VI SA/Wa 666/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę komornika sądowego na decyzję Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu ze stanowiska z powodu niedoboru finansowego w kancelarii.
Skarżący komornik M. B. został odwołany ze stanowiska decyzją Ministra Sprawiedliwości z powodu niedoboru finansowego w kancelarii przekraczającego 15 000 zł, wynikającego z podwójnych przelewów do wierzycieli. Komornik kwestionował ustalenia kontrolne, twierdząc, że był to błąd rachunkowy, a nie celowe działanie. Sąd administracyjny uznał jednak, że niedobór finansowy, niezależnie od jego umyślności, stanowił podstawę do odwołania zgodnie z ustawą o komornikach sądowych, a postępowanie administracyjne ma charakter prewencyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję o odwołaniu jej ze stanowiska komornika sądowego. Podstawą odwołania był niedobór finansowy w kancelarii w wysokości przekraczającej 15 000 zł, spowodowany wydatkowaniem środków na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem. Skarżąca argumentowała, że niedobór wyniknął z omyłkowych podwójnych przelewów do wierzycieli i nie był umyślny. Kwestionowała również rzetelność przeprowadzonych kontroli i wnioskowała o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, takich jak przesłuchanie świadków i opinia biegłego rewidenta. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie o odwołanie ze stanowiska komornika ma charakter prewencyjny i służy ochronie porządku publicznego przed wadliwym pełnieniem obowiązków. Stwierdzenie niedoboru finansowego, niezależnie od umyślności, stanowiło ustawową przesłankę do odwołania. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, a wnioskowane przez skarżącą dowody nie były konieczne do wyjaśnienia sprawy. Podkreślono, że dla oceny rozstrzygnięcia istotne są skutki działań komornika, a nie jego intencje, a pełnienie funkcji komornika wymaga najwyższych standardów etycznych i finansowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie niedoboru finansowego w wysokości przekraczającej 15 000 zł, polegającego na wydatkowaniu środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem, stanowi ustawową przesłankę do odwołania komornika ze stanowiska, niezależnie od umyślności działania.
Uzasadnienie
Postępowanie o odwołanie ze stanowiska komornika ma charakter prewencyjny i służy ochronie porządku publicznego. Stwierdzenie niedoboru finansowego, potwierdzone kilkukrotnymi kontrolami, obliguje Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji o odwołaniu. Skutki działań komornika są istotniejsze niż jego intencje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.k.s. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
art. 19 ust. 1 pkt 3 stanowi podstawę do odwołania komornika z zajmowanego stanowiska w przypadku spowodowania niedoboru finansowego w wysokości przekraczającej 15.000,00 zł, polegającego na wydatkowaniu środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, zobowiązująca organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przeprowadzania dowodów wnioskowanych przez stronę, jeśli mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do żądania przeprowadzenia dowodu.
u.k.s. art. 18 § 6
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Zakaz przebywania w pomieszczeniach kancelarii i wglądu w akta po odsunięciu od czynności komornika.
u.k.s. art. 2
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Obowiązek działania w interesie społecznym.
Kodeks Etyki Zawodowej Komornika Sądowego art. 2
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie niewłaściwych wniosków z analizy dokumentów i uznanie błędu rachunkowego za rażące działanie. Naruszenie art. 75 § 1, 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów (przesłuchanie świadka, opinia biegłego). Naruszenie art. 127 § 3, 15 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ponownego rozpatrzenia sprawy. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1, 127 § 3 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji o odwołaniu. Naruszenie art. 19 ust. 1 pkt 3 u.k.s. poprzez błędną wykładnię, uznającą działania skarżącej za rażące i dyskwalifikujące.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 19 ust 1 pkt 3 u.k.s. ma zasadniczo odmienne cele niż postępowanie dyscyplinarne celem postępowania o odwołanie ze stanowiska ma na celu ochronę porządku publicznego przed zagrożeniami, jakie może spowodować osoba pełniąca w sposób wadliwy obowiązki komornika zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów nie ma przy tym jakichkolwiek faktycznych lub też prawnych podstaw do zdezawuowania metodologii zbadania stanu finansowego kancelarii strony nie należy też tracić z pola widzenia, iż charakter pozycji ustrojowej komornika (organ egzekucji sądowej, funkcjonariusz publiczny), wymaga od niego łączenia wiedzy i umiejętności z wysokimi standardami etycznymi i nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości, czy też nawet tylko nonszalancji w sprawach finansowych.
Skład orzekający
Pamela Kuraś-Dębecka
przewodniczący
Aneta Lemiesz
członek
Robert Żukowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odwołania komornika z zajmowanego stanowiska z powodu niedoboru finansowego, znaczenie postępowania administracyjnego w kontekście prewencji, zasada swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji komornika i nie wprowadza nowych, przełomowych zasad prawnych. Interpretacja przepisów jest zgodna z dotychczasowym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje konsekwencje błędów finansowych w zawodach zaufania publicznego i podkreśla znaczenie prewencyjnej roli postępowania administracyjnego. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i komorniczym.
“Komornik odwołany za niedobór w kasie – czy błąd rachunkowy to zawsze podstawa do utraty stanowiska?”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 666/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6176 Komornicy i syndycy upadłości
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
II GSK 2265/22 - Wyrok NSA z 2026-03-11
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 850
art. 19 ust. 1 pkt 3; art. 18 ust. 6 pkt 2; art. 2;
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant st. ref. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. znak: [...] Minister Sprawiedliwości (dalej: "Minister", "Organ") utrzymał w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2021 r. znak: [...] odwołującą M. B. (dalej: "Skarżącą", "Stronę") ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wydając zaskarżoną decyzję, organ przytoczył jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 850, dalej: "u.k.s.").
Zaskarżona decyzja wydana została na skutek wskazanego poniżej stanu faktycznego sprawy.
W dniu 4 kwietnia 2019 r. w kancelarii Skarżącej zajmującej stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] na polecenie Rady Izby Komorniczej w [...] przeprowadzono wizytację, która miała na celu sprawdzenie prawidłowości prowadzenia finansów kancelarii. W trakcie wizytacji Komornik wizytator ustalił niedobór, który wystąpił w stanie kasy w/w kancelarii, na kwotę 77.445,84 zł. Jak wynika z protokołu kontroli zgłoszone zostały wyjaśnienia ze strony Kancelarii, iż niedobór spowodowany mógł być omyłkowymi podwójnymi przelewami dokonanymi na konta wierzycieli. Nadto kontrolowany komornik podniósł, iż prowadzona wizytacja nie została przeprowadzona rzetelnie i nie zgadza się z jej ustaleniami.
Informacje uzyskane po przeprowadzonej kontroli wysłane zostały do Ministerstwa Sprawiedliwości gdzie z uwagi na jej wynik 9 kwietnia 2019 r. wszczęto postępowanie z urzędu w przedmiocie odwołania skarżącej z zajmowanego stanowiska Komornika przy Sądzie Rejonowym w [...] na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 3 u.k.s.,
Następnie 16 kwietnia 2019 r. Minister Sprawiedliwości zawiesił skarżącą w czynnościach komornika sądowego przy SR w [...] z uwagi na prowadzone postępowanie o odwołanie ze stanowiska.
Na zarządzenie Prezesa SR w [...] wykonano kontrolę finansową w przedmiotowej Kancelarii w dniu 25 kwietnia 2019 r. Pracownicy Sądu dokonujących oceny wystawili ocenę pozytywną z zastrzeżeniami jednakże ustalono także wynik niedoborów na dzień 19.04.2019 r. w kwocie wyniósł 53.159,17 zł
Odpowiadając na zawiadomienie o prowadzonym postępowaniu, Rada Izby Komorniczej w [...] uchwałą z dnia [...] października 2019 r. pozytywnie zaopiniowała wszczęcie postępowania w sprawie odwołania M. B. z stanowiska Komornika Sądowego przy SR w [...].
W trakcie przeprowadzonej w październiku 2019 r. kontroli okresowej w Kancelarii Skarżącej obejmującej okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2019 r. organy kontrolne ponownie określiły wynik przeprowadzanych sprawdzeń jako negatywny. Przeprowadzający kontrolę sędzia Sądu Rejonowego w [...] stwierdził m.in., iż nie wykonano poprzednich zaleceń kontrolnych a sama Skarżąca utrudniała przeprowadzaną kontrolę.
Skarżąca w październiku 2019 r. wezwana została do osobistego stawiennictwa w Ministerstwie Sprawiedliwości w dniu 2 grudnia 2019 r. celem jej wysłuchania i złożenia wyjaśnień w sprawie. Skarżąca nie stawiła się na wezwanie. jednakże nie stawiła się w tym celu.
W związku z informacjami o toczącym się przed organem postępowaniu Rzecznik Dyscyplinarny przy Krajowej Radzie Komorniczej wszczął dochodzenie w sprawie możliwości popełnienia deliktów dyscyplinarnych przez Skarżącą w związku z pełnieniem obowiązków Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wśród zarzucanych czynów wskazano m.in. wydatkowanie środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 222 pkt 3 ustawy o komornikach sądowych.
W trakcie kolejnej kontroli kancelarii komorniczej M. B., przeprowadzonej w dniu 23 stycznia 2020 roku (na polecenie Rzecznika Dyscyplinarnego), Komornik wizytator ustalił, że w okresie od dnia 17 stycznia 2018 roku do dnia 27 marca 2019 roku Skarżąca (dwukrotnie) przekazała z tego samego tytułu środki pieniężne osobom uprawnionym na łączną kwotę 49.599,03 zł, pomimo tego, iż środki te nie należały się tym osobom, gdyż zostały wyegzekwowane do innych spraw.
W trakcie postępowania dyscyplinarnego przed Komisją Dyscyplinarną przy Krajowe Radzie Komorniczej skarżąca przyznała się do zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego.
W piśmie z dnia 6 lipca 2020 roku pełnomocnik Komornika Sądowego M. B. wniósł o odstąpienie od prowadzenia sprawy w przedmiocie odwołania jego mocodawczyni ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] i umorzenie postępowania. W przypadku zaś nieuwzględnienia powyższego wniosku wniósł o uzupełnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez przesłuchanie świadków (księgowej kancelarii) oraz zlecenie opinii finansowej biegłemu rewidentowi. Zwrócono się przy tym o niewymierzanie kar dyscyplinarnych.
Pismem z 12 sierpnia 2020 r. skarżąca wskazała dołączając przy tym polecenie przelewu, iż wpłaciła na rachunek bankowy kancelarii komorniczej przy SR w [...] kwotę 17.639,76 zł tytułem zwrotu błędnie przelanych środków na rzecz wierzycieli. Skarżąca zastrzegła, iż wpłata ta nie stanowi o przyznaniu się do winy za powstały niedobór lecz jest przejawem chęci zakończenia postępowania w sprawie.
W konsekwencji postępowania dyscyplinarnego Komisja Dyscyplinarna [...] września 2020 r. uznała M. B. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] za winną zarzucanych jej przewinień w tym z art. 222 pkt 1 u.k.s. w zw. z § 2 Kodeksu Etyki Zawodowej Komornika Sądowego, poprzez spowodowanie na dzień 1 kwietnia 2019 roku niedoboru finansowego w stanie kasy prowadzonej przez siebie kancelarii komorniczej w wysokości 77.445,84 zł oraz z tytułu art. 222 pkt 3 u.k.s. poprzez wydatkowanie środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem (Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej uprawomocniło się w dniu 19 marca 2021 roku).
Pismem z 8 października 2020 r. Skarżąca dołączając wydane w jej sprawie orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy KRK zwróciła się o odstąpienie od prowadzonej sprawy wskazując, iż została już ukarana za przedmiotowe przewinienie co czyni dalsze postępowanie niepotrzebnym bowiem wymierzona kara odpowiada stopniowi zaistniałego naruszenia polegającego na błędzie rachunkowym.
Kolejny wniosek dowodowy skarżąca złożyła przy piśmie z 7 stycznia 2021 r. dołączając pismo z 14 października 2020 r. Izba Komorniczej w [...] z informacją o ustaleniach Komornika będącego Zastępcą Skarżącej. Z załączonego do pisma protokołu z 15 września 2020 r. wynika, iż po dokonaniu wpłaty przez Skarżącą, stan finansowy kancelarii skarżącej wynosi 1.105,20 zł nadpłaty.
W piśmie z 12 lipca 2021 r. wypowiadając się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, Skarżąca wniosła o odstąpienie przez organ od odwołania M. B. ze stanowiska komornika sądowego i umorzenie niniejszego postępowania. Z ostrożności, ponownie wniosła o uzupełnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków I. P. i M.N. oraz opinii biegłego rewidenta na okoliczności wskazane już raz piśmie z dnia 6 lipca 2020 roku.
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2021 r. Minister Sprawiedliwości działając jako organ I instancji odwołał M. B. ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z uwagi na spowodowanie niedoboru finansowego, polegającego na wydatkowaniu środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem w wysokości przekraczającej 15.000,00 zł (znak: [...]).
Następnie na skutek zgłoszonego środka odwoławczego Minister Sprawiedliwości rozpoznając sprawę jako organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu skargi organ przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny oraz treść mających zastosowanie przepisów prawa. Organ wyjaśnił, iż zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na protokołach wizytacji i kontroli finansowych kancelarii M. B., z których jasno wynikało, że w ww. kancelarii stwierdzano niedobór finansowy na określoną w tych protokołach kwotę. W ocenie organu nie można zgodzić się z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż dwukrotne przelanie tym samym osobom (wierzycielom) środków pieniężnych z tego samego tytułu nie może być inaczej oceniane jako wydatkowanie przez komornika środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem. Odnosząc się do zarzutu braku przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów, organ wyjaśnił, iż co do zeznań księgowe I. P. to w ocenie organu okoliczności, na które miałaby zeznawać nie były sporne zatem przeprowadzenie tego dowodu było zbędne. Również dowód z opinii biegłego rewidenta nie mógł zostać uwzględniony, gdyż okoliczności, które miałyby być wykazane, zostały już stwierdzone za pomocą protokołów wizytacji przeprowadzonych w kancelarii prowadzonej przez M. B.. Reasumując zdaniem organu zachowanie skarżącej polegające na niewłaściwym prowadzeniu kancelarii pod kątem finansowym i utrzymywanie przez dłuższy okres takiego stanu rzeczy, dyskwalifikowały M. B. do dalszego pełnienia funkcji komornika sądowego.
W skardze od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegającą w szczególności na wyprowadzeniu niewłaściwych wniosków z analizy zebranych dokumentów bowiem skarżącą kwestionowała ustalenia kontrolne, niedobór finansowy, który powstał w kancelarii skarżącej nie był umyślny ale był to błąd o charakterze rachunkowym polegającym na omyłkowo wypłaconych podwójnych partiach przelewów na rzecz stron postępowań egzekucyjnych.
- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez skarżącą dowodów, tj. przesłuchania świadka I. P. oraz opinii rewidenta, oraz przyjęcie, że przeprowadzenie powyższych dowodów nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy wzmiankowe dowody były konieczne do ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy,
- art. 127 § 3 k.p.a. w zw, z art. 15 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy i oparcia się na ustaleniach poczynionych przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r.,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw, z art. 127 § 3 k.p.a. - poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2021 r., sygn. akt [...], w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 19 ust. 1 pkt 3 u.k.s. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że postępowanie skarżącej było rażące i dyskwalifikuje ją na stanowisku komornika sądowego oraz, że inaczej nie da się go zinterpretować w sytuacji, gdy na gruncie niniejszej sprawy nie zostało bezsprzecznie wykazane, jakoby działania skarżącej miały na tyle rażący i uporczywy charakter, iż uzasadniają one definitywne złożenie
jej ze stanowiska komornika sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność.
W replice skarżącej z 6 maja 2022 r. skarżąca podtrzymała stanowisko w sprawie zwracając się przy tym na wypadek uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadka I. P. i M. N. na okoliczność jak w postępowaniu administracyjnym oraz o przeprowadzenie zawnioskowanej wcześniej opinii biegłego rewidenta. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż wbrew twierdzeniom organów orzekających w sprawie działanie skarżącej stanowiące podstawę odwołania nie powodowało zagrożenia porządku publicznego i było działaniem nieumyślnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra utrzymująca w mocy decyzję własną odwołującą skarżącego komornika z zajmowanego stanowiska.
W myśl art. 19 ust. 1 pkt 3 u.k.s. Minister z urzędu odwołuje, w drodze decyzji, komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik spowodował niedobór finansowy, polegający na wydatkowaniu środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem, w wysokości przekraczającej 15.000,00 zł. Sposób zredagowania tego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości, że w razie stwierdzenia okoliczności, o jakich stanowi hipoteza zawarta w tej normie prawnej ("...spowodował niedobór finansowy, polegający na wydatkowaniu środków podlegających dokumentacji na działalność niezgodną z ich przeznaczeniem, w wysokości przekraczającej 15.000,00 zł"), Minister jest ustawowo zobligowany do zastosowania sankcji wynikającej z tejże normy prawnej. W omawianym wypadku tego rodzaju sankcją jest odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska. Podnieść zarazem należy, iż postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 19 ust 1 pkt 3 u.k.s. ma zasadniczo odmienne cele niż postępowanie dyscyplinarne. O ile bowiem celem postępowania dyscyplinarnego jest właśnie "zdyscyplinowanie" osoby dopuszczającej się naruszenia zasad etyki lub rażącego naruszenia prawa poprzez jej ukaranie i tym samym osiągniecie określonego celu (ogólnoprewencyjnego i szczególnoprewencyjnego), o tyle postępowanie o odwołanie ze stanowiska ma na celu ochronę porządku publicznego przed zagrożeniami, jakie może spowodować osoba pełniąca w sposób wadliwy obowiązki komornika. Postępowanie administracyjne ma zatem charakter ściśle prewencyjny o charakterze prewencji ogólnej (dla społeczeństwa przed dalszym nieprawidłowym działaniem komornika), a jego ostatecznym celem jest zapobieżenie dalszym, mogącym w przyszłości wystąpić rażącym naruszeniom prawa przez osobę, której choć przysługuje status funkcjonariusza publicznego, działa wbrew interesowi publicznemu, tu rozumianemu jako prawidłowe, zgodne z prawem gospodarowanie (w tym wydawanie) środków pieniężnych znajdujących się w kancelarii komornika.
Pogląd ten należy zestawić ze stanowiskiem, zgodnie z którym obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władz publicznych (m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ("NSA") z 7 października 1983 r., sygn. SA/Lu 240/83, LEX nr 1688578).
Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, iż w polskiej procedurze administracyjnoprawnej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, iż organ (tu: Minister) w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, ważąc wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (tak: wyroki NSA z 20 sierpnia 1997 r., sygn. III SA 150/96 i z 26 marca 2010 r., sygn. I FSK 342/09,). Tym samym ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. II FSK 1212/11, LEX nr 1269916). Wynik dokonanej oceny dowodów powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ winien wskazać ustalone fakty, dowody, na których się oparł i te, którym odmówił wiary oraz powody odmowy lub uznania wiarygodności zebranych dowodów.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że organ w toku postępowania wykazał, że skarżąca doprowadziła do niedoboru finansowego, o jakim mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 u.k.s. Potwierdzają to wyniki kolejno przeprowadzonych kontroli finansowych kancelarii tego komornika, które mają oparcie w protokołach z tych kontroli. Należy przy tym wskazać, że kontrole te miały charakter kilkukrotny. Wbrew twierdzeniom strony, nie ma przy tym jakichkolwiek faktycznych lub też prawnych podstaw do zdezawuowania metodologii zbadania stanu finansowego kancelarii strony, którą posłużyły się poszczególne zespołu kontrolujące (złożone z komorników wizytatorów, sędziego oraz pracowników sądu oddelegowanych przez Prezesa Sądu do tej czynności z uwagi na posiadane wiadomości specjalne z zakresu rachunkowości i finansów) poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta. W świetle klarownej treści powołanego wyżej przepisu stwierdzenie niedoboru poprzez kilka kontroli przeprowadzanych przez odrębne "komisje" nie wymagało zatem przeprowadzania kolejnej kontroli przez biegłego rewidenta o co zwracała się skarżąca w toku postępowania. Tym samym zarzut strony skarżącej co do braku podstaw odmowy przeprowadzenia dowodu z takiej opinii Sąd uznał za nieuzasadniony. Podobnie też Sąd ocenił fakt nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność źródeł powstałych niedoborów. Okoliczność ta jak słuszne stwierdził organ nie była sporna i nie wymagała rozszerzenia postępowania dowodowego o powoływanych przez skarżącą świadków, którzy zeznawać mieli na okoliczność pochodzenia niedoborów z omyłkowych podwójnych przelewów do wierzycieli. Skoro więc fakt podwójnych przelewów został już wykazany w toku przeprowadzonych kontroli to nie było potrzeby aby ponownie potwierdzać tą okoliczności nowymi dowodami w sprawie.
Dodać tutaj nalży, iż w toku kontroli strona, stawiając zarzut nierzetelności kwestionowała de facto prawidłowość oceny wiarygodności wszystkich dowodów stanowiących podstawę negatywnych dla niego wyników tychże kontroli. Zdaniem Sądu jednak, analiza akt sprawy, w tym skarżonej decyzji Ministra, wskazuje na niezasadność stanowiska skarżącego. Sąd uznaje, iż do przedmiotowych niedoborów doszło na skutek podwójnych przelewów jednak okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Stwierdzenie niedoborów powodowało bowiem zdaniem Sądu obowiązek wydania stosownej decyzji w sprawie.
Odnosząc się natomiast do okoliczności usunięcia stwierdzonych niedoborów przez stronę przed wydaniem decyzji w sprawie, wskazać należy, iż dokonanie wpłaty brakującej kwoty 17.639,76 zł w sierpniu 2020 r. na konto kancelarii nastąpiło po uprzednim odsunięciu skarżącej od czynności komornika. Jest to o tyle istotne, albowiem Minister Sprawiedliwości na wniosek Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w ramach sprawowanego nadzoru odsunął stronę od wykonywania czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Skoro więc skarżąca została w dniu 16 kwietnia 2019 r. odsunięta od czynności komornika, to od tej daty nie miała on prawa przebywać w pomieszczeniach kancelarii, a także nie miała wglądu w akta prowadzonych spraw oraz dokumentację (art. 18 ust. 6 pkt 2 u.k.s.).
Skarżąca odwołując się do w toku całego postępowania administracyjnego do okoliczności powstania niedoborów na skutek podwójnych przelewów do tych samych wierzycieli, które zdaniem skarżącej miały zostać następnie zwrócone, pominęła przy tym wyjaśnienie dlaczego sama dokonać musiała uzupełnienia brakujących środków. Wyjaśnienie Skarżącej, iż zamiarem jej była chęć zakończenia przedmiotowej sprawy przy jednoczesnym nie uznawaniu zaistniałego zaniechania nie kwestionują skutecznie zdaniem sądu ustaleń organów w tym zakresie. Skoro bowiem jak wskazywała skarżąca, fakt podwójnych przelewów był wynikiem błędu rachunkowego, który zostałby sprostowany zwróceniem bezpodstawnych przelewów od wierzycieli i nie jest to znaczne uchybienie, to okoliczność dokonania wpłaty kwoty 17.639,76 zł przez skarżącą przeczy tej argumentacji. Podjęte kontrole wykazały ustalone niedobory a następcze działania skarżącej nie mogą powodować zmiany oceny jasno ustalonej sytuacji finansowej jaka miała miejsce wcześniej. Nieprawidłowości w działaniu kancelarii skarżącej stanowiły realizację obowiązującego przepisu prawa zatem organ nie mógł inaczej ocenić przedmiotowej sprawy w zakresie stwierdzonych niedoborów.
Z powyższego opisu stanu faktycznego zawartego w skarżonej decyzji Ministra, a wynikającego z akt sprawy, bezspornie zatem wynika, że w kancelarii Komornika M. B. w badanym okresie doszło do powstania niedoborów na kwotę ponad 15.000 zł czym zrealizowano przesłanki określone treścią powoływanego wyżej przepisu art. 19 ust. 1 pkt 3 u.k.s.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy iż okoliczność umyślności zaistniałych uchybień pozostaje bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości oraz interesu społecznego (patrz art. 2 u.k.s.) istotne są skutki działań komornika a nie jego intencje. Abstrahując tutaj od oceny zasadności ustalonego przez ustawodawcę poziomu sankcji w przedmiotowym przepisie (do czego Sąd nie jest w stopniu występujących w tej sprawie upoważniony), stwierdzić należy, iż przepis art. 19 ust. 1 pkt 3 nie odnosi się do kwestii umyślności bądź nieumyślności a jego konstrukcja jest prosta. Przekroczenie niedoboru w ustalonym zakresie oznacza działanie sprzeczne z interesem społecznym i powoduje odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska.
Podsumowując, w analizowanym stanie faktycznym uznać należy, że pełnienie funkcji komornika sądowego wymaga, aby wykonujące ten zawód osoby były "najwyższej próby", co w dostateczny sposób powinno zabezpieczać prawidłowe działanie instytucji, w których one funkcjonują, a przez to zabezpieczyć również szeroko pojęty interes publiczny. Nie należy też tracić z pola widzenia, iż charakter pozycji ustrojowej komornika (organ egzekucji sądowej, funkcjonariusz publiczny), wymaga od niego łączenia wiedzy i umiejętności z wysokimi standardami etycznymi i nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości, czy też nawet tylko nonszalancji w sprawach finansowych.
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyrokuPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI