VI SA/WA 693/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-09-18
NSAtransportoweWysokawsa
transportpojazd nienormatywnykara pieniężnawaganacisk na ośmasa całkowitaładunek sypkipostępowanie administracyjnekontrola drogowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, umarzając postępowanie ze względu na nieprawidłowe ważenie pojazdu i przewóz ładunku sypkiego.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę jawną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na osi i masy całkowitej. Spółka kwestionowała prawidłowość przeprowadzonego ważenia, wskazując na błędy w działaniu wag i metodę pomiaru. Sąd uznał, że ważenie zostało przeprowadzone nieprawidłowo, a ponieważ przewożono ładunek sypki, zastosowanie znalazł przepis pozwalający na umorzenie postępowania w przypadku nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki jawnej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące nieprawidłowości procedury ważenia pojazdu, wskazując na błędy w działaniu wag i nieprawidłową metodę pomiaru. Sąd, analizując materiał dowodowy, stwierdził, że ważenie pojazdu zostało przeprowadzone przy użyciu tylko jednej pary wag, co jest sprzeczne z instrukcją obsługi dla pojazdów trzyosiowych. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, który przewiduje możliwość umorzenia postępowania w przypadku przewozu ładunków sypkich, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nie przekracza dopuszczalnej, a przekroczenie dotyczy jedynie nacisku na osie. W ocenie sądu, nieprawidłowe ustalenie masy całkowitej pojazdu uniemożliwiało prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących kar pieniężnych, a stwierdzone przekroczenie nacisku na osi, przy przewozie ładunku sypkiego, uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sposób przeprowadzenia ważenia był nieprawidłowy, ponieważ użyto tylko jednej pary wag, co jest sprzeczne z instrukcją dla pojazdów trzyosiowych, a uzyskane wyniki nie mogą stanowić podstawy do nałożenia kary.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ważenie przeprowadzono z naruszeniem instrukcji obsługi wag, co skutkowało niemożnością prawidłowego ustalenia masy całkowitej pojazdu. W związku z tym, wyniki kontroli nie mogły stanowić podstawy do nałożenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

prd art. 140aa § ust. 1, 3 pkt 1, 4, ust. 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Nakłada karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami.

prd art. 140aa § ust. 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Nie wszczyna się lub umarza postępowanie w sprawie kary pieniężnej, gdy podmiot dochował należytej staranności, nie miał wpływu na naruszenie, lub gdy masa całkowita nie przekracza dopuszczalnej, a przekroczenie dotyczy nacisku osi przy przewozie ładunków sypkich.

prd art. 64 § ust. 1, 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Reguluje warunki przejazdu pojazdu nienormatywnego, w tym wymóg uzyskania zezwolenia i zakaz przewozu ładunków innych niż niepodzielne bez odpowiednich zezwoleń.

udp art. 41

Ustawa o drogach publicznych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 5 § ust. 1 pkt 6 lit. c)

Określa dopuszczalny nacisk osi dla grup osi, w tym dla dwóch osi napędowych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 3 § ust. 1 pkt 10

Określa dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego o trzech osiach.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji przez sąd.

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania administracyjnego przez sąd.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pomocnicze

prd art. 2 § pkt 35a

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Definicja pojazdu nienormatywnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowość procedury ważenia pojazdu przez inspektorów. Zastosowanie przepisu o umorzeniu postępowania w przypadku przewozu ładunków sypkich przy nieprzekroczeniu masy całkowitej.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, że masa całkowita pojazdu została ustalona przez kontrolujących w sposób prawidłowy wyniki kontroli w tym zakresie mogą stanowić podstawę do nałożenia na stronę kary pieniężnej przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu w świetle treści art.140aa ust. 4 pkt 2 prd, wobec ustalenia, że przewożono ładunek sypki, uzasadnia umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

sprawozdawca

Grażyna Śliwińska

członek

Joanna Wegner

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie nieprawidłowości procedury ważenia pojazdów przez ITD oraz zastosowanie przepisu o umorzeniu postępowania w przypadku przewozu ładunków sypkich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z ważeniem pojazdów i przewozem ładunków sypkich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest prawidłowość procedury kontrolnej i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla znaczenie przepisów ochronnych dla przewoźników ładunków sypkich.

Błąd w wadze to uchylona kara: jak nieprawidłowe ważenie pojazdu uratowało firmę przed mandatem.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 693/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-09-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1536/19 - Wyrok NSA z 2023-02-21
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1990
art.64, ust.1, 2, art.64 c, art.140aa ust.1,3 pkt 1,4, art.140 ab ust.1 pkt 3, ust.2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2068
art.41
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 2022
par. 3 ust.1 pkt 10, par.5 ust.1 pkt 6 lit c
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art.145 par 1 pkt 1 lit.c, art.145 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi "P." Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2018 r. w miejscowości L. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli trzyosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował A. Z., który wykonywał krajowy przejazd drogowy z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu "P." Spółka jawna.
W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- nacisk na podwójnej osi napędowej 22,05 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,05 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 22,50 %),
- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 28,6 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,6 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 14,4 %),
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] grudnia 2017 r.
Samochód ciężarowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o nr 857540 i 857496, które legitymowały się deklaracją zgodności CE.
Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. W protokole zapisano, że powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia, co wynika z oświadczenia kierującego pojazdem podpisanego przez kontrolowanego kierowcy. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów, co wynika z opisu naruszenia zawartego w załączniku do protokołu kontroli.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono
w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej, dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego samochodu ciężarowego.
Strona złożyła odwołanie.
Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała, że zaskarżona decyzja przy braku staranności i terminowości jej wydania zawiera bardzo dużo nieprawidłowych faktów, które nie miały miejsca. Strona przedstawia przebieg czynności kontrolnych w tym okoliczność dokonania pierwszego ważenia,
a następnie po dokonanych manipulacjach przy wagach przez kontrolujących inspektorów, przeprowadzenia drugiego ważenia. Zdaniem skarżącego kontrolujący mając różne wyniki z ważenia nie podjęli czynności by ustalić faktyczne wartości
tj. wiarygodne wyniki pomiarów. Kierowca z obawy przed nałożeniem mandatu karnego nie wnosił o trzeci pomiar. Podczas pierwszego pomiaru kierowca nie odczytywał wskazań wag, gdyż przebywał w pojeździe, a drugie ważenie nie może być uznane za wiarygodne z uwagi na dużą ilość kombinacji dokonywanej przez inspektorów (przełączanie, rozłączanie wag). Ponadto strona ma zastrzeżenia do sposobu i miejsca przesłuchania kierowcy, gdyż do przesłuchania w Urzędzie Gminy w L. nie doszło, pomimo stawiennictwa kierowcy, a przy braku stawiennictwa organu. Dopiero w kilkunastu minutach "tułaczki" po pokojach w ww. Urzędzie, kierowca zauważył samochód z napisem Inspekcja Transportu Drogowego, stojący przy Urzędzie, w którym następnie przeprowadzono przesłuchanie. W ocenie strony przesłuchując kierowcę w samochodzie doprowadzono do sytuacji w której kierowca ze świadka stał się podejrzanym. Podczas przesłuchania kierowca nie miał możliwości spokojnego przypomnienia sobie okoliczności kontroli w tym ważenia pojazdu, gdyż przesłuchujący oczekiwał krótkich odpowiedzi, "tak - nie - nie pamiętam". Strona podnosi, że nieprawdą jest, iż pojazd nie był ważony. Zdaniem strony pojazd został prawidłowo załadowany i zważony, a wpisu dokumentu przewozowego dokonał osobiście właściciel firmy. Strona nadmienia, że prowadzi skład budowlany, posiada pełną księgowość, posiada nową atestowaną wagę. Kontrolujący powinien był przesłuchać osobę dokonującą załadunku, gdyż to ona ponosi szczególną odpowiedzialność za ilość załadowanego towaru. Reasumując strona stoi na stanowisku, że były dwa ważenia, z różnymi wynikami, a skoro wagi za każdym razem pokazały różne wyniki, należy uznać urządzenie za wadliwe, niesprawne. Ponadto strona również wskazuje, że w dniu [...] maja 2018 r., pojazd marki [...] o nr rej. [...] został częściowo rozładowany, po czym dokonano komisyjnego ważenia obu pojazdów. Strona skierowała dwa pojazdy na wagę znajdującą się w składzie złomu przy ul. C. w L, a wyniki ważenia z tej wagi były takie same jak z wagi, którą posiada strona.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - zwanej dalej kpa), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1990 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 5 ustawy o zmianie ustawy
o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1481), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm. - zwanej dalej udp), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm. - zwanej dalej udp), § 3 ust. 1 pkt 10, § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r, poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a prd. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach
o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz
z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych
w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ,
a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.
W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d < 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 10 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku, pojazdu samochodowego o trzech osiach - 25 ton; dopuszcza się 26 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w kola bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony; dopuszczalna masa całkowita pojazdu zasilanego paliwem alternatywnym może zostać powiększona maksymalnie o 1 tonę.
Organ stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych
w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) w niniejszej kara pieniężna wynosi 15.000 złotych.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ wyjaśnił, że pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r. organ I instancji wezwał A. Z. (kontrolowanego kierowcę) do stawiennictwa w dniu 30 sierpnia 2018 r. o godz. 08:00 w siedzibie Urzędu Gminy L., celem złożenia zeznań. Natomiast pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r. wezwano M. B. do osobistego stawiennictwa do siedziby Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...], celem złożenia zeznań na dzień 30 sierpnia 2018 r.
Dnia 30 sierpnia 2018 r. w miejscowości L. o godz. 08:00 przesłuchano A. Z. w charakterze świadka, czego dowodem jest sporządzony protokół z przesłuchania. Okoliczność miejsca dokonania tej czynności tj. w samochodzie służbowym, czy w siedzibie Urzędu Gminy, nie ma znaczenia dla waloru wartości sporządzonego protokołu. Istotna jest treść zeznań w nim zawarta.
Z treści zeznań wynika, że podczas pierwszego ważenia, po przejechaniu osiami pojazdu przez wagę kontrolujący inspektor stwierdził, że uzyskany wynik ważenia nie może być prawidłowy, bo waga za mało wskazała. Inspektor stwierdził, że "'coś tu nie łączy". Następnie kontrolujący inspektor polecił jeszcze raz wjechać pierwszą osią pojazdu, a po odczytaniu wyniku pomiaru stwierdził, że waga waży tylko lewą stronę. W celu odczytu wskazań z wagi po stronie przeciwnej inspektor udał się do drugiej wagi po przeciwnej stronie osi pojazdu (na prawą stronę) i ręcznie spisał wynik pomiaru. Druga i trzecia oś zostały zważone w ten sam sposób tj. odczytu dokonano z obu stron, obu wag.
Dnia 30 sierpnia 2018 r. o godz. 13:30 w [...] przesłuchano w charakterze świadka kontrolującego inspektora, M. B., z których wynika, że pierwszy przejazd przez wagi w jego ocenie nie powinien być w ogóle traktowany jako "ważenie", gdyż jedna z wag wyłączyła się na skutek długiego czasu nieużywania tj. po ok. 15 minutach i wyniki były nieprawidłowe. Podczas pomiarów zdarzają się przypadki błędów w pomiarach np. pojazd najedzie pod kątem na pomost wagowy, zbyt szybko zjedzie z wagi, zatrzyma się częściowo na wadze,
a częściowo na nawierzchni utwardzonej przed lub za wagą. Wszystkie takie przypadki nie są traktowane jako "ważenie". W takim przypadku kierowca proszony jest o ponowny najazd, a wyniki takiego wadliwego ważenia nie są wpisywane do protokołu. W niniejszej sprawie wyniki z pierwszego ważenia nie mogły być wpisane do protokołu gdyż po pomiarze nacisku osi kierowanej, a następnie zważeniu osi napędowej, inspektor upewnił się, że ważenie jest nieprawidłowe. Wynik pierwszej osi wynosił nieco ponad 3 tony, a wynik pomiaru osi napędowej (drugiej osi) nieco ponad 10 ton, co przy takcie załadowanego pojazdu jakim był kontrolowany pojazd było wskazaniem nieprawidłowym. Takie wyniki były spowodowane wyłączeniem
z jednej wag o czym kierowca został natychmiast poinformowany. Kierowcy polecono ponowny przejazd przez wagi. Przyczyną nie wpisania wyników z pierwszego ważenia był nieprawidłowy sposób pomiaru, tj. brak ważenia jednej z wag. Ponadto z treści zeznań wynika, że kierowca przestał współpracować z kontrolującym (rozmawiać, udzielać wyjaśnień) po przeprowadzonej rozmowie telefonicznej. Kierowca nie podał przyczyn odmowy podpisania protokołu, przyjął wręczony mu protokół i poinformowany o konieczności częściowego rozładunku zabrał pozostałe dokumenty i oddalił się do swojego samochodu.
Organ odwoławczy stwierdził, że z ustaleń w sposób jednoznaczny wynika,
że pierwszy pomiar nie mógł być uznany za przeprowadzony w sposób prawidłowy,
z uwagi na wyłączoną jedną z dwóch wag. Tym samym wyniki z takiego pomiaru nie mogły stanowić pierwszego ważenia kontrolnego i być wpisane do protokołu kontroli. Po ujawnieniu przyczyny zaniżonych wskazań wagi tj. wyłączoną wagę po przeciwnej stronie osi. Po jej włączeniu przeprowadzono pomiar, w wyniki ważenia wpisano do protokołu. Po przeprowadzonym drugim ważeniu kierowca został pouczony
o możliwości przeprowadzenie trzeciego ważenia, lecz z uprawnienia nie skorzystał.
Pierwsze ważenia (pierwszy pomiar), które nie zostało potraktowane jako ważenie kontrole zostało przeprowadzone przy wyłączonej jednej z dwóch wag. Wagi SAW 10 C III posiadają funkcję automatycznego wyłączania przy dłuższym czasie nieużywania. Bezpośrednio przez najechaniem pojazdu na stanowisko ważeniowe jedna z dwóch wag wyłączyła się, co spowodowało, że wynik pomiaru był znacząco zaniżony, tj. suma nacisków wyniosła niecałe 15 t. Błąd ten został zauważony, poinformowano kierowcę o konieczności wykonania ponownego ważenia. Dopiero drugie ważenie kolejne zostało przeprowadzone z włączonymi dwoma wagami,
a zatem w sposób prawidłowy.
Odnosząc się do innego zarzutu skarżącego, organ zauważył że dla organu kontroli jedynie wyniki uzyskane podczas kontroli za pomocą urządzeń mających ważne świadectwo legalizacji, w miejscu odpowiednim do zastosowania wag, są podstawą do stwierdzenia normatywności, czy nienormatywności pojazdu. Wobec tego przesłane przez stronę ocena zgodności, świadczy wyłącznie o tym, że waga ta spełnia wymogi odpowiednich norm, lecz nie poświadcza, że w tym konkretnym przypadku została użyta do pomiarów kontrolowanego pojazdu. W niniejszej sprawie w wyniku kontroli stwierdzono, że pojazd przekraczał dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej i przekraczał dopuszczalną masę całkowitą pojazdu.
Z czynności kontrolnych sporządzono protokół kontroli, do którego treści kierowca pomimo możliwości, nie wniósł żadnej uwagi. Kierowca podpisał oświadczenie kierującego pojazdem, co zdaniem organu świadczy, że został zapoznany
z procedurą pomiarów, z przysługującymi mu uprawnieniami, w tym do złożenia wniosku o powtórny pomiar. Kierowca nie podpisał protokołu kontroli, lecz nie wniósł żadnej uwagi do jego treści. Prawo do omowy podpisania protokołu kontroli,
to uprawnienie kierowcy, lecz w żadne sposób nie podważa mocy dowodowej takiego protokołu. Materiał dowodowy z kontroli nie potwierdza stanowiska skarżącego, że kierowca podczas kontroli był zastraszany przez kontrolującego inspektora. Brak jest uwag kontrolowanego kierowcy do protokołu o tej czynności.
Skoro strona chce obalić ustalenia protokołu kontroli to powinna przedstawić dowody obalające jego treść.
Ponadto organ zauważył, że komisyjne ważenie zostało przeprowadzone już po kontroli drogowej, po przeładowaniu kontrolowanego pojazdu, co wynika
z odwołania. Wyniki takiego ważenia nie mogą więc był w ogóle brane pod rozwagę organu. W związku z powyższym przeprowadzanie dodatkowego postępowania
w tym ewentualne przesłuchiwanie osób, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, prowadziłoby do bezpodstawnego przedłużenia postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
Ponadto strona w toku postępowania przed organem I instancji pismami z dnia 15 maja 2018 r. i 30 maja 2018 złożyła wyjaśnienia, które nie stanowią dowodów, okoliczności świadczących, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Nie są takimi dowodami wyjaśnienia zawarte w odwołaniu.
Pismem z dnia 18 lutego 2019 r. "P." spółka jawna w L. wniosła skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że kontrolowany samochód był pojazdem normatywnym i prawidłowo załadowanym. Wyjaśniono, że w dniu [...] maja 2018r. spółka wykonywała dostawę piasku do miejscowości M. O godzinie 700 został załadowany kontrolowany pojazd zgodnie z jego ładownością, zaplandekowany i oczyszczona została skrzynia ładunkowa z zewnątrz oraz zostały wypisane dokumenty przewozowe. O godzinie 800 pojazd załadowany wraz z dokumentami został przekazany kierowcy panu A. Z. Kierowca po odjechaniu około 600 m od bazy został zatrzymany do kontroli przez służby [...]ITD na ul. K. w L.. Pojazd został zważony a kierowca czekał na protokół ważenia. Po kilkudziesięciu minutach. Inspektor wezwał kierowcę i powiedział, że wagi źle zważyły i pojazd będzie ważony po raz drugi. Kierowca podjechał po raz drugi na stanowisko ważenia, lecz inspektorzy nadal mieli problem z podłączeniem wag, nie potrafili podłączyć wag, żeby można było zważyć jedną oś. Dokonano ważenia metodą prób i błędów. Ważono koła na przemian raz z lewej strony, raz z prawej strony. Odczyty
z poszczególnych wag spisywano na kartce. Po zważeniu sześciu kół i dodaniu sześciu odczytów spisanych na kartce, ustalono masę całkowitą kontrolowanego pojazdu.
Zdaniem strony skarżącej taki sposób ważenia jest sprzeczny z instrukcją obsługi wagi a odczyt takiego ważenia nie może służyć do nakładania kar. Wagi typu SAW-10C III służą jedynie do ustalenia ciężaru osi i kół a jeśli są wyposażone
w panel sumujący ciężar oś można ustalić orientacyjnie dopuszczalną masę całkowitą, pod warunkiem, że są połączone ze sobą i z dodatkowym panelem automatycznie sumującym ciężar kolejnych osi.
W ocenie strony skarżącej w tym przypadku powyższe urządzenie było niesprawne, wagi same się wyłączyły podczas ważenia, kontrolujący nie był w stanie zważyć osi, spiąć ze sobą dwóch wag. Wagi działały pojedynczo.
Z przeprowadzonego ważenia kontrolujący sporządzili protokół kontroli nie uwzględniając w nim informacji, że były dwa ważenia i że wagi działały nieprawidłowo. Kierowca A. Z. protokołu nie podpisał i jednocześnie powiadomił telefonicznie pracodawcę o sposobie i metodzie ważenia przez kontrolerów [...]ITD, wówczas otrzymał odpowiedź żeby się nie odzywał i nie denerwował, a firma po otrzymaniu decyzji złoży odwołanie do instancji nadrzędnej.
Strona wskazał ponadto, że po kontroli pojazdu, został on częściowo przeładowany na pojazd [...] o nr. rej.[...], po czym dokonano komisyjnego ważenia obu pojazdów, co udokumentowano na zdjęciach fotograficznych. Ponieważ komisja zauważyła rozbieżności wyników ważenia pomiędzy masą odczytaną przez członków komisji, z wagi własnej firmy "P." a masą wskazaną przez kontrolerów WITD w protokole, skierowała niezwłocznie oba pojazdy do zważenia na innej, neutralnej wadze samochodowej, w składzie skupu złomu przy ul. C.
w L. Wyniki tego ważenia były następujące: masa brutto samochodu [...] wynosiła 23 060 kg, natomiast samochodu [...] 8 460 kg brutto. Wyniki pomiarów wagi w składnicy złomu były takie same jak wskazania wagi własnej firmy "P.". Wobec powyższego, członkowie komisji uznali wyniki pomiarów masy pojazdów na wadze własnej firmy "P." za prawidłowe. Stwierdzono także, że masa załadunku (piasku) na samochodzie [...] wynosiła 10 535 kg a na samochodzie [...] 2 760 kg, co po zsumowaniu daje 13 295 kg. Według komisji, jeszcze przed przeładunkiem, pojazd [...] o nr rej.[...] był załadowany prawidłowo i nie można było go określić mianem pojazdu nienormatywnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."),
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 15000 zł. Strona skarżąca poza zarzutami odnoszącymi się do prawidłowości przeprowadzonej kontroli, zakwestionowała dopuszczalność użycia wag typu SAW 10C III do wyznaczania masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, w której stwierdzono m.in. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Ustalenie czy masa całkowita kontrolowanego pojazdu, przekroczyła dopuszczalne normy, ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, albowiem w dniu kontroli wykonywany był krajowy przejazd drogowy z ładunkiem piasku tj. ładunkiem sypkim.
Stosownie do treści art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz.U. Dz.U. 2018, poz.1990, dalej jako prd), nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Ustalenie, że kontrolowany pojazd nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej, stwarza możliwość zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd.
W powołanym przepisie ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności za przekroczenie nacisków na osie (przy nieprzekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej) przy przewożeniu ładunków sypkich.
Sąd stwierdza, że zgodnie z instrukcją obsługi wag typu SAW serii III, dołączonej do akt administracyjnych (pkt 6.3.1), do pomiaru masy pojazdu 3 –osiowego powinny być użyte 3 pary wag.
Jak wynika bezspornie z zapisów protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2018r., samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o nr 857540 i 857496, które legitymowały się deklaracją zgodności CE, a zatem jedną parą wag.
Wobec powyższego nie można przyjąć, że masa całkowita pojazdu marki [...] o nr rej. [...] została ustalona przez kontrolujących w sposób prawidłowy,
a wyniki kontroli w tym zakresie mogą stanowić podstawę do nałożenia na stronę kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII.
Stwierdzone jednocześnie przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu w świetle treści art.140aa ust. 4 pkt 2 prd, wobec ustalenia, że przewożono ładunek sypki, uzasadnia umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego.
Dlatego też, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. c) p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie decyzje. Jednocześnie zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a.
w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie. Zatem Sąd dostrzegając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego jest obowiązany, by o takim umorzeniu orzec.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI