VI SA/Wa 716/06

VI SA/Wa 716/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6048 Status zakładu pracy chronionej
Sygn. powiązane
II GSK 399/06 - Wyrok NSA z 2007-05-08
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "B." SA z siedzibą w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej "B." SA z siedzibą w S. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej spółki B. SA z siedzibą w S. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] października 2005 r. Nr [...], która stwierdzała nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda Mazowiecki, decyzją z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] przyznał pracodawcy prowadzącemu B. SA status zakładu pracy chronionej od dnia [...] września 2002 r. na okres 3 lat (k. 68).
Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. ww. spółka zawiadomiła Wojewodę, że w związku z połączeniem ze spółką E. SA w T. rezygnuje od dnia [...] stycznia 2005 r. ze statusu zakładu pracy chronionej (z.p.ch.) z powodu utraty wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz.776 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa o z.p.ch.") stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] stycznia 2005 r. decyzji Nr [...] (k. 8). Decyzja ta nie została zaskarżona (niesporne).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. B. SA w oparciu o przepis art. 154 § 1 k.p.a. wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że pomimo połączenia spółek dotychczasowe zakłady E. i B. zachowały odrębność organizacyjną, co oznacza, iż w świetle art. 3 Kodeksu Pracy są odrębnymi pracodawcami. W tym stanie rzeczy należy, zdaniem strony, uznać, że zakład pracy w S. nadal spełnia warunki właściwe dla zakładu pracy chronionej. Do wniosku dołączono m.in. dokumenty wymagane przepisami ustawy o z.p.ch. (k. 69-84).
W konsekwencji opisanego wyżej pisma, organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie spełniania przez wnioskodawcę warunków określonych dla zakładów pracy chronionej w art. 28 ustawy o z.p.ch. i wezwał stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów m.in. dokumentacji potwierdzającej, że Oddział E. w T. jest jednostką organizacyjną uprawnioną do samodzielnego zatrudniania pracowników (k. 85).
W odpowiedzi na wezwanie strona przedstawiła wyjaśnienia oraz m.in. kopię Statutu Spółki B., kopię zaświadczenia o nadaniu numeru Regon dla B. SA oraz Oddziału E., Uchwałę Rady Nadzorczej z dnia [...] grudnia 2004 r. Zdaniem Spółki, powyższe dokumenty świadczą o tym, że jednostka E. jest samodzielnym pracodawcą.
Ponadto, pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. strona wniosła o uwzględnienie w zmienionej na podstawie art. 154 k.p.a. decyzji nowej nazwy firmy (k. 116)
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] Wojewoda Mazowiecki w oparciu o przepis art. 154 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch. uchylił swoją decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] oraz w sentencji decyzji z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] dokonał zmiany w części dotyczącej nazwy pracodawcy w ten sposób, że poprzednia nazwę firmy zastąpił nazwą "B. SA". W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na przedstawione przez stronę dokumenty wskazał, że wniosek należało uwzględnić.
Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Minister Polityki Społecznej, na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 28 i 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] i wezwał stronę do przedłożenia w zakreślonym terminie wszelkich dokumentów potwierdzających, że w trakcie połączenia zakładów Oddział E. zachował odrębność organizacyjną a w szczególności, że jest odrębnym i niezależnym pracodawcą (k. 143).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona nadesłała pismo wyjaśniające wraz z dokumentami, które w jej ocenie potwierdzają odrębność Oddziału E. w T.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] Minister Polityki Społecznej stwierdził na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...]. Jako podstawę prawną wydania swojej decyzji Minister wskazał na rażące naruszenie przepisów art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 30 ustawy o z.p.ch. oraz art. 3 k.p.a. Rażącego naruszenia art. 154 k.p.a. Minister upatrywał w tym, że skoro decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] przyznawała stronie status zakładu pracy chronionej, to przepis ten nie mógł stanowić podstawy do wydania w dniu [...] czerwca 2005 r. decyzji Nr [...] ponownie przywracającej pracodawcy uprawnienia związane z posiadaniem statusu.
Ponadto, zdaniem organu, ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by Oddział E. był samodzielnym pracodawcą. Tym samym brak było podstaw do uznania argumentów wnioskodawcy a wydana decyzja pozostaje w rażącej sprzeczności z art. 3 Kodeksu pracy (k.p.). W ocenie organu, Wojewoda Mazowiecki wydając w dniu [...] czerwca 2005r. decyzję, naruszył w sposób rażący przepis art. 30 ust.3 ustawy o z.p.ch. bowiem strona nie przedłożyła żadnego materiału dowodowego potwierdzającego spełnianie warunków i obowiązków określonych w art. 28 ust.1 -3 i art. 33 ust 1. lub 3 pkt 1 i 2 ustawy o z.p.ch.
Od omówionej wyżej decyzji z dnia [...] października 2005 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 16 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w sytuacji, gdy decyzja ta nie naruszała prawa, a w szczególności nie naruszała w stopniu rażącym. W ocenie odwołującej się, zaskarżona decyzja narusza również art. 16 § 1 w związku z art. 154 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, w oparciu o błędne ustalenie, że decyzja Wojewody Mazowieckiego uchylała decyzję, na mocy której strona nabyła uprawnienia oraz naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 3 Kodeksu pracy poprzez błędne ustalenie, że Oddział E. mieszczący się w T. nie był samodzielnym pracodawcą w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.
Strona wskazała również na naruszenie art. 16 § 1 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez wzruszenie decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy nie występowały przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, co w sposób oczywisty narusza. wyrażoną w k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. z uwagi na brak właściwego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o naruszeniu przepisu art. 154 k.p.a. albowiem decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. była decyzją orzekającą o utracie statusu zakładu pracy chronionej a zatem na jej podstawie strona nie nabyła prawa. Ponadto w ocenie odwołującej się przedłożone przez spółkę dokumenty potwierdzają spełnianie przesłanek warunkujących posiadanie statusu z.p.ch. w szczególności zaś, że Oddział E. w T. jest samodzielnym pracodawcą.
Po rozpatrzeniu w/w wniosku skarżącej, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do argumentacji strony przywołał treść art. 16 k.p.a. i stwierdził, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wskazał, że zasada trwałości decyzji ostatecznych i gwarancji pewności obrotu prawnego oznacza możliwość wzruszania decyzji ostatecznych nie w dowolnym momencie - a jedynie w okolicznościach wskazanych przepisami prawa. Jedną z takich okoliczności jest zaistnienie przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji ostatecznej. W myśl przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ wyższego stopnia zobowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Odwołując się do orzecznictwa sądowego i doktryny Minister wskazał, że sformułowanie "rażące naruszenie prawa" oznacza naruszenie prawa w sposób oczywisty i bezsporny. Do rażącego naruszenia prawa dochodzi w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji Ministra Polityki Społecznej z dnia z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], że decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami art. 154 k.p.a., art. 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch. oraz art. 3 Kodeksu pracy. Ponowne przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi, zdaniem Ministra do wniosku, że brak jest jakichkolwiek dokumentów pozwalających uznać Oddział E. w T. za samodzielnego pracodawcę w rozumieniu art. 3 k.p. Przepis ten stanowi, że pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeśli zatrudniają one pracowników. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 16 listopada 1977 r. (I PZP 47/77 OSPiKA 1979, Nr 7-8, poz. 125 z glosą M. Piekarskiego, glosą J. Brola, PiZS 1980 Nr 7 s. 50), organ stwierdził, że definicja w art. 3 k.p. odnosi się wyłącznie do pracodawcy samodzielnie zatrudniającego pracowników, nie zaś jednostki czy podmiotu działającego w imieniu pracodawcy. Organ podzielił jednocześnie pogląd strony, że Oddział E. w T. jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną. Zgodnie bowiem z zawartą w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) definicją oddziału, jest nim - wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część, działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Oddział ten może być pracodawcą, o ile w statucie spółki prawa handlowego postanowiono, że będzie on posiadał zdolność do samodzielnego zatrudniania pracowników.
Wskazując na sygnatury spraw sądowych, Minister zaakcentował, że za tak pojmowaną definicją pracodawcy przemawia liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego. To, że Oddział E. nie został uprawniony do samodzielnego występowania w stosunkach pracy poświadcza, zdaniem organu, w szczególności statut spółki, księga zarządzania i odpis z rejestru sądowego, zgodnie z którym do składania oświadczeń woli w imieniu spółki i podpisywania dokumentów upoważnieni. są Prezes Zarządu samodzielnie; pozostali członkowie Zarządu dwuosobowo albo jeden członek Zarządu łącznie z prokurentem. Każdy z wymienionych dokumentów dopuszcza natomiast możliwość ustanawiania przez Zarząd pełnomocników działających w granicach umocowania. W toku postępowania strona nadesłała materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, że "B." S.A. udzieliły dyrektorowi do spraw personalnych w oddziale w T. - pani M. W. - pełnomocnictwa w zakresie działania w imieniu pracodawcy. Organ podkreślił, że umocowanie do działania w cudzym imieniu jest kompetencją przedstawiciela do dokonywania określonych czynności prawnych, których skutki prawne odnoszą się bezpośrednio do reprezentowanego.
Skoro zatem, jak wywodzi w uzasadnieniu Minister, Pani M. W., dyrektor ds. personalnych dokonuje czynności z zakresu prawa pracy za Spółkę, to nie może działać jako samodzielny pracodawca w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy. Ponieważ B. S.A. poinformowały Wojewodę o niespełnienianiu przesłanek warunkujących posiadanie statusu zakładu pracy chronionej, brak było podstaw do uchylenia przez Wojewodę Mazowieckiego swojej decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. Organ podniósł ponadto, że status zakładu pracy chronionej ma charakter podmiotowy i przyznawany jest po spełnieniu warunków przedmiotowych, m.in. obejmuje wszystkie obiekty i pomieszczenia użytkowane przez pracodawcę, co potwierdził w orzeczeniu z dnia 1 września 2004 r. sygn. akt 6 II SA 2103/03 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie. W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do dokonania przez wojewodę rozstrzygnięcia w trybie art. 154 k.p.a. bowiem decyzja przyznająca status zakładu pracy chronionej jest decyzją, na mocy której pracodawca nabywa określone obowiązki i uprawnienia związane z posiadaniem statusu zakładu pracy chronionej. Organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...] Wojewoda Mazowiecki wyeliminował z obrotu prawnego decyzję, na mocy której strona utraciła status z.p.ch. a tym samym potwierdził obowiązywanie decyzji przyznającej status. W ocenie organu, skutki wydania tej decyzji, należy rozpatrywać w sferze nabytych przez stronę praw i obowiązków związanych z posiadaniem statusu zakładu pracy chronionej. W tym stanie rzeczy, w rozpatrywanej sprawie zastosowanie winien mieć przepis art. 155 k.p.a.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej popierał skargę i przedłożył kopię decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] przyznającą skarżącej spółce status zakładu pracy chronionej od dnia [...] października 2005r. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że w związku z wygaśnięciem (z dniem [...] września 2005 r.) statusu nadanego decyzją tego organu z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] oraz przedłożeniem wymaganych prawem dokumentów wnioskodawca udokumentował, że prowadzony przez niego zakład pracy spełnia warunki określone w art. 28 ustawy o z.p.ch.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są, co do zasady, uzasadnione.
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2006r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2005 r. stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. z powodu rażącego naruszenia prawa tj. art. 154 k.p.a., art. 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch. oraz art. 3 k.p. Sąd nie podziela stanowiska organu co do tego, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. rażąco naruszała prawo.
Przepis art. 156 § 1 k.p.a. określa, kiedy organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji. W punkcie 2 tego przepisu jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji wskazano wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Poglądy doktryny i orzecznictwo NSA skłaniają się do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego tylko z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka, nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Nie można zatem jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe (tak NSA w wyroku z 9 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 1582/98 Lex nr 42914). Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak NSA w wyroku z 26 września 2000 r. sygn. akt V SA 2998/99 Lex nr 51249). Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (tak NSA w wyroku z 18 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1506/00 Lex nr 81968).
W ocenie Sądu, Minister Pracy i Polityki Społecznej działając w rozpatrywanej sprawie jako organ w obu instancjach nieprawidłowo uznał, iż wniosek skarżącej, zgłoszony w trybie art. 154 k.p.a. o uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2005 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji tego organu z dnia [...] września 2002 r. miał być rozpoznany na podstawie art. 155 k.p.a. Dyspozycja przepisu art. 155 k.p.a. odnosi się bowiem do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo. Natomiast w niniejszej sprawie decyzja, o której uchylenie wnosiła skarżąca spółka tj. ostateczna decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. była, zdaniem Sądu, decyzją na mocy której strona nie nabyła prawa.
Pojęcie nabycia praw oznacza, że następuje jakieś przysporzenie na rzecz określonego podmiotu w jego sferze prawnej. Pod tym pojęciem można rozumieć korzyści, które wynikają dla stron z rozszerzenia ich sfery prawnej. Strony zyskują wówczas szersze możliwości działania, zadania świadczenia, lub zaniechania od innych podmiotów lub państwa. Najogólniej rzecz ujmując, prawa nabyte z decyzji należy utożsamiać z każdą korzyścią, jaką strona wyciąga pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Prawa te powstają z decyzji stosownie do treści rozstrzygnięcia w niej zawartego, a nie z uwagi na to czy decyzja jest zgodna z wnioskiem strony powodującym wszczęcie postępowania, czy też została wydana w postępowaniu wszczętym z urzędu. Ustalenie tego, że decyzja nie tworzy praw nabytych wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, nie mogą ani wywieść uprawnień, ani też sprecyzowania swoich obowiązków lub takich obowiązków innych podmiotów, które byłyby korelatem ich uprawnień (por. J.Borkowski /w:/Adamiak/Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 7. wyd. Warszawa 2005).
Nie budzi wątpliwości, iż decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2002 r. przyznająca skarżącej spółce status zakładu pracy chronionej była decyzją na mocy której strona nabyła prawa z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. została wydana podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w zw. z art.162 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch. wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej w razie niespełnienia warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3, art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2 lub odpowiednio art. 28 ust. 1 pkt 1-3 , art. 29 lub 30 ust. 2 lit. b), z dniem zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z tych warunków lub obowiązków. W orzecznictwie sądowym można odnotować spór, co do tego jaki charakter ma decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch. Rezultatem sporu były orzeczenia w których wyrażano pogląd o konstytutywnym charakterze decyzji oraz takie, w których opowiadano się za charakterem deklaratoryjnym (por. np. wyrok Sądu Najwyższego dnia 20 lutego 2002 r. sygn. akt III RN 2/01 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2002,r. sygn. II SA 2779/02).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą opowiada się za drugim - z wymienionych wyżej - poglądem, albowiem użycie w przepisie art. 30 ust. 3 ustawy określenia, że wojewoda wydaje decyzję stwierdzającą utratę statusu zakładu pracy chronionej przemawia za deklaratoryjnym charakterem tej decyzji.
Przyjmując wskazany wyżej pogląd doktryny bazujący na szerokim pojmowaniu pojęcia praw nabytych, zdaniem Sądu, deklaratoryjna decyzja z dnia [...] lutego 2005 r., nie przyznawała spółce praw wobec tego, do jej zmiany mogło dojść na podstawie art. 154 k.p.a. a nie jak wskazuje organ na podstawie przepisu art. 155 k.p.a.
Należy przy tym zaakcentować, że organ administracji, który dokonuje zmiany decyzji na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a. ma ocenić czy na mocy decyzji ostatecznej (tu była nią decyzja z [...] lutego 2005 r.) strona nie nabywa (lub nabywa) prawa. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Minister dokonał oceny prawidłowości podjętej przez Wojewodę decyzji przez pryzmat skutków, jakie wywarła decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r. co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (k. 3 in fine, 4 decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r.). Nawet gdyby przyjąć argumentację Ministra, który wywodząc ze skutków decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. uważa, że do zmiany decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. mogło dojść jedynie na podstawie art. 155 k.p.a. to nie można uznać, że rozpoznanie przez Wojewodę Mazowieckiego wniosku strony z dnia [...] kwietnia 2005 r. na podstawie art. 154 k.p.a. stanowiło uchybienie skutkujące stwierdzeniem nieważności spornej decyzji. Należy bowiem zauważyć, że przepisy art. 154 i 155 k.p.a. wskazują na identyczne przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji, a mianowicie: interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto obydwa te przepisy dozwalają na zmianę decyzji ostatecznej, o ile przepisy szczególne się nie sprzeciwiają uchyleniu lub zmianie decyzji, a takiej przeszkody nie było w rozpatrywanej sprawie. Elementem różnicującym jest konieczność uzyskania zgody strony w sytuacji, gdy organ administracji chce uchylić lub zmienić ostateczną decyzję w trybie art. 155 kpa. Przy czym wniesienie podania uważa się za wyrażenie takiej zgody (por. wyrok NSA z 13 grudnia 1996 r. LEX nr 27429).
Z akt sprawy wynika, że strona wniosła podanie w dniu [...] kwietnia 2005 r., co prawda o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a., ale w świetle prezentowanego wyżej poglądu, w razie prowadzenia postępowania na podstawie art. 155 k.p.a. należałoby to podanie potraktować jako wyrażenie zgody na zmianę decyzji.
Ponadto Sąd nie uznaje za prawidłowe stanowisko Ministra, co do tego, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. rażąco naruszała przepis art. 3 k.p. a w konsekwencji art. 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch. Należy podzielić argumentację skarżącej spółki, że problem podmiotowości prawnej jednostek organizacyjnych osób prawnych jest na tyle skomplikowany i ocenny, że nie można przy przedstawionym przez stronę materiale dowodowym mówić o oczywistości naruszenia przez Wojewodę Mazowieckiego wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego. O złożoności wskazanego problemu stanowi bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego na tle przepisu art. 3 k.p. w tym - glosy do wyroków oraz liczne, niejednokrotnie sprzeczne wypowiedzi doktryny, na co wskazywały strony w toku postępowania administracyjnego. Jak już wyżej zaakcentowano, zarzut rażącego prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie, albowiem nie można przyjąć, że można było zastosować przepis art. 30 ust. 3 ustawy o z.p.ch w bezpośrednim rozumieniu bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych odnoszących się do pojęcia pracodawcy.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, za wadliwe uznać należy stanowisko Ministra, że przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. doszło do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, a więc w konsekwencji, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Co do zarzutu naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie podziela stanowiska spółki zaprezentowanego w skardze, albowiem organ uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami w/w przepisu. Natomiast nie zapoznanie strony z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji stanowi, co prawda naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. jednakże, zdaniem Sądu, to uchybienie nie kwalifikuje do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji był skarżącej znany (strona nadesłała dokumenty na żądanie organu).
Mając na uwadze wskazane wyżej argumenty, należało zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2005 r. uchylić na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c),a) p.p.s.a ponieważ stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. natomiast o kosztach postępowania obejmujących wpis, opłatę za pełnomocnictwo oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt 1 b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2003r. Nr 163, poz.1349 ze zm.)