VI SA/Wa 711/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-11-28
NSAinneŚredniawsa
wzór przemysłowyprawo własności przemysłowejunieważnienie prawanowość wzoruindywidualny charakter wzoruUrząd Patentowy RPsąd administracyjnydowodyciężar dowodu

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego, uznając, że skarżąca nie wykazała braku nowości lub indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego "Tkanina obiciowa".

Skarżąca spółka K. Sp. z o.o. wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Tkanina obiciowa", twierdząc, że nie spełnia on wymogów nowości i indywidualnego charakteru. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając brak wystarczających dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał decyzję Urzędu w mocy, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała w sposób bezsporny, iż kwestionowany wzór był wcześniej znany lub wprowadzony do obrotu.

Sprawa dotyczyła skargi K. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP, która oddaliła wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Tkanina obiciowa". Skarżąca argumentowała, że wzór nie jest nowy ani nie posiada indywidualnego charakteru, powołując się na dostępność podobnych tkanin na rynku od 2010 roku. Wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu materiałoznawstwa. Urząd Patentowy oddalił wnioski dowodowe, uznając, że przedstawione przez skarżącą dowody, w tym oświadczenie producenta i próbki tkanin, nie były wystarczające do wykazania braku nowości lub indywidualnego charakteru wzoru. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, zgodził się z Urzędem Patentowym. Stwierdził, że skarżąca nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania, iż wzór przemysłowy nie spełniał ustawowych warunków wymaganych do jego uzyskania. Sąd podkreślił, że ocena indywidualnego charakteru wzoru powinna być dokonywana z perspektywy "zorientowanego użytkownika", a nie biegłego, a przedstawione przez skarżącą dowody, takie jak próbki tkanin i oświadczenie producenta, miały charakter prywatny i nie mogły stanowić wystarczającego dowodu na okoliczności istotne dla sprawy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, że wzór przemysłowy "Tkanina obiciowa" nie spełnia przesłanek nowości i indywidualnego charakteru.

Uzasadnienie

Skarżąca nie przedstawiła jednoznacznych dowodów na publiczne ujawnienie identycznego lub podobnego wzoru przed datą zgłoszenia, a przedstawione dowody (oświadczenie, próbki) miały charakter prywatny i nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do unieważnienia prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.w.p. art. 102

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 103

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 104

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

Pomocnicze

p.w.p. art. 255 § ust. 4

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający braku nowości lub indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego. Przedstawione przez skarżącą dowody (oświadczenie, próbki) nie były wystarczające do obalenia domniemania prawidłowości rejestracji. Ocena indywidualnego charakteru wzoru powinna być dokonana z perspektywy "zorientowanego użytkownika", a nie biegłego. Urząd Patentowy nie miał obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na rzecz skarżącej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. przez Urząd Patentowy (niezebranie materiału dowodowego, brak wszechstronnej oceny, niewłaściwe oddalenie wniosków dowodowych). Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 102, 103, 104 p.w.p.) przez błędne przyjęcie nowości i indywidualnego charakteru wzoru. Brak analizy porównawczej cech wzorów i oceny ich istotności dla ogólnego wrażenia. Udzielenie ochrony na wzór, który jest powszechnie dostępny na rynku i narusza konkurencję.

Godne uwagi sformułowania

"Zorientowany użytkownik" mieści się pomiędzy znawcą danej dziedziny a przeciętnym konsumentem. "Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o unieważnienie, a Urząd Patentowy nie ma obowiązku samodzielnego zbierania materiału dowodowego." "Ocena indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego powinna być dokonana z perspektywy "zorientowanego użytkownika", a nie biegłego."

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

sprawozdawca

Jacek Fronczyk

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie ciężaru dowodu w sprawach o unieważnienie wzorów przemysłowych oraz znaczenie dowodów prywatnych w postępowaniu przed Urzędem Patentowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Urzędem Patentowym i oceny dowodów w sprawach o wzory przemysłowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ochrony wzorów przemysłowych, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży kreatywnej i produkcyjnej. Pokazuje, jak trudne może być udowodnienie braku nowości lub indywidualnego charakteru wzoru.

Czy zwykła tkanina może być chroniona jako wzór przemysłowy? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić jej brak nowości.

Sektor

przemysł tekstylny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 711/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/
Jacek Fronczyk /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 102-104, art. 255 ust. 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 102, art. 103 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410), dalej "p.w.p.", oraz art. 98 k.p.c. i art. 80 ust. 1 w związku z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90 poz. 594 ze zm.) w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu wniosku K. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (także "skarżąca", "wnioskodawca", "spółka") o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Tkanina obiciowa", o numerze [...] udzielonego na rzecz J. S. ("uprawniony") prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z [...] – w pkt 1 decyzji oddalił ww. wniosek; w pkt 2 przyznał J. S. od K. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 1600 zł (słownie: tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz w pkt 3 – zwrócił stronie: K. Sp. z o.o. niewykorzystaną zaliczkę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) pobraną na poczet należności świadka za stawiennictwo na rozprawie.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2012 r. K. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Tkanina obiciowa", o numerze [...], udzielonego na rzecz J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z [...].
Wskazała, że sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do rejestracji dnia [...] marca 2011 r. Wnioskodawca wskazał, iż uprawniony w związku ze złożonym pozwem z dnia [...] września 2012 r. do Sądu Okręgowego w [...] domaga się zakazania K. Sp z o.o. korzystania w sposób zarobkowy lub zawodowy z tkanin tapicerskich chronionych spornym prawem z rejestracji. Skarżąca podniosła, że jest to jedna z okoliczności uzasadniających jej interes prawny w niniejszej sprawie. Wnioskodawca stwierdził, że "uprawniony uzyskał prawo wyłącznego korzystania z tkaniny na całym obszarze państwa, pomimo, że tkanina ta nie jest i nie była w czasie zgłoszenia wytworem nowym i posiadającym indywidualny charakter".
Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu przesłuchania świadka A. K. na okoliczność, że tkanina objęta prawem z rejestracji była ujawniona na rynku od co najmniej 2010 r.
Dodatkowo skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu materiałoznawstwa na okoliczność, czy przedmiotowa tkanina posiada indywidualny charakter. Ponadto do akt sprawy załączone zostały próbki tkanin.
Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca przedłożyła do akt sprawy zdjęcia próbek tkanin załączonych do wniosku wskazując, że przedstawiają one "tkaniny dostępne na rynku pod oznaczeniami [...],[...] i [...] ".
W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. uprawniony do spornego prawa wniósł o oddalenie w całości wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...]. Zanegował interes prawny wnioskodawcy. Strona stwierdziła, że wnioskodawca nie udowodnił, że wzór pozbawiony jest nowości lub indywidualnego charakteru. Uprawniony podniósł też, że nie można odnieść się do materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawcę, gdyż załączone do akt sprawy skany zdjęć próbek tkanin załączonych do wniosku są złej jakości.
Na rozprawie w dniu UP RP postanowieniem dopuścił dowód z przesłuchania w charakterze świadka A. K. na okoliczność tego czy tkanina objęta prawem z rejestracji spornego wzoru została ujawniona na rynku w 2010 r. Nadto Kolegium Orzekające oddaliło wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu materiałoznawstwa na okoliczności wskazane przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie spornego prawa z rejestracji.
Dnia [...] czerwca 2013 r. wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym przedłożył do akt sprawy oświadczenie c. producenta tkaniny wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Producent tkaniny ([...] Co. Ltd) oświadczył, że materiał ([...]% poliestrowy materiał d.) o. lub podobny jak w załączeniu jest istniejącym, powszechnym produktem już wyprodukowanym i sprzedawanym przez spółkę c. i wiele innych zakładów i spółki handlowe w 2010 r. Spółka oświadczyła, że materiał ten był też pokazany na targach I. [...], organizowanych w S. Podkreśliła także, że materiał ten jest przedawany pod różnymi nazwami i pod różnymi numerami produktu, w zależności od życzenia klienta. Materiał ten jest produkowany w różnych wagach, kolorach i na różnym podłożu.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skarżąca wystąpiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy zastosowany z przedmiotowej tkaninie objętej prawem z rejestracji [...] rodzaj splotu włókien stanowiący istotę wzoru wskazaną z opisie wzoru przemysłowego w istocie był w materiałoznawstwie tkanin nieznany przed datą rejestracji. Jako cechy istotne wzoru, uprawniony podał m.in. równoległe i prostopadłe w stosunku do siebie włókna tkaniny oraz węzły pleceń chrakteryzujące się różną wielkością. Tkanina ma jednolitą powierzchnię o chropowatej strukturze. Zdaniem skarżącej do przeprowadzenia ww. dowodu potrzebne są wiadomości specjalne. Skarżąca zauważyła, że w literaturze przedmiotu – np. praca Janusza Szoslanda z 2007 r. opracowanej w PAN Oddział w Łodzi Komisja Włókiennicza, prostopadły sposób ułożenia włókien tkaniny jest nazwany płóciennym i określany jako najprostszy możliwy. Zdaniem skarżącej trudno uznać za nowe i wyróżniające wzór przemysłowy najprostsze rozwiązanie opisywane w literaturze przedmiotu. W jej opinii rolą biegłego w niniejszej sprawie winno być dokonanie ustalenia faktycznego w postaci przeprowadzenia badania zarejestrowanej tkaniny odpowiedź na pytanie, czy zastosowane parametry nadające tej tkaninie strukturę takie jak: splot, wyrobienie nitek, zagęszczenie nitek były wcześniej opisywane w literaturze.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku dowodowego. Wyjaśnił, że istotą wzoru [...] jest konglomerat cech skutkujących określoną postacią wytworu. Wniosek dowodowy obejmuje powołanie biegłego na okoliczność tego czy jedna cecha techniczna wzoru była znana danej dziedzinie nauki, co w ocenie uprawnionego absolutnie nie ma znaczenia w przypadku wzorów przemysłowych, gdyż liczy się wizualnie dostrzegana postać. Zarzuciła, że na biegłego nie można przerzucać obowiązku wnioskodawcy wykazania braku przesłanek rejestracyjnych wzoru przemysłowego, a właśnie do tego dowód ten chce sprowadzić wnioskodawca, Nie może być rolą biegłego badanie nowości lub indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, gdyż ocena w tym zakresie należy do organu.
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. UP RP oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie materiałoznawstwa na okoliczności wskazane w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2013 r. i zwrócił wnioskodawcy materiał dowodowy w postaci próbek materiałowych przedłożony w niniejszej sprawie. Nadto zakreślił wnioskodawcy termin 1 miesiąca na podział zwróconych próbek tkaniny obiciowej celem ich przedłożenia do akt niniejszej sprawy oraz dostarczenia stronie przeciwnej.
Pismem z dnia [...] października 2013 r. uprawniony ustosunkował się do przedstawionego dowodu. Stwierdził, że tkaniny stanowiące dowód posiadają wszystkie istotne cechy wzoru uprawnionego i wywołują na zorientowanym użytkowniku to samo ogólne wrażenie.
Na rozprawie w dniu [...] listopada 2013 r. obie strony podtrzymały swoje stanowiska. Uprawniony do spornego prawa z rejestracji złożył do akt niniejszej sprawy opinię przygotowaną w ramach postępowania przed Sądem Okręgowym w [...] o sygnaturze [...] w sprawie o naruszenie spornego prawa z rejestracji. Natomiast wnioskodawca wycofał wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A. K. Uprawniony podkreślił, że tkanina stanowiąca przedmiot sporu została wprowadzona do obrotu przez samego uprawnionego na przełomie marca i kwietnia 2010 r., dlatego nie dziwi fakt, że tkanina ta pojawiła się w C. na targach jesienią tego samego roku. Stanowi o tym normalna praktyka handlu z C. Podkreślił, że z dokumentów sprawy nie potwierdza wprowadzenia tkaniny według spornego wzoru do obrotu przed datą rejestracji tego wzoru przez podmioty inne niż uprawniony. Zwrócił uwagę, że z oświadczenia załączonego przez wnioskodawcę nie wynika, kto się pod nim podpisał.
Wnioskodawca podkreślił natomiast, że w jego ocenie opinia przedłożona na rozprawie jest mu znana oraz w jego ocenie powyższa opinia dowodzi tego, że tkanina wg spornego wzoru została wprowadzona do obrotu zanim uprawnionemu przyznano prawo wyłączne. Podkreślił, że biegły stwierdził podobieństwo tkaniny K. oznaczone nazwą [...], którą K. Sp. z o.o. ma w swojej ofercie od 2010 r., co potwierdza oświadczenie c. producenta.
Uprawniony przyznał, że tkanina wnioskodawcy jest tożsama z tkaniną według spornego wzoru. Podniósł, że nie szkodzi to jednak nowości spornego wzoru bowiem przepisu ustawy Prawo własności przemysłowej przewidują możliwość wprowadzenia do obrotu przez zgłaszającego przedmiotu wzoru przed jego zgłoszeniem. Zdaniem uprawnionego, wnioskodawca nie udowodnił aby jego tkanina, ani też tkaniny c., na które się powołuje były w obrocie przed datą rejestracji wzoru przemysłowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium Odwoławcze UP RP stwierdziło, że stosownie do art. 117 ust. 1 p.w.p. do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego stosuje się odpowiednio art. 89 p.w.p. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.
Kolegium Orzekające przypomniało, że pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo własności przemysłowej, jednak w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż jest ono tożsame z interesem prawnym wskazanym w art. 28 k.p.a. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 roku, sygn. akt III RN 5/99). W świetle art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego (a takim postępowaniem jest postępowanie w trybie spornym przed UPRP) pozostaje każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odnośnie do pojęcia "interesu prawnego" w doktrynie i orzecznictwie sądowym przeważa opinia, zgodnie z którą powinien to być interes prawny obiektywnie uzasadniony i posiadający materialnoprawny charakter (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., sygn. III RN 5/99, oraz z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. III RN 218/01, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2005 r., sygn. GSK 1311/05). Istota interesu prawnego polega na jego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu w ten sposób, że akt stosowania normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (M. Bogusz, Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997). W wyroku z dnia 19 stycznia 1995 r. NSA (sygn. akt I SA 1326/93) potwierdził takie stanowisko stwierdzając, iż "pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku". Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie podkreśla się przy tym, że interes prawny powinien być bezpośredni, konkretny, realny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 4000/01 oraz wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3993/01). Nadto, w wyroku z dnia 19 marca 2002 r., Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt IV SA 1132/00) stwierdził, że interes prawny musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny.
Organ stwierdził, że strony pozostające w niniejszym sporze są konkurentami na rynku, a J. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] z [...] (uprawnionemu) przysługuje prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Tkanina obiciowa" o numerze [...]. Kolegium Orzekające uznało, że rejestracja i używanie w obrocie gospodarczym spornego wzoru przemysłowego w istotny sposób wpływa zatem na sytuację prawną wnioskodawcy, który zajmuje się wprowadzaniem do obrotu podobnych wytworów. Zdaniem Kolegium Orzekającego o interesie prawnym wnioskodawcy świadczy powództwo wytoczone przez uprawnionego przeciwko wnioskodawcy z powodu naruszenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Tkanina obiciowa" o numerze [...] (postępowania przed Sądem Okręgowym w [...] o sygnaturze [...] w sprawie o naruszenie spornego prawa z rejestracji). Sądy administracyjne w Polsce potwierdzały wielokrotnie, że skierowanie pisma przesądowego lub wytoczenie powództwa mogą stanowić podstawę do uznania interesu prawnego (zob. np. wyrok WSA z dnia 24 czerwca 2010 roku o sygn. akt VI SA/Wa 203/10).
Organ podkreślił, że interes prawny wnioskodawcy wynika z przepisów art:. 20 i art. 22 Konstytucji RP. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2007 roku (sygn. akt II GSK 183/07) interes prawny może wynikać "z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, gdyż sporne prawo z rejestracji prowadziło do ograniczenia swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy w zakresie produkcji lodów i ich wprowadzenia do obrotu". W tym samym wyroku NSA wskazał, że "sam fakt uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego w sytuacji, gdy inny producent wprowadził wcześniej na rynek produkt o cechach podobnych do zarejestrowanego wzoru przemysłowego, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania istnienia po stronie tego producenta interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru".
Odnośnie zarzutu wnioskodawcy dotyczącego braku nowości oraz braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, czyli niespełnienia przesłanek określonych w przepisach art. 102, art. 103 i art. 104 p.w.p. – UP RP stwierdził, że stosownie do art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.
Organ przypomniał, że w świetle art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Dodatkowo art. 103 ust. 2 p.w.p. stanowi, że wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy. Z kolei art. 104 ust;. 1 p.w.p. stanowi, że wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Zgodnie zaś z art. 104 ust. 2 p.w.p. przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. W wyroku z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1483/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził między innymi, że "kwestia publicznego udostępnienia (ujawnienia) wzoru przemysłowego będącego przedmiotem porównania, jest pojęciem mającym fundamentalne znaczenie dla interpretacji zarówno przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru. Bez jednoznacznego wyjaśnienia tej przesłanki nie sposób przyjąć, że dany wzór jest nowy i ma indywidualny charakter bądź też, że nie ma on zdolności rejestrowej".
W ocenie organu z powyższego wynika, że dla wykazania zarówno braku nowości, jaki i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego konieczne jest wykazanie, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego zostały udostępnione publicznie inne wzory identyczne lub wywołujące takie samo ogólne wrażenie jak sporny wzór przemysłowy.
UP RP stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił takich dowodów. Powołał się na pismo zatytułowane "DLA WSZYSTKICH OSÓB ZAINTERESOWANYCH", które zostało załączone do akt sprawy przy piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. Zdaniem organu z przedmiotowego pisma nie wynika, aby przed datą zgłoszenia spornego wzoru został upubliczniony inny wzór identyczny lub wywołujący takie samo ogólne wrażenie jak sporny wzór przemysłowy. W ocenie organu pismo to zawiera jedynie oświadczenie, że materiał [...] został pokazany na targach I. [...] w S. Należy zaznaczyć, że do pisma nie została załączona próbka tego materiału, a sama nazwa nie może prowadzić do wniosku, że sporny wzór przemysłowy stanowi materiał identyczny lub podobny do tkaniny przedłożonej do akt niniejszej sprawy. Nadto organ wskazał, że wnioskodawca wycofał ostatecznie swój wniosek o przesłuchanie A. K. na okoliczność tego czy tkanina objęta prawem z rejestracji spornego wzoru została ujawniona na rynku w 2010 r.
Ponadto, w opinii Kolegium Orzekającego, ocena indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego (istnienia lub braku odmiennego ogólnego wrażenia jakie wzory wywierają na zorientowanym użytkowniku) dokonywana w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego ma charakter normatywny. Urząd Patentowy podkreślił, że jego kompetencje w tym zakresie nie mogą być w żadnym razie cedowane na biegłego.
Kolegium Orzekające na rozprawie oddaliło wniosek wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wzornictwa przemysłowego na okoliczność braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Organ przedstawił argumentację postanowienia o oddaleniu ww. wniosku. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 84 ust. 1 k.p.a., biegły w postępowaniu administracyjnym, a takim postępowaniem jest postępowanie sporne przed Urzędem Patentowym jest ekspertem, znawcą dysponującym wiedzą i doświadczeniem zawodowym, pozwalającymi dostarczyć Urzędowi wiadomości specjalnych. UP RP wyjaśnił, że biegły dokonuje oceny określonego stanu faktycznego i przedstawia własną opinię. Organ wskazał, że w postępowaniu spornym, biegły - specjalista w zakresie wzornictwa przemysłowego, nie może być utożsamiany ze zorientowanym użytkownikiem w rozumieniu art. 104 p.w.p. Równocześnie, nie może on wydawać opinii w imieniu innej osoby, a tym bardziej dokonywać oceny z punktu widzenia modelowej postaci o określonych ogólnie cechach, definiowanej w każdej konkretnej sprawie, z pewnością jednak nie będącej ekspertem ani znawcą, nie mającej jego wiedzy ani doświadczenia zawodowego (por. J. Kępiński, Wzór przemysłowy i jego ochrona w prawie polskim i wspólnotowym, Warszawa 2010).
UP RP zaznaczył, że ustalenie naruszenia art. 102, art. 103 lub art. 104 p.w.p. nie było możliwe w oparciu o opinię przygotowaną na potrzeby postępowania przed Sądem Okręgowym w [...] o sygnaturze [...] w sprawie o naruszenie spornego prawa z rejestracji. Organ stwierdził, że powyższe wynika z faktu, że przygotowana na potrzeby postępowania przed Sądem Okręgowym ma inny zakres treściowy i nie stanowi analizy w obrębie indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego.
Kolegium Orzekające doszło do przekonania, że w sprawie brak podstaw do unieważnienia praw z rejestracji spornego wzoru przemysłowego na podstawie przepisów art. 102, art. 103 lub art. 104 p.w.p.
Organ w oparciu o art. 256 ust. 2 p.w.p., w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. rozstrzygnął kwestię kosztów. Stwierdził, że strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Na podstawie § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z dnia 15 grudnia 2003 r. Nr 212, poz. 2076) stawka minimalna w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji wynosi 1 600 złotych. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie, Kolegium Orzekające ustaliło koszty postępowania w wysokości 1600 zł (słownie: tysiąc sześćset złotych).
Pismem z dnia [...].01.2014 r. K. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję UP RP z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...].
Wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzuciła:
1) obrazę przepisów prawa mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 k.p.a. - poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wydaniem orzeczenia, na podstawie analizy materiału dowodowego dokonanej bez wszechstronnej oceny całokształtu okoliczności sprawy;
2) naruszenie art. 8 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ, wydając decyzję;
3) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych, o których przeprowadzenie wnioskodawca w toku postępowania wnioskował;
4) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. - poprzez uchybienie obowiązkowi uwzględnienia żądania wnioskodawcy dotyczącego przeprowadzenia dowodu, w sytuacji gdy przedmiotem tego dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy;
5) naruszenie art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie reguł swobodnej oceny dowodów, tj. nieustosunkowanie się przez organ rozstrzygający sprawę do wszystkich dowód i zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę w toku toczącego się postępowania, a zwłaszcza niewykazanie w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie oraz brak odniesienia w uzasadnieniu decyzji do próbek wzorów przesłanych przez wnioskodawcę na poparcie swoich twierdzeń, co mogło istotnie wypłynąć na wynik sprawy,
6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji w sposób wadliwy - pomijając obligatoryjny jej składnik w postaci wskazania dowodów, na których organ się oparł oraz wskazania przyczyn, z powodu których pozostałym dowodom wnioskodawcy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, tj. poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie materiałoznawstwa oraz nieprzeprowadzenie szczegółowych analiz porównawczych poszczególnych elementów obu wzorów na podstawie próbek tkanin oferowanych przez wnioskodawcę, pominiecie tego materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji, bez wskazania przyczyn takiego postępowania;
7) naruszenie art. 102 ust. 1 p.w.p - poprzez błędne przyjęcie, że sporny wzór przemysłowy jest nową, posiadającą indywidualny charakter, postacią wytworu pomimo nieprzeprowadzenia istotnych dowodów, w tym analizy poszczególnych cech linii, konturów, kształtów, kolorystyki, struktury lub materiału wytworu oraz jego ornamentacji wskazanych w tym przepisie;
8) naruszenie art. 103 ust. 1 i 2 p.w.p. - poprzez błędne przyjęcie, że w odniesieniu do spornego wzoru zachodzi przesłanka nowości mimo powołania się na dostępność na rynku identycznego wzoru tkaniny przed data zgłoszenia prawa ochronnego oraz poprzez niedokonanie szczegółowej analizy sposobu ujawnienia (publicznego udostępnienia) powołanych przez wnioskodawcę materiałów dowodowych w sprawie,
9) naruszenia art. 104 p.w.p. - poprzez przyjęcie, że ogólne wrażenie spornego wzoru przemysłowego różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na tzw. zorientowanym użytkowniku przez wzór przeciwstawny bez przeprowadzenia analizy porównawczej istotnych cech postaciowych, decydujących o ogólnym wrażeniu spornego wzoru przemysłowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Urząd Patentowy, dokonując oceny indywidualności i nowości spornego wzoru przemysłowego, odniósł się jedynie do aspektu nowości wzoru przemysłowego - uznając, że tkanina przedłożona do akt sprawy nie stanowi dowodu, iż sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymogów nowości i indywidualnego charakteru (koniunkcja) w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego.
W ocenie skarżącej organ skupił się jedynie na analizie i rozstrzygnięciu kwestii upublicznienia innego wzoru przemysłowego przed datą zgłoszenia spornego wzoru, z całkowitym pominięciem aspektu indywidualnego charakteru.
Zdaniem skarżącej Urząd Patentowy nie dokonał nadto analizy porównawczej poszczególnych elementów tkaniny przedłożonej przez wnioskodawcę i spornego wzoru przemysłowego. Ponadto skarżąca wskazała, że UP RP nie dokonał również oceny istotności tych cech na ostateczny odbiór spornego wzoru, co w konsekwencji doprowadziło do niewykazania, że porównywalne wzory nie są identyczne, że sporny wzór jest rzekomo nowy i ma indywidualny charakter.
Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procedury administracyjnej, skarżąca w pierwszym rzędzie wskazała, że Urząd Patentowy na podstawie art. 256 ust. 1 p.w.p., wydając decyzję w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego jest związany przepisami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Powołując się na brzmienie art. 7, art., 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a skarżąca stwierdziła, że w sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności [rzez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Zdaniem skarżącej organ oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wzornictwa i materiałoznawstwa, bez wyraźnego wskazania motywów takiego działania, który w ocenie wnioskodawcy pozwoliłby na określenie, w jakim stopniu porównywalne tkaniny są identyczne i czy ma rację wnioskodawca, zarzucając brak znamion indywidualności spornemu wzorowi. Ponadto skarżąca wskazała, że w toku postępowania nie przeprowadzono szczegółowych analiz porównawczych poszczególnych elementów obu wzorów na podstawie przedstawionych próbek tkanin oferowanych przez wnioskodawcę.
Skarżąca zarzuciła, że organ w uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób nie ustosunkował się do dowodu z wzornika tkanin, ani pisma strony przeciwnej, w którym to uprawniony sam zawarł swoje stanowisko w tym przedmiocie. Zdaniem skarżącej nieuwzględnienie wskazanych dowodów, jak i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego niewątpliwie przesądza o tym, że zaskarżona decyzja została wydana bez wszechstronnej oceny okoliczności stanu faktycznego i jako taka nie powinna się ostać. W ocenie skarżącej treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nie pozwala jednak na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zdaniem strony skarżącej w zaskarżonej decyzji nie sposób bowiem wskazać, na jakich dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Skarżąca ponadto wskazała, że nie podano również powodów odmowy wiarygodności i mocy dowodowej materiałom przedstawionym przez wnioskodawcę, a nadto nie przeprowadzono szczegółowych analiz porównawczych poszczególnych elementów obu wzorów na podstawie próbek tkanin oferowanych przez wnioskodawcę. Wskazane uchybienia, polegające m.in. na braku odniesienia w uzasadnieniu decyzji do próbek wzorów przesłanych przez wnioskodawcę, braku umotywowania w pominięciu zgłaszanych przez wnioskodawcę dowodów – w opinii skarżącej - powinny skutkować wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji.
Skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się przy tym w głównej mierze do części opisowej, przedstawienia stanowiska stron i przytoczenia treści przepisów prawa własności przemysłowej, mających zastosowanie w sprawie. Natomiast przesłanki podjętego rozstrzygnięcia nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, majce wpływ na wynik sprawy. Zdaniem strony skarżącej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał dokładnej analizy faktów oraz w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia.
Uzasadniając zarzuty prawa materialnego, skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 499/09, zgodnie z którym wzór ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru ocenie poddany zostaje wzór właśnie jako całość. Wzór nie spełnia zatem przesłanki indywidualnego charakteru, jeśli zachodzi ogólne wrażenie podobieństwa z wzorem wcześniej ujawnionym. Z drugiej strony, cechy nowości i indywidualnego charakteru ustala się zawsze w odniesieniu do określonego produktu.
Zdaniem skarżącej z powyższego wynika, że przy ustalaniu, czy warunek posiadania przez sporny wzór przemysłowy oryginalnego charakteru - cecha indywidualności oraz nowości - jest spełniony, należy dokonać porównania z ujawnionymi wzorami wcześniejszymi. Skarżąca wskazała, że niniejsze potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 232/08 wskazując, że wymaganie nowości nie zachodzi, gdy wzór przemysłowy różni się jedynie nieistotnymi szczegółami od wzoru wcześniejszego, a więc tylko wówczas gdy nie ma indywidualnego charakteru.
Skarżąca podkreśliła, że w każdej konkretnej sprawie ocena nowości i indywidualności powinna zatem polegać na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów wzoru przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wzoru spornego ze wskazaniem istniejących różnic i określeniem ich charakteru. Tylko bowiem różnice cech istotnych pozwolą uznać, że porównywalne wzory nie są identyczne.
Skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie organ nie dokonał jednoznacznej analizy porównawczej poszczególnych elementów wzoru tkaniny przedstawionej przez wnioskodawcę oraz wzoru spornego, a także nie dokonał precyzyjnej oceny istotności danych cech dla ostatecznego wyglądu spornego wzoru. W ocenie skarżącej powyższe spowodowało brak wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, iż porównywane wzory nie są identyczne w rozumieniu przepisu art. 103 ust. 1 p.w.p.
Wg skarżącej Urząd Patentowy RP nie dokonał pełnej oceny istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Ponadto nie dokonał także jakiejkolwiek analizy oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika.
Skarżąca wskazała, że wzór objęty ochroną to gładka tkanina bez cech szczególnych, oferowana na rynku tapicerskim od kilku lat. Udzielenie prawa ochronnego na tego rodzaju tkaninę narusza konkurencję i w ocenie skarżącego jest równie trafne jak udzielenie ochrony na powszechnie dostępne przedmioty.
W podsumowaniu skargi skarżąca stwierdziła, że przedmiotowa tkanina nie wyróżnia się niczym charakterystycznym i jest oferowana na rynku tapicerskim przez znaczną liczbę podmiotów. Jej zdaniem utrzymanie prawa ochronnego na rzecz J. S. niszczy konkurencję na tym rynku i jest sprzeczne z zasadą wolnego handlu. Skarżąca wskazała, że tkanina tego rodzaju jest oferowana przez n. spółkę G., t. A., h. C., w. E. sp. z o.o., oraz skarżącą. W ocenie skarżącej niedopuszczalne jest, aby jeden z podmiotów oferujących dany produkt na rynku, zastrzegał go, uniemożliwiając tym samym konkurencji sprzedaż tego produktu we własnej ofercie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
W ocenie Sądu, prawidłowo ustalony przez organ i przyjęty za podstawę wydania decyzji stan faktyczny znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych.
Sąd dokonując ww. oceny zaskarżonej decyzji uwzględnił specyfikę postępowania przed Urzędem Patentowym. W świetle art. 255 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 poz. 1410), dalej "p.w.p.". Urząd Patentowy rozstrzyga sprawę w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zatem to strony wyznaczają kierunek toczącego się postępowania, a w szczególności przedstawiają dowody dla ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Toteż, od stron wymaga się aktywności w tym zakresie. Dlatego w tym postępowaniu na Urzędzie Patentowym nie ciąży obowiązek zbierania materiału dowodowego, jaki - na zasadach ogólnych spoczywa - na organie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1597/12). W tego typu sprawach występuje zatem odmienność w zakresie postępowania dowodowego istotnie modyfikująca rozumienie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stosunku do standardów proceduralnych ogólnego postępowania administracyjnego. Innymi słowy organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji całości stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez spierające się strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r, sygn. akt 102/12, sygn. akt 2325/11, sygn. akt 2361/11, oraz z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II 959/12).
Powyższe oznacza więc, że Urząd Patentowy orzeka na podstawie dowodów przedstawionych przez strony w trakcie postępowania spornego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. Nic nie zwalnia też organu z obowiązku dokonania zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W niniejszej sprawie Skarżąca żądała unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Tkanina obiciowa" o numerze [...], udzielonego na rzecz uprawnionego. Sporny wzór został zgłoszony do rejestracji dnia [...] marca 2011 r. Skarżący w zainicjowanym przez siebie postępowaniu dążył do wykazania, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania wzoru przemysłowego. Wnioskodawca w postępowaniu toczącym się przed Urzędem Patentowym twierdził bowiem, że "uprawniony uzyskał prawo wyłącznego korzystania z tkaniny na całym obszarze państwa, pomimo, że tkanina ta nie jest i nie była w czasie zgłoszenia wytworem nowym i posiadającym indywidualny charakter".
W tym zakresie podniesiono we wniosku, że tkaniny obiciowe, które posiada w ofercie wnioskodawca, a które są przedmiotem sporu z uprawnionym, są tkaninami importowanymi z H., oferowanymi w setkach odmian na międzynarodowych targach. W ostatnim czasie na targach w S. oferowano 300 pozycji tkaniny przedłożonej przez uprawnionego do rejestracji.
Na okoliczności podnoszone we wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. K. na okoliczność, że tkanina objęta prawem z rejestracji była ujawniona na rynku od co najmniej 2010 r. Dodatkowo wnioskodawca wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu materiałoznawstwa na okoliczność, czy tkanina zgłoszona przez J. S. jako wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter w rozumieniu prawa własności przemysłowej, a w szczególności, czy za taki indywidualny charakter może być uznana:
• delikatna, mięsista faktura,
• włoskowata powierzchnia,
• plecenie w różnych tonacjach tej samej barwy,
• drobne plecenia,
• usytuowanie włókien równolegle i prostopadle do siebie,
• równa wysokość włókien tkaniny.
Nadto biegły miał wypowiedzieć się, czy tego rodzaju tkaniny jak wskazane powyżej noszą cechy nowości, czy też były znane wcześniej. W szczególności dotyczy to takich cech, które w ocenie uprawnionego świadczą o nowym i indywidualnym charakterze tkaniny jak "równoległe i prostopadłe usytuowanie włókien", czy też równa wysokość włókien, drobne plecenia.
Na rozprawie w dniu [...] maja 2013 r. Urząd - w pkt 5 podjętego postanowienia - oddalił wniosek wnioskodawcy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu materiałoznawstwa na okoliczności wskazane we wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego.
Następnie strona w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. zgłosiła (de facto – ponowiła) wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego precyzując okoliczność, na którą miała zostać sporządzona opinia, tj. czy zastosowany w przedmiotowej tkaninie objętej prawem z rejestracji [...] rodzaj splotu włókien stanowiący istotę wzoru wskazaną w opisie wzoru przemysłowego w istocie był w materiałoznawstwie tkanin nieznany przed datą rejestracji.
Ten z kolei wniosek Skarżącej został oddalony postanowieniem z dnia [...] września 2013 r.
Już we wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. spółka przedłożyła próbki oferowanych przez siebie tkanin oraz próbki tkanin pochodzące od dwóch innych konkurencyjnych dostawców. Zaś w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. spółka załączyła do akt sprawy fotografie tych próbek materiałowych i dodatkowo wskazała, że zdjęcia przedstawiają tkaniny dostępne na rynku pod oznaczeniami [...],[...] (numer oznaczający kolor) i [...] (numer oznaczający kolor).
Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Urząd Patentowy RP dopuścił dowód z przesłuchania świadka na wskazaną przez Skarżącego okoliczność. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2013 r. strona cofnęła jednak wniosek w ww. zakresie.
Postanowieniem z ww. daty Urząd Patentowy RP oddalił ponownie zgłoszony przez stronę wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
W dniu [...] czerwca 2013 r. wnioskodawca przedłożył do akt sprawy oświadczenie z dnia [...] grudnia 2012 r., złożone w imieniu spółki T. Co Ltd., pod którym widniał nieczytelny podpis i pieczęć w języku c.(wraz z tłumaczeniem przysięgłym z języka a.), o następującej treści: "Do wszystkich zainteresowanych,(...). Niniejszym oświadczamy, że materiał ([...] % poliestrowy materiał d.) o. lub podobny jak w załączeniu jest istniejącym, powszechnie produktem już wyprodukowanym i sprzedawanym przez nas i wiele innych zakładów i spółki handlowe w 2010 r. Materiał ten był też pokazany na targach I. [...], organizowanych w S. Materiał ten jest sprzedawany pod różnymi nazwami i pod różnymi numerami produktu, w zależności od życzenia klienta. Materiał ten jest produkowany w różnych wagach, kolorach i na różnym podłożu.".
W zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP oddalając wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, uznał, iż materiał dowodowy przedłożony przez skarżącą spółkę nie świadczy o braku nowości spornego wzoru oraz braku jego indywidualnego charakteru, czyli niespełnieniu przesłanek wynikających z art. 102, art. 103 i art. 104 p.w.p.
Sąd wskazuje, że w myśl pierwszego z ww. przepisów wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Z kolei, przepis art. 103 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, wyjaśnia, że wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 104 ust. 1 omawianej ustawy, wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Ustawodawca wskazał również, iż przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (art. 104 ust. 2 p.w.p.).
Z punktu widzenia normatywnej podstawy wniosku skarżącej ww. okoliczności były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego i podlegały wykazaniu przez nią w tej sprawie.
Pierwszą przesłankę ochrony wzoru stanowi cecha jego nowości. Nowym jest wzór nieujawniony przed datą pierwszeństwa, a także wzór nie mający identycznego poprzednika. Trafnie tę kwestię ujęto w wyroku tut. Sądu z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 118/07, wskazano tam bowiem, że nowość wzoru ulega zniweczeniu zarówno poprzez wcześniejsze ujawnienie "tego samego" wzoru, jak i "takiego samego" wzoru.
Zatem strona skarżąca powinna w toku postępowania przed Urzędem w sposób bezsporny wykazać, że kwestionowany wzór stanowił rozwiązanie wcześniej znane, wprowadzone już do obrotu lub w inny odpowiedni sposób ujawnione przed datą zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji, a więc przed dniem [...] marca 2011 r. W świetle przytoczonych powyżej unormowań uznać należy, iż ujawnienie wzoru musi mieć charakter materialnie istotny, a więc nastąpić w okolicznościach, które pozwalają zakładać rzeczywistą jego znajomość, będącą efektem prowadzenia normalnej działalności zawodowej, wyspecjalizowanej w danym sektorze (danej branży) przed datą pierwszeństwa.
Dowody muszą zaś być w tym zakresie jednoznaczne. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika np., że dowodami wcześniejszego publicznego udostępnienia przeciwstawionego wzoru poprzez jego wprowadzenie do obrotu mogą być np. faktury oznaczone datą sprzedaży produktów, w których zastosowano identyczny wzór w porównaniu ze spornym wzorem (m. in. wyrok NSA z 3 listopada 2003 r., sygn. akt II S.A. 2492/02). Podobnie z orzecznictwa Wydziału Unieważnień OHIM oraz Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji ds. Rynku Wewnętrznego (OHIM) wynika, że dowodami potwierdzającymi sprzedaż wzoru mogą być również faktury (zob. m. in. decyzja OHIM z [...] marca 2008 r., nr [...], w sprawie THD Acoustics Limited przeciwko Harron S.A., http://oami.europa.eu/pdf/design/invaldec/ICD%203200%20(EN).pdf; decyzja OHIM z [...] grudnia 2007 r., nr [...], w sprawie Holey Soles Holdings Ltd. Przeciwko Crocs,Inc.,http://oami.europa.eu/pdf/design/invaldec/ICD%20000003010%20decision%20(EN).pdf).
Drugą przesłanką ochrony wzoru przemysłowego jest jego indywidualny charakter. Legalną definicję tej przesłanki zawiera - przytoczony już wcześniej - art. 104 p.w.p. Jej istotę oddaje zaś pogląd, że indywidualny charakter to wypadkowa różnych elementów, które przesądzają o pewnej "inności" przedmiotu ukształtowanego według wzoru (por. M. Poźniak-Niedzielska, Glosa do wyroku SN z dnia 23 października 2007 r., II CSK 302/07).
W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że skarżąca obowiązkom dowodzenia istotnych w sprawie okoliczności nie podołała. Organ odwołując się do tez wyroku tut. Sądu z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1483/10) wskazał, że kwestia publicznego udostępnienia (ujawnienia) wzoru przemysłowego będącego przedmiotem porównania, jest pojęciem mającym fundamentalne znaczenie dla interpretacji zarówno przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru. Bez jednoznacznego wyjaśnienia tej przesłanki nie sposób przyjąć, że dany wzór jest nowy i ma indywidualny charakter bądź też, że nie ma on zdolności rejestrowej." Z tych powodów organ uznał, że dla wykazania zarówno braku nowości, jak i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, konieczne jest wykazanie, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego zostały udostępnione inne wzory identyczne lub wywołujące takie samo ogólne wrażenie jak sporny wzór przemysłowy.
Słusznie w kontekście badanej przesłanki Organ przyjął, że w materiale dowodowym brak jest dowodu na to, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru doszło do publicznego ujawnienia wszystkich jego istotnych cech, w sposób szkodzący nowości tego rozwiązania.
Zdaniem Sądu prawidłowo w sprawie uznano, że przy dowodzeniu ww. okoliczności nie wystarcza pisemne oświadczenie przedłożone do akt sprawy. Oświadczenie to ma charakter dokumentu prywatnego. Korzysta jedynie z domniemania, iż osoba, która dokument podpisała (w tej sprawie - nieujawniona), złożyła w nim oświadczenie o danej treści. Dokument prywatny nie stanowi zaś dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone i podlega swobodnej ocenie Urzędu w świetle całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie. Okoliczności z niego wynikających nie można było w postępowaniu przed Urzędem żaden sposób zweryfikować.
Jako prawidłową należy także ocenić decyzję organu o oddaleniu wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego, bowiem oceny w niniejszej sprawie winien - co do zasady - dokonywać zorientowany użytkownik, a nie biegły. "Zorientowany użytkownik" mieści się zaś pomiędzy znawcą danej dziedziny a przeciętnym konsumentem. Zorientowanym użytkownikiem może być w szczególności nabywca produktu i świadomy jego użytkownik (por. J. D. Sieńczyło-Chlabicz, Przesłanki zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego, ZNSA 2011/3/62-77). W żadnym zaś razie percepcja zorientowanego użytkowania nie powinna być zrównywana z ocenami specjalistów z dziedziny wzornictwa przemysłowego, gdyż te – dokonane przez podmiot o zbyt wysokich kwalifikacjach – mogą być zasadnie odrzucone jako irrelewantne dla oceny indywidualnego charakteru z punktu widzenia zorientowanego użytkownika (tak: A. Tischner, [w:] P. Kostański [red.], Prawo własności przemysłowej. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2014, str. 702 i nast.). Tak wiec to organ - gdyby doszło do oceny dowodów – najpierw powinien ustalić w tej sprawie cechy "zorientowanego użytkownika", a następnie poprzez jego pryzmat dokonać oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru.
W aktach brak jest jednak takich dowodów, które mógłby ocenić organ. Skarżąca złożyła wprawdzie w postępowaniu przed organem próbki, które we wniosku określiła jako próbki przez nią oferowane oraz próbki od dwóch konkurencyjnych dostawców. Za ich pomocą nie można jednak wykazywać w sprawie okoliczności związanych z brakiem spełnienia w dacie zgłoszenia wzoru przemysłowego warunku jego indywidualnego charakteru. Nie wiadomo bowiem skąd (od kogo) te próbki pochodzą (rzecznik patentowy A. R. w piśmie procesowym z dnia [...] października 2013 r. wyraziła pogląd, że mogą one nawet pochodzić od samego Uprawnionego). Nie wiadomo także z jakiej konkretnie daty mają one wykazywać okoliczności istotne dla sprawy. Organ niewątpliwie powinien ustosunkować się do tego dowodu, i wskazać powody jego nieuwzględnienia w sprawie. Niemniej jednak wobec tak oczywistych zastrzeżeń, jakie można sformułować odnośnie tych próbek jako dowodów na istotne w sprawie okoliczności Sąd uznaje, że ww. naruszenie Organu nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Skoro zaś tak, to organ był uprawniony do stwierdzenia, że w materiale dowodowym nie było dowodu także na ww. okoliczność. Nie można bowiem przerzucać na Urząd Patentowy obowiązku stawiania tez dowodowych niezbędnych do osiągnięcia zamierzonego celu, jakim jest uzyskanie korzystnego dla strony orzeczenia, oraz wskazywania środków dowodowych na ich potwierdzenie.
Reasumując Skarżąca nie wykazała w sprawie, że w dacie zgłoszenia wzór chroniony spornym prawem nie spełniał ustawowych warunków do udzielenia prawa z rejestracji. Tak więc o niekorzystnym dla spółki wyniku przesądziły kwestie dowodowe.
Według Sądu przeprowadzoną przez Urząd Patentowy RP ocenę materiału dowodowego można uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności, a uzasadnienie rozstrzygnięcia organu – wbrew zarzutom skarżącej - zawiera dostateczne wyjaśnienie okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji odmawiającej unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
Po analizie wskazanych przez skarżącą naruszeń przez organ przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, o jakim mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., i nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI