VI SA/Wa 684/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-10-14
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyopłata elektronicznakara pieniężnaurządzenie viaboxdopuszczalna masa całkowitadowód rejestracyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o drogach publicznych

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieprawidłowe naliczenie opłaty elektronicznej, uznając, że kierowca nie miał obowiązku jej uiszczania w wyższej kwocie przed otrzymaniem nowego dowodu rejestracyjnego.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na kierowcę za nieprawidłowe wprowadzenie danych o kategorii pojazdu do urządzenia viabox, co skutkowało niższym naliczeniem opłaty elektronicznej. Kierowca twierdził, że nie miał obowiązku korygowania ustawień przed otrzymaniem nowego dowodu rejestracyjnego, potwierdzającego zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Sąd uznał, że brak wiążącego dokumentu potwierdzającego zmianę uniemożliwiał kierowcy prawidłowe ustawienie urządzenia, uchylając tym samym decyzję o karze i umarzając postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 750 zł za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Kara została nałożona za nieprawidłowe wprowadzenie danych o kategorii pojazdu do urządzenia viabox, co skutkowało naliczeniem opłaty dla pojazdu o masie poniżej 12 ton, podczas gdy faktyczna masa zespołu pojazdów przekraczała 12 ton. Kluczowym elementem sporu była data, od której kierowca (lub właściciel pojazdu) był zobowiązany do uiszczania wyższej opłaty. Właściciel złożył wniosek o zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu 24 stycznia 2019 r., a nowy dowód rejestracyjny odebrał 27 lutego 2019 r. Kontrola miała miejsce 20 lutego 2019 r. Organy administracji argumentowały, że kierowca powinien był wiedzieć o zmianie masy pojazdu i odpowiednio ustawić urządzenie viabox, powołując się na informacje ze Starostwa Powiatowego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że kierowca został skutecznie poinformowany o zmianie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu przed dniem kontroli. Podkreślono, że wpis w dowodzie rejestracyjnym jest dokumentem potwierdzającym zmianę i wywołującym skutki prawne. Dopiero od momentu odbioru nowego dowodu rejestracyjnego (27 lutego 2019 r.) kierowca był zobowiązany do posługiwania się nim i dostosowania ustawień urządzenia viabox. Brak wiążącego dokumentu przed tą datą oznaczał, że kierowca nie miał podstaw do zmiany ustawień. W związku z tym Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kierowca nie jest zobowiązany do uiszczania wyższej opłaty elektronicznej przed otrzymaniem nowego dowodu rejestracyjnego, potwierdzającego zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, ponieważ brak wiążącego dokumentu uniemożliwia mu prawidłowe ustawienie urządzenia viabox.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis w dowodzie rejestracyjnym jest dokumentem wywołującym skutki prawne. Dopiero od momentu odbioru nowego dowodu rejestracyjnego kierowca jest zobowiązany do posługiwania się nim i dostosowania ustawień urządzenia viabox. Brak takiego dokumentu przed datą kontroli oznaczał, że kierowca nie miał podstaw do zmiany ustawień, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

udp art. 13k § 3 pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przepis określający podstawę nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu do urządzenia viabox.

udp art. 13i § 4a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przepis nakładający na kierującego pojazdem obowiązek wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do orzekania przez sąd administracyjny co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd w przypadku braku podstaw do nałożenia kary.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kierowca nie miał obowiązku korygowania ustawień urządzenia viabox przed otrzymaniem nowego dowodu rejestracyjnego, potwierdzającego zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Brak wiążącego dokumentu potwierdzającego zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu uniemożliwiał kierowcy prawidłowe ustawienie urządzenia viabox. Ustalenie stanu faktycznego na podstawie danych z CEPiK było niewystarczające, gdy dane te nie odzwierciedlały aktualnego stanu prawnego potwierdzonego dowodem rejestracyjnym.

Odrzucone argumenty

Kierowca naruszył obowiązek wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu do urządzenia viabox. Kara pieniężna została wymierzona prawidłowo na podstawie ustalonego stanu faktycznego. Wiedza kierowcy o zmianie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, nawet przed otrzymaniem nowego dowodu rejestracyjnego, była wystarczająca do stwierdzenia naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

wpis w dowodzie rejestracyjnym zastępuje zatem decyzję (ma bowiem taki charakter), co oznacza, że podlega tym samym zasadom uznania decyzji, wydanej w takiej formie, za doręczoną i co najważniejsze - wywołującą od tego momentu skutki prawne dla właściciela pojazdu. Dopiero po otrzymaniu dokumentu potwierdzającego dopuszczenie pojazdu o zmienionych parametrach technicznych do ruchu, mógł on odpowiednio skorygować ustawienia pojazdu na tryb jazdy "pojazd z przyczepą", wcześniej bowiem nie miał do tego podstaw, gdyż nie otrzymał od organu administracji żadnego wiążącego dokumentu w tej sprawie.

Skład orzekający

Grzegorz Nowecki

przewodniczący sprawozdawca

Pamela Kuraś-Dębecka

sędzia

Magdalena Maliszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku stosowania się do zmienionych parametrów pojazdu w kontekście opłat elektronicznych i dowodu rejestracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem opłat elektronicznych i zmianą danych w dowodzie rejestracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne potwierdzenie zmian w dokumentach pojazdu i jak organy administracji mogą błędnie interpretować przepisy, prowadząc do niesłusznych kar. Jest to ciekawy przykład zderzenia praktyki administracyjnej z formalnymi wymogami prawa.

Czy można dostać mandat za brak opłaty, zanim dostaniesz nowy dowód rejestracyjny?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 684/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Maliszewska
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 574/21 - Wyrok NSA z 2024-06-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 470
art.13k, art.13i
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.145,200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ", "GITD") po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją GITD z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 750 zł na A. B. (dalej: "skarżący") – utrzymał decyzję wydaną w I instancji w całości w mocy.
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 20 lutego 2019 r. na drodze ekspresowej [...] na odcinku [...]-[...] (połączenie z drogą krajową nr [...]) - węzeł [...] inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli statycznej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki Man o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy ciężarowej marki Plandex o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem samochodowym kierował A. B.. Na podstawie dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3,5 tony, a właścicielem pojazdów była P. Sp. z o.o.
Kontrola dokonana za pośrednictwem urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego wykazała, że w ww. pojeździe znajdowało się urządzenie viabox o numerze [...] służące do uiszczania opłaty elektronicznej. Podczas czynności kontrolnych na podstawie okazanych do kontroli dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekroczyła 12 ton. W związku z powyższym stwierdzono, że do ww. urządzenia viabox nie wprowadzono prawidłowych danych o kategorii pojazdu, gdyż podczas przejazdu urządzenie było aktywne dla pojazdu poniżej 12 ton.
Pismem z dnia 20 lutego 2019 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w tej sprawie.
Po analizie zebranego materiału dowodowego, mając na względzie powyższe okoliczności, organ uznał, że w dniu 20 lutego 2019 r. kierujący pojazdem naruszył obowiązek wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 750 zł - stosownie do treści art. 13k ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej "udp".
W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, na podstawie art. 136 kpa organ ponownie rozpatrując sprawę postanowił uzupełnić materiał dowodowy i w dniu 4 lipca 2019 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie informacji kiedy właściciel samochodu ciężarowego marki Man o numerze rejestracyjnym [...] złożył wniosek o zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, kiedy została zmieniona, kiedy taką informację odnotowano w CEPiK i kiedy właściciel odebrał nowy dowód rejestracyjny ww. pojazdu, a także czy właściciel miał ww. pojazdu miał możliwość przed odebraniem nowego dowodu rejestracyjnego uzyskania informacji, że już została zmieniona dopuszczalna masa całkowita pojazdu.
Pismem z dnia 12 lipca 2019 r. Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało, że właściciel pojazdu marki Man o numerze rejestracyjnym [...] - P. Sp. z o.o. - złożył w dniu 24 stycznia 2019 r. wniosek o zmianę dopuszczalnej masy całkowitej ww. pojazdu. Ponadto wskazano, że masa całkowita została zmieniona w dniu 24 stycznia 2019 r. i w tym samym dniu została przekazana informacja z CEPiK. Natomiast właściciel ww. pojazdu odebrał nowy dowód rejestracyjny w dniu 27 lutego 2019 r., a także miał możliwość i został poinformowany przed odbiorem nowego dowodu rejestracyjnego, że zmiana została dokonana w dniu złożenia wniosku, tj. 24 stycznia 2019 r.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2019 r. organ zawiadomił stronę postępowania o uzupełnieniu materiału dowodowego o pismo informacyjne Starostwa Powiatowego w [...] nr [...] z dnia 12 lipca 2019 r. wskazując co organ ustalił na podstawie ww. pisma.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie strona pismem z dnia 20 sierpnia 2019 r. przedstawiła swoje zastrzeżenia wskazując, że niewątpliwie wniosek o zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu został złożony w dniu 24 stycznia 2019 r. i został zmieniony dowód rejestracyjny w dniu 27 lutego 2019 r., zatem stwierdzenie w decyzji "na podstawie okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego ustalono ..." jest poświadczeniem nieprawdy i jako taki dyskredytuje w całości treść protokołu, a w konsekwencji wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, na podstawie protokołu kontroli obarczonego wadą prawną, jest nieuzasadnione. Ponadto w ocenie strony pojazd może się poruszać po drodze publicznej na podstawie dowodu rejestracyjnego, a nie zapisów w jakimkolwiek systemie komputerowym np. CEPiK i dotyczy to również zmiany parametrów pojazdu. W związku z tym, zdaniem strony, może się on poruszać po drodze ze zmienionymi parametrami technicznymi z chwilą wydania dowodu rejestracyjnego.
Odnosząc się do pisma ze Starostwa Powiatowego w [...] strona wskazała, iż informacja o tym, że właściciel został poinformowany przed odbiorem nowego dowodu rejestracyjnego, że zmiana została dokonana w dniu złożenia wniosku nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Strona wniosła o wskazanie, w jaki sposób i przez kogo właściciel został o tym fakcie powiadomiony.
Ze względu na powyższe, organ pismem z dnia 3 września 2019 r. zwrócił się ponownie do Starostwa Powiatowego w [...] z prośbą o dodatkowe wyjaśnienia i wskazanie czy Starostwo jest w posiadaniu złożonego przez właściciela samochodu ciężarowego marki Man o numerze rejestracyjnym [...] wniosku o zmianę dopuszczalnej masy całkowitej ww. pojazdu, kiedy właściciel został poinformowany o zmianie dopuszczalnej masy całkowitej ww. pojazdu (w dniu złożenia wniosku, w dniu odebranie nowego dowodu rejestracyjnego czy też innego dnia) oraz czy została wydana decyzja o zmianie dopuszczalnej masy całkowitej ww. pojazdu.
Pismem z dnia 23 października 2019 r. Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, iż właściciel pojazdu - P. Sp. z o.o. - złożył wniosek o zmianę dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego marki Man o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 24 stycznia 2019 r., a wniosek ten został rozpatrzony w dniu 4 lutego 2019 r. (a nie jak podano wcześniej w dniu 24 stycznia 2019 r.). W tym też dniu tj. 4 lutego 2019 r. właściciel został poinformowany o dokonaniu zmiany, czego dowodem jest pieczęć w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Jednocześnie poinformowano, iż w przypadku dokonywania zmiany dopuszczalnej masy całkowitej w pojeździe organ nie wydaje decyzji administracyjnej, a potwierdzeniem zmiany jest zapis w dowodzie rejestracyjnym. Do pisma Starostwo załączyło kopię wniosku strony o zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz kopię dowodu rejestracyjnego, zawierającego wpis o dokonaniu zmiany danych pojazdu w dniu 4 lutego 2019 r.
Pismem z dnia 30 października 2019 r. organ zawiadomił stronę postępowania o uzupełnieniu materiału dowodowego o w/w pismo informacyjne Starostwa Powiatowego w [...] nr [...] z dnia 23 października 2019 r.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie strona pismem z dnia 12 listopada 2019r. przedstawiła swoje zastrzeżenia. Przede wszystkim strona poinformowała, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 sierpnia 2019 r., gdyż dokumenty przesłane przez Starostwo Powiatowe w [...] jednoznacznie potwierdzają odbiór przez stronę dowodu rejestracyjnego, zawierającego nowy wpis, w dniu 27 lutego 2019 r. Strona zwróciła uwagę, iż wprowadzające w błąd jest stwierdzenie jakoby pieczęć w dowodzie rejestracyjnym miałaby być potwierdzeniem poinformowania właściciela o dokonanych zmianach w dowodzie rejestracyjnym. Zdaniem strony nadal nie wskazano sposobu poinformowania właściciela o dokonanej w dowodzie rejestracyjnym zmianie, w dniu 4 lutego 2019 r.
Na podstawie pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] nr [...], z dnia 31 lipca 2019 r. dotyczącego oznakowania w dniu przejazdu drogi ekspresowej [...], organ stwierdził, że na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej.
Skarżoną decyzją organ odwoławczy, po rozważeniu powyższych okoliczności sprawy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji wskazał, że z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący jako korzystający z dróg publicznych zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Kierując pojazdem ciężarowym nie zadeklarował jednak prawidłowej kategorii pojazdu, którym się poruszał po płatnym odcinku drogi krajowej. Wobec powyższego pojazd podlegający obowiązkowi wnoszenia opłaty elektronicznej poruszał się po drodze krajowej uiszczając opłatę elektroniczną w niepełnej wysokości, ponieważ w chwili wykonywania kwestionowanego przejazdu urządzenie viabox nie zostało przełączone na działanie w tryb: "pojazd z przyczepą".
Organ stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, a wymierzona kara pieniężna odpowiada prawu, bowiem strona postępowania naruszyła obowiązek wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu do urządzenia viabox zainstalowanego w pojeździe. Pojazd podlegający obowiązkowi wnoszenia opłaty elektronicznej dla kategorii 2 poruszał się po drodze krajowej tak, jakby należał do kategorii 1, czyli do pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton.
W ocenie organu odwoławczego okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. W rozpatrywanej sprawie do naruszenia prawa nie doszło wskutek działania siły wyższej, czyli zdarzenia o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), które nie były możliwe do uniknięcia.
Organ wyjaśnił, że z art. 13i ust. 4a udp wynika, że to kierujący pojazdem samochodowym, w którym znajduje się urządzenie viabox jest obowiązany do wprowadzenia do tego urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Do obowiązków strony należało zatem sprawdzenie, czy znajdujące się w pojeździe urządzenie viabox ustawione jest w tryb jazdy "pojazd z przyczepą". Nie ma jego zdaniem wątpliwości, że gdyby strona przed wjazdem na drogę płatną dopełniła ciążącego na niej obowiązku, nie doszłoby do powstania naruszenia.
Organ ponadto wskazał, że użytkownik podpisując umowę w Punkcie Obsługi Klienta jest zobowiązany do sprawdzenia danych na niej zawartych oraz potwierdzenia ich poprawności. Użytkownik jednocześnie oświadcza, że informacje zawarte w umowie oraz w załącznikach do umowy są prawdziwe i nie wprowadzają w błąd, w tym dane dotyczące masy zarejestrowanych pojazdów. Użytkownik jest zobligowany do przełączenia urządzenia viabox w odpowiedni tryb pracy, w zależności od tego czy będzie poruszał się z przyczepą czy bez niej. Informacje dotyczące ustawiania ww. parametrów znajdują się w instrukcji obsługi dołączonej do każdego nowo wydanego urządzenia (znajduje się w pudełku wraz z urządzeniem).
Zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia viabox - deklarację przyczepy wprowadza się poprzez naciśnięcie przycisku przez dłużej niż 2 sekundy wskaźnik "2" i "X" zaświeci się jednokrotnie. Oznacza to, że wskaźnik przyczepy jest włączony. Aby wyłączyć wskaźnik przyczepy należy ponownie nacisnąć przycisk przez dłużej niż 2 sekundy, aż wskaźnik "X" zaświeci się jednokrotnie. W celu sprawdzania statusu urządzenia po naciśnięciu przycisku przez mniej niż 2 sekundy włączy się wskaźnik "X". Jeżeli została zadeklarowana przyczepa wskaźnik "2" oraz "X" będą świecić jednocześnie. W związku z powyższym kierowca ma możliwość sprawdzenia jaka klasa pojazdu została zadeklarowana przed przejazdem po płatnym odcinku drogi i na bieżąco reagowania na zaistniałą sytuację.
W dalszej kolejności GITD wskazał, że zgodnie z art. 13k ust. 5 udp karę pieniężną, o której mowa w art. 13k ust. 2 pkt 1 udp, wymierza się kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. W rozpoznawanej sprawie osobą kierującą pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 20 lutego 2019 r. był skarzący.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż dopuszczalną masę całkowitą pojazdu ustalono w dniu kontroli na podstawie danych znajdujących się w CEPiK organ poinformował, że inspektor tylko w taki sposób mógł dokonać kontroli pojazdu, gdyż kierujący pojazdem w dniu naruszenia nie posiadał bądź nie okazał dowodu rejestracyjnego pojazdu. Jednakże dane znajdujące się w CEPiK odpowiadają danym znajdującym się w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Organ podkreślił, że już od dnia 5 lutego 2019 r. kierujący pojazdem marki Man o numerze rejestracyjnym [...] powinien uiszczać opłatę elektroniczną za korzystanie z płatnych odcinków dróg krajowych w kwocie wyższej, gdyż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 12 ton. Nie zgodził zgodzić się ze stroną, iż wyższa opłata powinna być uiszczana od dnia odbioru nowego dowodu rejestracyjnego, gdyż właściwą datą, od której należy wnosić wyższą opłatę elektroniczną jest dzień zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, a właściciel pojazdu wiedział kiedy dokonano zmiany danych.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż nie ma podstaw, aby nie dać wiary pismom ze Starostwa Powiatowego w [...] tylko dlatego, że w piśmie z dnia 12 lipca 2019 r. wdarł się błąd, który został sprostowany w piśmie z dnia 23 października 2019 r. Dodatkowo organ poinformował, że Starostwo nie ma żadnego powodu, aby wprowadzać w błąd stronę czy też Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Kierujący pojazdem naruszył obowiązek wprowadzania do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie można - zdaniem organu - uznać, że waga naruszenia prawa była znikoma skoro dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych.
Organ podkreślił ponadto, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W stanie faktycznym sprawy przesłanką odpowiedzialności jest jedynie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że naruszenie spowodowane było brakiem wprowadzenia do urządzenia przez kierującego prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Materiał dowodowy potwierdza, że strona w tym przypadku miała wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, gdyż w myśl obowiązujących przepisów ustawy o drogach publicznych, to na niej ciąży obowiązek wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu.
GITD wskazał, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże w przedmiotowej sprawie organ nie może zastosować instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu opisanym w art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Organ podkreślił również, iż w sprawie nie wystąpiły także okoliczności przewidziane w art. 189e kpa.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że kierujący pojazdem, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, był zobowiązany do wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Powyższy obowiązek nie został jednak dopełniony, col wynika z ustaleń kontroli. Dlatego też organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nałożył karę pieniężną w wysokości 750 zł za naruszenie art. 13i ust. 4a udp, stosownie do treści art. 13k ust. 3 pkt 2 udp.
Na ww. decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 78 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, przejawiające się w szczególności w pominięciu kwestii poświadczenia nieprawdy, jakie zawarto w protokole pokontrolnym. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."),
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, niezgodność skarżonej decyzji z prawem wynika z faktu nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w oparciu o ustalenia organu nie mające ku temu wystarczających podstaw. Organ przyjął bowiem za właściwe dane techniczne kontrolowanego pojazdu, wynikające z systemu CEPiK na dzień przeprowadzenia kontroli, tj. [...] lutego 2019 r. Organ nie miał aktualnego dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, z uwagi na fakt, że został złożony w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o dokonanie jego zmiany, w zakresie dmc tego pojazdu. Z protokołu kontroli wynika jednak, że taki dokument został przez kierowcę okazany, co zostało później uznane przez organ za oczywisty błąd pisarski.
Kolejny błąd znalazł się w piśmie Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 12 lipca 2019 r., w którym wskazano, że zmiany danych kontrolowanego pojazdu dokonano 24 stycznia 2019 r., tj. w dniu złożenia przez skarżącego wniosku w tej sprawie. Następnie kolejnym pismem Starostwo wskazało na dzień 4 lutego 2019 r. – jako właściwy termin dokonania tej zmiany i taka data znajduje się w nowym dowodzie rejestracyjnym pojazdu, o czym poinformowano skarżącego. Starostwo potwierdziło jednocześnie, że skarżący zmieniony dowód rejestracyjny odebrał osobiście w dniu 27 lutego 2019 r.
Organ przyjął na tej podstawie za udowodnione, że skarżący o dokonanej zmianie wiedział wcześniej, mimo że w dniu kontroli jeszcze nie odebrał nowego dowodu rejestracyjnego pojazdu, uznając, że takie powiadomienie miało faktycznie miejsce i jest to wystarczające dla stwierdzenia naruszenia przez skarżącego przepisów udp i w konsekwencji nałożenia z tego tytułu administracyjnej kary pieniężnej.
Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy brak jest potwierdzenia takiej okoliczności, a ponadto nie może ona stanowić wystarczają podstawy dla stwierdzenia opisanego w skarżonej decyzji naruszenia, gdyż nie znajduje to oparcia w przepisach prawa obowiązujących w czasie popełnienia opisanego w skarżonej decyzji deliktu.
Należy zauważyć, że w piśmie Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 23 października 2019 r., stanowiącego odpowiedź na pytanie organu odnośnie okoliczności poinformowania skarżącego (właściciela samochodu ciężarowego marki Man o numerze rejestracyjnym [...]) wyraźnie wskazano, że w przypadku dokonania zmiany w zakresie dmc pojazdu w dowodzie rejestracyjnym - nie wydano odrębnej decyzji administracyjnej, a potwierdzeniem tej zmiany jest stosowna adnotacja w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. W praktyce wpis w dowodzie rejestracyjnym zastępuje zatem decyzję (ma bowiem taki charakter), co oznacza, że podlega tym samym zasadom uznania decyzji, wydanej w takiej formie, za doręczoną i co najważniejsze - wywołującą od tego momentu skutki prawne dla właściciela pojazdu. Brak jest tu podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia takiej decyzji, w postaci dowolnego "zawiadomienia" właściciela pojazdu o dokonanej zmianie, zwłaszcza w przypadku braku jakiegokolwiek dowodu na okoliczność kiedy takie powiadomienie miało faktycznie miejsce. Z uwagi na skutki prawne jakie mogą z tego faktu wynikać, okoliczność taka nie może w żadnym razie wynikać z praktyki działania organu czy też utartego zwyczaju. Tymczasem z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący odebrał przedmiotowy dowód rejestracyjny w dniu 27 lutego 2019 r. i dopiero od tego momentu był niewątpliwie zobowiązany do posługiwania się nim, zgodnie z dokonanym wpisem. Rację ma zatem skarżący, że dopiero po otrzymaniu dokumentu potwierdzającego dopuszczenie pojazdu o zmienionych parametrach technicznych do ruchu, mógł on odpowiednio skorygować ustawienia pojazdu na tryb jazdy "pojazd z przyczepą", wcześniej bowiem nie miał do tego podstaw, gdyż nie otrzymał od organu administracji żadnego wiążącego dokumentu w tej sprawie.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, nie mogło w takim przypadku dojść do naruszenia przepisów udp, opisanego w skarżonej decyzji, jak i w decyzji wydanej w I instancji. Z tych też powodów prowadzone postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej należało uznać za bezprzedmiotowe.
Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 7, w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., skutkującego naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 13i ust. 4a oraz art. 13k ust. 3 pkt 2 udp, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a., zostały uchylone wydane w rozpatrywanej sprawie decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
W ocenie Sądu, jednoznaczny brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej oznacza, że ziściła się przewidziana w art. 145 § 3 p.p.s.a. przesłanka umorzenia przez Sąd postępowania administracyjnego, zaś umorzenie postępowania czyni bezprzedmiotowym formułowanie przez Sąd zaleceń, co do dalszego postępowania organu w sprawie, w której toczyć się ono już nie może.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI