VI SA/Wa 709/14

VI SA/Wa 709/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-08-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz
Pamela Kuraś-Dębecka
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 2858/14 - Wyrok NSA z 2016-05-31
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art. 102, art. 103, art. 104,
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi G. P. i W. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "UP") decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...], po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "OPAKOWANIE NA BATERIE" o nr [...] udzielonego na rzecz G. P. i W. P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą A. Spółka cywilna G. P., W. P. w M. (nazywanych dalej "Skrżącymi"), wszczętej na skutek sprzeciwu wniesionego przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (nazywanej dalej "Sprzeciwiającym się", "Spółką sprzeciwiającą się"), na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., nazywanej dalej "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 P.w.p., unieważnił prawo z rejestracji tego wzoru przemysłowego.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z [...] marca 2012 r. Spółka sprzeciwiająca się wniosła do UP, na podstawie art. 246 w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 104 P.w.p., sprzeciw wobec decyzji z [...] stycznia 2011 r. o udzieleniu na rzecz Skarżących prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Opakowanie na baterie" o numerze [...]. Zdaniem Sprzeciwiającego się, sporny wzór przemysłowy nie posiadał cech nowości i indywidualnego charakteru w dacie dokonania zgłoszenia do rejestracji, tj. [...] września 2010 r., albowiem na rzecz Sprzeciwiającego się chroniony był wzór przemysłowy zarejestrowany pod numerem [...] z pierwszeństwem od 1 września 2008 r. Sprzeciwiający się zaznaczył, że informacja o udzieleniu ochrony na przeciwstawiony wzór przemysłowy została opublikowana w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" 30 września 2009 r., natomiast informacja o udzieleniu spornego prawa 30 września 2011 r. Powołał się na domniemanie prawne co do tego, że każdemu jest znana treść wpisów do rejestrów UP, stosownie do art. 228 ust. 4 P.w.p. Podniósł również, że według ustaleń Prokuratury Rejonowej dla W. uprawniony (Skarżący) wiedział o istnieniu przeciwstawionego wzoru. Powołał się na opinię biegłego, zgodnie z którą sporny wzór stanowi jawny plagiat wobec opakowań Sprzeciwiającego się i nie posiada cech nowej funkcjonalności. Spółka sprzeciwiająca się wskazała na brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego i dokonała stosownej analizy w tym zakresie.
W piśmie z [...] stycznia 2013 r. Skarżący, po uzupełnieniu przez Sprzeciwiającego się materiałów dowodowych, uznali sprzeciw za bezzasadny.
Na rozprawie [...] lipca 2013 r. strony podtrzymały swoje stanowiska.
Spółka sprzeciwiająca się przedłożyła do akt sprawy opakowania do baterii zarówno Skarżących, jak i własne, a także innych podmiotów działających na rynku. Wskazała, że zorientowanym użytkownikiem są osoby pomiędzy 13 a 113 rokiem życia.
Skarżący z kolei podniósł, że odbiorcą przedmiotowych opakowań jest firma dystrybucyjna zajmująca się sprzedażą baterii. Wskazał nadto, że opakowania tego rodzaju są zamknięte i wypełnione bateriami. Podniósł, że zakres swobody twórczej jest mały, wymuszony produktem, do pakowania którego jest przeznaczony. Przedłożył do akt sprawy opinię sporządzoną na jego zlecenie przez prof. dr hab. E. N.
UP, po rozpatrzeniu sprawy uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do unieważnienia spornego prawa z rejestracji na podstawie art. 104 P.w.p. z uwagi na brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, którym stosownie do art. 102 ust. 1 P.w.p. jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Według art. 104 ust. 1 P.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Istotny jest przy tym przepis art. 104 ust. 2 P.w.p. określający, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.
Jak wskazał UP, zgodnie z opisem zawartym w aktach rejestrowych sporny wzór przemysłowy stanowi opakowanie na baterie przeznaczone do konfekcjonowania baterii okrągłych, zwłaszcza baterii typu AA oraz AAA. Przedmiotowy wzór stanowią dwie odmiany opakowania oznaczone odpowiednio jako fig. 1 oraz fig. 5. Cechy istotne wzoru przemysłowego zostały określone jako ukształtowanie i wzajemne usytuowanie poszczególnych elementów opakowania na baterie będącego jednolitym przedmiotem z tworzywa sztucznego, zwłaszcza ukształtowanie ścianki przedniej, ścianki tylnej oraz zawieszki. Opakowanie na baterie według spornego wzoru przemysłowego stanowi pudełko o kształcie zbliżonym do płaskiego prostopadłościanu, przy czym ścianka przednia przechodzi w ścianki boczne powierzchniami walcowymi. W ściance przedniej wykonany jest prostokątny otwór o szerokości zbliżonej do szerokości płaskiej części ścianki przedniej i wysokości zbliżonej do połowy wysokości ścianki przedniej. Ścianki górna i dolna mają kształt prostokąta z zaokrąglonymi rogami w miejscach styku ze ścianką przednią. Ścianka tylna ma kształt prostokątny i połączona jest ze ścianką dolną w jej części tylnej przy pomocy dwóch zawias filmowych. Ścianka tylna ma podłużne pionowe wycięcia rozmieszczone w dwóch rzędach przy czym w opakowaniu na baterie szeregu AA wycięcia te są pogrupowane w czterech sekcjach po trzy wycięcia każda, zaś w opakowaniu na baterie szeregu AAA w każdym rzędzie jest po cztery wycięcia. Tylna ścianka ma w górnej części dwa prostokątne otwory zaczepowe zatrzaskujące się na haczykowatych występach ścianki górnej po zamknięciu opakowania. Ze ścianką górną w jej górnej części połączona jest za pomocą dwóch elastycznych łączników zawieszka o kształcie zbliżonym do trapezu z zaokrąglonymi górnymi narożami Zawieszka ma otwór w kształcie poziomego prostokąta z zaokrąglonymi krótszymi bokami, przy czym w części środkowej otworu zawieszki wykonane są dwa półkoliste wycięcia skierowane w górę i w dół zawieszki.
Jako przeciwstawienie dla spornego wzoru przemysłowego został wskazany wzór przemysłowy pt. "Opakowania" o numerze [...], który składa się z 10 odmian. W opisie tego wzoru wskazano, że istotą wzoru jest nowa postać przedmiotu przejawiającego się w kształcie i układzie linii składających się na opakowanie. Opakowanie ma kształt prostopadłościanu o zaokrąglonych dwóch narożnikach, którego jedna ścianka zwana tylną jest dłuższa od naprzeciwległej. Tylna ściana ma, w części wystającej poza obręb prostopadłościanu, skośnie ścięte naroża. Do ściętego boku jest zamocowany zawiasowo element w kształcie zbliżonym do trapezu o zaokrąglonych narożach i półokrągłym podcięciu w podstawie trapezu oraz umieszczonym przy górnej krawędzi otworem w kształcie krzyża o silnie wydłużonych poziomych ramionach i o zaokrąglonych końcach ramion. Tylna ściana ma cztery symetryczne, symetrycznie rozłożone, podłużne otwory, których krótsze boki są zaokrąglone. W pobliżu krawędzi bocznej ściany tylnej są dwa niewielkie prostokątne zaczepy.
Porównywane wzory, niezależnie od ich nazw, stanowią opakowania pozwalające na przechowywanie baterii powszechnie określanych jako cienkie lub grube "paluszki". Zdaniem UP, są to wytwory należące do tego samego asortymentu towarów. Opakowania tego rodzaju występują masowo, są używane w sklepach w celu prezentacji towaru (baterii) lub opakowania pozwalającego na jego przechowywanie. UP uznał, że zorientowanym użytkownikiem produktów są zarówno dystrybutorzy tych towarów, jak też ich nabywcy korzystający w sposób stały z tego rodzaju opakowań.
Z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy wynikało, że przeciwstawiony wzór przemysłowy zostały upubliczniony przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego, tj. przed [...] września 2010 r. Informacja o udzieleniu prawa z rejestracji na przeciwstawiony wzór przemysłowy została bowiem opublikowana w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" 30 września 2009 r.
Przeprowadzając analizę porównawczą wyżej przedmiotowych wzorów przemysłowych, UP miał na uwadze zarówno ogólne wrażenie, jak też poszczególne elementy wytworów (składające się ostatecznie na całościowy odbiór). Organ uwzględnił również zasadę, że zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie, przy czym rysunek wzoru ujawnia cechy postaciowe wzoru niezależnie od używanego w opisie nazewnictwa. W toku oceny postać wytworu nie jest uzależniona od trafności jego nazwy. UP zastrzegł, że w przypadku analizy odnośnie do indywidualnego charakteru, kluczowe jest ustalenie podobieństw pomiędzy porównywanymi wytworami.
Wobec regulacji art. 104 P.w.p., UP za konieczne uznał wyjaśnienie pojęć "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik", a także ustalenie zakresu swobody twórczej w branży opakowań na baterie.
Ocena czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter musi być dokonana przez pryzmat zorientowanego użytkownika przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu tego konkretnego wzoru, którą determinują cechy funkcjonalne przedmiotu oraz wcześniejsze wzornictwo. "Zorientowany użytkownik" wie, że w przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej przy ich opracowywaniu jest mniejszy niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne - porównywane wytwory mają spełniać określone funkcje, tj. stanowić opakowanie pozwalające na pakowanie i przechowywanie razem kilku sztuk baterii typu "paluszki". Pod pojęciem "zorientowanego użytkownika" rozumieć można użytkownika określonych produktów lub osobę mającą orientację w określonym sektorze, do którego należą produkty obejmujące wzór, w szczególności świadomość aktualnego stanu wzornictwa w określonej dziedzinie produkcji. Orientacja użytkownika może wynikać z długotrwałego, stałego używania określonych produktów. Zorientowanemu użytkownikowi przypisuje się wyższy niż u przeciętnego konsumenta poziom zdolności spostrzegania istniejących różnic. W orzecznictwie OHIM zorientowany użytkownik powinien mieć ogólne wyobrażenie o cechach wzorów występujących w obrocie gospodarczym, którymi interesuje się jako użytkownik, zaś jego orientacja zrównywana jest ze zwykłym doświadczeniem wynikającym z faktycznego posługiwania się danym produktem i posiadaniem przeciętnej wiedzy o segmencie rynkowym, do którego zaliczany jest produkt.
Wobec powyższego, UP za zorientowanego użytkownika uznał końcowych odbiorców tj. dystrybutorów baterii, a także pewną cześć konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju opakowań do pakowania i przechowywania baterii typu "paluszki".
UP rozważył również zagadnienie zakresu swobody twórczej – stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru, który jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Dokonując analizy swobody twórczej przy projektowaniu nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie opakowań na baterie typu "paluszki" UP uznał, że jest ona dość duża, ograniczona jedynie kształtem i rozmiarem przedmiotów, do pakowania których są one przeznaczone, tj. baterii. UP stwierdził, że na rynku występują zasadniczo opakowania o kształcie prostopadłościanu albo, zdecydowanie rzadziej, sześcianu o różnych zdobieniach w postaci między innymi uwypukleń, nacięć i innych rozwiązań, różnej ornamentacji i fakturze, a także o różnie ukształtowanych elementach służących do zawieszania opakowań na baterie. W tym zakresie występują znaczące możliwości projektowe. Przykładowo różne mogą być kolory opakowań, uchwyty pozwalające na ich zawieszenie (niektóre opakowania ich nie posiadają), ornamentacja (np. wykorzystanie znaku towarowego), grubość i jakość materiału, czy w końcu wykończenie opakowań (m.in. zaokrąglenie boków lub wyżłobienia pozwalające na lepsze umiejscowienie baterii w opakowaniu). Zdaniem UP, swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest dość duża, co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy przedstawiającym przykłady innych opakowań na baterie. Pomimo pełnionych funkcji, zaprezentowane opakowania różnią się istotnie od spornego wzoru przemysłowego, tak że wywołują odmienne ogólne wrażenie. Przykładowo opakowanie sygnowane znakiem towarowym E. jest w kolorze niebieskim, nie posiada żadnych otworów, nie ma żadnego elementu pozwalającego na jego zawieszenie, a ponadto posiada wyraźne zaokrąglenia na powierzchni pozwalające na rozmieszczenie baterii. Dodatkowo na opakowaniu występuje znak towarowy producenta baterii. Inne, załączone do akt sprawy opakowanie, na którym występuje znak towarowy P., także znacząco różni się od opakowania w postaci spornego wzoru przemysłowego. Jest ono koloru pomarańczowego, nie posiada żadnych otworów, jest wyposażone w zawieszkę w postaci niewielkiego kółeczka, zaokrąglenie występuje tylko po jednej stronie opakowania, a dodatkowo opakowanie wyposażone jest w zaczep pozwalający na jego zamknięcie. Kolejne opakowanie jest przezroczyste i wykonane z cienkiego plastiku (dwa wskazane powyżej są zrobione z grubego plastiku, co sprawia, że nie ulegają one łatwo deformacji). Ponadto przedmiotowe opakowanie na baterie nie posiada żadnych otworów, nie ma postaci prostopadłościanu, a także inaczej wygląda mocowanie - jest to wycięty w opakowaniu otwór w postaci zaokrąglonego trójkąta.
UP oceniał przedmiotowe opakowania w postaci zamkniętej, jednak także w postaci otwartej opakowania te różnią się od spornego wzoru przemysłowego. Różnice te dotyczą wyglądu, w szczególności w pierwszym i drugim z wymienionych wzorów we wnętrzu występują elementy pozwalające na ułożenie baterii. Ich cechą wspólną jest to, że są przeznaczone dla 4 baterii i służą do wielokrotnego zastosowania.
UP stwierdził, że postacie opakowań na baterie (m.in. D., T., P. i K.) przedstawione w przedłożonej do akt sprawy opinii autorstwa prof. dr. hab. E. N. różnią się znacząco od spornego wzoru przemysłowego - są one przeznaczone dla dwóch albo czterech baterii, są to zasadniczo opakowania składające się z kawałka bogato zdobionej tektury i elementu z plastiku, w którym znajdują się baterie. Cechą charakterystyczną jest jednorazowe przeznaczenie tych opakowań. Okoliczności te potwierdzają znaczącą swobodę w projektowaniu opakowań na baterie.
Wobec występującej różnorodności ornamentacji, kształtu, sposobu mocowania i kolorów opakowań na baterie, UP uznał, że rozpatrywany jako całość, sporny wzór "OPAKOWANIE NA BATERIE" o numerze [...], nie różni się od wzoru przeciwstawionego w takim stopniu, że zorientowany użytkownik rozróżni porównywane wzory. Decydujące znaczenie będą miały w tym przypadku podobieństwa dotyczące proporcji poszczególnych elementów, kształtu, ornamentacji (a właściwie jej braku), sposobu zawieszania, a także otworów w opakowaniu. Zaokrąglenia (lub ich brak) w otworach i nieco zmieniony kształt zawieszek nie będą miały takiego znaczenia dla zorientowanego użytkownika, który tak daleko idącej analizy porównawczej nie przeprowadzi. Odnośnie do pierwszej odmiany wzoru spornego (fig. 1 - 4), UP uznał, że w porównywanych wzorach przemysłowych podobieństwa dotyczą przede wszystkim ornamentacji (a właściwie jej braku), kolorystyki, kształtu, zawieszki i otworów występujących w opakowaniu. Najbardziej zbliżone do spornego wzoru przemysłowego były postacie ujawnione na fig. 6 i fig. 10 wzoru przemysłowego o numerze [...]. Porównywane wzory stanowią jednolite przedmioty z tworzywa sztucznego o kształcie zbliżonym do płaskiego prostopadłościanu przy czym ścianka przednia przechodzi w ścianki boczne powierzchniami walcowymi. W ściance przedniej występuje prostokątny otwór (we wzorze spornym jego kąty nie są zaokrąglone, a we wzorach przeciwstawionych są one zaokrąglone). Ścianki tylne mają podłużne pionowe wycięcia (sporny wzór przemysłowy ma ich o dwie więcej - sześć zamiast czterech, a ponadto wycięcia we wzorze spornym zostały w środku ścianki przedzielone). Tylna i przednia część są połączone za pomocą elastycznych łączników. Dodatkowo oba wzory są wyposażone w zawieszki o kształcie zbliżonym do trapezu z zaokrąglonymi górnymi narożami - zawieszka ma otwór w kształcie poziomego prostokąta z zaokrąglonymi krótszymi bokami, przy czym w części środkowej otworu zawieszki wykonane są dwa półkoliste wycięcia skierowane w górę i w dół zawieszki. Drobne różnice dotyczące kształtu niektórych elementów (m.in. kształt otworów i zawieszek), UP uznał za nieistotne, które nie różnicują porównywanych wzorów w takim stopniu, aby wywierały one odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku.
Także w przypadku drugiej odmiany spornego wzoru przemysłowego przedstawionej na fig. 5-8, UP stwierdził analogiczne podobieństwa do wzoru przeciwstawionego, które dotyczą zasadniczo ornamentacji, kolorystyki, kształtu, zawieszki, a także otworów występujących w opakowaniu. Najbardziej zbliżone do spornego wzoru przemysłowego są, zdaniem UP, również postacie ujawnione na fig. 6 i fig. 10 wzoru przemysłowego o numerze [...]. Porównywane wzory stanowią jednolite przedmioty z tworzywa sztucznego o kształcie zbliżonym do płaskiego prostopadłościanu przy czym ścianka przednia przechodzi w ścianki boczne powierzchniami walcowymi. W ściance przedniej występuje prostokątny otwór (we wzorze spornym jego kąty nie są zaokrąglone, a we wzorach przeciwstawionych są one zaokrąglone). Ścianki tylne mają podłużne pionowe wycięcia (sporny wzór przemysłowy ma ich o dwie więcej - sześć zamiast czterech, a ponadto wycięcia we wzorze spornym zostały w środku ścianki przedzielone). Tylna i przednia część są połączone za pomocą elastycznych łączników. Dodatkowo oba wzory są wyposażone w zawieszki o kształcie zbliżonym do trapezu z zaokrąglonymi górnymi narożami - zawieszka ma otwór w kształcie poziomego prostokąta z zaokrąglonymi krótszymi bokami, przy czym w części środkowej otworu zawieszki wykonane są dwa półkoliste wycięcia skierowane w górę i w dół zawieszki. Drobne różnice dotyczące kształtu niektórych elementów (m.in. kształt otworów i zawieszek), w ocenie UP, były nieistotne i jako takie nie różnicują porównywanych wzorów w takim stopniu, aby wywierały one odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku.
UP dokonywał oceny przedmiotowych wzorów w postaci złożonej wychodząc z założenia, że zorientowany użytkownik będzie dokonywał oceny tych wzorów w tej właśnie postaci. Zdaniem UP, ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy (jego dwie odmiany), nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przemysłowy przeciwstawiony. Zorientowani użytkownicy w zakresie opakowań na baterie są osobami, które nie odróżnią porównywanych opakowań z uwagi na niewielkie różnice i liczne podobieństwa.
Zdaniem UP materiały zebrane w sprawie stanowią dowody potwierdzające, że sporny wzór przemysłowy w obu odmianach pozbawiony był indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do organu, ponieważ ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przez Sprzeciwiającego się przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.
Wobec stwierdzenia, że sporny wzór przemysłowy nie spełnia wymogów określonych w art. 104 P.w.p., który stanowi samoistną podstawę unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, UP uznał za bezcelowe przesądzanie, czy w sprawie zaistniały także inne przesłanki do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego w oparciu o wskazane przez wnoszącego sprzeciw przepisy.
Pismem z [...] stycznia 2014 r. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję UP z [...] lipca 2013 r., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 2, art. 104 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenie ww. przepisów wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie w sprawie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 104 w zw. z art. 102 P.w.p.
Skarżący podali, że Sprzeciwiająca się zataiła przed UP, że postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonowa dla W. w związku z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa w oparciu o art. 303 P.w.p., toczyło się "w sprawie", a nie "przeciwko" uprawnionym ze znaku i zostało umorzone.
Nadto, Skarżący dodali, że Sprzeciwiająca się w uzasadnieniu sprzeciwu podała nieprawdziwe informacje, że sporny wzór przemysłowy jest w Polsce przez nią od dawna produkowany i publicznie udostępniany. Podczas, gdy nie produkowała i do dnia wniesienia skargi nie produkuje wzoru przemysłowego ujawnionego w świadectwie rejestracji nr [...] na fig. 6 i fig. 10.
Skarżący, powołując się na swoje stanowisko wyrażone na rozprawie przed UP, [...] lipca 2013 r. wyjaśnili, że sporny wzór przemysłowy nr [...] jest nowym wzorem z daty zgłoszenia, posiadającym indywidualny charakter, mimo, że zakres swobody twórczej dla tego typu opakowania na baterie jest niewielki i wymuszony produktem, dla którego jest przeznaczony.
Zorientowanym użytkownikiem spornego wzoru i innych tego typu opakowań na baterie, są dystrybutorzy, którzy dokonują zakupów różnych rodzajów opakowań na baterie w postaci otwartej, tak jak opuszczają one formę - wtryskową producentów i w ramach swojej działalności gospodarczej zakupione luzem baterie i otwarte opakowania łączą ze sobą, po czym zamykają te opakowania i następnie dystrybuują tak skompletowany produkt do sieci sprzedaży detalicznej. Nie jest zorientowanym użytkownikiem opakowań na baterie klient jakiegokolwiek sklepu sieci detalicznej. Klient ten dokonuje zakupu konkretnej marki baterii i nie zwraca uwagi w jakim opakowaniu są przez niego wybrane baterie. Kupujący wybiera markę baterii, a nie ich opakowanie, które ułożone na półkach nie różnią się w jego odczuciu niczym od siebie.
W tym stanie rzeczy oparł swoją decyzję na błędnym przekonaniu, że zorientowanym użytkownikiem jest właśnie bezpośredni nabywca baterii w sklepach detalicznych, nie wykazując przy tym, że tak jest w istocie. W ocenie Skarżących, jedynym zorientowanym użytkownikiem jest dystrybutor potrafiący porównać opakowania od różnych producentów i ocenić ogólne wrażenie jakie na nich wywołuje dane opakowanie. Dystrybutorzy są zorientowani w stanie wzornictwa opakowań wynikającego z zakresu swobody twórczej, jak również ogólnego wrażenia, jakie produkt wywołuje na określonej osobie w porównaniu z wcześniej zarejestrowanym wzorem przemysłowym.
Zdaniem Skarżących, porównując chronione prawem z rejestracji wcześniejsze wzory przemysłowe ujawnione w formie "otwartej" na fig. 6 i fig. 10 w Świadectwie Rejestracji nr [...] ze spornymi wzorami ujawnionymi w formie "otwartej" na fig. 4 i fig.8 w Świadectwie rejestracji nr [...] zorientowany użytkownik, którym jest dystrybutor jest w stanie ocenić, że sporny wzór przemysłowy stanowi inny wzór, posiadający indywidualny charakter wynikający z ograniczonej kształtem baterii swobody twórcze] i wyróżniający się od przeciwstawionego wcześniejszego wzoru przemysłowego innymi istotnymi cechami takimi jak ukształtowanie i wzajemne usytuowanie poszczególnych elementów opakowania na baterie, wykonanego jako jednolity przedmiot z tworzywa sztucznego. Skarżący poprzez zestawienie cech obu wzorów przemysłowych przedstawili elementy różniące wyjaśniając, że ścianka przednia pojemnika na baterie spornego wzoru przemysłowego posiada prostokątny otwór o wysokości zbliżonej do połowy wysokości ścianki przedniej, która przechodzi w ścianki boczne powierzchniami walcowymi, natomiast ścianka przednia przeciwstawionego wzoru przemysłowego posiada prostokątny otwór wypełniający niemal całą powierzchnię ścianki przedniej. Połączenie ścianki przedniej ze ściankami bocznymi posiada zaokrąglone naroża.
Zawieszka w spornym wzorze przemysłowym jest połączona bezpośrednio z górną ścianką pojemnika na baterie, natomiast zawieszka w przeciwstawionym wcześniejszym wzorze przemysłowym jest połączona z tylną ścianką pojemnika na baterie porównywanego opakowania.
Tylna ścianka pojemnika na baterie spornego wzoru przemysłowego w kształcie prostokąta ma podłużne pionowe wycięcia rozmieszczone w dwóch rzędach, przy czym ścianka tylna z opakowania ujawnionego na fig. 4 ma wycięcia pogrupowane w czterech sekcjach po trzy wycięcia w każdej sekcji, zaś w opakowaniu ujawnionym na fig. 8 każdy rząd posiada po cztery wycięcia. Natomiast tylna ścianka przeciwstawionego wzoru przemysłowego ujawniona na fig. 6 i fig. 10 posiada wycięcia w jednym rzędzie na prawie całą wysokość tylnej ścianki, przy czym wycięć tych jest cztery (fig.6) lub trzy (fig.10).
Porównując "otwarte" formy spornego opakowania na baterie ujawnionego na fig. 4 i fig. 8 jak w Świadectwie rejestracji nr [...] z "otwartymi" formami opakowania na baterie przeciwstawionego wzoru przemysłowego jak w Świadectwie rejestracji nr [...] ujawnionego na fig. 6 i fig. 10, zdaniem Skarżących, należy stwierdzić, że porównywane wzory różnią się między sobą, że każdy z nich posiada indywidualny charakter i że sporny wzór przemysłowy na zorientowanym użytkowniku, którym zdaniem Skarżących jest dystrybutor wywołuje ogólnie odmienne wrażenie, a także jest wzorem nowym w stosunku do znanych mu wzorów wcześniejszych opakowań na baterie.
Skarżący zauważyli, że UP nie miał faktycznej możliwości porównania formy opakowań, gdyż wnoszący sprzeciw nie dostarczył na rozprawę [...] lipca 2013 r. urzeczywistnionej formy swojego wzoru przemysłowego ujawnionego rysunku fig. 6 i fig. 10.
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
W świetle tych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie UP zaskarżoną decyzją unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego uznając, iż nie posiadał on cechy indywidualnego charakteru, przyjmując jednocześnie, że jest to wystarczająca, samodzielna przesłanka do unieważnienia spornego wzoru, skutkująca tym, iż zbędne jest badanie cechy nowości spornego wzoru przemysłowego.
Tytułem wyjaśnienia zatem, należy wskazać, za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1652/12, że wytwór, który nie spełnia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 102 P.w.p. nie może być chroniony prawem z rejestracji wzoru przemysłowego, gdyż nowość wzoru mieści się w pojęciu indywidualnego charakteru, a brak nowości, to brak indywidualnego charakteru i odwrotnie. Jeżeli zatem wzór nie ma indywidualnego charakteru, to nie jest nowy i zgodzić się należy z poglądem UP, iż w takiej sytuacji zbędne jest porównywanie wzorów przemysłowych pod kątem występowania cechy nowości.
Istota zatem niniejszej sprawy, sprowadza się do zbadania zgodności z prawem, dokonanej przez UP oceny braku cechy indywidualnego charakteru w spornym wzorze przemysłowym.
Przedmiotową kwestię reguluje art. 102 i art. 104 P.w.p. Wzorem przemysłowym, jak stanowi art. 102 ust. 1 P.w.p., jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli, zgodnie z art. 104 ust. 1 i ust. 2 P.w.p., ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Można też na marginesie dodać, że wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami (art. 103 ust. 1 P.w.p.).
W świetle przywołanych przepisów, punktem wyjścia ustalenia posiadania cechy indywidualnego charakteru przez sporny wzór przemysłowy jest ustalenie daty zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego w UP, czyli daty, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru oraz publicznego udostępnienia wzoru przeciwstawionego. Tylko bowiem ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy udostępniony publicznie przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego w UP, może podważyć indywidualny charakter spornego wzoru. Jak wynika zatem z akt sprawy, sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do ochrony [...] września 2010 r.(opublikowanie informacji o udzieleniu prawa z rejestracji – 30 września 2011 r.), natomiast informacja o udzieleniu prawa z rejestracji na przeciwstawiony wzór przemysłowy została opublikowana w "Wiadomościach Urzędu Patentowego", 30 września 2009 r.
Kolejną kwestią jaką należy rozstrzygnąć, w świetle przywołanych przepisów przed dokonaniem porównania ogólnego wrażenia, spornego i przeciwstawionego wzoru przemysłowego jest ustalenie zorientowanego użytkownika z punktu widzenia którego, nastąpi ocena ogólnego wrażenia porównywanych wzorów przemysłowych.
Jest to kluczowa kwestia sporna w niniejszej sprawie, ponieważ zdaniem Skarżących wpłynęła ona na błędną ocenę ogólnego wrażenia porównywanych wzorów.
W przedmiotowej sprawie porównywanymi wzorami przemysłowymi są opakowania do baterii typu AA oraz AAA. Jak wskazał UP, tego rodzaju opakowania występują masowo, są używane w sklepach w celu prezentacji baterii, ale też spełniają funkcję opakowania pozwalającego na przechowywanie baterii. Na tej podstawie UP przyjął, że zorientowanym użytkownikiem przedmiotowych opakowań do baterii są zarówno dystrybutorzy tych opakowań, jak też nabywcy baterii, którzy kupując baterie korzystają z tego rodzaju opakowań. Skarżący natomiast twierdzą, że zorientowanym użytkownikiem opakowań do baterii jest wyłącznie dystrybutor tych opakowań, błędnym natomiast założeniem jest przyjęcie że zorientowanym użytkownikiem jest również konsument baterii. Założenie to doprowadziło do niewłaściwego porównywania spornych wzorów w postaci zamkniętych opakowań, podczas gdy powinny być one porównane wyłącznie w otwartej postaci, takiej w jakiej opuszczają one formę wtryskową producentów i zostają dostarczone dystrybutorom baterii. W tej też postaci są one używane przez dystrybutorów, którzy do otwartych opakowań wkładają baterie i dopiero tak skompletowany produkt dystrybuują do sieci sprzedaży detalicznej.
UP przedstawił dość obszernie interpretację pojęcia "zorientowanego użytkownika", prezentowaną zarówno przez doktrynę jaki i orzecznictwo, w tym miejscu zatem wypada zwrócić uwagę na podstawowe założenia przedmiotowego pojęcia. "Zorientowanym użytkownikiem" jest zatem podmiot, który styka się z danym wzorem przemysłowym w celu korzystania z niego zgodnie z przeznaczeniem i funkcjonalnością, poprzez co jest osobą dobrze poinformowaną, mającą dobre rozeznanie w dziedzinie, w której jest wykorzystywany dany wzór przemysłowy. "Zorientowany użytkownik", nie jest przy tym przeciętnym konsumentem odpowiednio poinformowanym i uważnym lecz użytkownikiem, którego wiedza obejmuje orientację w określonym sektorze, do którego należą produkty obejmujące dany wzór, a więc znajomość również innych wzorów w tym sektorze. W związku z czym "zorientowany użytkownik", dokonując zakupu produktu obejmującego dany wzór, uważnie ogląda produkt i zwraca uwagę na detale. "Zorientowany użytkownik" nie musi jednak, znać wszystkich wzorów przemysłowych określonego sektora i być ekspertem w tej dziedzinie, czy też być specjalistą z dziedziny projektowania wzorów przemysłowych. Jest to raczej osoba używająca w sposób stały danych produktów, mająca na ich temat więcej wiadomości niż przeciętny użytkownik, a poprzez to zwracająca uwagę na więcej szczegółów niż przeciętny użytkownik.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy zgodzić się ze Skarżącymi i z UP, że zorientowanym użytkownikiem opakowań do baterii jest z całą pewności dystrybutor baterii. Jest to podmiot, który na określonym etapie obrotu bateriami, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystuje ten produkt przede wszystkim w postaci otwartej w celu sprawnego umieszczenia w nim baterii, jak i w postaci zamkniętej w celu wyeksponowania sprzedawanego produktu – baterii. Dystrybutor baterii jest zatem podmiotem, który z pewnością zna wiele postaci opakowań do baterii i przed zakupem konkretnego wzoru uważnie zbada jego budowę oraz funkcjonalność zwracając uwagę na ważne dla niego detale.
W ocenie Sądu, rację ma również UP przyjmując, że zorientowanym użytkownikiem opakowań do baterii jest także pewna grupa konsumentów, nabywców baterii, dla których ważne też będzie w jakim opakowaniu znajdują się zakupione baterie ze względu na dalsze ich przechowywanie. Również ta grupa konsumentów będzie zwracała uwagę na funkcjonalność opakowań do baterii oraz na ważne dla niej detale.
Zdaniem Sądu, przyjęcie przez UP stanowiska, że zorientowanym użytkownikiem opakowań do baterii jest także pewna grupa konsumentów, nie wpłynęło znacząco na ocenę ogólnego wrażenia porównywanych wzorów przemysłowych.
Przed przeprowadzeniem jednak porównania przedmiotowych wzorów przemysłowych, UP dokonał prawidłowego, zdaniem Sądu, określenia zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru przemysłowego, uwzględnianego przy ocenie indywidualnego charakteru danego wzoru. Zgodzić się należy z UP, który powołując się na orzecznictwo sądów powszechnych i administracyjnych wskazał, że zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Zorientowany użytkownik, przez pryzmat którego dokonuje się oceny indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.
Sąd zgadza się z UP, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu nowych, oryginalnych postaci opakowań do baterii typu AA i AAA, jest dość duży, ograniczony jedynie kształtem i rozmiarem tych baterii. Stanowisko to potwierdza dość duża różnorodność opakowań do baterii zarówno zaprezentowanych na rozprawie przed UP i znajdujących się w aktach sprawy, jak i występujących na rynku sprzedaży baterii. Przedmiotowa różnorodność dotyczy szeregu elementów zdobniczych w tym otworów, elementów wykończeniowych, zaokrągleń, koloru oraz grubości i faktury materiału, z którego wykonana jest całość, ale również funkcjonalnych, przede wszystkim elementów służących do wieszania opakowań do baterii, wyżłobień pozwalających na umieszczenie baterii, czy też materiału z którego wykonywane są opakowania.
Uwzględniając zatem dość duży zakres swobody twórczej przy projektowaniu nowych postaci opakowań do baterii, UP dokonał, w oparciu o opisy oraz rysunki ujawnione w dokumentacji zgłoszeniowej, porównania przedmiotowych wzorów przemysłowych przez pryzmat zorientowanego użytkownika, jakim w niniejszej sprawie jest dystrybutor baterii oraz ich nabywca. UP podkreślając, że w przypadku oceniania indywidualnego charakteru kluczowe jest ustalenie podobieństw, a nie różnic pomiędzy porównywanymi wytworami, porównał obie odmiany spornego wzoru przemysłowego ujawnione w postaci otwartej oraz zamkniętej (a więc takiej w jakiej postrzegają je zarówno dystrybutorzy jak i konsumenci) na figurach 1-4 i 5-8, z jedną z dziesięciu odmian przeciwstawionego wzoru przemysłowego, ujawnioną w postaci otwartej na figurach 6 i 10. Z przeprowadzonego zestawienia wynika, że porównywane wzory przemysłowe to jednolite przedmioty z tworzywa sztucznego o kształcie zbliżonym do płaskiego prostopadłościanu, w których ścianka przednia przechodzi w ścianki boczne powierzchniami walcowymi. W ściance przedniej porównywanych wzorów występuje prostokątny otwór. Ścianki tylne mają podłużne pionowe wycięcia. Tylna i przednia część są połączone za pomocą elastycznych łączników. Dodatkowo oba wzory są wyposażone w zawieszki o kształcie zbliżonym do trapezu z zaokrąglonymi górnymi narożami. Zawieszka ma otwór w kształcie poziomego prostokąta z zaokrąglonymi krótszymi bokami, przy czym w części środkowej otworu zawieszki wykonane są dwa półkoliste wycięcia skierowane w górę i w dół zawieszki.
W ocenie Sądu, UP prawidłowo przeprowadził porównanie, ustalając podobieństwa porównywanych wytworów, dotyczące kształtu opakowań do baterii, usytuowania w nich otworów i wycięć, zawieszek, kolorystyki, braku ornamentacji oraz materiału, z którego są wykonane porównywane wzory.
UP wskazał również różnice, dotyczące przede wszystkim kształtu zawieszek czy też kształtu i wielkości otworów w tym w tylnej ściance, gdzie w spornym wzorze jest więcej wcięć i występują one w dwóch rzędach, a we wzorze przeciwstawionym wcięcia występują w jednym rzędzie na długości całej ścianki. Zgodzić się jednak należy z UP, iż różnice te nie są na tyle istotne aby wywierały one odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, zwłaszcza, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu nowych wzorów opakowań do baterii, jak już wskazano wcześniej, jest dość duży.
Uwagę Sądu zwraca fakt, że zarówno w przypadku zamkniętej postaci porównywanych opakowań do baterii jak też ich otwartej postaci, przedmiotowe wzory przemysłowe różnią się tymi samymi szczegółami. Jedynie w postaci otwartej bardziej widoczna jest różnica w usytuowaniu zawieszki – w spornym wzorze jest ona połączona z przednią ścianką, w przeciwstawionym wzorze z tylną ścianką, co praktycznie jest niewidoczne w zamkniętej postaci wzorów. W ocenie Sądu fakt ten nadal nie wpływa na odmienne postrzeganie przedmiotowych wzorów przez zorientowanego użytkownika w tym dystrybutora, który przede wszystkim ocenia opakowania na baterie w postaci otartej. Tym bardziej, że Skarżący, którzy sami podkreślają, że wygląd spornego wzoru przemysłowego jest uzależniony od jego przeznaczenia funkcjonalnego mimo, iż zwrócili uwagę w skardze na ten element, jednak nie wskazali jego funkcjonalnego znaczenia, które uzasadniałoby szczególne zainteresowanie dystrybutora baterii właśnie tym detalem.
W świetle powyższego, Sąd zgadza się z rozstrzygnięciem UP, zgodnie z którym sporny wzór przemysłowy nie odznacza się indywidualnym charakterem, o którym mowa w art. 104 P.w.p., wymaganym w świetle art. 102 P.w.p. dla uznania danego wytworu za wzór przemysłowy. Unieważniając zatem prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, UP nie naruszył przywołanych norm prawa materialnego. Sąd nie stwierdza również uchybienia przepisom proceduralnym, podnoszonego przez Skarżących. W ocenie Sądu, organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny wypełniając wymogi zasady prawdy obiektywnej. Wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co skutkowało podjęciem prawidłowego rozstrzygnięcia, znajdującego swój wyraz w należycie uzasadnionej decyzji. Dla rozstrzygnięcia UP, nie miała znaczenia sprawa karna powoływana przez Skarżących jak i fakt nieprodukowania niektórych postaci przeciwstawionego wzoru przemysłowego przez sprzeciwiającą się Spółkę.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić.