VI SA/Wa 751/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-09-29
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotnedziałalność pozarolniczatermin wniesienia odwołanianieważność decyzjiNFZprawo administracyjnepostępowanie odwoławcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Prezesa NFZ, ponieważ organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Skarga dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu działalności pozarolniczej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji. Powodem była okoliczność, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po upływie ustawowego terminu, co stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji, która stwierdzała, że skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej od stycznia 1999 roku. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej okresu od stycznia 2004 roku do grudnia 2004 roku, twierdząc, że w tym czasie nie prowadziła działalności. Sąd uznał skargę za zasadną, ale z innych powodów niż podniesione przez skarżącą. Kluczowym ustaleniem sądu było stwierdzenie, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Odpis decyzji organu I instancji skarżąca otrzymała 21 grudnia 2004 roku, a odwołanie nadała 29 grudnia 2004 roku w zagranicznym urzędzie pocztowym. Termin do wniesienia odwołania wynosił siedem dni od daty otrzymania decyzji, co oznaczało, że ostatnim dniem terminu był 28 grudnia 2004 roku. Nadanie odwołania w zagranicznym urzędzie pocztowym nie jest skuteczne dla zachowania terminu. Mimo wniesienia odwołania po terminie, organ odwoławczy rozpoznał je, co stanowiło rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ponieważ weryfikacji podlegała decyzja ostateczna. W związku z tym sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie, bez jego przywrócenia, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że warunkiem skuteczności odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania i ostateczność decyzji. Rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie przez organ odwoławczy jest wadą skutkującą nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2)

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.o.z. art. 109 § 5

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2)

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.o.z. art. 110

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

p.d.g. art. 7 § ustępów 2 i 3

Ustawa Prawo działalności gospodarczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie zostało wniesione po terminie. Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

Warunkiem skuteczności czynności prawnej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej odwołania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania i w konsekwencji ostateczność decyzji administracyjnej. Nawet nadanie odwołania w terminie, w jakimkolwiek urzędzie pocztowym za granicą nie ma wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Mimo wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, organ odwoławczy rozpoznał odwołanie. Stanowi to rażące naruszenie prawa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/.

Skład orzekający

Dorota Wdowiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu administracyjnym, w szczególności wnoszenia odwołań i skutków ich wniesienia po terminie, a także kwestii nadania odwołania za granicą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie kluczowe jest ustalenie terminu wniesienia odwołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Błąd w terminie odwołania: jak sąd unieważnił decyzję NFZ.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 751/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2005 roku sprawy ze skargi A. B. na Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że decyzja co do której stwierdzona została nieważność nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
VISA/Wa 751/05
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2005 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz.U.nr 210, poz.2135/, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 roku stwierdzającą, że A. M. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 1999 roku do nadal.
Prezes NFZ podzielił stanowisko organu I instancji i nie znalazł podstaw do jego zmiany. Podkreślił, że dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności zgodny z przepisami prawa, nie zaś zaprzestanie jej wykonywania np. wskutek zawieszenia działalności z uwagi na brak osiągania dochodów. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne szczególne przepisy. Podjęcie działalności gospodarczej może nastąpić po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców z zastrzeżeniem ustępów 2 i 3 art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej.
Od decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. M. wnosząc o jej uchylenie w części określającej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 2004 roku do dnia [...] grudnia 2004 roku. Podniosła, iż w roku 2004 nie prowadziła działalności pozarolniczej. Fakt ten zgłosiła w Urzędzie Skarbowym i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. [...] grudnia 2004 roku wyrejestrowana swoją działalność u Burmistrza w S..
W odpowiedzi na skargę Narodowy Fundusz Zdrowia wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, skarga jako zasadna podlega uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów aniżeli w niej zostały podniesione.
Warunkiem skuteczności czynności prawnej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej odwołania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania i w konsekwencji ostateczność decyzji administracyjnej. W pierwszej kolejności obowiązkiem organu odwoławczego jest więc zbadanie, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Powyższa reguła wynika wprost z art. 134 kpa.
Organ odwoławczy uchybił tej zasadzie.
A. M. odpis decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 roku otrzymała 21 grudnia 2004 roku, co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru. Odwołanie od tej decyzji nadała 29 grudnia 2004 roku w zagranicznym urzędzie pocztowym, co potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych koperta.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że dla zachowania terminu do wniesienia odwołania jest nadania odwołania w polskim urzędzie pocztowym. Nawet nadanie odwołania w terminie, w jakimkolwiek urzędzie pocztowym za granicą nie ma wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem już nadanie odwołania w zagranicznym urzędzie pocztowym miało miejsce z uchybieniem terminu. Ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był bowiem 28 grudnia 2004 roku.
W ocenie sądu, A. M. złożyła odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz.U. nr 210, poz. 2135/ odwołanie od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie siedmiu dni od daty otrzymania decyzji.
Mimo wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, organ odwoławczy rozpoznał odwołanie. Stanowi to rażące naruszenie prawa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/. Oznacza bowiem weryfikację decyzji ostatecznej w postępowaniu odwoławczym.
Wobec tego, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa jest w art. 156 § 1 kpa, sprawa została z urzędu skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI