VI SA/Wa 70/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za prowadzenie reklamy apteki poprzez wystawienie koszyków z hasłem "Super promocje" i informacją o niższych cenach. Spółka argumentowała, że było to incydentalne działanie pracownika i nie stanowiło reklamy. Sąd uznał jednak, że takie działanie wypełnia definicję reklamy apteki, mającej na celu zachęcenie do zakupu, co jest sprzeczne z ustawą Prawo farmaceutyczne. Skargę oddalono.
Przedmiotem sprawy była skarga S. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (WIF) o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w kwocie 1000 zł. Kara została nałożona za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki w dniach 25-30 kwietnia 2019 r., polegającej na wystawieniu w aptece koszyków oklejonych hasłem "Super promocje" i zawierających informację o niższych cenach produktów farmaceutycznych. Spółka kwestionowała charakter reklamowy tych działań, twierdząc, że było to incydentalne zachowanie pracownika, o którym zarząd nie wiedział. Sąd administracyjny uznał jednak, że opisane działania wypełniają definicję reklamy apteki, zgodnie z którą jest to każde działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu towarów lub skorzystania z usług. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i przepisy prawa unijnego, podkreślając, że celem zakazu reklamy aptek jest ochrona zdrowia publicznego, a nie kierowanie się wyłącznie względami ekonomicznymi przy zakupie leków. Sąd uznał, że napis "Super promocje" na koszyku sugerował klientom apteki wyjątkowo korzystną cenę, co stanowiło zachętę do zakupu i tym samym naruszało zakaz reklamy. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe, a nałożoną karę za adekwatną i spełniającą cele prewencyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie działanie stanowi niedozwoloną reklamę apteki, mającą na celu zachęcenie klientów do zakupu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że napis "Super promocje" na koszyku z produktami farmaceutycznymi, sugerujący okazję cenową, jest formą reklamy mającą na celu zwiększenie sprzedaży i zachęcenie klientów do zakupu, co jest sprzeczne z celem Prawa farmaceutycznego, jakim jest ochrona zdrowia publicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
Pf art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne
Pf art. 129b § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne
Pf art. 129b § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działanie polegające na wystawieniu koszyków z hasłem "Super promocje" i informacją o niższej cenie stanowi reklamę apteki. Zaprzestanie prowadzenia reklamy przed wydaniem decyzji nie zwalnia z obowiązku nałożenia kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Działanie nie miało charakteru reklamowego, było incydentalne i nieświadome. Naruszenie przepisów postępowania (art. 6, 7, 8, 77, 80, 107 KPA) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności i błędne ustalenie stanu faktycznego. Nienależyte uzasadnienie decyzji. Dowolna ocena sprawy i przekroczenie granic uznania administracyjnego. Wysokość nałożonej kary jest zbyt wysoka i ma charakter represyjny.
Godne uwagi sformułowania
reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru. Wszelkie promocje, w tym cenowe i rabatowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. art. 94a ust. 1 Pf wprowadza zakaz reklamy m.in. po to, aby ograniczyć zjawisko nabywania i spożywania leków ze względów czysto ekonomicznych, a nie realnych potrzeb zdrowotnych. Czym innym jest prowadzenie sprzedaży w konkretnej aptece produktów po cenach niższych niż w innych aptekach, a czym innym jest reklamowanie takiej sprzedaży.
Skład orzekający
Dorota Dziedzic-Chojnacka
sprawozdawca
Dorota Pawłowska
członek
Joanna Wegner
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia reklamy apteki, zasady nakładania kar pieniężnych za naruszenie zakazu reklamy, znaczenie ochrony zdrowia publicznego w kontekście promocji aptecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ekspozycji produktów w aptece. Ogólne zasady interpretacji reklamy mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska promocji w aptekach i wyjaśnia, gdzie przebiega granica między dozwoloną sprzedażą a zakazaną reklamą. Jest to istotne dla branży farmaceutycznej i konsumentów.
“Czy "Super promocje" w aptece to już zakazana reklama? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Sektor
farmacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 70/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /sprawozdawca/
Dorota Pawłowska
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 534/21 - Wyrok NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 499
art. 94a ust. 1, art. 129b ust. 1, art. 129b ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic – Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska Protokolant referent Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja z "(...)" listopada 2019 r. wydana przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego ("GIF" lub "organ"). Skarżoną decyzją organ po rozpatrzeniu odwołania "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" ("strona" lub "skarżąca") utrzymał w mocy w zaskarżonej części, tj. w zakresie punktu II decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w "(...)" (""(...)"WIF") z "(...)"września 2019 r. Decyzją z "(...)" września 2019 r. "(...)"WIF:
I. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia przez stronę niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie ""(...)"" zlokalizowanej przy ul. "(...)"w "(...)" ("apteka") poprzez wystawienie w aptece koszyków oklejonych hasłem ""(...)"" oraz zawierających informację o nowej niższej cenie produktów farmaceutycznych, w których znajdują się produkty dostępne w aptece,
II. nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 1000,00 (słownie: jeden tysiąc) złotych za prowadzenie reklamy działalności wskazanej wyżej placówki ochrony zdrowia publicznego w dniach 25 - 30 kwietnia 2019 r.
Skarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Jak wynika z notatki służbowej z 26 kwietnia 2019 r. sporządzonej przez pracownika "(...)"WIF w ramach innych czynności służbowych realizowanych na terenie miasta "(...)"przez "(...)"WIF stwierdzono występowanie informacji o promocjach w aptece i wykonano zdjęcia.
Pismem z 17 czerwca 2019 r. "(...)"WIF zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisu art. 94a ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499 ze zm.; dalej: "Pf"), tj. stosowanie niedozwolonej reklamy apteki oraz w sprawie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie przedmiotowej reklamy. W zawiadomieniu WWIF wskazał, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy uprawdopodobnia, iż podejmowane są działania marketingowe polegające na: wystawieniu w aptece koszyków oklejonych hasłem "Super promocje" oraz zawierających informację o nowej niższej cenie produktów farmaceutycznych, w których znajdują się produkty dostępne w aptece.
W piśmie z 27 czerwca 2019 r. strona wskazała, że nie miała wiedzy odnośnie działań będących przedmiotem wezwania. Zachowanie wskazane w wezwaniu było incydentalne. Strona nie miała wiedzy na temat koszyków z produktami, bowiem koszyki zostały zamieszczone na polecenie jednego z jej pracowników, co nie było konsultowane z władzami strony. Koszyki były wystawione od 25 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2019 r. Koszyki zostały usunięte. Według wiedzy strony pacjenci nie byli informowani w jakiejkolwiek innej formie o jakichkolwiek promocjach, poza tym jednym incydentem. Strona wskazała, że nie podejmuje żadnych działań promocyjnych przedmiotowej apteki, jak również innych aptek.
Pracownik "(...)"WIF w notatce służbowej z 5 lipca 2019 r. wskazał, że podczas wykonywania czynności służbowych w aptece stwierdzono, że usunięto z koszyków ustawionych na blacie w izbie ekspedycyjnej napisy z hasłem ""(...)"".
Jak wskazano powyżej, decyzją z "(...)" września 2019 r. "(...)"WIF:
I. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia przez stronę niedozwolonej reklamy apteki poprzez wystawienie w aptece koszyków oklejonych hasłem ""(...)"" oraz zawierających informację o nowej niższej cenie produktów farmaceutycznych, w których znajdują się produkty dostępne w aptece,
II. nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 1000,00 (słownie: jeden tysiąc) złotych za prowadzenie reklamy działalności wskazanej wyżej placówki ochrony zdrowia publicznego w dniach 25 - 30 kwietnia 2019 r.
Strona zaskarżyła decyzję w części dotyczącej punktu II.
Decyzją z "(...)" listopada 2019 r. GIF po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał w mocy w zaskarżonej części, tj. w zakresie punktu II decyzję "(...)"WIF z "(...)"września 2019 r.
W ocenie GIF zamieszczenie na koszach takich określeń jak ""(...)"" miało na celu zwiększenie sprzedaży poprzez wywołanie wrażenia, że oferta przedmiotowej apteki jest bardziej korzystna w porównaniu do oferty konkurencyjnych aptek. Tym samym jest to zabroniona reklama apteki, za który to czyn musi być nałożona na stronę kara pieniężna.
Na decyzję GIF strona wywiodła skargę. Zarzuciła w niej naruszenie:
I. przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy:
1. art. 6, 7, 8, 77 i 80 K.p.a. w zw. z art. 129b ust. 1 i 2 Pf poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie wielu okoliczności istotnych dla sprawy, w szczególności krótkiego okresu trwania reklamy, braku dostatecznego wyjaśnienia do kogo i w jakim zakresie była skierowana rzekoma reklama, postawy skarżącej, podczas gdy celem prowadzonego postępowania powinno być wyjaśnienie wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, ustalonych na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego,
2. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w nich zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz dokonanie kontroli zaskarżonych decyzji, w szczególności niewyjaśnianie, na podstawie jakich okoliczności GIF wymierzy! karę pieniężną,
3. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolną ocenę sprawy, przekroczenie granic uznania administracyjnego i tym samym zaniechanie uzasadnienia sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi okolicznościami,
II. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. 94a ust. 1 w zw. z art. 129b ust. 1 i 2 Pf poprzez bezzasadne uznanie, że napis na koszyku "Super promocje" umieszczonym w aptece wypełnia znamiona zabronionej ustawą reklamy aptek oraz ich działalności.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji "(...)"WIF z "(...)" września 2019 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przepis art. 94a ust. 1 Pf stanowi, że reklama aptek i ich działalności jest zabroniona, wskazując jednocześnie, że spod powyższego zakazu wyłączona jest jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Przepisy nie definiują wprost pojęcia "reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności", stąd sposób jego rozumienia został wypracowany za pomocą orzecznictwa Sądów Administracyjnych.
W tym kontekście wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny ("NSA") przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyrok z 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; wyrok z 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; wyroki z 25 sierpnia 2016 r.: sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; wyrok z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; wyrok z 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13) i to niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (por. np. wyroki z: 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3346/15; 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2310/15). Podobnie reklama definiowana jest w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L 376 z 27 grudnia 2006 r., s. 21). W akcie tym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań (por. wyrok NSA z 10 października 2016 r., II GSK 3397/15).
Wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów (tak NSA w wyroku z 13 lutego 2020 r., sygn. II GSK 3136/17). Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru. Taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe i rabatowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3102/17).
Konsekwencją naruszenia zakazu reklamy apteki i jej działalności jest nałożenie na podmiot reklamujący kary pieniężnej. Zgodnie z art. 129b ust. 1 Pf karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten, kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Natomiast zgodnie z art. 129b ust. 2 Pf "Karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów".
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że przepis art. 129b ust. 1 i 2 Pf stanowi jedynie konsekwencję naruszenia zakazu reklamy przewidzianego w art. 94a ust. 1 Pf w tym sensie, że fakt odnotowania tego naruszenia uprawnia organ do nałożenia kary bez względu na to, czy w dacie wydania decyzji administracyjnej reklama jest prowadzona. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny, który sprawuje nadzór nad przestrzeganiem ustawy w zakresie zakazu reklamy apteki, obowiązany jest bowiem do nałożenia kary w każdym przypadku wydania decyzji stwierdzającej naruszenie przedmiotowego zakazu. Tym samym, o ile nakaz zaniechania prowadzenia reklamy może być w dacie decyzji nieaktualny, o tyle sankcja w postaci kary pieniężnej już nie, skoro decyzja stwierdza naruszenie zakazu reklamy w podanym w niej okresie.
W sprawie niniejszej fakt prowadzenia reklamy apteki i jego okres wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z notatek służbowych pracowników "(...)"WIF z 26 kwietnia 2019 r. i z 5 lipca 2019 r. oraz z załączonej dokumentacji zdjęciowej. Sąd ocenia działania strony jako naruszające zakaz reklamy apteki i jej działalności. Sąd uznaje za bezsporne, że w aptece stał koszyk wypełniony określonymi produktami sprzedawanymi przez aptekę, na którym to koszyku widniał napis ""(...)"". W koszyku znajdowały się produkty farmaceutyczne z informacją o ich nowej niższej cenie.
Oklejenie spornego koszyka napisem ""(...)"" i wystawienie go na widok klientów apteki stanowiło bezspornie, w ocenie Sądu, formę prowadzenia działalności reklamowej zachęcającą do zakupu w aptece, spełniając tym samym kryteria definicji reklamy apteki, gdyż miało to działanie na celu zachęcenie klientów apteki do zakupu konkretnych towarów (umieszczonych w koszyku), po określonych, według sugestii opisu, niższych, korzystnych cenach, które obowiązywały wówczas w aptece. Te działanie w świadomości przeciętnego konsumenta jawi się jako reklama produktów umieszczonych w koszyku, ale i też – wbrew twierdzeniom skarżącej – samej apteki. Działanie takie należy więc ocenić jako podjęte w zamiarze zainteresowania pacjentów ofertą (w zakresie asortymentu i cen) apteki, w której wyłożony był koszyk ""(...)".
Pamiętać należy, że wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru. Taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana.
Na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organ trafnie przyjął, iż działanie skarżącej skierowane do publicznej wiadomości, które zmierza do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych, narusza zakaz reklamy apteki ustanowiony w art. 94a ust. 1 Pf. Dopuszczenie takiej działalności byłoby sprzeczne nie tylko z regulacją Pf, ale również z podstawowymi założeniami dyrektywy 2004/27/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz. U. UE.L.2004.136.34), która nakazuje Państwom Członkowskim wprowadzanie ograniczeń w sferze produkcji i dystrybucji produktów leczniczych przede wszystkim w celu ochrony zdrowia publicznego.
W ocenie Sądu za reklamowym charakterem koszyka "(...)"przemawiają takie elementy jak:
- treść: ""(...)"sugerująca okazję cenową danych produktów objętych promocją,
- rozmiar napisu,
- umieszczenie koszyka z napisem w widocznym miejscu powodujące, że dla osoby znajdującej się w aptece nie pozostanie niezauważony.
W ocenie Sądu opatrzenie koszy z produktami napisami ""(...)"" sugeruje klientom apteki, że znajdujące się w nich produkty są sprzedawane w wyjątkowo korzystnej cenie. Odbiorca powyższego komunikatu może dojść do przekonania, że nabywając te produkty w momencie obowiązywania "promocji" bądź po "super cenie" odniesie wymierną korzyść ekonomiczną, tj. zaoszczędzi i pod wpływem tego przekonania dokona zakupu tych produktów. Nie można jednak zapominać, że art. 94a ust. 1 Pf wprowadza zakaz reklamy m.in. po to, aby ograniczyć zjawisko nabywania i spożywania leków ze względów czysto ekonomicznych, a nie realnych potrzeb zdrowotnych. W wyroku z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2706/14, NSA wskazał, że: "Ustawodawca, ograniczając dopuszczalność reklamy leków i zakazując reklam aptek, ma na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, kieruje się więc ważnym interesem publicznym w rozumieniu art. 22 Konstytucji RP. W ramach prawidłowo funkcjonującego systemu ochrony zdrowia powinny bowiem funkcjonować mechanizmy, które pozwalają na zakup leków wtedy, kiedy są one rzeczywiście niezbędne, a nie wtedy gdy pojawia się taka pokusa wywołana reklamą".
Dlatego Sąd nie podziela argumentów strony, iż powyższe działanie skarżącej nie ma charakteru reklamowego. Jego celem była bowiem promocja sprzedaży produktów, które można kupić w aptece. Zarzut strony w tym zakresie Sąd uznaje zatem za niezasadny. Koszyk "Super promocje" to działania reklamowe strony skierowane do de facto nieokreślonego kręgu klientów, a zatem jest to reklama skierowana do publicznej wiadomości. Reklama apteki i jej działalności miała więc charakter publiczny. Wszak termin "publiczny" oznacza według Słownika Języka Polskiego pod red. prof. M. Szymczaka "ogólny, dostępny dla wszystkich, dotyczący ogółu ludzi" (wyd. PWN, Warszawa 1982, tom II, str. 1074). Oceny publicznego charakteru przekazu nie zmienia argumentacja skarżącej, że "przedmiotowe materiały były dostępne wyłącznie dla niewielkiego grona odbiorców - znajdowały się w środku apteki. Nie były dostępne w żadnym stopniu dla osób z zewnątrz czy rozpowszechniane za pomocą jakiegokolwiek innego przekaźnika". Reklama apteki często znajduje się w jej środku i skierowana jest ona do klientów, którzy już w niej są, ale nie zmienia to charakteru tego przekazu. Ma on bowiem na celu zachęcenie klientów apteki do nabycia w niej kolejnych, zazwyczaj niezaplanowanych, produktów.
Sąd podkreśla, że apteka może oferować produkty lecznicze po cenach promocyjnych, niższych niż w innych aptekach. Zakazana jest jednak działalność polegająca na opatrywaniu wybranego asortymentu napisami """(...)"". Niewątpliwie strona może w drodze realizacji zasady swobody działalności gospodarczej w sposób dowolny kształtować ceny oferowanych przez siebie produktów nierefundowanych, w myśl obowiązujących przepisów ustawy o cenach. Niemniej jednak, jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 września 2015 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1165/15: "Czym innym jest prowadzenie sprzedaży w konkretnej aptece produktów po cenach niższych niż w innych aptekach, a czym innym jest reklamowanie takiej sprzedaży". Wszelkie promocje, w tym cenowe i rabatowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3102/17).
Sąd pragnie także powołać wyrok NSA z 2 lipca 2020 r. sygn. II GSK 400/20. Wyrok ten dotyczył sankcji w postaci kary pieniężnej w wysokości 1000 zł nałożonej przez GIF za naruszenie ustawowego zakazu reklamy aptek i ich działalności poprzez opatrzenie w izbie ekspedycyjnej apteki wybranego asortymentu produktów informacją o treści: "PROMOCJA". NSA w powyższym wyroku uznał za prawidłowe ustalenia organu, jak i Sądu I instancji, oddalającego skargę na decyzję GIF. Zdaniem Sądu, stan faktyczny z powyższej sprawy, jak i wysokość nałożonej kary, są bardzo zbliżone do niniejszej sprawy, co potwierdza prawidłowość działania organu.
Sąd podkreśla, że umieszczenie w aptece koszyka ""(...)"" miało za zadanie doprowadzenie do wzrostu sprzedaży w aptece – poprzez zachęcenie w ten sposób do nabywania produktów leczniczych właśnie w tej, a nie innej aptece, co z pewnością nie było realizacją przepisu § 3 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121 z późn. zm.). Podsumowując, koszyk ""(...)"" w istocie był nośnikiem reklamowym. Ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego wysokości kary, wskazać należy, iż w zaskarżonej decyzji GIF wyraźnie wskazał, jakie dokładnie okoliczności spowodowały nałożenie kary pieniężnej w określonej kwocie. GIF wskazał m.in. okres prowadzenia reklamy, jaki został udowodniony (w niniejszej sprawie był on krótki i GIF tego nie kwestionuje), jakie rodzaje działalności były przedmiotem postępowania, jakiej apteki dotyczyło naruszenie, a w szczególności fakt, że strona była uprzednio karana za naruszenia art. 94a ust. 1 Pf. W ocenie Sądu organ nie naruszył tym samym przesłanek wysokości nałożonej kary. Podkreślić przy tym należy, iż nałożona kara jest niska (1000 zł). Zatem argumenty strony o jej represyjnym charakterze nie mogą być uznane za zasadne. Kara ta bowiem spełnia przede wszystkim cel prewencyjny dla strony.
Sąd zwraca uwagę, że fakt, iż strona zaprzestała prowadzenia reklamy apteki przed wydaniem skarżonej decyzji, nie zwalnia organu z obowiązku nałożenia kary, gdyż nie ulega wątpliwości, że do naruszenia przepisu dotyczącego zakazu reklamy aptek doszło. Okoliczność ta może jedynie mieć wpływ na wymiar kary. NSA w wyroku z 3 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 37/15 wskazał, iż: "Okoliczność zaprzestania prowadzenia reklamy apteki w toku postępowania administracyjnego o zaprzestanie jej prowadzenia skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i nie stanowi przeszkody do kontynuowania postępowania w przedmiocie nałożenia kary na podstawie art. 129b ust. 1-2 p.f.".
Strona w skardze zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. art. 6, 7, 8, 77, 80 i 107 kpa. Sąd nie podziela powyższego zarzutu. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje na prowadzenie reklamy przedmiotowej apteki ogólnodostępnej. Skarżąca zresztą stanowi faktycznemu ustalonemu przez organ w istocie nie przeczy. Argumentacja podniesiona przez stronę dotyczy w istocie odmiennej (od dokonanej przez organ) wykładni art. 94a Pf, do którego to zarzutu Sąd ustosunkował się powyżej.
Skarżąca, ogólnie kwestionując ustalenia organu, w żadnym razie nie przedstawiła dowodów na jego wadliwość. Stwierdziła jedynie, że organy nie ustaliły okoliczności faktycznych sprawy, bowiem nie zgromadziły wyczerpującego materiału dowodowego. Skarżąca kwestionowała też wysokość kary, odnośnie którego to faktu Sąd odniósł się już powyżej. Sąd podkreśla, że dowodzenie okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa wprawdzie na organie prowadzącym postępowanie, nie zwalnia to jednak strony z obowiązku współdziałania w ustalaniu stanu faktycznego, zwłaszcza gdy chce ona z dodatkowych ustaleń wyciągnąć korzystne dla siebie skutki prawne, tj. np. uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej za zarzucane jej naruszenie. Rzeczą organów w tej sprawie było zgromadzenie dowodów potwierdzających, że do naruszenia zakazu reklamy apteki doszło i w ocenie Sądu organy zadośćuczyniły ww. obowiązkowi i takie dowody prawidłowo zgromadziły w aktach w postaci zdjęć i notatek służbowych. Materiały te dowodzą zarówno naruszenia zakazu reklamy (jego formy) w prowadzonej przez skarżącą aptece, jak i okresu tego naruszenia, które miało miejsce.
Podnieść także należy, iż w toku postępowania przed sądem administracyjnym ocenie poddawana jest przede wszystkim decyzja drugoinstancyjna. Organ w wydanej decyzji odniósł się do istoty zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu. To, że strona nie podziela poglądu i rozstrzygnięcia GIF, nie oznacza wadliwości tej decyzji. Podobnie fakt, iż decyzja dla strony nie jest przekonująca, oznacza tylko subiektywne odczucie strony w tym zakresie. Organ prawidłowo i w sposób niewątpliwy ustalił stan faktyczny, wobec którego następnie zastosował prawidłowe normy prawne.
Sąd nie dostrzegł jednocześnie żadnych innych uchybień proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy. Organ zawiadomił stronę o wszczęciu oraz zakończeniu postępowania, zebrał materiał dowodowy, umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie przed wydaniem decyzji, dokonał prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego i wydał decyzję zawierającą wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy. Uzasadnienie skarżonej decyzji również odpowiada prawu.
W przedmiotowej sprawie strona zaprzestała prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki przed dniem wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, w związku z czym Sąd podziela pogląd GIF, iż wydanie decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki stało się bezprzedmiotowe. Strona zresztą tego punktu decyzji WWIF nie kwestionowała.
W związku z niezasadnością skargi oraz brakiem stwierdzenia z urzędu innych naruszeń prawa, skutkujących uchyleniem skarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI