VI SA/Wa 737/18

VI SA/Wa 737/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 824/19 - Wyrok NSA z 2022-10-11
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 164, art. 255 ust. 1 pkt 2 i ust. 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi W. z siedzibą w H., Belgia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
Urząd Patentowy RP zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2017 r. sprawy z wniosku [...] z siedzibą w H., Belgia, przeciwko [...]" z siedzibą w K., Litwa, o unieważnienie uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego [...] o numerze [...], na podstawie art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 15212 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm. – dalej: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił ww. wniosek.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu 29 lipca 2016 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] z siedzibą w H., Belgia (dalej: " wnioskodawca", "skarżący"), o unieważnienie uznania na terytorium Polski ochrony międzynarodowego znaku towarowego [...] o numerze [...] udzielonego na rzecz [...]" z siedzibą w K., Litwa (dalej: "uprawniony", "uczestnik postępowania"). Wnioskodawca podniósł, że uznanie ochrony spornego oznaczenia narusza art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Wnioskodawca wskazał na zakres współpracy między [...] reprezentowanej przez J. S. z wnioskodawcą, polegającą na dystrybucji olejów samochodowych na terenie byłych [...]. Ww. spółka została przejęta w 2007 r. przez [...] i zmieniła nazwę na [...], której prezesem został dotychczasowy partner handlowy wnioskodawcy. W związku z powyższym wnioskodawca wywiódł, że uprawniony z spornego znaku podmiot wiedział o marce wnioskodawcy oraz współpracy jego spółki matki w zakresie dystrybucji wyrobów opatrzonych znakiem [...]. Zdaniem wnioskodawcy, uprawniony rozszerzając ochronę znaku na teren Polski popadł w kolizję z marką przedsiębiorstwa, które łączyło grupę przedsiębiorstw i z którym wiele lat współpracował J. S..
Wnioskodawca wskazał ponadto, że uprawniony zaczął stosować dla swoich towarów opakowania niemal identyczne jak opakowania towarów należących do niego. Wskazał również, że celem zgłoszenia spornego znaku spornego nie było uzyskanie prawa wyłącznego lecz łatwiejsze wejście na rynek, z uwagi na tożsamość towarów do oznaczania których przeznaczone są znaki sporny i przeciwstawione [...] o numerze [...]oraz [...] o numerze [...], a także ze względu na fakt, że porównywane towary są identyczne i bardzo podobne, a znaki towarowe wykazują kolizyjne podobieństwo. W konsekwencji wnioskodawca uznał, że znak sporny został zgłoszony do ochrony przez uprawnionego w złej wierze. Podkreślił, że uprawniony z uwagi na powiązania personalne i współpracę gruby [...] z wnioskodawcą musiał wiedzieć, że oznaczenie [...] jest wykorzystywane w obrocie przez wnioskodawcę.
Uprawniony w piśmie z dnia 23 lutego 2017 r. wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku. Podniósł, że znak sporny i znaki przeciwstawione nie są do siebie podobne, w związku z czym brak jest ryzyka zaistnienia konfuzji oraz złej wiary. Wskazał ponadto, że w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy ocenie podlegają oznaczenia w postaci zarejestrowanej, a nie używanej na rynku.
Na rozprawie przez Urzędem Patentowym w dniu [...] kwietnia 2017 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Wnioskodawca podniósł, że sporny znak będzie wymawiany jako "[...]". Podkreślił, że w dacie zgłoszenia spornego znaku uprawniony był kontrolowany przez spółkę [...], która była wyłącznym dystrybutorem olei [...] i [...]. Stwierdził ponadto, że sporny znak to hybryda znaków [...] + [...]. Uprawniony natomiast podniósł, że fonetyczna wymowa nazwy znaku spornego powinna być dokonywana w odniesieniu do polskiego odbiorcy. Podkreślił, że w tym przypadku nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, ponieważ porównywane znaki nie są do siebie podobne, a nazwa [...] polskim odbiorcom będzie się kojarzyła przede wszystkim z olejem.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r. uprawniony w kontekście zarzutu działania w złej wierze podkreślił brak podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami i uznał zarzut ten za bezpodstawny.
Z kolei w piśmie z dnia 14 lipca 2017 r. wnioskodawca przedłożył opinię językoznawcy prof. J. B. na okoliczność rozumienia i możliwości pomylenia oznaczeń [...] i [...]. Dokonał ponownie porównania obu oznaczeń i wskazał, że wykazują znaczne podobieństwo, co powoduje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Podniósł również, że znak sporny jest używany w ten sam sposób co znak przeciwstawiony.
Odnosząc się do powyższego w piśmie z dnia 15 września 2017 r. uprawniony podważył opinie prof. B. i stwierdził, że jest to opinia strony. Podniósł, że przedmiotowe postępowanie dotyczy słownego znaku towarowego, a nie wyglądu opakowań (beczek), w których sprzedawane są towary oznaczane porównywanymi znakami. W ocenie uprawnionego produkty oznaczane znakiem spornym [...] to towary z branży chemicznej, zatem przeciętny polski konsument pierwszy człon spornego oznaczenia skojarzy z polskim słowem "chemia".
W piśmie z dnia 27 października 2017 r. wnioskodawca podtrzymał swoje dotychczasowe argumenty. Podniósł, że porównaniu powinny podlegać oznaczenia w formie faktycznie używanej w obrocie.
Na rozprawie w dniu [...] listopada 2017 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Uprawniony zarzucił, że wnioskodawca podzielił znak sporny na dwie części CHEMP oraz OIL, który to podział pomija literę "I" i jest całkowicie sztuczny, nieprzystający do zasad i natury języka polskiego. Jego zdaniem polski konsument naturalnie dokona podziału znaku na trzy sylaby: CHEM-PI-OIL. Wskazał, że zarówno opinia profesora B. jak i opinia rosyjskich lingwistów są nieadekwatne do przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie. Podniósł ponadto, że materiał dowodowy przedłożony przez wnioskodawcę do akt sprawy odnosi się do okoliczności, które nie dotyczą spornego słownego znaku CHEMPIOIL lub nie dotyczą uprawnionego lub też dotyczą kwestii niezwiązanych z przesłankami unieważnienia znaku towarowego.
Wskazaną na wstępie decyzją Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny CHEMPI0IL. W uzasadnieniu swojego stanowiska Urząd Patentowy wyjaśnił na wstępie, że zgodnie ze znowelizowanymi przepisami w sprawach wniosków o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, wnioskodawca nie musi legitymować się posiadaniem interesu prawnego. Zaś zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p., ustawowe warunki do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego lub topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym.
Następnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca podniósł zarzut udzielenia spornego prawa ochronnego z naruszeniem art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Wnioskodawca przeciwstawił znaku spornemu następujące znaki towarowe:
1. wspólnotowy znak towarowy CHAMPION o numerze [...], który jest przeznaczony do ochrony następujących towarów z klasy 4: produkty naftowe, głównie oleje, tłuszcze i smary przeznaczone do silników, stosowane w przemyśle i przemyśle stoczniowym;
2. międzynarodowy znak towarowy CHAMPION o numerze [...], który jest przeznaczony do oznaczania m.in. następujących towarów:
2.1. substancje i wyroby zapobiegające zamarzaniu z klasy 1;
2.2. środki do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania; mydła, oleje do płukania; wywabiacze plam; papier ścierny; płyny do czyszczenia szyb samochodowych z klasy 3;
2.3. oleje przemysłowe i tłuszcze; smary; mieszaniny pochłaniające kurz; paliwa ( w tym benzyna) oraz materiały oświetleniowe z klasy 4.
Znak sporny CHEMPIOIL o numerze [...] został przeznaczony do oznaczania następujących towarów:
1. produkty chemiczne stosowane w przemyśle, w szczególności chemiczne i fizyczne czynne dodatki do smarów, tłuszczów, olejów przemysłowych i silnikowych, olejów przekładniowych, sprężarkowych i hydraulicznych oraz dodatki do paliw, w szczególności do benzyny i oleju napędowego; dodatki do płynów chłodzących i płynów do spryskiwaczy; płyny hydrauliczne; płyny hamulcowe; kleje stosowane w przemyśle; filtry węglowe; separatory (produkty chemiczne, nieprzetworzone tworzywa sztuczne, substancje mineralne i roślinne), wkłady ceramiczne do separatorów z klasy 1;
2. preparaty myjące i czyszczące; preparaty do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania; preparaty do czyszczenia silników zabrudzonych olejem i innych obiektów przemysłowych; preparaty do czyszczenia przewodów paliwowych i układów wtryskowych w silnikach, w szczególności silników samochodowych; produkty do pielęgnacji samochodu, tj. środki myjąco-konserwujące, produkty do czyszczenia lakieru, środki konserwujące do lakieru w paście lub płynie; woski do lakieru; szampony; preparaty do czyszczenia urządzeń do mycia samochodów; preparaty w proszku i w płynie do wstępnego i właściwego czyszczenia wytwornic pary i myjek wysokociśnieniowych; środki hydrofobowe przeznaczone do urządzeń do mycia samochodów; preparaty do pielęgnacji powierzchni chromowanych; preparaty do czyszczenia tworzyw sztucznych; środki impregnujące i preparaty do czyszczenia składanych dachów w pojazdach; produkty do pielęgnacji tworzyw sztucznych; produkty do pielęgnacji tapicerki; produkty do czyszczenia felg; mydła z klasy 3;
3. smary, wyroby pochłaniające kurz, nawilżające i wiążące; paliwa (w tym benzyna); oleje i tłuszcze przemysłowe, w tym oleje silnikowe, przekładniowe, sprężarkowe i hydrauliczne; oleje i tłuszcze kontaktowe; niechemiczne dodatki do olejów, paliw, w szczególności do benzyny i oleju napędowego; niechemiczne dodatki do tłuszczów przemysłowych, olejów przemysłowych, olejów silnikowych, olejów przekładniowych, olejów sprężarkowych i olejów hydraulicznych z klasy 4.
Dokonując analizy porównawczej wykazów towarów znaku spornego i znaków przeciwstawionych organ stwierdził, że oznaczenia te są przeznaczone do oznaczania identycznych, podobnych oraz odmiennych towarów. Produkty chemiczne stosowane w przemyśle, w szczególności chemiczne i fizyczne czynne dodatki do smarów, tłuszczów, olejów przemysłowych, sprężarkowych i hydraulicznych oraz dodatki do paliw, w szczególności do benzyny i oleju napędowego do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny w klasie l zawierają w sobie oleje, w tym mogą zawierać oleje mineralne na bazie ropy naftowej. Zatem są one podobne do produktów naftowych do oznaczania których przeznaczony został znak przeciwstawiony [...] w klasie 4.
Organ wskazał, że dodatki do płynów chłodzących i płynów do spryskiwaczy z klasy 1, do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny, zawierają się w substancjach i wyrobach zapobiegających zamarzaniu z klasy 1 przeciwstawionego znaku [...]. Mogą one bowiem mieć ten sam cel jakim jest działanie przeciw zamarzaniu płynu. Dodatkowo płyny do spryskiwaczy z klasy 1 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny jest identyczny z płynem do czyszczenia szyb samochodowych z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony znak [...]. Płyny hydrauliczne z klasy 1 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są szerokim pojęciem zawierającym w sobie również płyny hamulcowe chronione również znakiem spornym. Zawierają one w sobie rafinowane oleje mineralne, które są produktami ropopochodnymi. Organ uznał zatem, że są to komplementarne produkty naftowe stosowane w przemyśle, do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony znak [...] w klasie 4. Podkreślił także, że ww. towary ze znaku przeciwstawionego same w sobie nie mają żadnego znaczenia i nie pełnią żadnej funkcji, dopiero w połączeniu z innymi produktami zaczynają pełnić cel w przemyśle (w przedmiotowej sprawie, głównie w przemyśle motoryzacyjnym). Wskazał, że towary do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony sprawiają, że płyny hydrauliczne i płyny hamulcowe do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny posiadają konkretne właściwości fizyczne i chemiczne.
Organ następnie stwierdził, że kleje stosowane w przemyśle z klasy 1 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny nie są podobne do żadnych towarów, do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Żaden z towarów do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione nie ma bowiem takiego zastosowania jak klejenie (łączenie różnych elementów, powierzchni w sposób trwały). Podkreślił, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy kleje nie są pochodnymi ropy naftowej. Nie można zatem uznać podobieństwa, czy komplementarności klejów wobec produktów naftowych.
Zdaniem organu, także filtry węglowe z klasy 1 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny nie są podobne do towarów do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Filtry węglowe znajdują szerokie zastosowanie w dziedzinie uzdatniania wody. Węgiel aktywny wykorzystuje się zarówno w rozwiązaniach domowych oraz w przemysłowych (np. w urządzeniach klimatyzacyjnych). Ponadto filtry węglowe usuwają chlor i jego pochodne, związki organiczne oraz metale ciężkie. Filtry węglowe stanowią także rodzaj filtra akwarystycznego, w którym wkład filtracyjny stanowi węgiel aktywny. Żaden z towarów do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione nie ma takiego zastosowania i przeznaczenia jakim jest oczyszczanie powietrza czy wody. Separatory (produkty chemiczne, nieprzetworzone tworzywa sztuczne, substancje mineralne i roślinne) z klasy 1 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są to, wg internetowej encyklopedii PWN, urządzenia do wydzielania z niejednorodnej mieszaniny jednego lub więcej składników. Natomiast wg. wikipedia.pl separator to oddzielacz służący do rozdzielania większej całości na części składowe. Istnieją następujące rodzaje separatorów: magnetyczne, informatyczne, dziesiętne i stosowane w kanalizacji. W nawiązaniu do powyższego organ uznał, że separatory do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny dotyczą separatorów stosowanych w kanalizacji. Takie separatory ze względu na oczyszczane substancje dzielą się na separatory substancji ropopochodnych, separatory skrobi i separatory tłuszczów.
W ocenie organu separatory (produkty chemiczne, nieprzetworzone tworzywa sztuczne, substancje mineralne i roślinne) nie są podobne do żadnego z towarów do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Podobieństwa tego nie można wysnuć tylko i wyłącznie z okoliczności, że towary te mogą służyć do oczyszczania kanalizacji z produktów ropy naftowej. W ich skład nie wchodzą bowiem produkty naftowe. Ponadto żaden z towarów do ochrony których przeznaczone są znaki przeciwstawione nie jest stosowany do separowania jednych substancji od innych. Wkłady ceramiczne do separatorów z klasy 1 do oznaczania których przeznaczony został znak sporny, jako produkty komplementarne do separatorów omówionych powyżej, również nie są podobne do towarów do oznaczania których przeznaczone zostały znaki przeciwstawione. Jak wskazano powyżej towary te mają inny cel i funkcje.
Zdaniem organu, preparaty myjące i czyszczące; preparaty do czyszczenia silników zabrudzonych olejem i innych obiektów przemysłowych; preparaty do czyszczenia przewodów paliwowych i układów wtryskowych w silnikach, w szczególności silników samochodowych; produkty do pielęgnacji samochodu, tj. środki myjąco-konserwujące, produkty do czyszczenia lakieru, środki konserwujące do lakieru w paście lub płynie; woski do lakieru; szampony do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny w klasie 3 są identyczne ze środkami do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony znak [...]. Mają one ten sam cel jakim jest utrzymanie w czystości danego przedmiotu/towaru. Preparaty do czyszczenia urządzeń do mycia samochodów oraz preparaty w proszku i w płynie do wstępnego i właściwego czyszczenia wytwornic pary i myjek wysokociśnieniowych oraz preparaty do czyszczenia tworzyw sztucznych, preparaty do czyszczenia składanych dachów w pojazdach i produkty do czyszczenia felg z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny zawierają się w ogólnym pojęciu środków do czyszczenia z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony [...]. Zatem są to towary identyczne. Środki hydrofobowe przeznaczone do urządzeń do mycia samochodów i środki impregnujące do czyszczenia składanych dachów w pojazdach z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są to środki o właściwościach odpychających wodę. Zdaniem organu jest to rodzaj środków przeznaczonych do mycia. Zatem towary te zawierają się w ogólnym pojęciu środków do czyszczenia do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony [...] w klasie 3, zatem są identyczne.
Organ wskazał także, że preparaty do pielęgnacji powierzchni chromowanych z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są podobne do środków do czyszczenia do oznaczania których przeznaczony został znak przeciwstawiony [...] z klasy 3 z uwagi na to, że również służą utrzymaniu czystości, czyli mają to samo przeznaczenie. Ponadto mogą one w sobie zawierać składniki czyszczące.
W ocenie organu, produkty do pielęgnacji tworzyw sztucznych i produkty do pielęgnacji tapicerki z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są podobne do środków do czyszczenia z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony został przeciwstawiony znak [...]. Organ zauważył, że środki do czyszczenia bardzo często w swoim składzie zawierają substancje pielęgnujące. Zatem mają one na celu zarówno utrzymanie danej powierzchni w czystości, jak i jej pielęgnowanie. Także mydła z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony został znak sporny są identyczne z mydłami z klasy 3 do oznaczania których został przeznaczony znak przeciwstawiony [..], podobnie jak smary z klasy 4 do oznaczania których został przeznaczony znak sporny są identyczne ze smarami z klasy 4 do oznaczania których zostały przeznaczone znaki przeciwstawione [...] i [...].
Organ ustalił, że wyroby pochłaniające kurz z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony został znak sporny są identyczne z mieszaninami pochłaniającymi kurz z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony znak [...]. Wyroby nawilżające z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są podobne do środków do czyszczenia z klasy 3 do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony [...]. Środki do czyszczenia bowiem mogą mieć również właściwości nawilżające, zatem posiadają one ten sam cel i zastosowanie.
Organ stwierdził także, że wyroby wiążące z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony został znak sporny nie są podobne do żadnych towarów do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Za błędne uznał twierdzenia wnioskodawcy, że są one podobne do produktów wnioskodawcy z uwagi na to, że są to różnorodne oleje i smary (karta 124). Wyroby wiążące bowiem to tworzywa, które rozdrobnione na pył i zarobione wodą dają plastyczny zaczyn łatwo formujący się i wiążący po pewnym czasie oraz twardniejący na powietrzu lub w wodzie, a jako takie nie są nie są olejami ani smarami.
Zdaniem organu, paliwa (w tym benzyna) z klasy 4 do oznaczania których został przeznaczony znak sporny są identyczne z paliwami (w tym benzyna) z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony został znak przeciwstawiony [...]. Oleje i tłuszcze przemysłowe, w tym oleje silnikowe, przekładniowe, sprężarkowe i hydrauliczne oraz oleje i tłuszcze kontaktowe z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny zawierają się w ogólnym pojęciu olejów przemysłowych i tłuszczy z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony został znak przeciwstawiony [...] Są to zatem towary identyczne.
Odnośnie niechemicznych dodatków do olejów, paliw, w szczególności do benzyny i oleju napędowego oraz niechemicznych dodatków do tłuszczów przemysłowych, olejów przemysłowych, olejów silnikowych, olejów przekładniowych, olejów sprężarkowych i olejów hydraulicznych z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są zdaniem organu komplementarne względem produktów naftowych, głównie olejów, tłuszcz i smarów przeznaczonych do silników, stosowanych w przemyśle i przemyśle stoczniowym z klasy 4 do oznaczania których przeznaczony został przeciwstawiony znak [...]. Same bowiem w znaku spornym nie pełnią żadnych funkcji, dopiero w połączeniu z innym towarem/produktem mają określone znaczenie i zastosowanie.
Następnie dokonując oceny podobieństwa ww. znaków towarowych organ wskazał, że oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Zatem organ dokonał zbiorczego porównania znaku spornego do obu znaków przeciwstawionych.
Organ ustalił, że przeciwstawiony unijny znak towarowy [...] jest znakiem słownym składającym się z jednego wyrazu CHAMPION.
Przeciwstawiony międzynarodowy znak towarowy [...] jest znakiem słowno-graficznym składającym się z białego napisu CHAMPION umieszczonego na czerwonym tle. Jest on chroniony w następującej postaci: CHAMPION.
Sporny międzynarodowy znak towarowy [...] jest znakiem słownym składającym się z jednego wyrazu CHEMPIOIL.
Analizując podobieństwo wskazanych powyżej oznaczeń organ uznał, że w warstwie wizualnej znaki te nie są do siebie podobne. Znak przeciwstawiony [...] jest znakiem słowno-graficznym, lecz jego grafika sprowadza się jedynie do zastosowania tła na którym umieszczone zostało słowo CHAMPION. W ocenie organu, chociaż wszystkie porównywane oznaczenia zaczynają się identycznymi dwiema pierwszymi literami "CH" oraz kolejno czwartą, piątą, szóstą i siódmą identycznymi "MPIO", to jednak zbyt mało aby uznać podobieństwo porównywanych oznaczeń w tej warstwie. Znaki te zawierają odmienne litery trzecie tj. "A" w znakach przeciwstawionych oraz "E" w znaku spornym, a także odmienne ostatnie litery tj. "N" w znakach przeciwstawionych oraz "IL" w znaku spornym. Znaki te zawierają inną ilość liter (8 znaki przeciwstawione i 9 w znaku spornym), co powoduje, że "optycznie" mają one inną długość i zawierają inną powierzchnię znaku towarowego. Zatem wskazane powyżej podobieństwa polegające na użyciu w znaku tych samych niektórych liter jest niewystarczające aby uznać, że znaki te są do siebie podobne. W ocenie organu nie można bowiem wnioskować o podobieństwie znaków towarowych wyłącznie na podstawie analitycznego zestawienia poszczególnych liter i sylab, w całkowitym oderwaniu od ogólnego kontekstu, a zwłaszcza brzmienia porównywanych słownych znaków towarowych.
Zdaniem organu, w warstwie fonetycznej znak sporny i znaki przeciwstawione także wywołują odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach. Znaki te przez polskich odbiorców mogą być wymawiane w dwojaki sposób: zgodnie z zapisem fonetycznym lub zgodnie z wymową angielską (przez polskich odbiorców znających język angielski). Polscy odbiorcy znający język angielski znak sporny wymówią "KEMPIOIL" zaś znaki przeciwstawione "CZEMPION", w związku z czym nie można uznać aby znaki te były podobne w warstwie fonetycznej. Znak sporny i znaki przeciwstawione składają się ze słów nienależących do języka polskiego, jednocześnie znak sporny jest znakiem nieposiadającym znaczenia również w innych językach, jest on zatem oznaczeniem fantazyjnym dla polskich odbiorców, nie mającym znaczenia semantycznego. Słowo CHAMPION znajdujące się w znakach przeciwstawionych pochodzi z języka angielskiego i oznacza w języku polskim "mistrz". Słowo to również funkcjonuje samodzielnie w języku polskim zamiennie ze słowami "mistrz" czy "zwycięzca". Słowo CHEMPIOIL tworzące znak sporny może co najwyżej dla pewnej grupy odbiorców znających język angielski budzić skojarzenia z chemią (z uwagi na element słowny CHEM i jego związek ze słowem chemistry oznaczającym w języku polskim: chemia) i olejami lub ropą naftową (z uwagi na element słowny OIL oznaczający w języku polskim - olej, ropa naftowa). W związku z tym, że znak sporny jest oznaczeniem fantazyjnym, a znaki przeciwstawione składają się zarówno ze słów opisowych jak i słowa fantazyjnego, w ocenie organu nie jest jednocześnie możliwe dokonanie, zgodnie z przyjętymi zasadami, porównania tych oznaczeń w warstwie znaczeniowej.
Zdaniem organu porównywane znaki towarowe oceniane jako całość nie są do siebie podobne w warstwach wizualnej i fonetycznej i wywierają odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach. W związku z tym nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym, tym bardziej, że w nabywcy towarów sygnowanych porównywanymi znakami są dobrze poinformowani i uważni, tj. kierowcy, osoby zajmujące się prowadzeniem usług związanych z czyszczeniem pojazdów, sprzedawcy i dystrybutorzy szeroko rozumianych produktów naftowych i olejów przemysłowych, pracownicy stacji paliw oraz osoby związane z tzw. przemysłem ciężkim, a także pewna grupa ogółu polskich konsumentów. Wszystkie te osoby mają zwiększony poziom uwagi w zakresie ww. towarów z uwagi na pracę jaką wykonują. Organ ponadto wskazał, że towary oznaczone porównywanymi znakami można nabyć w tych samych punktach sprzedaży tj. na stacjach benzynowych, stacjach obsługi pojazdów, super i hipermarketach. Obiorcy tych towarów w większości mają wiedzę na ich temat, zaś mała grupa zwykłych konsumentów, z uwagi na specyfikę towarów jest skłonna do szukania i brania pod uwagę porad specjalisty. Zakupy towarów oznaczanych porównywanymi znakami są często poprzedzone wnikliwą analizą ich składu i właściwości, w związku z czym nie zachodzi w tym przypadku ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
W świetle powyższego Urząd Patentowy RP stwierdził brak podstaw do unieważnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego CHEMPIOIL o numerze [...] w oparciu o zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Niezasadny w ocenie organu okazał się także zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak z naruszeniem art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., gdyż z akt sprawy nie wynika, aby podmiot wnoszący o unieważnienie spornego prawa ochronnego przedstawił dowody na poparcie swych twierdzeń, które by świadczyły przy ocenie całokształtu okoliczności sprawy o zasadności zarzutu złej wiary. Sam fakt oznaczania porównywanymi znakami podobnych i identycznych towarów również nie jest wystarczającą przesłanką do uznania złej wiary, zaś ocenie podlega znak w formie zarejestrowanej, a nie faktycznie wykorzystywanej w obrocie.
Na powyższą decyzję [...]z siedzibą w H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p polegające na jego wadliwej wykładni i zastosowaniu poprzez:
a. błędne rozumienie przedmiotu tego przepisu i utożsamienie go z podobieństwem oznaczeń, a nie zachowaniem i intencją zgłaszającego;
b. uznanie, że przy dokonywaniu oceny złej wiary bada się postać znaku zarejestrowanego w rejestrze, a nie wszystkie okoliczności sprawy;
c. uznanie, że dla jego zastosowania konieczne jest występowanie tzw. konfuzyjnego podobieństwa pomiędzy oznaczeniami,
2. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. polegające na jego wadliwej wykładni i zastosowaniu poprzez:
a. wadliwe rozumienie oceny ogólnego wrażenia wywieranego na przeciętnym odbiorcy przez porównywane znaki towarowe i dokonywaniu oceny ich wybranych elementów z pominięciem pozostałych;
b. przyjęciu, że dla oceny podobieństwa oznaczeń w płaszczyźnie wizualnej bada się ich brzmienie;
c. przyjęciu wadliwego modelu przeciętego odbiorcy, w związku z przyznaniem mu szczególnie wysokiego poziomu uwagi i wiedzy;
d. uznaniu, że tożsamość kanałów dystrybucji w postaci stacji benzynowych, super i hipermarketów nie wpływa na istnienie ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa polegające na błędnej ocenie całokształtu materiału dowodowego poprzez:
a) ustalenie, że ze względu na brak stwierdzenia podobieństwa prowadzącego do wystąpienia możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd nie może występować zła wiara po stronie zgłaszającego;
b) pomięcie charakteru i specyfiki powiązań pomiędzy stronami postępowania i stwierdzenie, że te powiązania nie miały znaczenia;
c) poprzez brak dokonania oceny całokształtu okoliczności towarzyszących zgłoszeniu spornego znaku towarowego świadczących o złej wierze uczestnika postępowania w zgłoszeniu spornego znaku towarowego, zwłaszcza poprzez pominięcie: faktu dystrybucji olejów CHAMPION przez uczestnika postępowania przed zgłoszeniem spornego znaku, wykorzystywania spółki o nazwie zawierającej oznaczenie CHAMPION do dystrybucji olejów samochodowych CHEMPIOIL, sposobu w jaki był używany sporny znak w obrocie przez uczestnika postępowania i wynikający z tego brak ustalenia złej wiary;
d) brak ustalenia skojarzeń jakie rodzą znaki towarowego CHAMPION i CHEMPIOIL;
e) uznanie, że porównywane znaki towarowe nie są podobne do siebie w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., podczas gdy stopień ich podobieństwa wywołuje między nimi ryzyko kontuzji;
f) uznanie, że pomiędzy porównywanymi znakami nie występuje podobieństwo na żadnej z płaszczyzn;
g) uznanie, że polscy odbiorcy wymówią znak towarowy CHEMPIOIL jako KEMPIOIL;
h) stwierdzenie, że ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji są tożsame z ustaleniami dokonanymi przez Sąd UE w wyroku z dnia 28 września 2016r, (sygn. T-34/15) oraz przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 5 października 2017r. (sygn. akt C-437/16);
i) stwierdzenie, że złożona do akt sprawy opinia Prof dr. hab. B. odnosi się do nazwy uczestnika postępowania [...].;
j) pominięcie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy dotyczącego funkcjonowania słowa CHAMPION na polskim rynku,
2. art. 107 §3 kpa polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji poprzez:
a) brak wyjaśnienia w jaki sposób stan faktyczny, na którym zostało oparte orzecznictwo wspólnotowe przedstawione przez Skarżącego, jest odmienny od stanu faktycznego niniejszej sprawy i z jakiego względu wpływa to na fakt, że wykładnia prawa tam zawarta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zwłaszcza wobec oparcia stanowiska organu na licznym orzecznictwie wydanym w różnych stanach faktycznych;
b) zaniechanie wskazania materiału dowodowego świadczącego o tym, że znak towarowy CHEMPIOIL będzie wymawiany jako KEMPIOIL;
c) zaniechanie przedstawienia sposobu oceny ogólnego wrażenia wywieranego przez porównywane znaki towarowe, wobec zawarcia w uzasadnieniu decyzji wyłącznie wywodów dotyczących analizy poszczególnych elementów znaków towarowych;
d) zaniechanie przedstawienia uzasadnienia pominięcia materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu zarzuty skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania, [...]" z siedzibą w K., Litwa, pismem z dnia 21 września 2018 r. również wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. oddalającą wniosek skarżącej spółki o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy "CHEMPIOIL" nr [...], udzielonego na rzecz [...]" z siedzibą w K., Litwa, Urząd Patentowy RP nie naruszył przepisów prawa, w tym w szczególności przepisów art. 131 ust. 2 pkt 1 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, jak również nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w tym przede wszystkim art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów strony skarżącej, należy uznać w pierwszej kolejności, że niezasadny jest zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej.
W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
W świetle przytoczonego wyżej art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.
O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji (praw ochronnych) rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu, a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07).
Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym, a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).
Tak więc, w braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Innymi słowy, we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów i (lub) usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).
W tej sytuacji, na gruncie rozpatrywanej sprawy, Urząd Patentowy RP zobowiązany był ocenić w toku postępowania nie tylko kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, ale również rozważyć problem podobieństwa towarów i usług. Ponadto organ ten powinien zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka konfuzji. Przy czym, przeprowadzając porównanie znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi, w pierwszej kolejności ocenie powinno zostać poddane podobieństwo lub identyczność towarów (usług), do oznaczania których służą te znaki. Dopiero bowiem przesądzenie o podobieństwie, bądź też jednorodzajowości towarów oraz usług, implikowało konieczność dokonania porównania samych oznaczeń.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP prawidłowo rozstrzygnął o podobieństwie towarów, albowiem w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że porównywane znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania identycznych, podobnych, a także innych towarów.
Dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji administracyjnej w zakresie oceny podobieństwa porównywanych oznaczeń, należy wskazać, że niewątpliwie przedmiotem oceny - na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - jest określony znak, jako integralna całość, co jest uzasadnione percepcją przeciętnego konsumenta, który zwykle postrzega znak towarowy jako całość i nie bada jego różnych elementów. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, powyższe założenie nie oznacza zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku.
Warto także zauważyć, że w orzecznictwie wspólnotowym wskazuje się, iż w toku oceny podobieństwa szczególne znaczenie mają elementy, które są jednocześnie odróżniające i dominujące. Zakodowany w pamięci przeciętnego konsumenta całościowy obraz znaku jest bowiem niedoskonały i stanowi odbicie tych elementów znaku, które zostały przez niego zapamiętane. Łatwiej zapamiętywane przez konsumentów - często nieświadomie - są właśnie elementy dominujące i odróżniające znaku (tak również: J. Dudzik, M. Mazurek /w:/ Własność przemysłowa, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z komentarzami, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2008, s. 538 i cyt. tam wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 1 marca 2005 r., wydany w sprawie T-185/03 Fusco vs. Urząd w Alicante, Zbiór Orzecznictwa z 2005 r., s. II-715, pkt 46).
Rozpatrując prawidłowość dokonanej przez organ oceny podobieństwa znaków towarowych, tj. spornego znaku towarowego "CHEMPIOIL" oraz przeciwstawionych znaków towarowych "CHAMPION", zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz skarżącej spółki, należy - zdaniem Sądu - podzielić stanowisko Urzędu Patentowego RP i uznać, że omawiane znaki towarowe są odmienne na dwóch płaszczyznach porównywania, tj. w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej, jak i pozostają neutralne w warstwie znaczeniowej.
Zdaniem Skarżącego, organ sformułował niewłaściwy wniosek o braku podobieństwa spornych oznaczeń oraz odmiennym ogólnym wrażeniu jakie porównywane znaki wywołują na odbiorcach. Starając się wykazać niewłaściwą ocenę dokonaną przez organ w powyższym zakresie, Skarżący przywołał wyrok TSUE z dnia 28 września 2016 r. (sygn. akt: T-34/15) oraz TSUE z dnia 5 października 2017 r. (sygn. akt: C-437/16). Trybunał w powyższych sprawach orzekł o odmienności znaków w warstwie koncepcyjnej, które mogą neutralizować podobieństwa fonetyczne i wizualne, a w konsekwencji o braku ogólnego podobieństwa znaków CHEMPION oraz CHEMPIOIL. Sąd unijny orzekał jednak w innych okolicznościach sprawy, nie uwzględniając uwarunkowań rynku polskiego. Biorąc pod uwagę fakt, że nabywcami towarów sygnowanych spornymi znakami będą polscy nabywcy, Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił, że podobieństwo w warstwie koncepcyjnej nie istnieje. Jest to spowodowane m.in. powszechnością występowania słowa "Champion" w różnych dziedzinach życia codziennego, gdyż polska transkrypcja tego słowa - "czempion" oznacza: "mistrza" lub "lidera", natomiast wyraz "Chempioil" nie posiada żadnego znaczenia w języku polskim. Stanowi ono określenie fantazyjne, którego poszczególne części mogą być kojarzone przez konsumentów na rynku polskim przez osoby znające język angielski przede wszystkim z wyrazami "chemia" lub "olej". Jednocześnie fakt, że niektóre wnioski dotyczące braku podobieństwa porównywanych znaków pozostają tożsame z wnioskami zaprezentowanymi przez TSUE w ww. wyrokach w sprawach T-34/15 oraz C-437/16 nie oznacza, że podobieństwo tych znaków w sferze koncepcyjnej nie zostało przez Urząd Patentowy RP w należytym stopniu zbadane.
Odnosząc się z kolei do dokonanych przez ww. organ ustaleń dotyczących braku podobieństwa porównywanych znaków w warstwie wizualnej oraz fonetycznej - w ocenie Sądu - dokonując analizy porównawczej wskazanych powyżej znaków towarowych organ słusznie uznał, że porównywane znaki towarowe nie posiadają takiego wspólnego elementu słownego, któremu można by przypisać dystynktywny lub dominujący charakter. W konsekwencji, organ zasadnie podkreślił, dokonując stosownej analizy na gruncie wizualnym, że znaki różnią się ilością liter, samogłoską w pierwszej sylabie A-E, oraz zakończeniem znaku N-IL. Oceny tej nie zmienia fakt, że jeden ze znaków przeciwstawionych jest znakiem słowno-graficznym z czerwonym tłem, na którym umiejscowione są białe litery, gdyż grafika nie odgrywa w tym przypadku istotnej roli, jako element dystynktywny lub dominujący.
Także w warstwie fonetycznej widoczne są istotne różnice między porównywanymi znakami, gdyż oznaczenia te mogą być różnie wymawiane przez polskiego konsumenta, w zależności od znajomości j. angielskiego. Nie są przekonujące - w ocenie Sądu - twierdzenia Skarżącego, że polscy odbiorcy wymówią znak CHEMPIOIL jako: "CZEMPIOŁ", w związku transliteracją znaku dokonaną we wniosku o rejestrację znaku na terytorium Federacji Rosyjskiej. Nie można bowiem w żaden sposób wykluczyć angielskiej wymowy znaku CHEMPIOIL, w związku z niektórymi jego elementami, których pochodzenie bezpośrednio wskazuje na język angielski, jak słowo "OIL", lub też pierwszy element znaku "CHEM", który może sugerować skrót od słowa: chemistry/chemia. Z uwagi na powyższe, w szczególności różne brzmienie pierwszej samogłoski, oraz odmienną ilość sylab i różne zakończenia użytych w porównywanych znakach towarowych wyrazów, znaki te zostały prawidłowo uznane przez organ z niepodobne fonetycznie.
Podsumowują można stwierdzić, ze w rozpoznawanej sprawie organ dokonał oceny braku podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń na gruncie wizualnym, fonetycznym oraz koncepcyjnym, z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie zasad, jak również swoje stanowisko uzasadnił w przekonujący dla Sądu sposób.
Skarżący zarzucił także, że organ przyjął wadliwy model przeciętnego odbiorcy, co wpłynęło na ocenę ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd, gdyż na ocenę ryzyka ma istotny wpływ tożsamość kanałów dystrybucji konkurencyjnych towarów oznaczonych spornymi znakami towarowymi.
Odnosząc się do tego zarzutu należy zauważyć, że niezależnie od ustaleń organu dotyczącego modelu przeciętnego odbiorcy, ryzyko wprowadzenia w błąd nie zachodzi w sytuacji, gdy znaki są niepodobne. Ewentualny błąd organu w ocenie poziomu uwagi relewantnego odbiorcy nie mógł mieć zatem istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przy dokonywaniu oceny podobieństwa znaków z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy (dobrze poinformowanego, rozsądnie spostrzegawczego i w miarę ostrożnego), należy uwzględniać nie tylko to, że taka osoba rzadko ma możliwość bezpośredniego porównania znaków i zachowuje w pamięci jedynie ich niedoskonały obraz, ale również fakt, że ocena dokonywana z punktu widzenia takiego odbiorcy, powinna uwzględniać stopień uwagi, jaki poświęca się poszczególnym kategoriom towarów lub usług.
W niniejszej sprawie, mając na uwadze rodzaje towarów których tożsamość lub podobieństwo nie jest sporne, należy przyjąć, że krąg odbiorców tych towarów obejmuje nie tylko profesjonalistów – przedsiębiorców, mechaników lub innego rodzaju specjalistów, ale także odbiorców kupujących określone towary dla siebie, co sugerowałoby zastosowanie surowszych kryteriów oceny podobieństwa znaków i ich przeznaczenia. Jednakże w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na charakter i przeznaczenie ww. towarów przykładowo olejów silnikowych, uznać należy, że przeciętnym konsumentem nie jest osoba bezkrytyczna, niezorientowana w rynku produktów których poszukuje, niedbająca o własne interesy, a więc dokonująca zakupu bez zastanowienia i rozeznania na ten temat. W ocenie Sądu, towary oferowane przez występujące w niniejszym sporze firmy nie zaspokajają stricte codziennych, standardowych potrzeb konsumentów. Decyzja o wyborze konkretnego produktu np. oleju silnikowego lub filtra, z uwagi na konsekwencje pomyłki, jest bez wątpienia podejmowana z większą starannością i namysłem, niż decyzja o zakupie towaru codziennego użytku.
Mając powyższe na względzie, należy - zdaniem Sądu - uznać prawidłowość stanowiska Urzędu Patentowego RP, który z uwagi na brak podobieństwa samych porównywanych oznaczeń, a także z uwagi na model odbiorcy usług, do oznaczania których przeznaczone zostały owe znaki towarowe, przyjął w niniejszej sprawie, iż nie istnieje ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia towarów.
Na odmienną ocenę, co do braku możliwości wprowadzenia uważnego odbiorcy w błąd, nie mógł wpłynąć materiał dowodowy przedłożony przez Skarżącego dotyczący m.in. postaci znaku towarowego, w jakiej aktualnie uprawniony oferuje swoje towary na rynku. W ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że stwierdzony brak podobieństwa pomiędzy spornym znakiem towarowym i znakami przeciwstawionymi rzutuje bezpośrednio na brak ryzyka wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd, a ponadto wspomniane wyżej dokumenty, załączone przez stronę skarżącą do akt sprawy, nie dotyczą porównywanych znaków towarowych w takiej postaci, w jakiej są one zgłoszone (chronione) w Urzędzie Patentowym RP lecz w postaci używanej w obrocie.
Jak wynika z art. 255 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p., Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy o unieważnienie uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Podniesiony zarzut nie mógł więc stanowić podstawy wniosku o unieważnienie uznania na terytorium Polski ochrony międzynarodowego znaku towarowego, zwłaszcza że nie był przedmiotem rozpoznania na etapie postępowania przed Urzędem Patentowym.
W świetle powyższego, organ prawidłowo - zdaniem Sądu - uznał brak podstaw do przyjęcia tezy, iż udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Organ dokonał prawidłowej oceny podobieństwa w aspekcie elementów zarówno słownych, jak i graficznych znaku spornego oraz przeciwstawionych znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, pamiętając przy tym, że przy ocenie podobieństwa konfuzyjnego organ nie powinien ograniczać się do uwzględnienia wyłącznie jednego ze składników znaku złożonego i porównania z innym znakiem. Wręcz przeciwnie, takie porównanie ma przeprowadzić, badając znaki w ich całościowym ujęciu. Takiego całościowego porównania w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP dokonał, uznając że porównywane znaki wywierają odmienne wrażenie, a zatem ze swoich obowiązków ustawowych wywiązał się prawidłowo. Jednocześnie okoliczność braku akceptacji takiej oceny przez Skarżącego nie może świadczyć o naruszeniu przez organ ww. przepisu prawa materialnego.
Skarżący zarzucił ponadto błędną wykładnię art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. argumentując zasadniczo, że stwierdzenie istnienia złej wiary nie jest uzależnione od stopnia podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi.
Ustosunkowując się do kwestii zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze warto zauważyć, że zarówno w świetle stanowiska doktryny, jak i orzecznictwa sądów zarówno krajowych, jak i wspólnotowych (unijnych), przyjmuje się, że sama okoliczność, że zgłaszający wiedział lub powinien wiedzieć, że osobie trzeciej przysługuje prawo lub że osoba trzecia używa oznaczenia identycznego lub podobnego dla towaru (usługi) identycznego lub podobnego do oznaczenia zgłoszonego do rejestracji, nie jest jeszcze wystarczające, by stwierdzić istnienie złej wiary zgłaszającego. Z tego względu, aby dokonać oceny istnienia złej wiary, należy wziąć pod uwagę również zamiar zgłaszającego w chwili dokonywania zgłoszenia do rejestracji (tak: m.in. K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ System Prawa Prywatnego, Prawo własności przemysłowej, Tom 14B, pod red. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck/Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, s. 621 i powołana tam literatura).
Należy także zauważyć, że ze względu na istotny dla bezpieczeństwa obrotu skutek prawny, dobra bądź zła wiara winna być oceniana na dzień zgłoszenia znaku do ochrony, nie zaś przesunięta na bliżej nieoznaczony czas.
Trafność tego stanowiska znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1011/09, wyraźnie wskazał, że brak przesłanek do rejestracji znaku towarowego należy ocenić na dzień jego zgłoszenia, co odnosi się także do zarzutu zgłoszenia do ochrony znaku w złej wierze. Tym niemniej, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie ma przeszkód, aby takie intencje zgłaszającego na dzień zgłoszenia znaku do ochrony wyprowadzać z faktów, jakie miały miejsce już po zgłoszeniu do ochrony znaku towarowego. I tak, ustalenie, że zgłaszający zarejestrował jako znak towarowy oznaczenie bez zamiaru używania go, wyłącznie po to, aby uniemożliwić osobie trzeciej wejście na rynek, możliwe jest bowiem poprzez ocenę zachowania uprawnionego już po dokonaniu rejestracji, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 28 września 2011 r., II GSK 885/10).
Należy podkreślić, że powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie unijnym. Przykładowo Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 11 czerwca 2009 r., wydanym w sprawie C-529/07, Chocoladefabriken Lindt & Sprüngli AG przeciwko Franz Hauswirth GmbH, stwierdził, że zamiar zgłaszającego w odnośnej chwili jest elementem subiektywnym, który powinien być stwierdzany poprzez odniesienie do obiektywnych okoliczności danej sprawy. Tak więc zamiar uniemożliwienia osobie trzeciej wprowadzania do obrotu towaru może w pewnych okolicznościach stanowić o złej wierze zgłaszającego. Tak jest zwłaszcza w przypadku, gdy okazuje się później, że zgłaszający zarejestrował, jako znak towarowy oznaczenie bez zamiaru używania go wyłącznie po to, by uniemożliwić osobie trzeciej wejście na rynek. W takim przypadku, jak stwierdził ETS, znak towarowy nie spełnia bowiem podstawowej funkcji polegającej na zagwarantowaniu konsumentowi czy końcowemu użytkownikowi tożsamości pochodzenia danego towaru lub usługi, co umożliwia mu - bez ryzyka wprowadzenia w błąd - odróżnienie tego towaru lub usługi od towarów i usług mających inne pochodzenie (Trybunał Sprawiedliwości WE przywołał również wyrok ETS z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C-456/01 P i C-457/01 P, Henkel przeciwko OHIM, Rec. s. I-5089, pkt 48).
Mając powyższe na względzie, należy uznać, że sama świadomość uczestnika postępowania (vide: spółki uprawnionej z prawa ochronnego udzielonego na sporny znak, a konkretnie jej prezesa J. S.), że osobie trzeciej (Skarżacemu) przysługuje prawo lub, że osoba trzecia używa oznaczenia identycznego lub podobnego dla towaru (usługi) identycznego lub podobnego do oznaczenia zgłoszonego do rejestracji (ochrony), nie jest jeszcze wystarczające, by stwierdzić istnienie złej wiary zgłaszającego. Jego działanie być może powinno być surowo ocenianie w ramach badania przesłanki naruszenia zasad uczciwej konkurencji, czy też ocenione jako działanie z naruszeniem tzw. "dobrych obyczajów kupieckich". Niemniej działanie takie, zdaniem Sądu, samo w sobie nie musi świadczyć jeszcze o złej wierze zgłaszającego znak towarowy do ochrony, skoro ocena całokształtu zachowania zgłaszającego znak towarowy (uprawnionego do spornego znaku) nie świadczy o zgłoszeniu znaku w innym celu, niż używanie danego oznaczenia w obrocie.
Zgodnie z orzecznictwem sądów przyjmuje się, że zła wiara może wystąpić w przypadku zgłoszenia znaku podobnego w stopniu wprowadzającym w błąd, znaku będącego elementem znaku wcześniejszego, znaku kopiującego pewne elementy ze znaku wcześniejszego, znaku identycznego z wcześniejszym znakiem lub znaku identycznego z firmą spółki istniejącą wcześniej na rynku, ale - jak Sąd wspomniał wyżej - nawet zgłoszenie takiego znaku (podobnego/identycznego) nie oznacza jeszcze, że zgłaszającemu można przypisać złą wiarę.
Organ prawidłowo zatem stwierdził w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie strona skarżąca, jako wnioskodawca, nie wykazała, że uprawniony zgłosił sporny znak towarowy do ochrony w celu wykorzystania znajomości znaku wcześniejszego, należącego do innego podmiotu. Jak bowiem ustalił organ, sporny znak nie jest podobny do znaku przeciwstawionego, w związku z czym należało uznać, że brak podobieństwa znaku spornego do przeciwstawionych znaków z wcześniejszym pierwszeństwem świadczy o tym, iż uprawniony, zgłaszając sporny znak towarowy do ochrony, nie działał z zamiarem wykorzystania pozycji rynkowej (znajomości wśród odbiorców) i przejęcia klienteli odmiennego znaku z wcześniejszym pierwszeństwem, a tym samym nie działał w złej wierze.
W ocenie Sądu nie można w szczególności przyjąć założenia istnienia złej wiary podmiotu uprawnionego ze spornego prawa ochronnego, odwołując się wyłącznie do faktu wcześniejszej współpracy prezesa konkurencyjnej spółki ze Skarżącym i de facto wykorzystania przez tę osobę renomy znaków "CHAMPION".
Zauważyć bowiem trzeba, że kwestia renomy znaków przeciwstawionych nie została wykazana i nie była podnoszona na etapie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wskazać należy także, że w literaturze przedmiotu wśród okoliczności świadczących o złej wierze zgłaszającego wymienia się zgłoszenie znaku identycznego lub podobnego do znaku wcześniejszego lub zbliżonego do nazwy firmy konkurencyjnego przedsiębiorcy, jeżeli takie działanie zmierza do skorzystania z pozytywnych skojarzeń, czy przechwycenia klienteli (por. E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, LexisNexis, Warszawa 2007 s. 204 i nast.).
Niemniej, odwołując się do utrwalonej w orzecznictwie zasady domniemania zgłoszenia znaku towarowego w dobrej wierze, należy stwierdzić, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby podmiot wnoszący o unieważnienie spornego prawa ochronnego przedstawił wystarczające dowody na poparcie swych twierdzeń, które by świadczyły przy ocenie całokształtu okoliczności sprawy o zasadności zarzutu złej wiary. Nie jest przy tym wystarczający sam fakt możliwości prowadzenia przez obie strony niniejszego sporu działalności na tym samym rynku, gdyż postać znaku w jakiej są aktualnie dystrybuowane towary uczestnika postępowania w obrocie nie jest przedmiotem oceny zdolności rejestracyjnej spornego znaku i jego unieważnienia ze skutkiem ex tunc. Jeżeli oznaczenie funkcjonujące na rynku odbiega od jego zarejestrowanej formy, okoliczności te mogłyby być jedynie przedmiotem postępowania cywilnego o czyn nieuczciwej konkurencji, stosownie do przepisów o zakazie nieuczciwej konkurencji.
Mając powyższe na względzie uznać należy, że ocena złej wiary podmiotu uprawnionego ze spornego prawa ochronnego, wywiedziona jedynie z faktu wcześniejszej współpracy prezesa konkurencyjnej firmy, nie poparta wykazaniem, że podmiot uprawniony zarejestrował jako swój znak towarowy, znak identyczny lub podobny do znaku Skarżącego jest błędna, w związku z czym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. okazał się niezasadny. Urząd Patentowy RP prawidłowo bowiem stwierdził w konkluzji skarżonej decyzji, że ocena podobieństwa oznaczeń jest kluczowa dla możliwości przyjęcia, że dany znak został zgłoszony w złej wierze. Brak podobieństwa znaków towarowych skutkuje bowiem brakiem kolizji pomiędzy oznaczeniami i w konsekwencji brakiem potrzeby rozstrzygania dalszych przesłanek złej wiary w zgłoszeniu znaku towarowego.
Odnosząc się na koniec do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania zauważyć należy, że zarzucając naruszenie przez organ w szczególności przepisów art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. Skarżący podniósł, że organ błędnie ocenił całokształt materiału dowodowego, dokonując jego niezasadnej interpretacji oraz pomijając istotne w sprawie okoliczności.
W związku z tym wskazać trzeba, że naruszenie przepisów postępowania, musi mieć istoty charakter i wymaga wykazania jego wpływu na możliwy inny wynik sprawy. Jednocześnie w kompetencji organu pozostaje rozstrzygnięcie, jakie znaczenie oraz wartość mają poszczególne twierdzenia i dowody dla wyjaśnienia istoty sprawy, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym. Dotyczy to także ustalenia możliwości wprowadzenia konsumentów w błąd co do pochodzenia towaru lub podobieństwa samych znaków towarowych, w związku z czym w sprawach o unieważnienie znaku towarowego co do zasady nie powołuje się dodatkowych ekspertów lub biegłego, gdyż ustalenie reakcji tzw. typowego konsumenta nie leży w zakresie wiedzy specjalnej, którą posiada biegły, lecz oceny tej dokonuje wyspecjalizowany organ, na podstawie własnych ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego danej sprawy i właściwej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego.
W kontekście rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że organ prawidłowo stwierdził, iż pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi i znakiem spornym nie zachodzi podobieństwo. To kluczowe ustalenie sprawiło, że dla rozpoznania istoty sprawy o unieważnienie znaku towarowego bez znaczenia pozostawały dowody potwierdzające związki oraz kooperację stron w przeszłości, ponieważ zmierzały one do wykazania okoliczności nieistotnych dla wyniku tej sprawy.
Konkludując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja w sposób jasny i precyzyjny przedstawia motywy dokonanego rozstrzygnięcia i poddaje się kontroli jej legalności. Organ ponadto w sposób wyczerpujący zebrał i ocenił materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd uznał, że brak jest w skarżonym rozstrzygnięciu jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, których Urząd Patentowy RP dopuściłby się w toku postępowania spornego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia ponadto wymogi przewidziane w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w przedmiotowej decyzji Urząd Patentowy RP wyraźnie wskazał, dlaczego oddalił wniosek strony skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, kierując się przesłankami zawartymi w przepisach art. 132 ust. 2 pkt 1 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.