 1998r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku. Uprawnienie KRDP do kontroli polis OC doradców zostało dodatkowo zawarte w ustawie o doradztwie podatkowym w art. 46a. Jednocześnie zdaniem skarżącego uprawnienia KRDP dotyczą wyłącznie okresów bieżącego roku o czym świadczą z jednej strony przepisy rozporządzenia oraz ust. 2 art. 46 ustawy o doradztwie podatkowym wprowadzający obowiązek składania ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych raz w roku w terminie do dnia 15 marca sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.
Jednakże Krajowa Rada Doradców Podatkowych w żadnym punkcie uzasadnień zaskarżonych decyzji nie ustosunkowała się do prezentowanego przez stronę skarżącą stanowiska. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ podjął próbę odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze. Sąd administracyjny nie kontroluje jednak odpowiedzi na skargę, lecz zaskarżone akty oraz poprzedzające je postępowanie administracyjne. Podnoszone natomiast w skardze zarzuty konsekwentnie prezentowane były przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, były więc organowi znane w trakcie podejmowania zaskarżonych decyzji.
W tym miejscu podkreślić należy iż w sytuacji, gdy w drodze decyzji administracyjnej pozbawia się człowieka prawa do wykonywania zawodu, a tym samym jedynego źródła utrzymania rodziny - ostateczne rozstrzygnięcie organu powinno poprzedzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające, a uzasadnienie decyzji powinno odpowiadać treści art. 107 § 3 k.p.a. Do podstawowych elementów decyzji należy bowiem jej uzasadnienie faktyczne i prawne, które spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta, daje podstawę kontroli poprawności decyzji i odpowiada procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający.
W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga przede wszystkim zasadnicza dla niniejszej sprawy kwestia (podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego), a mianowicie to, czy pomimo wprowadzenia do ustawy
o doradztwie podatkowym obowiązku ubezpieczania się przez doradców podatkowych
od odpowiedzialności cywilnej możliwa była realizacja tego obowiązku bez przepisów wykonawczych tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2002r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe (Dz.U.02.120.1023). Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 46 ustawy o doradztwie podatkowym w rozporządzeniu miała zostać określona data powstania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia. Skarżący zwracał uwagę, iż z powodu braku przepisów wykonawczych wiele podmiotów zawierających umowy ubezpieczenia nie miało w swojej ofercie ubezpieczenia OC dla doradców podatkowych, do których do argumentów organ nie odniósł się w zaskarżonych decyzjach.
Organ nie rozważył również zasadności zarzutów odnośnie uprawnień Krajowej Rady do kontrolowania wskazanego obowiązku ubezpieczania. Skarżący zwracał uwagę, że Krajowa Rada otrzymała uprawnienia do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego od odpowiedzialności cywilnej z dniem 5 grudnia 2002r. w wyniku nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 1998r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego oraz trybu ustalania
i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku. Uprawnienie KRDP do kontroli polis OC doradców zostało dodatkowo zawarte w ustawie o doradztwie podatkowym w art. 46a i z treści tego przepisu wynika, że uprawnienia KRDP dotyczą wyłącznie okresów bieżącego roku, albowiem wprowadza on obowiązek składania ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych raz w roku w terminie do dnia 15 marca sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.
Niezależnie jednak od powyższych argumentów ( do których brak odniesienia
w zaskarżonych decyzjach), organ rozważyć powinien czy uprawnienia Krajowej Rady Doradców Podatkowych do kontrolowania wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia nie powstały z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2002r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe, a więc z dniem kiedy obowiązek ubezpieczenia możliwy był do zrealizowania przez podmioty mu podlegające.
W niniejszej sprawie organ nie poczynił żadnych ustaleń, rozstrzygając jednocześnie wszelkie wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku Aby zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich zarzutów stawianych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę. Tym samym stwierdzić należy, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Konsekwencją wydanego w niniejszej w sprawie wyroku jest wyeliminowanie
z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji Krajowej Rady Doradców
Podatkowych w sprawie skreślenia skarżącego z listy doradców podatkowych. Sąd
nie miał podstaw prawnych zobowiązania Krajowej Rady w wydanym wyroku do
usunięcia informacji o skreśleniu skarżącego W. S. z listy doradców podatkowych zamieszczonych na stronie internetowej i obwieszczeniu Ministra Finansów, jednakże na skutek uchylenia zaskarżonych uchwał Krajowa Rada Doradców Podatkowych zobowiązana jest do podjęcia takich właśnie działań, albowiem
w chwili obecnej brak jest podstaw do rozpowszechniania informacji o skreśleniu skarżącego z listy doradców podatkowych, gdyż obie decyzje o skreśleniu
skarżącego z listy doradców podatkowych wyeliminowane zostały z obrotu
prawnego. Ponieważ jednak wyrok uwzględniający skargę jest nieprawomocny i co do zasady nie wywołuje skutku w odniesieniu do zaskarżonych decyzji, Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Jest to rozstrzygnięcie na czas od wydania wyroku przez sąd I instancji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.. Jednocześnie w oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI