VI SA/Wa 638/24

VI SA/Wa 638/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2022 r., 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 grudnia 2023 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ"), działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: K.p.a.), art. 13ia ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 2b pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645, ze zm., dalej" u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539, dalej: "rozporządzenie o opłacie"), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm., zwanej dalej u.t.d.) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez M. J.("Strona", "Skarżący") utrzymał w mocy decyzję GITD nr [...] z 20 października 2022 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 5 listopada 2021 r. o godzinie 08:40 System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (dalej: "SPOE KAS") zarejestrował przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym SPOE_A4_01C, znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] (granica państwowa)- węzeł [...], co zostało odnotowane pod numerem ewidencyjnym [...]. W wyniku dokonanej kontroli stwierdzono, iż ww. pojazd został zarejestrowany w SPOE KAS, jednakże do rejestru uiszczających opłatę elektroniczną wprowadzono nieprawidłowe dane pojazdu dotyczące jego numeru rejestracyjnego, tj. wprowadzono numer rejestracyjny [...] zamiast [...].
Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] wynosiła 18000 kg, zaś dopuszczalna masa całkowita przyczepy o numerze rejestracyjnym [...] wynosiła 35000 kg, a właścicielem ww. pojazdu w dniu odnotowania naruszenia była Strona. Powyższe zaewidencjonowano w protokole z kontroli mobilnej nr [...].
Pismem z 3 sierpnia 2022 r. organ zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13ia ust. 5 pkt 3 oraz art. 13ib ust. 1 pkt. 1 i 3 w zw. z art. 13k ust. 2b pkt 2 oraz art. 13k ust. 8c u.d.p. podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 K.p.a.
Skarżący pismem nadanym 18 sierpnia 2022 r. w Urzędzie Pocztowym P. złożył wyjaśnienia, w których wskazał, iż 31 stycznia 2022 r. zgłosił na infolinię e-toll informację o zatrzymaniu pojazdu o numerze rejestracyjnym [..] przez GITD i zarzucanych nieprawidłowościach. Wnioskujący podniósł, że po weryfikacji osoba przyjmująca zgłoszenie stwierdziła, iż urządzenie było i jest aktywne, a opłata została poprawnie pobrana z konta klienta.
W wyniku ponownej weryfikacji w oparciu o dokumentację znaną organowi z urzędu dotyczącą SPOE KAS, organ ustalił, iż pojazd o numerze rejestracyjnym [...] był błędnie zarejestrowany w SPOE KAS) jako pojazd o numerze rejestracyjnym [...] W trakcie rejestracji zostały pominięte litery "[...]". Prawidłowe dane pojazdu zostały wprowadzone w SPOE KAS 27 października 2022 r. o godzinie 19:58, tj. po zarejestrowanym naruszeniu.
GITD dodał, że odcinek drogi krajowej nr [...] (granica państwowa)- węzeł [...], po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów 5 listopada 2021 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia o opłacie.
Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że Strona 5 listopada 2021 r. naruszyła obowiązek polegający na wprowadzeniu prawidłowych danych pojazdu, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 u.d.p. do rejestru uiszczających opłatę elektroniczną. Konsekwencją tego było nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości 1500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 2b pkt 2 u.d.p.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, powtórzył ustalenia faktyczne dokonane w toku postępowania w I instancji uznając je za prawidłowe i stwierdził, że Strona jest odpowiedzialna za nieprawidłowe wprowadzenie numeru rejestracyjnego pojazdu. Zdaniem organu, przed rozpoczęciem korzystania z dróg płatnych Strona powinna sprawdzić dane pojazdu wprowadzone do SPOE KAS. Strona wprowadziła prawidłowy numer rejestracyjny ww. pojazdu do systemu, a tym samym zaprzestała naruszania stwierdzonego prawa dopiero po przeprowadzeniu kontroli mobilnej. Organ stwierdził, że gdyby pojazd Strony nie został zatrzymany do kontroli mobilnej, to Strona nadal naruszałaby ten obowiązek.
Decyzję GITD z 29 grudnia 2023 r. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji I instancji i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 13ia ust. 1 i ust. 5 pkt) lit. a i art. 13k ust. 2b pkt 2) u.d.p.,
2) art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
3) art. 189f § 1 pkt 2) K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i nie odstąpienie od nałożenia kary,
4) art. 7, art. 8, art. 11 K.p.a., poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego,
5) art. 6 K.p.a. oraz art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13k ust. 4 u.d.p., poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawił argumentację popierającą podniesione zarzuty, podkreślając, że za podanie w rejestrze niepełnego numeru rejestracyjnego spornego pojazdu, zostało na niego nałożonych 19 kar pieniężnych w wysokości 1 500 zł.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji naruszają przepisy prawa materialnego co miało wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją nałożono na Skarżącego karę pieniężną za naruszenie obowiązku polegającego na wprowadzeniu prawidłowych danych pojazdu o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 lit. a u.d.p. do rejestru uiszczających opłatę elektroniczną.
Zgodnie z treścią art. 13ia ust. 1 u.d.p., w celu uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu jest obowiązany dokonać rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną. Rejestracji nie dokonuje się w przypadku uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem usługi EETS. Jak wynika z ust. 3 omawianego artykułu, rejestr jest prowadzony przez Szefa KAS w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. W art. 13ia ust. 2 u.d.p. ustawodawca określił dane jakie zawiera rejestr – w tym w pkt 3, dane pojazdów samochodowych, przyczep i naczep.
Art. 13ia ust. 5 pkt 3 lit. a u.p.d., stanowi natomiast, że właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu, dokonując rejestracji, o której mowa w ust. 1, podaje m.in. dane pojazdu samochodowego, w szczególności: numer rejestracyjny.
W przedmiotowej sprawie Skarżący dokonał rejestracji spornego pojazdu z naruszeniem tego właśnie przepisu, ponieważ podał w rejestrze niepełny nr rejestracyjny pojazdu – [...] – pomijając litery [....].
Kara pieniężna została na Skarżącego nałożona na podstawie art. 13k ust. 2b pkt 2 u.d.p., zgodnie z którym za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 i art. 13ib ust. 1 pkt 1 i 3 - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem Skarżącego, że redakcja art. 13ia ust. 5 w związku z art. 13k ust. 2b pkt 2 u.d.p. wskazuje na jednorazowy charakter naruszenia obowiązku podania w rejestrze danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 u.d.p., w przypadku ich nieprawidłowego podania i w konsekwencji jednorazowy charakter grożącej za to kary pieniężnej.
Literalną wykładnię art. 13ia ust. 5 w związku z art. 13k ust. 2b pkt 2 u.d.p. o jednorazowym charakterze naruszenia obowiązku podania w rejestrze danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 u.d.p., w przypadku ich nieprawidłowego podania i w konsekwencji jednorazowym charakterze grożącej za to kary pieniężnej, potwierdza również systemowa oraz funkcjonalna wykładnia przepisów u.d.p. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Jak wynika natomiast z art. 13k ust. 1 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach.
Regulacja powyższa w związku z art. 13k ust. 7 u.d.p., skutkuje tym, że każdorazowy przejazd w ciągu doby płatnym odcinkiem drogi publicznej pojazdem samochodowych podlegającym opłacie elektronicznej bez jej uiszczenia podlega karze pieniężnej, określonej w art. 13k ust. 1 u.d.p. Przepisy u.d.p., regulują szereg obowiązków związanych z obowiązkiem uiszczania opłaty elektronicznej, jak m.in. obowiązek dokonywania rejestracji, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 u.d.p., oraz szereg kar pieniężnych za niewywiązanie się z tych obowiązków przez podmioty objęte tymi obowiązkami, jednak w każdej sytuacji, co do zasady, gdy w wyniku niedopełnienia powyższych obowiązków dojdzie do nieuiszczenia należnej opłaty elektronicznej, będą miały zastosowanie art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13k ust. 1 u.d.p.
W świetle omawianej regulacji prawnej, nie budzi zatem wątpliwości, że zupełnie odrębną kwestią jest przejazd płatnym odcinkiem drogi publicznej pojazdem samochodowych podlegającym opłacie elektronicznej i związany z tym przejazdem obowiązek jej uiszczenia, a odrębną – obowiązek dokonania rejestracji, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 u.d.p. Organ natomiast powiązał niewywiązanie się przez Skarżącego, z wynikającego z art. 13ia ust. 5 pkt 3 lit. a u.d.p., obowiązku podania prawidłowych danych dotyczących numeru rejestracyjnego spornego pojazdu, z konkretnymi przejazdami spornego pojazdu płatnym odcinkiem drogi publicznej, nakładając na Skarżącego kary pieniężne za każdy przejazd, podczas którego w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 u.d.p., widniał niepełny numer rejestracyjny spornego pojazdu (vide sprawy o sygn. akt, np.: VI SA/Wa 634/24, VI SA/Wa 635/24, VI SA/Wa 636/24, VI SA/Wa 637/24), co w żaden sposób nie wynika z art. 13ia ust. 5 w związku z art. 13k ust. 2b u.p.d.
Podkreślenia wymaga, że zastosowana przez GITD wykładnia art. 13ia ust. 5 w związku z art. 13k ust. 2b pkt 2 u.d.p., sprzeczna z literalnym brzmieniem tych przepisów, prowadzi do wątpliwych wniosków z punku widzenia zasad obowiązujących w demokratycznym państwie prawa. Za jednokrotne bowiem podanie w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 u.d.p., nieprawidłowych danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 u.d.p., w tym niepełnego numeru rejestracyjnego pojazdu, jak w niniejszej sprawie, groziłyby wielokrotne – gdyż za każdy przejazd – kary pieniężne w wysokości tej samej, jak za brak uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, również w sytuacji, gdy należna opłata elektroniczna za dany przejazd płatnym odcinkiem drogi publicznej zostałaby uiszczona w prawidłowej wysokości i w wymaganym ustawowo terminie, a więc również w sytuacji zgodnego z wymogami prawa wywiązania się przez użytkownika płatnego odcinka drogi publicznej, z ciążącego na nim podstawowego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Z tych względów, Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie organ naruszył art. 13ia ust. 5 pkt 3 lit. a) w związku z art. 13k ust. 2b pkt 2 i ust. 6 u.d.p., poprzez ich błędną wykładnię przyjmującą, że za podanie w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 u.d.p., nieprawidłowych danych dotyczących m.in. numeru rejestracyjnego pojazdu, nakłada się na podstawie art. 13k ust. 2b pkt 2 u.d.p., kary pieniężne za każdy przejazd, podczas którego w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 u.d.p., widniały nieprawidłowe dane, o których mowa w 13ia ust. 5 pkt 3 u.d.p.
Organ rozpatrując ponownie sprawę uwzględni powyższe stanowisko Sądu, zgodnie z którym za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 u.d.p., wymierza się jedną, jak stanowi art. 13k ust. 6 u.d.p., karę pieniężną w wysokości 1500 zł, a nie za każdy przejazd, podczas którego w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 u.d.p., widniały nieprawidłowe dane, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3, a więc w istocie szereg kar wbrew brzmieniu art. 13k ust. 6 u.d.p.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a.