VI SA/Wa 70/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdyuprawnieniatermin ważnościbezterminowe uprawnieniaczynność materialno-technicznasąd administracyjnyruch drogowykierujący pojazdami

Podsumowanie

WSA w Warszawie stwierdził bezskuteczność czynności Starosty polegającej na wpisaniu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w nowym dokumencie prawa jazdy, uznając, że nie można ograniczać bezterminowych uprawnień nabytych wcześniej.

Skarżący P. J. wniósł skargę na czynność Starosty Warszawskiego Zachodniego polegającą na wpisaniu w nowym dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, podczas gdy były one nabyte bezterminowo. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność tej czynności. Sąd podkreślił, że złożenie wniosku o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień nie może stanowić podstawy do ponownej weryfikacji i ograniczenia ważności wcześniej nabytych, bezterminowych uprawnień.

Skarżący P. J. zwrócił się do Starosty o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem nowych uprawnień kategorii A, dołączając orzeczenie lekarskie z terminem ważności do 2030 r. Starosta wydał nowy dokument, wpisując w nim datę ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1 na 27 marca 2030 r., mimo że były one nabyte bezterminowo. Skarżący zaskarżył tę czynność, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym utratę bezterminowego charakteru posiadanych uprawnień. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że czynność wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w nowym dokumencie prawa jazdy była bezskuteczna. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oraz NSA, złożenie wniosku o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień nie może stanowić podstawy do ponownej weryfikacji i ograniczenia ważności wcześniej nabytych, bezterminowych uprawnień. Wpisanie daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B naruszało przepisy ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może ograniczyć terminu ważności bezterminowo nabytych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B przy wydawaniu nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień.

Uzasadnienie

Złożenie wniosku o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień nie stanowi podstawy do ponownej weryfikacji i ograniczenia ważności wcześniej nabytych, bezterminowych uprawnień. Przepisy prawa i orzecznictwo wskazują, że uprawnienia nabyte bezterminowo zachowują swój charakter, a dokument prawa jazdy jedynie potwierdza ich posiadanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (26)

Główne

rozp. MIiB z 24.02.2016 § § 29 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

W przypadku osób posiadających uprawnienia bez ograniczeń terminem orzeczenia lekarskiego, w pozycji 'data ważności uprawnienia' umieszcza się symbol '-' jako informację o bezterminowej ważności kategorii.

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia dowiedzenia się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Sąd może uznać uchybienie terminu za nastąpione bez winy skarżącego.

u.k.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 18 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów.

Pomocnicze

Dyrektywa 2006/126/WE art. 7 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy

Przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, ale nie dotyczy uprawnień przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają one ograniczeniu lub unieważnieniu przez tę dyrektywę.

rozp. MIiB z 24.02.2016 § § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

Określa sposób wypełniania wniosku i prawa jazdy, w tym datę ważności uprawnienia, ale należy ją odczytywać z uwzględnieniem całej treści § 10, który dotyczy nowo nabytych uprawnień.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.p. art. 124 § ust. 6

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Podlegające wymianie prawa jazdy wydane na podstawie poprzednich ustaw zachowują ważność w okresie, na jaki zostały wydane, nie dłużej niż do terminów wymiany ustalonych zgodnie z przepisami ust. 4, pod rygorem utraty ważności dokumentu.

u.k.p. art. 75 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpisanie terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w nowym dokumencie prawa jazdy narusza przepisy prawa, ponieważ uprawnienia te zostały nabyte bezterminowo. Złożenie wniosku o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień nie może stanowić podstawy do ponownej weryfikacji i ograniczenia ważności wcześniej nabytych, bezterminowych uprawnień. Brak pouczenia o możliwości i terminie złożenia skargi na czynność organu uzasadnia przywrócenie terminu do jej wniesienia.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że przedłożenie kolejnego orzeczenia lekarskiego, w którym określono termin następnych badań, powinno być odzwierciedlone w dokumencie prawa jazdy dla wszystkich posiadanych kategorii, w tym tych nabytych wcześniej bezterminowo.

Godne uwagi sformułowania

nie można ograniczać bezterminowych uprawnień nabytych wcześniej czynność wpisu daty ważności wcześniej nadanych uprawnień w dokumencie prawa jazdy wydanym skarżącemu z odwołaniem się do wskazanego w orzeczeniu lekarskim terminu następnego badania lekarskiego jest zasadne stwierdzenie bezskuteczności brak pouczenia strony o jej prawach stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej

Skład orzekający

Danuta Szydłowska

przewodniczący

Grzegorz Nowecki

członek

Szczepan Borowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że bezterminowo nabyte uprawnienia do kierowania pojazdami nie mogą być ograniczane przez organ przy wydawaniu nowego dokumentu prawa jazdy, nawet w przypadku uzyskania nowych uprawnień lub przedłożenia nowego orzeczenia lekarskiego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy uprawnienia zostały nabyte bezterminowo przed wejściem w życie nowych przepisów dotyczących ważności praw jazdy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego dokumentu, jakim jest prawo jazdy, i wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą ważności uprawnień, która może dotyczyć wielu kierowców. Wyjaśnia, że nowe przepisy nie mogą pozbawiać nabytych praw.

Twoje bezterminowe prawo jazdy może być nadal bezterminowe – sąd wyjaśnia, kiedy urzędnik nie może ograniczyć Twoich uprawnień.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 70/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /przewodniczący/
Grzegorz Nowecki
Szczepan Borowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 art. 7 ust. 2
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U. 2009 nr 32 poz 231
par. 29 ust. 1-3, par. 10 ust.  1-6
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie warunków prowadzenia składów podatkowych oraz ewidencji przez  podmioty prowadzące składy podatkowe.
Dz.U. 2023 poz 775
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 par.1. art. 134, art. 3 par. 2 pkt 4, art. 53 par. 2, art. 146 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 622
art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 18 ust. 1-2, art. 13 ust. 1, art. 75 uts. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. J. na czynność Starosty Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] października 2023 r. w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Starosty Warszawskiego Zachodniego na rzecz P. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 marca 2023 r. P.J.(dalej także jako skarżący) zwrócił się do Starosty [...] (dalej także jako: organ lub Starosta) o wydanie dokumentu prawa jazdy kategorii A. Do wniosku dołączył m.in. kopię dotychczas posiadanego prawa jazdy, z którego wynika, że od 26 marca 1997 r. posiadał uprawnienie kategorii B ważne bezterminowo. Przedstawił także orzeczenie lekarskie z 27 marca 2023 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, w którym jako termin następnego badania wskazano datę 27 marca 2030 r.
Starosta decyzją z dnia 23 października 2023 r. (część H formularza wniosku) orzekł o uprawnieniu skarżącego do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B. określając jednocześnie na dokumencie prawa datę ważności uprawnień wymienionych kategorii na 27 marca 2030 r. Skarżący odebrał powyższy dokument prawa jazdy w dniu 31 października 2023 r.
P. J.wniósł skargę na czynność Starosty [...] w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy kat. B, podczas gdy przedmiotem złożonego przez niego wniosku było dodanie do dokumentu prawa jazdy nowych, uzyskanych uprawnień. Skarga została nadana w dniu 20 grudnia 2023 r.
Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego:
a) art. 18 ust. 1 i 2 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622, ze zm.) oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienie do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i dokonanie wadliwej czynności materialno-technicznej w postaci wpisania w dokumencie prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami wcześniej nabytych uprawnień trzech kategorii, tj. AM, B, B1, poza uzasadnioną (wnioskowaną) zmianą, tj. wpisania kategorii: A, A1,A2;
2. przepisów prawa procesowego:
a) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz.775, ze zm., dalej jako k.p.a.) poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, brak dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co narusza obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w imię realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, czego skutkiem była utrata bezterminowego charakteru uprzednio posiadanych uprawnień w zakresie kierowania pojazdami kategorii AM, B oraz B1,
b) art. 6 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej wydania prawa jazdy z rażącym naruszeniem prawa,
c) art. 16 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie powtórnej weryfikacji posiadanych uprawnień, co stanowi naruszenie zasady trwałości uprzednich decyzji ostatecznych, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne odstąpienie od uzasadnienia czynności materialno-technicznej na mocy art. 107 § 4 k.p.a. w sytuacji, gdy żądanie skarżącego zostało rozpatrzone na jego niekorzyść, a organ wydający prawo jazdy w żaden sposób nie odniósł się do rzekomo zaistniałych negatywnych przesłanek skutkujących zmianą okresu ważności dotychczas posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B, B1.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w części czynności materialno-technicznej Starosty [...] z dnia 23 października 2023 r. o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami dotyczącej wpisu prawa jazdy posiadanych wcześniej kategorii AM, B, B1 oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Wraz ze skargą skarżący w piśmie z dnia 20 grudnia 2023 r., wskazując na art. 53 § 2 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do zaskarżenia czynności Starosty z dnia 23 października 2023 r. We wniosku tym podał, że co prawda nowy dokument prawa jazdy odebrał w dniu 31 października 2023 r., to jednak nie został on pouczony o możliwości i terminie złożenia skargi na czynność organu polegającą na wpisaniu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy kat. B, które uzyskał wcześniej bezterminowo.
Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że mimo posiadania przez skarżącego w dniu wejścia w życie ustawy prawa jazdy kat. B bez określonego terminu ważności uprawnień, wydanego na podstawie bezterminowego orzeczenia lekarskiego, uprawnienia skarżącego zostały ograniczone orzeczeniem lekarskim z dnia 27 marca 2023 r. do dnia 27 marca 2030 r. Zdaniem Starosty, przedłożenie kolejnego orzeczenia lekarskiego, w zakresie grupy kategorii prawa jazdy (w tym także dotyczącej już wydanej uprzednio kategorii uprawnień), w którym określono wspólną, a zarazem krótszą niż bezterminowo datę ponownego badania lekarskiego jest istotniejsze i powinno być wyrażone w dokumencie prawa jazdy potwierdzającym aktualne uprawnienia do kierowania pojazdami. W przeciwnym wypadku dokument stwierdzający posiadanie uprawnień nie odzwierciedlałby treści aktualnego orzeczenia lekarskiego. Organ uznał, że skoro z przedstawionego orzeczenia lekarskiego wynikało, że termin następnych badań określony został na dzień 4 sierpnia 2033 r., to mając na względzie § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., jako datę ważności uprawnień należało wpisać datę z tego orzeczenia w zakresie wszystkich posiadanych przez skarżącego kategorii, tj. AM, A1, A2, A, B1, B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a) sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Wobec powyższego przyjąć należy, że czynność polegająca na wpisie w prawie jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej bowiem dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem czynność o której stanowi powołany art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 10 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2003/21).
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu czynności należy ocenić dopuszczalność formalną skargi, w tym zachowanie terminu do jej wniesienia.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Sytuacja, o której mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. zd. 2 miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący dowiedział się o podjęciu czynności polegającej na wpisaniu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy kat. B w dniu 31 października 2023 r. tj. w dniu, w którym odebrał prawo jazdy, natomiast skargę wniósł w dniu 20 grudnia 2023 r., a zatem z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu. Jednakże biorąc pod uwagę niezaprzeczalny fakt, że strona nie otrzymała od organu dokładnych informacji o sposobie wnoszenia skargi na tego rodzaju czynności, Sąd postanowił uznać na podstawie art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., że niezachowanie terminu do złożenia skargi do WSA nastąpiło bez winy skarżącego. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że błędne pouczenie lub brak pouczenia strony o jej prawach stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyroki NSA: z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 271/05; z 19 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1330/12). Zaznaczyć należy, że pouczenie zawarte w decyzji z dnia 23 października 2023 r. o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami dotyczyło możliwości wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia w przedmiocie wydania uprawnień kategorii A, a nie czynności wpisania daty ważności wcześniej nabytych uprawnień.
Przechodząc do meritum Sąd zwraca uwagę, że problem prawny objęty skargą złożoną w rozpoznawanej sprawie był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z: 11 września 2024 r., sygn. akt II GSK 806/24, 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2312/20; 21 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1421/21; 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2030/21; 17 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 98/22; 11 stycznia 2024r., sygn. akt II GSK 1055/23; 10 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2330/23, jak i prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 13 lipca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1382/23, kontrolującego analogiczne stanowisko Starosty [...]). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własne zasadnicze motywy rozstrzygnięcia wskazane w uzasadnieniach powyższych orzeczeń.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ uprawniony był do wpisania w wydanym skarżącemu dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień w kategorii B.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm.; dalej: ustawa o kierujących pojazdami) dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy. Przepis ten określa zatem, że prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Co do zasady uprawnienie do kierowania pojazdem jest prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie, upoważniającym do kierowania danego rodzaju pojazdem.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy, tak aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien, poza uzasadnioną zmianą, jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że skarżący wniósł o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku ze zmianą stanu faktycznego. Jego wniosek nie obejmował natomiast zmian posiadanych przez skarżącego uprawnień ważnych bezterminowo. Stąd też organ powinien wydać wnioskodawcy nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Podkreślić jednak należy, że czym innym jest jednak termin ważności dokumentu prawa jazdy, a czym innym termin ważności uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii. Skarżący bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B uzyskał przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami, przy czym uprawnienia te były wpisane (jako bezterminowe) w dokumencie prawa jazdy wydanym również przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 124 ust. 6 tej ustawy podlegające wymianie prawa jazdy, wydane na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz niniejszej ustawy, zachowują ważność w okresie, na jaki zostały wydane, nie dłużej niż do terminów wymiany ustalonych zgodnie z przepisami ust. 4, pod rygorem utraty ważności dokumentu. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 5/13) orzekł, że przepis ten w zakresie, w jakim dotyczy wymiany praw jazdy wydanych bezterminowo, jest zgodny z zasadami określoności przepisów prawa, ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw słusznie nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że mimo iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wszystkie dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, to wskutek wymiany dokumentu prawa jazdy nie utracą bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, a przy ubieganiu się o wydanie nowego prawa jazdy osoby te nie będą musiały ponownie ubiegać się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, które to uprawnienia nabyły już pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów.
Stosownie do § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 19 stycznia 2013 r.) uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2 ww. przepisu, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten wyraźnie odnosi się do uregulowań zawartych w przepisach ustawy o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu powinny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Z powołanego art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień.
W niniejszej sprawie skarżący w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami posiadał prawo jazdy kat. B bez określonego terminu ważności uprawnień, wydane na podstawie bezterminowego orzeczenia lekarskiego. Natomiast wnioskiem z dnia 28 marca 2023 r. zwrócił się do organu o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarskie z 27 marca 2023 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, w którym jako termin następnego badania wskazano datę 27 marca 2030 r.
Podstawą do wydania wymienionego orzeczenia lekarskiego stanowił art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba przedłużająca ważność prawa jazdy określonej kategorii lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. Organ uznał, że skoro z przedstawionego orzeczenia lekarskiego wynikało, że termin następnych badań określony został na dzień 27 marca 2030 r., to mając na względzie § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) rozporządzenia, jako datę ważności uprawnień należało wpisać datę z tego orzeczenia w zakresie wszystkich kategorii.
Zdaniem Sądu organ nie ma racji twierdząc, że z przedłożonego przez skarżącego orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B.
Z powołanego przez organ w odpowiedzi na skargę § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a tego rozporządzenia wynika, że wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: "data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, przy czym w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f". Z kolei według § 10 ust. 4 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest dokonywany w postaci kodu "95" w układzie "95.DD.MM.RRRR", we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy wymienionych w aktualnym świadectwie kwalifikacji zawodowej, przy czym w przypadku kierowcy, o którym mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, posiadającego aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego bloku programowego, wpis jest dokonywany przy wszystkich kategoriach prawa jazdy spośród posiadanych kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Datą ważności wpisu jest przypadająca najwcześniej data przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego.". Z kolei § 10 ust. 5 stanowi, że dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy zgodną z datą ważności wpisu.
Powołane w odpowiedzi na skargę przepisy § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a i ust. 6 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. należy odczytywać z uwzględnieniem całej treści § 10. Z § 10 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że regulacja § 10 dotyczy nowo nabytych uprawnień, a nie uprawnień już posiadanych. Przyjęcie odmiennej wykładni doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Ponadto podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Jak wskazał NSA w wyroku z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2312/20, przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy strona nie musi ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami, a ograniczenia wprowadzone w krajowym systemie, wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. nr 2006/126/WE w sprawie praw jazdy (Dz. U. UE.L z 2006 r. Nr 403, poz. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy. Stanowisko prezentowane przez organ pozostaje także w sprzeczności z powołanym wyżej § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów.
W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że decyzja została wydana wyłącznie co do uzyskanych nowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Natomiast w odniesieniu do posiadanych uprawnień kategorii B nie było podstaw do wydawania decyzji. Zatem i na tej podstawie nie można było ograniczyć skarżącemu terminu uprawnienia do kierowania pojazdami innej kategorii.
Stanowiska powyższego nie zmienia § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów mówiący, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia art. 18 ust. 2 ustawy o prowadzących pojazdami oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., bowiem organ, dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy wpisu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami naruszył ww. przepisy. Zasadne jest zatem stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności wcześniej nadanych uprawnień w dokumencie prawa jazdy wydanym skarżącemu z odwołaniem się do wskazanego w orzeczeniu lekarskim terminu następnego badania lekarskiego.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego i wydać skarżącemu nowy dokument prawa jazdy, potwierdzający posiadanie bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje zwrot wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę