VI SA/WA 6445/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która stwierdziła, że skarżący, jako wspólnik spółki jawnej „Przedsiębiorstwo [...] Spółka Jawna w upadłości”, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od maja 2020 r. Skarżący podnosił, że od momentu ogłoszenia upadłości spółki nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie osiąga z niej przychodów, co jego zdaniem powinno wyłączać go z obowiązku ubezpieczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie po wyroku NSA uchylającym poprzedni wyrok, uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego posiadania statusu wspólnika, o ile spółka jest zarejestrowana w KRS i nie zawiesiła działalności. Fakt ogłoszenia upadłości spółki nie jest w tym kontekście decydujący. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym do nowelizacji wprowadzającej art. 13 pkt 4b, która potwierdziła tę wykładnię. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając decyzję Prezesa NFZ za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych, niezależnie od stanu faktycznego spółki (np. upadłości).
Dotyczy głównie wspólników spółek jawnych, ale analogiczne zasady mogą mieć zastosowanie do innych form spółek osobowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wspólnik spółki jawnej, w której ogłoszono upadłość, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeśli spółka nie została wykreślona z KRS ani nie zawiesiła działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z samego tytułu posiadania statusu wspólnika, o ile spółka jest zarejestrowana w KRS i nie zawiesiła działalności, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę czy jej upadłości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, SN i TK, zgodnie z którym obowiązek ubezpieczeniowy wspólnika spółki jawnej jest powiązany z jego statusem prawnym, a nie z faktycznym prowadzeniem działalności przez spółkę. Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych potwierdziła tę wykładnię.
Przepisy (11)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności.
u.ś.o.z. art. 69 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
u.s.u.s. art. 8 § 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika spółki jawnej.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wspólnicy spółki jawnej podlegają ubezpieczeniom od dnia wpisania spółki do KRS lub nabycia praw do spółki do dnia wykreślenia lub zbycia praw, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki (po nowelizacji od 18.09.2021 r.).
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 5 § pkt 21
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Definicja osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, która obejmuje wspólników spółki jawnej.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa okres podlegania ubezpieczeniom przez osoby prowadzące działalność pozarolniczą (przed nowelizacją).
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.n. art. 75 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Upadły traci prawo zarządu mieniem od momentu ogłoszenia upadłości.
p.u.n. art. 51 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.p.
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status wspólnika spółki jawnej, wpisanej do KRS i nie zawieszonej, jest wystarczającą podstawą do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę lub jej upadłości.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że od ogłoszenia upadłości spółki nie prowadzi działalności ani nie osiąga przychodów, co powinno wyłączać go z obowiązku ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi [...] które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą • za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się [...] wspólników spółki jawnej • podstawą podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej • dla stwierdzenia, że dana osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik tej spółki nie ma znaczenia okoliczność, czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy też była w upadłości
Skład orzekający
Agnieszka Dauter-Kozłowska
sprawozdawca
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
przewodniczący
Aneta Lemiesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych, niezależnie od stanu faktycznego spółki (np. upadłości)."
Ograniczenia: Dotyczy głównie wspólników spółek jawnych, ale analogiczne zasady mogą mieć zastosowanie do innych form spółek osobowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku ubezpieczeniowego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnym statusie wspólnika, co może być zaskakujące dla osób prowadzących działalność w formie spółki, zwłaszcza w trudnej sytuacji spółki (upadłość).
“Czy wspólnik spółki w upadłości nadal musi płacić składki zdrowotne? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.