VI SA/Wa 641/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-12-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo farmaceutycznezezwolenie na prowadzenie aptekicofnięcie zezwoleniarękojmia należytego prowadzenia aptekiobecność farmaceutykontrola aptekiinspekcja farmaceutycznatechnika farmacjiprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę technika farmacji na decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki, uznając utratę rękojmi należytego prowadzenia apteki z powodu braku obecności farmaceuty i utrudniania kontroli.

Skarżąca, technik farmacji, wniosła skargę na decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki, argumentując m.in. nieprawidłowościami kontroli i problemami zdrowotnymi. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Kluczowe było notoryczne naruszanie przepisów dotyczących obecności farmaceuty w aptece oraz utrudnianie kontroli, co stanowiło samodzielną podstawę do cofnięcia zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę J. S., technika farmacji, na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niezgodności kontroli z prawem, braku powiadomienia o decyzjach oraz problemów zdrowotnych. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Uzasadnienie opierało się na stwierdzonych podczas kontroli uchybieniach, w tym braku obecności kierownika apteki lub farmaceuty w godzinach jej czynności, mimo wcześniejszych nakazów organów. Sąd podkreślił, że rękojmia musi być spełniona przez cały okres prowadzenia działalności, a jej utrata stanowi samodzielną podstawę do cofnięcia zezwolenia. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości kontroli zostały uznane za bezzasadne, wskazując na prawo organów do przeprowadzania niezapowiedzianych kontroli. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów proceduralnych dotyczących doręczeń, odrzucając zarzuty o sfałszowaniu podpisu. Stwierdzono, że skarżąca nie zapewniła obecności farmaceuty i utrudniała kontrole, co naruszało podstawowe zasady prowadzenia apteki i uzasadniało cofnięcie zezwolenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak zapewnienia obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki, zwłaszcza po wcześniejszych nakazach, świadczy o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki i obliguje organ do cofnięcia zezwolenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że notoryczne naruszanie przepisów dotyczących obecności farmaceuty w aptece, nawet w przypadku problemów zdrowotnych przedsiębiorcy, prowadzi do utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki, co jest samodzielną podstawą do cofnięcia zezwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.f. art. 37ap § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Organ zezwalający cofa zezwolenie, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę jako bezzasadną.

Pomocnicze

u.p.f. art. 101 § pkt 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

u.p.f. art. 92

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

W godzinach czynności apteki powinien być w niej obecny farmaceuta.

u.p.f. art. 88 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Farmaceuta odpowiedzialny za prowadzenie apteki.

u.p.f. art. 109 § pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Do zadań Inspekcji Farmaceutycznej należy kontrolowanie aptek.

u.p.f. art. 37at § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Organ zezwalający jest uprawniony do inspekcji lub kontroli działalności gospodarczej.

u.p.f. art. 37at § ust. 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Organ zezwalający może wezwać przedsiębiorcę do usunięcia stwierdzonych uchybień.

u.p.f. art. 37at § ust. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Organ zezwalający jest uprawniony do przeprowadzenia niezapowiedzianej inspekcji lub kontroli.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata rękojmi należytego prowadzenia apteki przez przedsiębiorcę z powodu braku obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki. Naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących prowadzenia apteki. Utrudnianie przeprowadzenia kontroli przez inspektorów farmaceutycznych. Prawo organów do przeprowadzania niezapowiedzianych kontroli.

Odrzucone argumenty

Kontrola przeprowadzona niezgodnie z przepisami prawa, bez wcześniejszego powiadomienia. Nieotrzymanie decyzji WIF o nakazie zapewnienia kierownika apteki. Problemy zdrowotne skarżącej jako usprawiedliwienie braku możliwości prowadzenia działalności. Zarzut sfałszowania podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji.

Godne uwagi sformułowania

rękojmia należytego prowadzenia apteki nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki przestał spełniać warunki określone przepisami prawa organ zezwalający cofa zezwolenie nie można przyjąć, że w przypadku utraty przez przedsiębiorcę przymiotu dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, cofnięcie zezwolenia na jej prowadzenie narusza zasadę proporcjonalności przepisy o obowiązku zatrudnienia kierownika apteki czuwającego nad prawidłową pracą apteki oraz przepisy dotyczące obowiązkowej obecności farmaceuty w godzinach pracy apteki, które Skarżąca notorycznie naruszała

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

sprawozdawca

Grzegorz Nowecki

członek

Sławomir Kozik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rękojmi należytego prowadzenia apteki, obowiązki przedsiębiorcy farmaceutycznego, dopuszczalność niezapowiedzianych kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji technika farmacji prowadzącego aptekę i utraty rękojmi w kontekście braku obecności farmaceuty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konsekwencje braku spełnienia podstawowych wymogów formalnych w prowadzeniu apteki, nawet w obliczu problemów osobistych. Podkreśla znaczenie rękojmi i obowiązków przedsiębiorcy.

Technik farmacji stracił zezwolenie na aptekę. Sąd wyjaśnia, dlaczego brak farmaceuty to za mało, by prowadzić placówkę.

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 641/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /sprawozdawca/
Grzegorz Nowecki
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
II GSK 527/20 - Wyrok NSA z 2023-05-17
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2211
art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 101, art. 92, art. 88 ust. 1, art. 109 pkt 3 lit. a, art. 37at
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Małgorzata Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "organ", "GIF" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2, art. 99 ust. 2, art. 101 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2211), dalej "u.p.f."lub "ustawa - Prawo farmaceutyczne", art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej "strona" lub "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej "WIF" lub "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie [...] położonej w [...] przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 23 listopada 2016 r. w aptece prowadzonej przez stronę została przeprowadzona kontrola, w wyniku której stwierdzono, że w aptece nie był obecny kierownik apteki. Obecna była tylko skarżąca, która jest technikiem farmacji.
WIF decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] nakazał stronie zapewnić obecność farmaceuty w godzinach czynności apteki w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji. Była to kolejna decyzja wskazująca na okoliczność niezapewnienia przez skarżącą obecności kierownika apteki. Poprzednia decyzja została wydana w dniu [...] lutego 2009 r.
W dniu 7 grudnia 2016 r. kierownik apteki w piśmie skierowanym do organu I instancji poinformował, że z dniem 15 grudnia 2016 r. rezygnuje z tego stanowiska oraz że stanowisko to zostanie obsadzone ponownie od 1 stycznia 2017 r. Jednakże skarżąca nie zgłosiła w WIF zmiany na stanowisku kierownika apteki.
W dniu 10 stycznia 2017 r. inspektorzy WIF podjęli próbę przeprowadzenia kontroli w aptece w celu sprawdzenia, czy wykonany został nakaz określony w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. Inspektorzy stwierdzili w sporządzonej notatce służbowej, że po wyjściu z apteki dwóch klientów obecna była w niej tylko skarżąca, która oświadczyła, że zaraz zamyka aptekę, a ona sama prowadzi tylko dermo konsultacje.
W związku z powyższym, WIF wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.
Skarżąca złożyła pismo, w którym wyjaśniła, że przedstawiony przez nią kandydat na kierownika apteki nie uzyskał rękojmi należytego prowadzenia apteki z Okręgowej Rady Izby Aptekarskiej z uwagi na brak wymaganych punktów szkoleniowych.
Kolejna próba przeprowadzenia kontroli w aptece, która miała miejsce w dniu 28 marca 2017 r. również nie przyniosła rezultatu, ponieważ skarżąca nie wpuściła inspektorów do apteki. Następnie poinformowała organ I instancji, że przebywa na zwolnieniu lekarskim i nie może wykonywać działalności gospodarczej. Kolejnymi pismami skierowanymi do WIF strona informowała, że w dalszym ciągu nie może wykonywać działalności gospodarczej z powodu choroby, a dodatkowo w piśmie z dnia 6 maja 2017 r. wskazała, że apteka będzie nieczynna z powodu braku możliwości znalezienia kierownika apteki.
W dniu [...] listopada 2017 r. WIF wydał decyzję o cofnięciu skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, od której strona złożyła odwołanie.
GIF utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję WIF, wskazując, że do dnia wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia skarżąca nie zapewniła w aptece obecności kierownika apteki, do czego obligowały ją przepisy u.p.f. W ocenie organu, brak wypełnienia nałożonych przez nią obowiązków pozwoliło na stwierdzenie, że strona utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Niezależnie od stanu swojego zdrowia nie mogła prowadzić działalności objętej zezwoleniem, ponieważ nie zapewniła obecności kierownika apteki oraz jego zastępcy w godzinach pracy apteki. Okoliczność możliwości osobistego prowadzenia działalności przez skarżącą lub braku takiej możliwości nie uzasadnia niewypełnienia obowiązków wynikających z przepisów u.p.f. oraz braku reakcji na wezwanie organu I instancji żądającego przedłożenia dokumentacji dotyczącej prowadzonej działalności.
GIF podkreślił przy tym, że niefunkcjonowanie apteki przez tak długi czas, tj. od co najmniej 14 kwietnia 2017 r. oraz brak możliwości zapewnienia przez skarżącą od 1 kwietnia 2017 r. obecności kierownika apteki w godzinach jej pracy jest niedopuszczalne i nie może usprawiedliwiać ograniczenia dostępu ludności do usług farmaceutycznych, gdyż jest to sprzeczne z interesem społecznym. Po drugie, organ I instancji prawidłowo ustalił, iż skarżąca nie poddawała się kontrolom apteki, których próbę przeprowadzenia podejmowali inspektorzy WIF.
W ocenie organu odwoławczego zarzut nieprowadzenia działalności przez okres ponad 6 miesięcy nie został przez organ I instancji udowodniony, ponieważ z dokumentów w postaci zwolnień lekarskich wynika, że okres przebywania przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim nie obejmował 6 miesięcy. Niemniej jednak utrata przez nią rękojmi należytego prowadzenia apteki stanowiła w ocenie GIF samodzielną podstawę do cofnięcia zezwolenia.
Na decyzję GIF skarżącą złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że kontrola została przeprowadzona niezgodnie z przepisami prawa bez wcześniejszego powiadomienia. Ponadto, nie otrzymała ona decyzji WIF o nakazie zapewnienia kierownika apteki w godzinach czynności apteki, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie widnieje jej podpis. Ponadto, w ocenie skarżącej WIF nie zależało na przeprowadzeniu prawidłowej kontroli, ale na zamknięciu apteki, której właścicielem był technik farmaceutyczny. Opisała też swoje problemy zdrowotne, podkreślając bezzasadność wydanych w sprawie decyzji.
Skarżąca nie wskazała jednak, na jakiekolwiek przepisy prawa naruszone przez organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracyjny orzekając w sprawie nie naruszył prawa materialnego i obowiązujących przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) dalej jako "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja była wyczerpująca.
Materialnoprawną przesłanką cofnięcia Skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej był art. 37ap ust. 1 pkt 2 u.p.f., który stanowi, że organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Użycie w art. 37ap ust. 1 pkt 2 u.p.f. określenie "cofa zezwolenia" oznacza, iż ww. wskazana sytuacja obliguje właściwy organ do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w tym przepisie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że organ cofa zezwolenie, jeżeli przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Odsyła więc do art. 101 u.p.f., który mówi, w jakich okolicznościach zezwolenie nie będzie udzielone czyli jakie kryteria przedsiębiorca musi spełniać, aby zezwolenie uzyskać. Zgodnie z art. 101 pkt 4 u.p.f. wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Odpowiedzialność na gruncie art. 37ap ust. 1 pkt 2 u.p.f. jest odpowiedzialnością przedsiębiorcy, który uzyskał zezwolenie, a nie odpowiedzialnością osób wykonujących różne funkcje związane z prowadzeniem apteki ogólnodostępnej. Apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki.
Pojęcie rękojmi należytego prowadzenia apteki nie ma definicji ustawowej i nie występuje w ustawie, wobec powyższego przy wyjaśnieniu rękojmi należytego prowadzenia apteki należy posiłkować się orzecznictwem sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny kilkakrotnie stwierdzał, iż orzecznictwo dotyczące poszczególnych zawodów, w których wymagana jest rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu, znajduje zastosowanie ogólnie do pojęcia "rękojmi", z uwzględnieniem cech szczególnych danego zawodu (chodzi nie tylko o wiedzę i wysokie kwalifikacje, ale o sumienność i rzetelność). (M. Kulesza, Opinia prawna odnośnie do rękojmi należytego prowadzenia apteki, Biuletyn Informacyjny, Okręgowa Izba Aptekarska w Warszawie, luty 2004 r., s. 27; por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99).
Przez "dawanie rękojmi" - z uwagi na wyodrębnioną inną niż kwalifikacje zawodowe przesłankę - należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących wykonywania danego zawodu, składających się na jego wizerunek jako zawodu zaufania publicznego. Na pojęcie rękojmi składają się takie cechy, jak: szlachetność, prawość, uczciwość osoby wykonującej ten zawód. Pojęcie rękojmi jest zdefiniowane w słownikach języka polskiego jako "uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie czegoś". Na rękojmię składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie kandydata do danego zawodu. Przez rękojmię należy uważać taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty, podważające jej wiarygodność. Przy rękojmi w grę wchodzi przesłanka prawna podlegająca ocenie, tym niemniej ocena ta nie może być dowolna, w każdym przypadku musi opierać się na ustalonych faktach i ocena ta podlega kontroli sądowo-administracyjnej - co do jej zgodności z prawem. Każde podejrzenie nierzetelności w wykonywaniu czynności zawodowych uprawnia do stwierdzenia, że kandydat do zawodu nie spełnia warunku rękojmi należytego jego wykonywania.
Co do rękojmi należytego prowadzenia apteki, w ocenie Sądu, osoba prowadząca wadliwie aptekę nie daje gwarancji prowadzenia apteki zgodnie z przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie twierdzenie o wadliwości oparto na wynikach kontroli przeprowadzonej przez organ Inspekcji Farmaceutycznej. Stwierdzenie istnienia rękojmi lub jej braku jest kwestią oceny dokonywanej w oparciu o informacje na temat predyspozycji, cech i dotychczasowego zachowania się zainteresowanego, przy uwzględnieniu charakteru działalności zawodowej. Przesłanką utraty rękojmi jest naruszenie prawa i określonych warunków dotyczących prowadzenia apteki. Natomiast brak rękojmi jest wystarczającym powodem cofnięcia zezwolenia.
Oczywistym jest, co wymaga podkreślenia w świetle stanowiska Skarżącej zawartego w uzasadnieniu skargi, że rękojmia należytego prowadzenia apteki musi istnieć przez cały czas prowadzenia działalności objętej zezwoleniem. Konieczność posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki badana jest nie tylko na etapie wydawania zezwolenia na otwarcie nowej apteki. Przedsiębiorca posiadający już zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej musi spełniać tę przesłankę przez cały okres posiadania zezwolenia, a obowiązki nałożone na niego ustawą - Prawo farmaceutyczne i zezwoleniem wyznaczają granice, w jakich może poruszać się prowadząc reglamentowaną działalność, a przekroczenie tych granic powoduje utratę rękojmi.
Uchybienia stwierdzone podczas kontroli dotyczyły prowadzonej przez Skarżącą apteki ogólnodostępnej w ramach wykonywanej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji od przedsiębiorcy, jako zawodowo zajmującego się daną działalnością wymagana jest znajomość uregulowań dotyczących tej działalności, co najmniej w stopniu umożliwiającym prowadzenie jej z należytą starannością.
Utrata przymiotu dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej powoduje określone sankcje, jakie ustawodawca wprowadza w celu eliminowania sytuacji stwarzających zagrożenie dla obrotu produktami leczniczymi, mianowicie cofnięcie zezwolenia. Nie narusza to art. 2 Konstytucji RP, zwłaszcza w kontekście zasady proporcjonalności. Przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności) stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Reglamentowanie sfery obrotu produktami leczniczymi niewątpliwie podyktowane jest troską ustawodawcy o zdrowie i życie obywateli, toteż ograniczenia, jakie zostały wprowadzone w ramach tego obrotu, mają służyć wypełnianiu jego założeń. Wynika to wprost z treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie można wobec tego przyjąć, że w przypadku utraty przez przedsiębiorcę przymiotu dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, cofnięcie zezwolenia na jej prowadzenie narusza zasadę proporcjonalności.
Po zbadaniu niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego uzasadniał cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej od nazwą "[...]" zlokalizowanej w [...] przy ulicy [...].
W ocenie Sądu Skarżąca naruszyła podstawowe zasady działania apteki ogólnodostępnej, co oznacza, iż nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Art. 92 u.p.f. "stanowi, że w godzinach czynności apteki powinien być w niej obecny farmaceuta, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.p.f., czyli farmaceuta spełniający wymagania, określone w ustawie z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1496 oraz z 2018 r. poz. 1669), który odpowiedzialny będzie za prowadzenie apteki. Warunkiem funkcjonowania apteki jest obecność w niej, w godzinach czynności, farmaceuty spełniającego wymogi niezbędne do objęcia stanowiska kierownika apteki. Na czas swojej nieobecności w aptece (np. urlop, choroba) kierownik ma obowiązek wyznaczyć zastępcę. Zastępcą musi być farmaceuta z prawem wykonywania zawodu. W rozpoznawanej sprawie mimo wcześniejszego nakazu wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., poprzedzonej decyzją z [...] lutego 2009 r., Skarżąca nie zapewniła obecności kierownika w aptece, na wyżej opisanych zasadach co potwierdziły kontrole doraźne, przeprowadzone w aptece oraz pismo U. L. z 29 marca 2017r., a także pismo Skarżącej z 6 maja 2017 r. kierowane do Wojewódzkiej Inspekcji Farmaceutycznej w [...]. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca uniemożliwiała również przeprowadzenie kontroli apteki, których próbę przeprowadzenia podejmowali inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...].
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej, że kontrola była przeprowadzona niezgodnie z przepisami prawa farmaceutycznego, w tym bez wcześniejszego powiadomienia, wskazać należy, iż zgodnie z art.109 pkt 3 lit. a) u.p.f wynika, że do zadań Inspekcji Farmaceutycznej należy w szczególności kontrolowanie: apteki, innych jednostek prowadzących obrót detaliczny i hurtowy produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi, o których mowa w art.108 ust.1 u.p.f.
Ponadto, zgodnie z art.37at ust.1 u.p.f. organ zezwalający jest uprawniony do inspekcji lub kontroli działalności gospodarczej, na którą zostało wydane zezwolenie, a na podstawie art.37 at ust.4 u.p.f organ zezwalający może wezwać przedsiębiorcę do usunięcia, w wyznaczonym terminie, stwierdzonych w toku inspekcji lub kontroli uchybień. Za bezzasadne zatem należało uznać zarzuty skargi, w przedmiocie, braku powiadomienia o kontroli. Art.37at ust.6 u.p.f. daje wyraźne prawo organom Inspekcji Farmaceutycznej do niezapowiedzianej kontroli. Przepis ten stanowi, że organ zezwalający jest uprawniony do przeprowadzenia niezapowiedzianej inspekcji lub kontroli działalności gospodarczej, na którą zostało wydane zezwolenie, jeżeli stwierdzi, że istnieje podejrzenie nieprzestrzegania wymogów określonych w ustawie. Podstawą inspekcji lub kontroli jest upoważnienie wydane przez organ zezwalający na co wskazuje art.37at ust.2 u.p.f., natomiast jak wynika z art.37at ust.3 u.p.f. osoby upoważnione przez organ zezwalający do dokonywania inspekcji lub kontroli są uprawnione do : wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części, gdzie jest wykonywana działalność gospodarcza objęta zezwoleniem, w dniach i w godzinach, w których jest wykonywana lub powinna być wykonywana ta działalność; żądania ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji oraz udostępnienia danych mających związek z przedmiotem inspekcji lub kontroli; badania dokumentów odnoszących się do przedmiotu inspekcji lub kontroli; pobierania, w ramach inspekcji lub kontroli, próbek produktów leczniczych, w celu przebadania ich, przez upoważnioną jednostkę.
Mając na uwadze okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż inspektorzy posiadali wystawione przez organ zezwalający upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w aptece Skarżącej, zgodnie z przepisami prawa. Konieczność kontroli potwierdzały dodatkowo wydane w stosunku do Skarżącej decyzje tj. wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] decyzja z [...] lutego 2009 r., którą to nakazano Skarżącej : 1. Zaprzestanie prowadzenia obrotu detalicznego w aptece bez ustanowionego kierownika dającego rękojmię należytego jej prowadzenia 2. Zaprzestanie prowadzenia obrotu detalicznego w aptece pod nieobecność farmaceuty w godzinach jej czynności. Ponadto konieczność dalszych kontroli potwierdziła wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] decyzja z [...] listopada 2016 r., znak: [...] nakazującą Stronie skarżącej, zapewnienie obecność farmaceuty w godzinach czynności apteki w terminie 3 dni, od dnia doręczenia decyzji, której to nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ miał prawo kontroli, wykonania powyższych decyzji przez Skarżącą.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów Skarżącej, Sąd stwierdził, iż nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zawartych w przepisach art.39 – 49 b k.p.a. w szczególności sfałszowania jej podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wymienionych wyżej decyzji, których Skarżąca rzekomo nie otrzymała. Jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji wszelką korespondencję kierowaną do strony wysyłał zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym. Ponadto jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, a poglądy te znajdują zastosowanie również w postępowaniu zwykłym, Strona która podnosi zarzuty sfałszowania dokumentu lub podpisu musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, które w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99, LEX nr 55743). Sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie sfałszowania podpisu Skarżącej, bowiem tego rodzaju sprawy, należą do kognicji Sądów karnych, a takiego orzeczenia Skarżąca nie przedłożyła.
Za niewiarygodny Sąd uznał również zarzut Skarżącej, iż rezygnacja ze stanowiska kierownika apteki mgr H. M. napisana została, na polecenie Inspektora WIF w [...]. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego dowodu na tę okoliczność, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się, w aktach sprawy uzasadnienia do powyższej tezy.
Nie doszło też do naruszenia praw Strony w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwiającego jej branie czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca została powiadomiona przed wydaniem decyzji pismem z dnia 11 października 2018 r. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w postępowaniu dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ewentualnie złożyć nowe wnioski dowodowe. Skarżąca nie skorzystała jednak z przysługującego jej prawa.
Nie mogły też odnieść zamierzonego skutku informacje zawarte w skardze o okresach choroby Skarżącej na które organ szczegółowo wskazywał w zaskarżonej decyzji oraz uzyskanie statusu osoby niepełnosprawnej, bowiem właśnie takim sytuacją powodującym niemożność prowadzenia apteki przez Skarżącą, mają służyć przepisy o obowiązku zatrudnienia kierownika apteki czuwającego nad prawidłową pracą apteki (art.88 u.p.f.) oraz przepisy dotyczące obowiązkowej obecności farmaceuty w godzinach pracy apteki (art.92 u.p.f.), które Skarżąca notorycznie naruszała.
Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił stanowisko organu, iż Skarżąca przestała spełniać, przesłankę rękojmi należytego prowadzenia apteki, gdyż jej postępowanie naruszało przepisy regulujące prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Utrata przez Skarżącą rękojmi należytego prowadzenia apteki stanowiła w konsekwencji samodzielną podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.
Z tych wszystkich względów na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI