VI SA/Wa 736/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-09-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
biegły sądowyzwolnienie z funkcjiodpowiedzialność zawodowaetyka zawodowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnerękojmia należytego wykonywania obowiązkówMinister SprawiedliwościWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę biegłego sądowego W. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości o zwolnieniu go z funkcji z powodu nienależytego wykonywania obowiązków.

Skarżący, W. G., biegły sądowy z zakresu chirurgii ogólnej, został zwolniony z funkcji za sporządzenie opinii pozasądowej z użyciem pieczęci biegłego sądowego oraz za wydawanie opinii w sprawach dotyczących jego żony. Sąd administracyjny uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając, że biegły nadużył tytułu i przekroczył uprawnienia, a także utracił rękojmię należytego wykonywania obowiązków. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję o zwolnieniu go z funkcji biegłego sądowego z zakresu chirurgii ogólnej. Głównymi zarzutami wobec biegłego było sporządzenie opinii pozasądowej na zlecenie osoby fizycznej z użyciem pieczęci biegłego sądowego oraz wydawanie opinii w sprawach, w których referentem była jego żona. Minister Sprawiedliwości uznał, że biegły nienależycie wykonywał swoje obowiązki, co skutkowało utratą warunków do dalszego pełnienia funkcji. Skarżący kwestionował te zarzuty, twierdząc m.in. że nie jednoznacznie wynika z przepisów zakaz sporządzania opinii pozasądowych z pieczęcią biegłego oraz że jako lekarz medycyny posiadał wiedzę z zakresu psychiatrii. Sąd administracyjny uznał jednak argumentację organu za trafną. Stwierdzono, że użycie pieczęci biegłego sądowego do opinii pozasądowej na zlecenie osoby fizycznej było bezprawne, a także że biegły przekroczył zakres uprawnień zawodowych, sporządzając opinię psychiatryczną bez posiadania odpowiednich kwalifikacji. Dodatkowo, wydawanie opinii w sprawach dotyczących małżonka budziło wątpliwości co do obiektywności. Sąd podkreślił, że pojęcie 'rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego' obejmuje cechy takie jak szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność, których biegły w tej sprawie nie wykazał. Wobec braku uzasadnionych podstaw, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie, ponieważ katalog podmiotów uprawnionych do zlecania opinii opatrzonych pieczęcią biegłego sądowego jest ściśle określony w rozporządzeniu i obejmuje organy prowadzące postępowanie przygotowawcze oraz sądy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1987 r. precyzyjnie określa, komu biegły sądowy może zlecać sporządzenie opinii z użyciem pieczęci. Opinie pozasądowe na zlecenie osób fizycznych nie mieszczą się w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. nr 18, poz. 112 art. 6 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych

Prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli utracił on warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada.

Dz.U. nr 18, poz. 112 art. 6 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych

Prezes może zwolnić z funkcji biegłego z ważnych powodów, w szczególności, jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności.

Dz.U. nr 18, poz. 112 art. 12 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych

Przymiot posiadania rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego jest jednym z warunków formalnych, które musi spełniać biegły sądowy.

Dz.U. nr 18, poz. 112 art. 14

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych

Określono katalog podmiotów uprawnionych do zlecania biegłemu sądowemu sporządzenia opinii, które może on opatrzyć pieczęcią biegłego sądowego (organy prowadzące postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sąd). Przy sporządzaniu opinii pozasądowych biegły może występować jedynie jako specjalista z danej dziedziny, nie zaś jako biegły sądowy.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270 art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyte wykonywanie obowiązków biegłego sądowego. Utrata warunków do pełnienia funkcji biegłego. Nadużycie tytułu biegłego sądowego i przekroczenie zakresu uprawnień zawodowych poprzez sporządzenie opinii pozasądowej z użyciem pieczęci biegłego. Sporządzenie opinii psychiatrycznej przez biegłego z zakresu chirurgii ogólnej bez odpowiednich kwalifikacji. Wydawanie opinii w sprawach dotyczących małżonka, co budzi wątpliwości co do obiektywności. Brak rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżącego, że z przepisów nie wynika jednoznacznie zakaz sporządzania opinii pozasądowych z pieczęcią biegłego. Twierdzenie skarżącego, że jako lekarz medycyny posiadał wiedzę z zakresu psychiatrii. Argumentacja skarżącego oparta na odmiennej praktyce w innych okręgach sądowych. Podważanie ustaleń organów administracyjnych bez przedstawienia konkretnych zarzutów naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Pojęcie 'rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego' było wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie.

Skład orzekający

Dorota Wdowiak

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

członek

Ewa Marcinkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązków biegłych sądowych, kryteriów zwolnienia z funkcji oraz pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji biegłego sądowego i przepisów z 1987 roku, choć zasady dotyczące rękojmi są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jakie błędy mogą prowadzić do utraty zaufania publicznego i zwolnienia z funkcji biegłego sądowego, co jest istotne dla prawników praktyków i osób zainteresowanych wymiarem sprawiedliwości.

Biegły sądowy stracił funkcję przez błędy w opiniach i konflikty interesów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 736/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Dorota Wdowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska
Symbol z opisem
6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Sygn. akt VI SA/Wa 736 / 05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie : Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Natalia Charewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia
2004 roku nr [...] w przedmiocie zwolnienia W. G.
z funkcji biegłego sądowego z zakresu chirurgii ogólnej.
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, Prezes Sądu Okręgowego w [...] słusznie przyjął, iż W. G. nienależycie wykonując obowiązki biegłego sądowego utracił warunki do dalszego pełnienia tej funkcji. Prezes nie mógł więc dłużej ręczyć swoim autorytetem za pełnioną przez odwołującego funkcję biegłego sądowego.
W. G., biegły sądowy z zakresu chirurgii ogólnej sporządził opinię sądowo-lekarską na prośbę skazanego A.D. /a nie na zlecenie sądu/ o jego stanie zdrowia psychicznego, posługując się pieczęcią biegłego sądowego. Opinia stwierdza,
że [...].
Biegły naruszył § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca
1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych /Dz.U. nr 18, poz. 112
ze zm./. Przy sporządzaniu opinii pozasądowych biegły może występować wyłącznie jako specjalista z danej dziedziny, nigdy natomiast jako biegły sądowy. W. G. nie tylko nadużył tytułu biegłego sądowego, ale także przekroczył zakres uprawnień zawodowych. Nadto biegły wiedział od skazanego, iż ten nie powrócił z przepustki do zakładu karnego, a mimo to nie powiadomił organów ścigania o fakcie kontaktowania się
z nim skazanego.
W. G. wydawał także opinie, jako biegły sądowy, w sprawach
z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których referentem była jego żona SSO E. D. Przyznał, iż wielokrotnie wydawał opinie w sprawach z referatu swojej żony.
Powyższe okoliczności świadczą niezbicie o tym, że W. G. swoje obowiązki biegłego sądowego wykonuje niesumiennie i nierzetelnie. Zaszły więc ważne okoliczności powodujące, iż nie daje on już rękojmi należytego pełnienia obowiązków biegłego sądowego. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia przymiot posiadania rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego jest jednym z warunków formalnych, które musi spełniać biegły sądowy. W. G., w ocenie Ministra Sprawiedliwości,
tego warunku już nie spełnia. Bez znaczenia jest fakt jego rezygnacji z funkcji biegłego.
Na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. G. wnosząc o jej zmianę. Zaprzeczył jakoby bezprawnie posłużył się pieczęcią biegłego sądowego przy sporządzaniu opinii pozasądowej albowiem z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych nie wynika jednoznacznie, aby biegły sądowy nie mógł sporządzać opinii na zlecenie innych podmiotów aniżeli wymienionych w tym przepisie. Opinie sporządzane na prywatne zlecenia są akceptowane przez policję i prokuraturę a także przez sądy w innych okręgach sądowych. Skarżący zaprzeczył także, aby stawiając diagnozę, jako chirurg ogólny, o stanie zdrowia psychicznego skazanego A. D. przekroczył zakres kompetencji zawodowych. Sporządzona przez niego opinia nie była bowiem sensu stricte opinią sądowo-psychiatryczną. Nie wykonywał badania psychiatrycznego i nie rozpoznawał choroby. Opisał i dokonał jedynie analizy dokumentacji. To zaś mógł uczynić, albowiem jako lekarz medycyny posiada wiedzę z zakresu psychiatrii. [...]. Nie powiadomił więc organów ścigania. Zakwestionował także zarzut, iż nie powinien był występować jako biegły sądowy w sprawach rozstrzyganych przez swoja żonę. Opinie wydawał dla sądu,
a nie dla sędziego. Podkreślił swoją dotychczasową nienaganną opinię.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem materialnymi i przepisami procesowymi nie zaś kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga
nie zasługuje na uwzględnienie a podniesione w niej zarzuty nie są trafne
Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy § 6 ust. 1 i 2 w związku z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca
1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112).
Zgodnie z brzmieniem, cyt. wyżej przepisu, § 6 ust. 1 pkt 2 Prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli utracił on warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone,
że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada. W myśl
§ 6 ust. 2 rozporządzenia Prezes może zwolnić z funkcji biegłego z ważnych powodów,
w szczególności, jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności.
Zgodzić się należy z organem, że w niniejszej sprawie zaistniały obie podstawy prawne do zwolnienia W. G. z funkcji biegłego sądowego.
Skarżący przyznał, iż jako biegły sądowy z zakresu chirurgii ogólnej opatrzył pieczęcią biegłego sądowego sporządzoną przez siebie opinię o stanie zdrowia psychicznego, działając na zlecenie osoby fizycznej. Trafnie więc organ przyjął, że W. G. nadużył tytułu biegłego sądowego, przy jednoczesnym przekroczeniu zakresu uprawnień zawodowych.
Wbrew stanowisku skarżącego, w § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych określono katalog podmiotów uprawnionych do zlecania biegłemu sądowemu sporządzenia opinii,
które może on opatrzyć pieczęcią biegłego sądowego. Tymi podmiotami są organy prowadzące postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sąd. Przy sporządzaniu opinii pozasądowych biegły może występować jedynie jako specjalista z danej dziedziny, nie zaś jako biegły sądowy. Opatrzenie pieczęcią opinii sporządzonej na zlecenie osoby fizycznej nie znajduje uzasadnienia prawnego w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia
8 czerwca 1987 roku, co oznacza, że jest bezprawne. Nie usprawiedliwia tego w żaden sposób obowiązująca, zdaniem skarżącego, odmienna praktyka. Dotychczasowa interpretacja przedmiotowego przepisu, zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie budzi wątpliwości i jest jednoznaczna. Używanie tytułu biegłego sądowego w innych działaniach, poza określonymi § 14 rozporządzenia jest bezprawne.
W. G., będąc biegłym z zakresu chirurgii ogólnej, sporządził opinię psychiatryczną. Przekroczył tym samym uprawnienia zawodowe.
Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia biegłym zostaje ustanowiona osoba posiadająca teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona. Od biegłego wymagane jest posiadanie nie tylko niekwestionowanej wiedzy, ale i najwyższych kwalifikacji zawodowych. Takich kwalifikacji w dziedzinie psychiatrii skarżący nie posiada. Nie czyni im zadość zdanie egzaminu (w czasie studiów) z psychiatrii. Skarżący nie był biegłym z zakresu psychiatrii. Mimo to sporządził opinię sądowo-psychiatryczną. Wbrew jego twierdzeniom opinia nosi taki charakter. W. G. jako biegły z zakresu chirurgii ogólnej sporządzając opinię sądowo-psychiatryczną nadużył swojej funkcji. Nadużył także tytułu i zaufania do swojej osoby nie powiadamiając organów ścigania o bezpodstawnym przebywaniu, poza zakładem karnym osoby na zlecenie której sporządzał opinię.
Wydawanie opinii w sprawach swojego małżonka także dyskredytuje skarżącego jako biegłego. Okoliczności tego rodzaju mogłyby wzbudzić podejrzenie u którejś ze stron postępowania sądowego, co do obiektywności postępowania sądowego.
Jednym z zasadniczych warunków, których spełnienie jest wymagane do ustanowienia biegłym jest w myśl § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - przymiot rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" było wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego.
Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie (por. wyrok NSA
z dnia 11.01.1993 r. sygn. akt II SA 390/92). Osoba biegłego sądowego nie może więc nasuwać jakichkolwiek podejrzeń, co do stronniczości, nierzetelności czy braku obiektywizmu.
Postawione biegłemu zarzuty uprawniają do przyjęcia, że biegły nie spełnia podstawowego warunku, rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Nie jest bowiem obojętne dla oceny rękojmi należytego wykonywania obowiązków dotychczasowy sposób wykonywania przez niego obowiązków. Jest on naganny. Jego sposób wykonywania czynności dyskredytuje go w stopniu pozwalającym uznać, ze nie daje on rękojmi dalszego, należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego.
Skarżący nie podważył ustaleń dokonanych przez organy administracyjne.
Nie przedstawił on przede wszystkim konkretnych zarzutów naruszenia prawa materialnego
i przepisów postępowania administracyjnego przez te organy, a tylko w przypadku stwierdzenia takich naruszeń, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie byłaby możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z braku uzasadnionych podstaw sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI