VI SA/Wa 655/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-10-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi publicznepas drogowykara pieniężnazajęcie pasa drogowegodecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnekontrola sądowauchylenie decyzjizarządca drogi

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakładającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego, wskazując na błędy proceduralne i potrzebę dokładniejszego ustalenia odpowiedzialnego podmiotu.

Sprawa dotyczyła skargi T. Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nakładającą karę pieniężną w wysokości 346.140,00 zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia strony postępowania i przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd wskazał na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia, czy skarżący, czy też wskazana przez świadka spółka, jest odpowiedzialny za zajęcie pasa drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 346.140,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej bez zezwolenia. Skarżący zarzucał organowi błędy w ustaleniu podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego oraz naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak pełnego postępowania dowodowego i dowolne ustalenia faktyczne. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że materiał dowodowy nie zawierał urzędowego dokumentu geodezyjnego lub opinii biegłego precyzującego linie graniczne pasa drogowego i kolizję z nasypem. Ponadto, sąd uznał za konieczne wyjaśnienie kwestii własności działek przyległych do pasa drogowego. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia praw strony, wskazując na zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu. Wobec stwierdzonych uchybień, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi administracji do ponownego rozpatrzenia, nakazując ustalenie, czy odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego jest skarżący, czy też wskazana przez świadka spółka N.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ popełnił błędy proceduralne w ustaleniu strony postępowania i przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest dalsze wyjaśnienie, czy odpowiedzialność spoczywa na skarżącym, czy na wskazanej spółce.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak urzędowych dokumentów geodezyjnych precyzujących granice pasa drogowego i kolizję z nasypem, a także na potrzebę wyjaśnienia kwestii własności działek przyległych. Sąd nie podzielił jednak twierdzeń skarżącego o całkowitej nieświadomości zajęcia pasa drogowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej.

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z art. 40 ust. 4.

Pomocnicze

u.d.p. art. 40 § ust. 4

Ustawa o drogach publicznych

Opłata za zajęcie pasa drogowego jest ustalana jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni, stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego.

u.d.p. art. 36

Ustawa o drogach publicznych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor dróg Krajowych i Autostrad art. § 2 ust. 5

Stawka opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dla pozostałych elementów pasa drogowego wynosi 1,0 zł.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 6

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów musi być oparta na całokształcie materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

Wątpliwości nierozstrzygnięte na korzyść strony.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłuchanie strony postępowania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

k.p.a. art. 189f

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych przez organ administracji, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia strony postępowania i przeprowadzenia postępowania dowodowego. Brak wystarczającego materiału dowodowego (urzędowego dokumentu geodezyjnego lub opinii biegłego) do jednoznacznego ustalenia faktu i zakresu zajęcia pasa drogowego. Potrzeba dalszego wyjaśnienia, czy odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego spoczywa na skarżącym, czy na wskazanej przez świadka spółce.

Odrzucone argumenty

Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa skarżącego jako strony postępowania, wskazując na zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uznał, że skarżący nie miał całkowitej nieświadomości zajęcia pasa drogowego, opierając się na zasadach doświadczenia życiowego i rozmiarze zajęcia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skargę należało uznać za uzasadnioną. W rozpoznawanej sprawie nie został jednak przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny, czy też opinia biegłego geodety, określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy, z drugiej zaś - kolizję umieszczonego w pasie drogowym nasypu ziemi i żwiru z tymi liniami, potwierdzających fakt zajęcia tego pasa drogowego. Zasady doświadczenia życiowego nie pozwalają na uznanie za wiarygodne twierdzeń skarżącego, że nie wiedział o zajęciu pasa drogowego. Wobec powyższego rolą organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ustalenie czy podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego jest skarżący czy wskazana przez świadka spółka.

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego, wymogi proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kar za zajęcie pasa drogowego, znaczenie dokumentacji geodezyjnej w sprawach dotyczących dróg publicznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymagałaby analizy dokumentacji geodezyjnej oraz ustalenia odpowiedzialności między osobą fizyczną a spółką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne i dowodowe, nawet w przypadku oczywistego naruszenia przepisów. Pokazuje też, że sąd administracyjny nie zastępuje organu w ustalaniu faktów, ale kontroluje zgodność z prawem.

Czy właściciel działki zawsze odpowiada za nasyp w pasie drogowym? Sąd wskazuje na błędy organu.

Dane finansowe

WPS: 346 140 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 655/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 286/21 - Wyrok NSA z 2024-05-23
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2068
art.40, art.36
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2020 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 14279 (czternaście tysięcy dwieście siedemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Generalny Dyrektor dróg Krajowych i Autostrad działając na postawie art.40 ust.12 pkt 1 oraz art.40 ust.2 pkt 4 i ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 21.03.1985r. - o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz.2068 ) oraz § 2 ust.5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U
z 2014 r. poz.1608 ze zm.) oraz art. 104 kpa nałożył na T. Z. karę pieniężną w wysokości 346.140,00 zł z tytułu zajęcia pasa drogowego drogi krajowej Nr [...][...] - [...] - [...] od km 21 + 180 do km 21+381 strona lewa w miejscowości [...] poprzez wykonanie nasypu z gruntu naturalnego w okresie od dnia 21.12.2018 do dnia 12.02.2019r. włącznie, tj. 54 dni - bez zgody zarządcy drogi krajowej.
Obszar pasa drogowego zajęty poprzez wykonany bez zgody zarządcy drogi nasyp z gruntu naturalnego przy działkach ewid. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wynosi 641,0m2.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art.40 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane
z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt. 1 w/w ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10 - krotności opłaty ustalonej zgodnie z art. 40 ust.4 . Zgodnie z tym przepisem opłata jest ustalana jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego , stawki opłaty za zajęcie lm2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.
Stawkę opłat określa Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Dla zajęcia pasa drogowego, na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną tych dróg jest ona określona w § 2 pkt 5 i wynosi 1,0 zł za 1 m2 dla pozostałych elementów pasa drogowego (wykluczenie chodnika i jezdni).
Decyzja o wymierzeniu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia takiego faktu na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary, niezależnie od motywów jakimi kierował się zajmujący pas drogowy, od jego sytuacji osobistej i materialnej i niezależnie od tego, czy miał świadomość, iż na zajęcie pasa drogowego powinien mieć stosowne zezwolenie i w ogóle, że zajmuje pas drogowy.
Organ wskazał, że przedmiotowa decyzja obejmuje okres zajęcia nieobjęty postępowaniem zakończonym decyzją z dnia [...].12.2018 r. znak: [...].
W dniu [...].02.2019r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne
i wyznaczona wizja w terenie na dzień [...].02.2019 r. Powyższe zawiadomienie
o wszczęciu postępowania zostało skierowane do T. Z.
i zostało odebrane przez osobę upoważnioną – U. Z. w dniu 19.02.2019 r. Strona pomimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiła się na wizji w terenie i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Na wizji w terenie stawili się Z. C.
i K. B., którzy poinformowali zarządcę, że działają na zlecenie T. Z.. W/w nie przedstawili jednak żadnego dokumentu potwierdzającego, że są pełnomocnikami T. Z.. Organ wyjaśnił, że wizja została przeprowadzona przy ich udziale, ale nie byli oni traktowani jako strona postępowania. Podczas wizji stwierdzono usunięcie nasypu i przywrócenie pasa drogowego do stanu pierwotnego.
Organ zauważył, że T. Z. w dniu [...].02.2019 r. faksem poinformował zarządcę drogi, że "prace związane z przywróceniem w/w pasa drogowego do stanu poprzedniego zostały zakończone w zeszłym tygodniu". Oświadczenie to jest jednak, jak wskazał organ, niezgodne jest ze stanem faktycznym stwierdzonym w zapisach Dziennika Objazdów, zgodnie z którym zajęcie zostało usunięte i pas drogowy przywrócony do stanu i właściwego w dniu 12.02.2019 r.
Organ ustalił, że T. Z. jest właścicielem działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], tj. działek przyległych do pasa drogowego drogi krajowej nr [...]. Sporządzony operat geodezyjny oraz notatki służbowe wraz z dokumentacją fotograficzną potwierdzają, że nasyp został wykonany w pasie drogowym drogi krajowej i na działkach przyległych, stanowiących własność T. Z., tworząc jedną wielką powierzchnię.
Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę sposób zagospodarowania w/w nieruchomości, nie budzi wątpliwości, że podmiotem odpowiedzialnym za dokonane zajęcie jest T. Z. - właściciel gruntu przyległego do pasa drogowego, który przygotował teren pod ewentualną zabudowę poprzez zmianę ukształtowania terenu przez wykonany nasyp. W trakcie wykonywania powyższych czynności naruszył pas drogowy drogi krajowej, co potwierdza wykonany operat geodezyjny.
Organ wskazał, że przed wydaniem niniejszej decyzji strona została powiadomiona pismem z dnia [...].03.2019 r. o możliwości zapoznania się materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie oraz możliwości złożenia wniosków i zastrzeżeń. Strona miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu lecz z prawa tego, poza przesłaniem wyżej opisanej wiadomości poprzez faks, nie skorzystała.
Ustalono okres naruszenia pasa drogowego na 54 dni, tj. od dnia 21.12.2018r. do dnia 12.02.2019 r. (włącznie zakończenie prac związanych z usunięciem nasypu), potwierdzony notatką służbową i dokumentacją fotograficzną z widocznym nasypem z gruntu naturalnego w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] . Przez cały czasookres samowolnego zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] powierzchnia naruszonego pasa drogowego była taka sama.
Organ przedstawił również sposób obliczenie wysokości kary: powierzchnia nasypu - 641,00m2, stawka opłaty - 1,0 zł za każdy dzień zajęcia 1 m2 powierzchni okres zajęcia - 54 dni , tj. od dnia 21.12.2018 r. do dnia 12.02.2019 r. Kara wyniosła 10-ciokrotność opłaty należnej tj. 346.140,00 zł
Wnioskiem z dnia [...] maja 2019r. T. Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...][...] - [...] od km 21 + 180 do km 21+381 strona lewa
w miejscowości [...] poprzez wykonanie nasypu z gruntu naturalnego bez zgody zarządcy drogi krajowej nr [...]. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania dwóch osób w charakterze świadków , których dane osobowe były podane tylko z imienia i nazwiska
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpoznaniu wniosku T. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2019r. nakładającą karę pieniężną w wysokości 346.140,00 zł z tytułu zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...][...] - [...] od km 21 + 180 do km 21+381 strona lewa w miejscowości [...], orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżoną decyzję.
Celem przychylenia się do wniosku strony i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego mającego wpływ na złożony wniosek, organ wezwał pełnomocnika strony do wskazania adresów świadków, w celu możliwości ich wezwania na rozprawę administracyjną i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tych osób w charakterze świadków. Po przedłożeniu kompletnych danych osobowych wskazanych świadków, pismami z dnia [...].08.2019r.i z dnia [...].08.2019r. wezwano świadków do stawiennictwa na rozprawę w dniu [...] września 2019r. do siedziby Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad - Oddział w K..
Natomiast pismem z dnia [...].08.2019r. zawiadomiono pełnomocnika strony
o terminie ustalonej rozprawy administracyjnej. Wyznaczona rozprawa administracyjna została przeprowadzona bez udziału jednego ze wskazanych świadków, który swoją nieobecność usprawiedliwił przedkładając zwolnienie lekarskie. Organ wyznaczył termin drugiej rozprawy na dzień [...] listopada 2019r., powiadamiając ustanowionego pełnomocnika i świadka nieobecnego na pierwszej rozprawie. Przeprowadzone dwie rozprawy administracyjne mające na celu zebranie dowodów z przesłuchana świadków zostały udokumentowane poprzez sporządzenie stosownych protokołów.
Po przeprowadzeniu pierwszej rozprawy administracyjnej w dniu [...] września 2019r., organ prowadzący niniejsze postępowanie zobowiązał pełnomocnika T. Z. do wskazania w terminie 14 -stu dni danych osoby nawożącej humus w obręb działek T. Z., o którym informował świadek K. B. w swoich zeznaniach do w/w protokołu z dnia [...] września 2019r. W określonym terminie 14 -stu dni do organu nie zostały przedłożone dane osoby, czy też osób nawożących humus w obręb powyższych działek.
Organ zauważył, że zeznania świadków o innych podmiotach mogących wywozić ziemię, gruz, czy też nieczystości budowlane były ogólne i nieprecyzyjne. W szczególności świadkowie nie potrafili wskazać zarówno miejsc gdzie owo składowanie miałoby być dokonywane (działki skarżącego czy pas drogowy) jak również okresu czasowego w którym mieli być świadkami powyższych zdarzeń.
W związku z powyższym wnioskiem i po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego mającego na celu przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków do pełnomocnika T. Z. zostało wysłane zawiadomienie o możliwości zapoznania się przez stronę lub jej pełnomocnika z kompletem akt dotyczących przedmiotowej sprawy przed wydaniem decyzji oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w określonym terminie.
Pełnomocnik strony został skutecznie powiadomiony o możliwości zapoznania się z kompletem akt dotyczących zaskarżonej decyzji, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru w/w zawiadomienia z przysługującego prawa nie skorzystał.
K. B., zeznający jako świadek, zeznał na rozprawie administracyjnej w dniu [...] września 2019r., że prowadzi działalność gospodarczą
i na zlecenie Pana T. Z. realizował przewożenie urobku
z budowy [...] (budowy realizowanej w [...] przy ul. [...]) na działki wskazane przez T. Z, tj. na teren położony pomiędzy rzeką [...], a drogą krajową. K. B. potwierdził w swoich zeznaniach, że część urobku wysypywał także w pasie drogowym drogi krajowej nie mając świadomości, że jest to pas drogowy. Taką świadomość winien mieć T. Z. jako właściciel działek przyległych do drogi krajowej, zlecający przewożenie urobku na teren swoich działek, określić należy, że granica pomiędzy nieruchomościami, a pasem drogowym w większości przypadków nie jest widoczna w terenie i może stanowić jedną całość. Ale właściciel nieruchomości przyległych do drogi przymierzając się do jakichkolwiek czynności winien znać przebieg granic swojej nieruchomości w odniesieniu do granic sąsiednich, w tym przypadku winien znać przebieg granicy swojej nieruchomości w odniesieniu do granicy pasa drogowego, żeby nie doszło do naruszenia czyjejś własności, w tym przypadku naruszenia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] i uniknąć nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi krajowej.
Organ wskazał, że było kierowane pouczenie o fakcie składowania urobku w obrębie pasa drogowego i naruszeniu pasa drogowego. Takie pouczenie przyjął K. B., co potwierdza w swoim zeznaniu jako świadek z dnia [...].09.2019 r. O tym fakcie poinformował T. Z., zlecającego składowanie tego urobku w tym obszarze. T. Z. po przyjęciu tej informacji, uznał, że nie będzie usuwał nasypu z pasa drogowego do czasu , kiedy nie otrzyma tego na piśmie od zarządcy drogi .
Zdaniem organu zlecający przewożenie urobku na swoje działki, winien wykazać ze swojej strony jakiekolwiek zainteresowanie, co dzieje się na jego działkach i w obrębie jego działek. Takiego zainteresowania w czasie trwania w/w prac nie było, co potwierdza świadek w swoich zeznaniach co pozwoliłoby na ograniczenie czasookresu samowolnego zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] wynoszącego łącznie 139 dni i najpewniej obszaru zajęcia pasa drogowego tej drogi poprzez samowolnie wykonanie nasypu z gruntu naturalnego.
Organ wskazał, że czynności geodezyjne mające na celu w pełni miarodajne
i obiektywne ustalenie czy doszło do zajęcia części pasa drogowego drogi krajowej nr [...], a jeżeli tak, to w jakim zakresie, zostały przeprowadzone przez uprawnionego geodetę. Powyższe czynności były czynnościami technicznymi, które miały na celu ustalenie powyższego faktu . Operat geodezyjny na podstawie którego organ przyjął powierzchnię zajęcia pasa drogowego został opracowany przez uprawnionego geodetę.
Reasumując powyższe, organ stwierdził że rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy zapewnił stronie czynny udział, przeprowadził dowód z przesłuchania świadków z możliwością przedstawienia innych dowodów mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W wyniku przeprowadzonej analizy zgromadzonych dokumentów i braku dowodów o innych podmiotach wykonujących jakiekolwiek czynności związane z samowolnym naruszeniem pasa drogowego drogi krajowej na rozważanym terenie nie ma żadnych przesłanek do odstąpienia od nałożonej kary pieniężnej.
Na powyższą decyzję T. Z., wniósł do WSA
w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1. przepisu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych poprzez nałożenie kary pieniężnej na podmiot, który nie dokonał zajęcia pasa drogowego bez zgody zarządcy,
2. art. 28 kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania,
3. przepisu art. 7 w zw. z art. 77 kpa, poprzez zaniechanie prowadzenia pełnego postępowania dowodowego z uwagi na zaniechanie samodzielnego ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego,
4. przepisu art. 7 w zw. art. 77 kpa, poprzez poczynienie całkowicie dowolnych ustaleń w zakresie okoliczności zajęcia pasa drogowego,
5. przepisu art. 81a kpa, poprzez rozstrzygnięcie wszelkich pojawiających się
w sprawie wątpliwości na niekorzyść strony,
6. art. 86 ustawy kpa, poprzez zaniechanie przesłuchania strony postępowania mimo istnienia okoliczności niewyjaśnionych, a mających istotne znaczenie dla ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi,
7. art. 107 § 3 kpa, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji,
8. art. 189f kpa, poprzez brak rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, pomimo tego, że do zajęcia pasa drogowego doszło nieumyślnie, a stan naruszenia został usunięty przez skarżącego przed wydaniem ostatecznej decyzji
w sprawie.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia [...] maja 2019 r.
i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty wskazując,
że w niniejszej sprawie organ poczynił błędne ustalenia w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego oraz okoliczności związanych
z zajęciem pasa drogowego. Odpowiedzialność skarżącego na etapie postępowania w pierwszej instancji przyjęto wyłącznie na podstawie okoliczności, że skarżący jest właścicielem nieruchomości przylegających do pasa drogowego, na których również wysypano materiał ziemno - skalny.
Zdaniem skarżącego również z zeznań świadka K. B., nie wynika, że zlecającym wysypanie ziemi miał być skarżący. Skarżący podniósł również, że teren zajęty przez wysypaną ziemię nie jest wyłącznie jego własnością, a część działek należy do osób trzecich, które nie zostały przez organ ustalone. Jeżeli zatem odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego ma obciążać właściciela nieruchomości sąsiadującej z pasem drogowym, to organ powinien ustalić wszystkie podmioty, którym takie prawo przysługuje, czego organ nie uczynił.
Skarżący wskazał, że po rozpoczęciu gromadzenia ziemi na nieruchomości skarżącego, również inne podmioty realizujące inwestycje budowlane w tym rejonie zaczęły wysypywać ziemię i materiał skalny na teren nieruchomości skarżącego (już bez zgody skarżącego) oraz na teren nieruchomości sąsiednich i teren pasa drogowego (na odcinku od działki nr [...] w kierunku północnym do działki nr [...]). Organ również w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń i nie przeprowadził na tą okoliczność żadnych dowodów, a odpowiedzialność skarżącego wywiódł z faktu, że materiał ziemno - skalny jest (w jego ocenie) jednorodny, a zatem musiał pochodzić z jednego źródła. W ocenie skarżącego jest to kolejne zupełnie nieuprawnione domniemanie organu, które nie zostało w toku sprawy w jakikolwiek sposób zweryfikowane, pomimo tego, że istniały środki dowodowe pozwalające na ustalenie rzeczywistego stanu sprawy.
Skarżący wskazał, że organ miał możliwość przesłuchania w toku postępowania skarżącego w charakterze strony, jak również na możliwość przeprowadzenia dokładnych oględzin nieruchomości z jego udziałem.
Niezależnie od powyższego skarżący zarzucił naruszenie w przedmiotowej sprawie przepisu art. 189f § 1 i 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz.U.2019.2325 ze zm.).
W ocenie Sądu, skargę należało uznać za uzasadnioną.
W myśl art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy jako strefa ruchu drogowego podlegająca szczególnej ochronie prawnej objęta jest rozlicznymi zakazami co do sposobu jego wykorzystania. Przede wszystkim samowolne zajmowanie pasa drogowego przez podmiot inny niż zarządca drogi działający w celu budowy, przebudowy, remontu lub ochrony drogi jest niedopuszczalne (art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zabronione jest bowiem dokonywanie jakichkolwiek czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego jest natomiast możliwe, w myśl art. 40 ust. 1 i 2 ustawy
o drogach publicznych, po uzyskaniu – w formie decyzji administracyjnej – zgody zarządcy drogi.
Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, która byłaby należna, gdyby zajęcie stanowiło realizację zezwolenia (art. 40 ust. 4 i 6 ustawy o drogach publicznych). Opłata ta stanowi rezultat mnożenia powierzchni zajętego pasa drogowego oraz obowiązujących lokalnie stawek w tym zakresie.
W sprawie niniejszej zakres postępowania wyjaśniającego obejmował zatem to, czy istotnie doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. W oceni sądu zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy, na którym oparto decyzję
o nałożeniu kary stanowią protokoły kontroli pasa drogowego i fotografie.
W rozpoznawanej sprawie nie został jednak przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny, czy też opinia biegłego geodety, określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy, z drugiej zaś - kolizję umieszczonego w pasie drogowym nasypu ziemi i żwiru z tymi liniami, potwierdzających fakt zajęcia tego pasa drogowego. Ze znajdujących się w aktach map nie wynika kto je sporządził albowiem dane osoby sporządzającej zostały zaklejone.
Skarżący podniósł w skardze również, że teren zajęty przez wysypaną ziemię nie jest wyłącznie jego własnością, a część działek należy do osób trzecich, które nie zostały przez organ ustalone. Nie załączył do skargi jakichkolwiek dokumentów
z których miałoby wynikać, że nie jest jednym właścicielem przedmiotowych działek.
Aby wyjaśnić w sposób jednoznaczny kwestie własności przedmiotowych działek organ zobowiązany będzie załączy do akt sprawy wypisy z rejestru gruntów odnoszące się do działek nr. ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Jednocześnie sąd do zapoznaniu się z aktami sprawy doszedł do przekonania, że nie jest możliwe aby skarżący nie miał świadomości zajęcia pasa drogowego sąsiadującego z jego 12 działkami poprzez nawiezienie ogromnej ilości materiału ziemno– skalnego. Zasady doświadczenia życiowego nie pozwalają na uznanie za wiarygodne twierdzeń skarżącego, że nie wiedział o zajęciu pasa drogowego. Zajęcie to trwało przez kilka miesięcy i nie dotyczyło jednej działki ale znacznej powierzchni działek skarżącego i sąsiadującego z nimi pasm drogowym. Skarżący twierdzi, że granica pomiędzy nieruchomościami należącymi do skarżącego, a pasem drogowym nie jest widoczna w terenie i tworzą one z pasem terenu przylegającym do drogi krajowej jedną całość. Jednak jak wynika ze zdjęć materiał ziemno -skalny wysypywał się prawie na jezdnię i w tej sytuacji nie można uznać, że wysypanie ziemi na teren pasa drogowego było wynikiem całkowitej nieświadomości osób wywożących ziemię i brakiem rozeznania co do przebiegu granic działek ewidencyjnych oraz ich stanu własnościowego. Jak słusznie zauważył organ właściciel nieruchomości przyległych do drogi przymierzając się do jakichkolwiek czynności powinien znać przebieg granic swojej nieruchomości
w odniesieniu do granic sąsiednich, w tym przypadku winien znać przebieg granicy swojej nieruchomości w odniesieniu do granicy pasa drogowego, żeby nie doszło do naruszenia czyjejś własności, w tym przypadku naruszenia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] i uniknąć nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi krajowej .
Z wyjaśnień świadka K. B., wbrew twierdzeniom skarżącego, wynika, że zlecającym wysypanie ziemi miał być skarżący T. Z.. Urobek przewożony był z budowy [...]. Jednocześnie świadek zeznał, że faktury wystawiano na spółkę z o.o. spółkę komandytową N. z siedzibą w [...].
Wobec powyższego rolą organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ustalenie czy podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego jest skarżący czy wskazana przez świadka spółka. Organ zwróci się do władz spółki
o przedstawienie faktur.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa skarżącego jako strony postępowania. Skarżący był zawiadomiony o każdej czynności organu
w tym również, wbrew zarzutom skargi o wizji w terenie która odbyła się [...] lutego 2019r. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się na piśmie i wskazania "innych" podmiotów, które również wywoziły ziemię na jego działki. Na żadnym etapie prowadzonego postępowania skarżący nie skorzystał z możliwości zajęcia stanowiska w sprawie.
Mając na uwadze, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń
w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko
w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organom administracji publicznej.
Dlatego też Sąd działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji. Jednocześnie o kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 3.462 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, kwotę 10.800 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265) oraz kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę