VI SA/Wa 6352/23

VI SA/Wa 6352/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Honorata Łopianowska
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Szczepan Borowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art 77, art. 80, art. 107 par. 3, art. 9, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1117
art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c-d, art. 36 ust, 1 pkt 3, art. 8b ust. 1-3
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 12 ust. 1 pkt 1-5, art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) Protokolant st. ref. Magdalena Antys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 16 października 2023 r. nr RZE/X/0060/23 w przedmiocie odmowy nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2023 r. nr [...] Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej także jako: organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej jako: k.p.a.) w związku z art. 8b ust. 1 i 2 oraz art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 551. dalej jako: ustawa o samorządach zawodowych) utrzymała w mocy własną decyzję z dnia 7 sierpnia 2023 r. o odmowie nadania J.G. (dalej także jako: skarżący) tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych obejmującej projektowanie i kierowanie robotami budowlanymi bez ograniczeń.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2022 r. skarżący zwrócił się do Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa o nadanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych obejmującej projektowanie i wykonawstwo bez ograniczeń. Pismem z dnia 23 grudnia 2022 r. skarżący zmodyfikował swój wniosek zwracając się o nadanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych obejmującej projektowanie, kosztorysowanie i szacowanie robót budowlanych, kierowanie robotami budowlanymi oraz wykonawstwo bez ograniczeń.
Do wniosku skarżący załączył m.in.: kopię dyplomu ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku ciepłownictwo, ogrzewnictwo, wentylacja, oraz dyplom uzyskania w dniu 7 lipca 2011 r. tytułu magistra inżyniera, kopię decyzji Mazowieckiej Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia 25 czerwca 2019 r., o nadaniu uprawnień budowlanych do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych wodociągowych i kanalizacyjnych bez ograniczeń, zaświadczenie o przynależności do Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, kopie oświadczeń projektantów potwierdzających odbycie przez wnioskodawcę praktyki zawodowej projektowej do uzyskania uprawnień budowlanych wraz z załącznikami w postaci zbiorczych zestawień praktyki zawodowej przy sporządzaniu projektów, życiorys zawodowy, kopie świadectw pracy, kopię informacji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 9 marca 2021 r. o wpisaniu wnioskodawcy na listę rzeczoznawców do spraw jakości lub usług w specjalności: "Budownictwo oraz utrzymanie obiektów budowlanych w zakresie: instalacji, urządzeń i sieci wentylacyjnych, grzewczych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych", kopie decyzji o ustanowieniu skarżącego biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym [...] w W. oraz przy Sądzie Okręgowym w L. i Sądzie Okręgowym w P., opinie prezesów tych Sądów, kopie certyfikatów ukończonych kursów i szkoleń, a także kopie pierwszych stron sporządzonych opinii oraz korespondencji z sądami.
Realizując obowiązek wynikający z art. 79a § 1 k.p.a. organ poinformował skarżącego pismem z dnia 18 maja 2023 r., że na dzień wysłania pisma zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że wykazał on spełnienie przesłanki nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego, o której mowa w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c o samorządach zawodowych.
Pismem z dnia 13 czerwca 2023 r. skarżący ustosunkował się do zgromadzonego materiału.
Po rozpatrzeniu sprawy organ decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r. odmówił nadania skarżącemu tytułu rzeczoznawcy budowlanego we wnioskowanym przez niego zakresie. Organ uznał, że udokumentowana przez skarżącego praktyka nie spełnia przesłanek nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego, o których mowa w art. 8b ust. 2 lit. c i d ustawy o samorządach zawodowych, tj. że strona nie posiada co najmniej 10-lat praktyki ani też znaczącego dorobku praktycznego w zakresie wnioskowanego rzeczoznawstwa.
Od tej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy załączając do niego dodatkowe dokumenty (m.in. zaświadczenia prezesów Sądów Okręgowych w S. i w P.).
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 16 października 2023 r. organ utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki określone w art. 8b ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o samorządach zawodowych albowiem korzysta w pełni z praw publicznych i jest członkiem Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Spełnia również warunki, które zostały określone w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. a i b czyli posiada tytuł zawodowy magistra inżyniera oraz uprawnienia budowlane bez ograniczeń.
Organ podał, że kolejnym z warunków uzyskania tytułu rzeczoznawcy budowlanego jest posiadanie co najmniej 10-u lat praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem (art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o samorządach zawodowych).
Organ wskazał, że skarżący do wniosku o nadanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego dołączył oświadczenie z dnia 31 stycznia 2023 r., w którym wymienił 52 pozycje odbytej praktyki zawodowej od października 2006 r. do stycznia 2023 r.
Organ do praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem zaliczył praktykę zawodową wymienioną pod pozycjami nr 18 - 52. W zakresie praktyki projektowej organ zaliczył praktykę wskazaną pod pozycjami 19, 22 i 23, tj. zaprojektowanie sieci wodnokanalizacyjnej w S. i S. w gm. R. w okresie od sierpnia 2019 r. do października 2020 r., zaprojektowanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w ul.[...] "bez nazwy" od N.j w gm. R. w okresie od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz zaprojektowanie instalacji wentylacyjnej przy ul. [...] w N.. Inwestycje te częściowo nakładały się w czasie, organ zaliczył 15 miesięcy pracy na stanowisku projektanta.
Do praktyki wykonawczej organ zaliczył praktykę wskazaną pod pozycjami 18-21, tj. kierowanie budową sieci kanalizacyjnej w C. gm. R., w okresie od sierpnia 2019 r. do listopada 2019 r,, kierowanie budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w S. i S. w gm. R. w okresie od sierpnia 2019 r. do października 2020 r., kierowanie budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w R. os. L. w okresie od marca 2020 r. do maja 2020 r. oraz kierowanie budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w L. w ulicach K.i C. w okresie od sierpnia 2020 do września 2021 r. Inwestycje te częściowo nakładały się w czasie, organ zaliczył 26 miesięcy pracy jako kierownik budowy.
Organ uznał, że wymieniona praktyka nie jest wystarczająca do uznania spełnienia przez skarżącego przesłanki posiadania co najmniej 10 lat praktyki w zakresie wnioskowanego rzeczoznawstwa.
W ocenie organu wyłącznie praktyka zawodowa polegająca na pełnieniu samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, a zatem praktyka odbyta po uzyskaniu uprawnień budowlanych, w obowiązującym stanie prawnym spełnia kryteria praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem, o której mowa w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o samorządach zawodowych i wyłącznie taka praktyka należycie przygotowuje kandydatów do pełnienia najwyższej funkcji w budownictwie, jaką jest funkcja rzeczoznawcy budowlanego. Taki wniosek zdaniem organu wynika m.in. z analizy zmian wspomnianego przepisu stanowiącego przesłanki uprawniające do uzyskania uprawnień rzeczoznawcy.
Przesłanki nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego, określone obecnie w art. 8b ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych zostały ukształtowane na mocy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz., 1364). Nadawanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego uregulowane było wówczas w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 28 lipca 2005 r., tj. do dnia 25 września 2005 r., przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo budowlane wskazywał, że rzeczoznawcą może być osoba, która posiada "uprawnienia budowlane bez ograniczeń oraz co najmniej 10 lat praktyki odbytej po ich uzyskaniu". Nowelizacja z dnia 28 lipca 2005 r. zmodyfikowała wymogi nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w ten sposób, że posiadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń stało się odrębną przesłanką (art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b), zaś wymóg dziesięcioletniej praktyki nie odnosił się wprost do okresu po nadaniu uprawnień budowlanych bez ograniczeń. Organ zwrócił uwagę, że wraz z tą zmianą dokonano jeszcze jednej istotnej modyfikacji. W art. 15 ust. 3 wprowadzono wyjątek od ogólnej zasady nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego osobom posiadającym odpowiednie wykształcenie techniczne i uprawnienia budowlane bez ograniczeń. Skoro wiedza i doświadczenie w zakresie nieobjętym uprawnieniami budowlanymi miały znaczenie w procedurze szczególnej określonej w ust. 3, to - a contrario - przy ocenie przesłanek zawartych w ust. 1 nie można brać pod uwagę dorobku w zakresie nieobjętym uprawnieniami budowlanymi, na co wskazuje też wymóg posiadania uprawnień budowlanych bez ograniczeń. W ocenie organu to właśnie wprowadzenie możliwości nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego osobom, które w ogóle nie posiadają uprawnień budowlanych spowodowało, że ustawodawca odstąpił od wiązania 10 lat praktyki z nabyciem uprawnień budowlanych bez ograniczeń, jako momentem od którego należy liczyć praktykę zawodową niezbędną do uzyskania tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Skoro tytuł rzeczoznawcy mogła uzyskać osoba, która nie posiadała uprawnień budowlanych, tj. nie pełniła samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, to nie mogła się ostać przesłanka nadania tego tytułu, która wymagała od kandydata udokumentowania 10 lat praktyki po uzyskaniu uprawnień budowlanych. Taki stan prawny obowiązywał do dnia 10 sierpnia 2014 r., tj. do dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz. U. poz. 768), tzw. ustawy deregulacyjnej, które regulacje dotyczące zasad nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego z pewnymi zmianami przeniosły do ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych. Wraz z tą zmianą rzeczoznawstwo straciło status samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, a ustawodawca zrezygnował z możliwości nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego osobom, które nie posiadają uprawnień budowlanych. Wprawdzie ustawodawca nie zmienił przy tym brzmienia przesłanek, które zostały określone w art. 15 ust. 1 pkt. 2 lit c i d ustawy - Prawo budowlane, nadal do uzyskania tytułu rzeczoznawcy budowlanego niezbędne jest posiadanie 10 lat praktyki w zakresie objętym wnioskowanym rzeczoznawstwem oraz znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem (art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c i d ustawy o samorządach zawodowych) nie mniej jednak nie oznacza to, że przesłanki te należy interpretować tak samo, jak przed wejściem w życie ustawy deregulacyjnej, tj. gdy obowiązywał przepis, który umożliwiał nadanie tytułu rzeczoznawcy osobom posiadającym szczególną wiedzę i doświadczenie w zakresie nieobjętym uprawnieniami budowalnymi.
Wobec powyższego organ stanął na stanowisku, że w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw prawnych, aby wymóg posiadania 10-u lat praktyki w zakresie objętym wnioskowanym rzeczoznawstwem interpretować jako wymóg, który niekoniecznie dotyczy pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
W związku z tym, że uzyskanie uprawnień objętych wnioskiem skarżącego wymagało spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 8b ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych łącznie, to z uwagi na brak wymaganej praktyki organ obowiązany był odmówić skarżącemu uwzględnienia jego wniosku.
Jedynie z ostrożności procesowej organ ocenił również spełnienie przesłanki określonej w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o samorządach zawodowych. Uznał, że również ta przesłanka nie zachodzi w stosunku do skarżącego. analiza dokumentów załączonych do wniosku o nadanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego nie daje podstaw, aby uznać za wystarczająco udokumentowany znaczący dorobek praktyczny wnioskodawcy w specjalności instalacyjnej. Skarżący wykazał niewielkie doświadczenie zarówno w zakresie projektowania jak i kierowania robotami budowlanymi we wnioskowanej specjalności. W oświadczeniu wskazał tylko inwestycje, przy których pełnił samodzielną funkcję techniczną projektanta i 4 inwestycje, przy których pełnił samodzielną funkcję techniczną kierownika budowy. Inwestycje te stanowią typowy zakres prac inżyniera posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, nie mogą więc być oceniane w kategoriach znaczącego dorobku praktycznego. Organ stwierdził również, że przedstawione przez skarżącego opinie sporządzone w charakterze biegłego sądowego w większości dotyczą prostych, nieskomplikowanych rozwiązań technicznych, a zatem przy braku odpowiedniego doświadczenia w zakresie projektowania i kierowania robotami budowlanymi w pełnym zakresie wnioskowanej specjalności rzeczoznawstwa budowlanego, nie są wystarczające do uznania, że przez wnioskodawcę została spełniona przesłanka znaczącego dorobku,
Od powyższej decyzji skargę złożył J.G. wnosząc o jej uchylenie w całości, wskazanie organowi sposobu załatwienia sprawy poprzez nakazanie uwzględnienia wniosku o nadanie skarżącemu tytułu rzeczoznawcy budowlanego oraz o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie:
- w jakim trybie i na jakiej podstawie prawnej włączono do akt opinię W. M. B. i L. M.?
- czy istnieje podstawa prawna wskazująca precyzyjnie czym jest znaczący dorobek praktyczny?
- czy zdaniem opiniujących po stronie organu posiadanie tytułu tzw. "rzeczoznawcy stowarzyszeniowego" stanowi o posiadaniu znaczącego dorobku praktycznego wnioskującego, a jeśli tak to czy o posiadaniu znaczącego dorobku praktycznego świadczy także posiadanie uprawnień budowlanych, decyzji o ustanowieniu biegłym, decyzji o wpisie na listę rzeczoznawców ds. jakości towarów lub usług Państwowej Inspekcji Handlowej w specjalności budownictwo oraz utrzymanie obiektów budowlanych w zakresie instalacji urządzeń i sieci cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych?
- czy istnieje podstawa prawna wskazująca precyzyjnie jak należy liczyć praktykę do tytułu rzeczoznawcy budowlanego, a jeśli nie to czemu i na jakiej podstawie opiniujący zakwestionował część wskazywanej przez wnioskodawcę praktyki?
2. art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom przedstawionym przez stronę w postaci w szczególności oświadczeń skarżącego, opinii o kandydacie wyrażonych przez mgr inż. M. R., mgr inż. M. K., mgr inż. D.G., mgr inż. S. K., mgr inż. R.J. D.; Prezesa Sądu Okręgowego w P.oraz w S., postanowień Sądów powszechnych, zaświadczenia Wojewódzkiego Mazowieckiego Inspektora Inspekcji Handlowej, oświadczeń strony, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności spełnienia wszystkich wymagań ustawowych niezbędnych do nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w szczególności wymagań wymienionych w art. 8b ust. 1 pkt. 2 lit. c i d ustawy o samorządach zawodowych za nieudowodnioną;
3. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;
4. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz prowadzenie argumentacji dotyczącej wykładni przepisów ustawy o samorządzie zawodowym, która w żaden sposób nie wynika z obowiązującego prawa co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności organ nie wyjaśnił dlaczego i na podstawie jakich przepisów uznał za nieudowodnione spełnienia wszystkich wymagań ustawowych niezbędnych do nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w szczególności wymagań wymienionych w art. 8b ust. 1 pkt. 2 lit. c i d ustawy o samorządach zawodowych;
5. art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji;
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy, zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o nadaniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego;
7. art. 10 § 1 k.p.a. polegające na niezawiadomieniu skarżącego przed wydaniem decyzji o zgromadzeniu materiału co spowodowało, że strona nie mogła wypowiedzieć się co do zgromadzonego w postępowaniu odwoławczym materiału i nie brała czynnego udziału w tej części postępowania w tym w szczególności strona nie mogła się odnieść przed wydaniem decyzji co do pisma Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 lipca 2023 r.
II. Naruszenie przepisu prawa materialnego tj.:
1. art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o samorządach zawodowych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż do nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego konieczne jest wykazanie 10 lat praktyki w zakresie wnioskowanego rzeczoznawstwa po uzyskaniu decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych i że praktyka ta musi obejmować wyłącznie pełnienie samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, podczas gdy z przedmiotowego przepisu okoliczność taka w żadnym wypadku nie wynika; co spowodowało zakwestionowanie przez organ znacznej części wykazanej przez wnioskodawcę praktyki niezbędnej do nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego;
2. art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o samorządach zawodowych przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, iż osiągnięcia skarżącego nie świadczą o jego znaczącym dorobku co stoi w jawnej sprzeczności ze zgromadzonym i przedstawionym organowi materiałem dowodowym.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja, nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2493 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa odmawiająca nadania skarżącemu tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych obejmującej projektowanie i kierowanie robotami budowlanymi bez ograniczeń.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c i lit. d w związku z art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządach. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządach zawodowych, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna w szczególności wydaje decyzje w sprawie nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Na podstawie art. 8b ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych, właściwy organ samorządu zawodowego, na wniosek zainteresowanego, orzeka, w drodze decyzji, o nadaniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego, określając zakres rzeczoznawstwa oraz okres do kiedy tytuł zachowuje ważność.
Zgodnie z art. 8b ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych tytuł rzeczoznawcy budowlanego może być nadany osobie, która:
1) korzysta w pełni z praw publicznych;
2) posiada:
a) tytuł zawodowy magistra inżyniera, magistra inżyniera architekta, inżyniera lub inżyniera architekta,
b) uprawnienia budowlane bez ograniczeń,
c) co najmniej 10 lat praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem,
d) znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem;
3) jest członkiem właściwej izby samorządu zawodowego.
Organ stwierdził, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek określonych w art. 8b ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o samorządach zawodowych. Korzysta on bowiem w pełni z praw publicznych i jest członkiem Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Skarżący spełnia również kryteria określone w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b ustawy. Tytuł zawodowy magistra inżyniera wnioskodawca uzyskał w dniu 7 lipca 2011 r. na P. na Wydziale Inżynierii Środowiska na kierunku ciepłownictwo, ogrzewnictwo, wentylacja. Uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych wodociągowych i kanalizacyjnych bez ograniczeń zostały natomiast skarżącemu przyznane decyzją Mazowieckiej Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia 25 czerwca 2019 r.
W niniejszej sprawie organ odmówił skarżącemu nadania uprawnień rzeczoznawcy budowlanego albowiem uznał, że nie spełnia on przesłanki określonej w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c tzn. nie legitymuje się co najmniej dziesięcioletnią praktyką w zakresie objętym rzeczoznawstwem.
Wobec tego, że niespełnienie jednego z kryteriów określonych w art. 8b ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych powoduje odmowę nadania uprawnień rzeczoznawcy budowlanego organ uznał, iż brak wymaganego doświadczenia skarżącego uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Niezależnie jednak od tego stwierdził, że po stronie skarżącego nie zachodzi także przesłanka określona w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit d tj. brak znaczącego dorobku praktycznego w zakresie objętym rzeczoznawstwem.
W rozpoznawanej sprawie organ kwestionując dziesięcioletnią praktykę skarżącego w zakresie objętym rzeczoznawstwem stwierdził, że praktyką w rozumieniu art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c jest wyłącznie praktyka związana z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w znaczeniu formalnym, a zatem działalność zawodowa już po uzyskaniu uprawnień budowlanych do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń.
Z kolei zdaniem skarżącego obowiązujące przepisy takiego ograniczenia nie przewidują. W jego ocenie wykonywana przez niego praca zawodowa od ukończenia studiów do momentu uzyskania uprawnień budowlanych, jak też praktyki w trakcie studiów powinny zostać zaliczone do stażu wymaganego od osoby wnioskującej o nadanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
Przechodząc do oceny charakteru prawnego praktyk wymaganych od kandydatów na rzeczoznawcę z zakresu budownictwa należy zgodzić się zarówno ze skarżącym, jak też z organem, że ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem "praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem".
Zdaniem Sądu definiując pojęcie "praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem" nie można tracić z pola widzenia pozycji ustrojowej rzeczoznawcy. Rzeczoznawca budowlany jest osobą uprawnioną do sporządzania niezależnych i samodzielnych ekspertyz dotyczących konkretnych zagadnień budowlanych. Do uprawnień rzeczoznawców budowlanych należy m.in. udział w komisji ustalającej przyczyny i okoliczności katastrofy budowlanej (art. 76 ustawy Prawo budowlane) czy sporządzanie różnego rodzaju ekspertyz technicznych co do możliwości stosowania do określonych obiektów budowlanych innych warunków technicznych niż te określone w rozporządzeniach w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i budowle (np. rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie - Dz.U. Nr 101, poz. 645, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. z 2022 r. poz. 1225). Uprawnienia dla rzeczoznawcy budowlanego zastrzeżono także w art. 41 ust. 13 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz deweloperskim funduszu gwarancyjnym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1177), gdzie wyłącznie biegły rzeczoznawca budowlany może wydać opinię o istnieniu istotnej wady budowlanej lokalu, stanowiącej podstawę faktyczną wypowiedzenia umowy deweloperskiej przez nabywcę. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że osoba z tytułem rzeczoznawcy w pewnym sensie wykonuje zawód zaufania publicznego.
W obecnym stanie prawnym uprawnienia rzeczoznawcy nie zostały wprost zaliczone do samodzielnych funkcji technicznych, o których stanowi art. 12 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych. W związku z tym, że uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego związane są z całą pewnością zarówno z koniecznością posiadania wiedzy eksperckiej, jak też niewątpliwie z samodzielnością podejmowanych decyzji należy oceniać je jako zbliżone do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, mimo że nie zostały wprost wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 1-5 ustawy Prawo budowlane (por. J. Smarż [w:] H. Kisilowska, J. Smarż, Samorządy zawodowe architektów i inżynierów budownictwa. Komentarz, Warszawa 2021, art. 8b). Czynności rzeczoznawcy budowlanego nie polegają na wykonywaniu uprawnień budowlanych, ale mając na uwadze drogę dochodzenia do uzyskania tytułu rzeczoznawcy, zgodzić się należy z organem, że tytuł ten ma pochodny charakter w stosunku do uprawnień budowlanych w tym znaczeniu, że zdolność do sporządzania ekspertyz i opinii technicznych oraz innych czynności prawem przewidzianych i jednocześnie zastrzeżonych dla rzeczoznawcy budowlanego opiera się na doświadczeniu zawodowym uzyskanym w trakcie wykonywania konkretnych procesów budowy.
W ocenie Sądu "praktyka w zakresie objętym rzeczoznawstwem" w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o samorządach zawodowych powinna być rozumiana przez pryzmat funkcji, jakie pełni rzeczoznawca. Skoro praca rzeczoznawcy cechuje się samodzielnością i profesjonalizmem, to praktyka kandydującego do nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego (w określonym zakresie) również powinna odznaczać się takimi przymiotami (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4568/23). Posiadanie przez określoną osobę uprawnień budowlanych jest gwarancją i świadectwem, że ta osoba ma odpowiednie kwalifikacje zawodowe i może ponosić pełną odpowiedzialność za wykonywaną pracę w określonym zakresie. Z całą zatem pewnością praktyka zdobyta po uzyskaniu uprawnień budowlanych w zakresie tożsamym do objętego wnioskiem o nadanie uprawnień rzeczoznawcy, którą cechuje zarówno samodzielność, jak też duży stopień specjalizacji będzie stanowiła praktykę w rozumieniu art. 8b ust. 1 pkt 2 lit c. ustawy o samorządach zawodowych. Nie oznacza to jednak, jak twierdzi organ, że powołany przepis ogranicza w każdym przypadku czasowo możliwość wykazania praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem do okresu po uzyskaniu uprawnień budowlanych. Odrębną kwestią jest to, w jaki sposób osoba ubiegająca się o tytuł rzeczoznawcy budowlanego wykaże, że praktyka wykonywana przed uzyskaniem przez nią uprawnień budowlanych polegała na wykonywaniu samodzielnej i jednocześnie specjalistycznej pracy w konkretnej dziedzinie zbieżnej z rzeczoznawstwem. Obowiązek wykazania praktyki ciąży na osobie ubiegającej się o tytuł rzeczoznawcy i to ona musi wykazać, że praktyka charakteryzowała się wskazanymi wyżej cechami. Przedstawione dokumenty muszą w sposób niebudzący wątpliwości przekonać organ samorządu zawodowego właściwy w sprawach nadawania tytułu rzeczoznawcy do tego, że praktyka ta miała charakter samodzielny.
W orzecznictwie dotyczącym nieobowiązującego już art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Prawo budowlane (odpowiednik obecnego art. 8b ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o samorządach zawodowych) prezentowany był pogląd, zgodnie z którym z przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Prawo budowlane nie wynika, by praktyka wymagana do nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego miała przypadać po uzyskaniu uprawnień budowlanych. NSA wskazał, że przepis ten posługuje się pojęciem praktyki, a nie praktyki zawodowej, co może świadczyć o tym, że nie musi to być praktyka przypadająca wyłącznie po uzyskaniu uprawnień zawodowych (por. m.in. wyroki NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 192/08 i z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II GSK 542/15).
Zdaniem Sądu, kwestia czasu kiedy miała miejsce praktyka wymagana od kandydata na rzeczoznawcę budowlanego nie ma jak twierdzi organ, pierwszorzędnego znaczenia. Przepisy wprost takiego warunku nie formułują, na co zwraca się uwagę w powołanym orzecznictwie. Istotne jest natomiast, aby owa praktyka była adekwatna do zadań, jakie zostały powierzone rzeczoznawcom czyli była praktyką samodzielną i profesjonalną.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że organ odmawiając skarżącemu nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych obejmującej projektowanie i kierowanie robotami budowlanymi bez ograniczeń, prawidłowo zastosował art. 8b ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o samorządach zawodowych.
Z akt sprawy wynika, że skarżący w trakcie postępowania złożył oświadczenie, w którym wskazał na miejsca oraz na zakres odbytej praktyki zawodowej od października 2006 r. do stycznia 2023 r. (pismo z dnia 31 stycznia 2023 r., k. 171 akt administracyjnych). Organ ocenił każdą z wymienionych pozycji i uznał, że do praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem należy zaliczyć praktykę zawodową wymienioną pod pozycjami nr 18 – 52 czyli takie czynności w których skarżący sprawował m.in. funkcję kierownika budowy różnego rodzaju sieci sanitarnych lub projektanta takich sieci. Poza swoim oświadczeniem skarżący na tę okoliczność złożył kserokopie pierwszych stron projektów. Działanie te miały miejsce w latach 2019-2022.
Jednocześnie zdaniem Sądu organ słusznie odmówił skarżącemu zaliczenia na poczet praktyki w zakresie rzeczoznawstwa aktywności z okresu studiów (październik 2006 r. - lipiec 2011 r.), a także wymienionej pod pozycjami nr 2-17 pracy jako doradca klienta w firmach [...], [...] Sp. z o.o,, [...] Sp. z.o.o., inspektor w departamencie związanym z techniką w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, praktyki wykonywanej do uzyskania uprawnień budowlanych, tj. jako asystent projektanta branży sanitarnej i asystent kierownika robót sanitarnych. Wykonywana przez skarżącego praca jako doradcy klienta, a tym bardziej w pionie technicznym Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, nie charakteryzuje się ani samodzielnością, ani nie była pracą o takim stopniu specjalizacji, aby możną ją była uznać za praktykę "w zakresie rzeczoznawstwa".
Sąd zwraca uwagę, że praktyka skarżącego z lat 2006-2016 nie mogłaby stanowić nawet podstawy do uznania za wystarczającą do uzyskania uprawnień budowlanych. Kwestie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie reguluje rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 831). Zgodnie z tym rozporządzeniem właściwa izba architektów albo właściwa izba inżynierów budownictwa, uznaje praktykę zawodową, która została odbyta po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów, jeżeli została potwierdzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby (ust. 1). Stosownie do treści ust. 2 powołanego przepisu, praktykę zawodową uznaje się, jeżeli jej zakres odpowiada zakresowi specjalności uprawnień budowlanych, o których nadanie ubiega się wnioskodawca. W ocenie Sądu przyjęcie, że na potrzeby uzyskania uprawnień rzeczoznawcy ustawodawca dopuścił możliwość odbycia praktyk w mniejszym stopniu ukierunkowanych na nabycie specjalistycznej wiedzy niż w przypadku uprawnień budowlanych byłoby sprzeczne z charakterem i pozycją rzeczoznawcy oraz jego znaczeniem w szeroko pojętym procesie budowlanym. Praktyka w zakresie rzeczoznawstwa musi być związana z wykorzystywaniem wiedzy, na której następnie będzie mógł bazować przyszył rzeczoznawca. Nie może to być jakakolwiek praktyka, w szczególności nie cechująca się samodzielnością i profesjonalizmem.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że osoba ubiegająca się o tytuł rzeczoznawcy powinna udokumentować ową praktykę. O ile skarżący wykazał w sposób prawidłowy praktykę w latach 2019-2022 załączając do akt kserokopie stosownych dokumentów, to praktyka z lat 2006-2016, co do zasady została potwierdzona wyłącznie oświadczeniem skarżącego lub świadectwami pracy, z których nie wynika faktyczny zakres jego obowiązków oraz wykonywanych prac.
Z podanych powodów Sąd uznał, że organ nie naruszył art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o samorządach zawodowych. Niezależnie bowiem od tego, czy część aktywności zawodowej skarżącego, której organ nie zaliczył na poczet praktyki wymaganej od osoby ubiegającej się o tytuł rzeczoznawcy budowlanego, miałaby miejsce przed uzyskaniem przez niego uprawnień budowlanych, czy też po, z uwagi na jej charakter nie stanowi ona "praktyki w zakresie rzeczoznawstwa".
Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o samorządach zawodowych. Co prawda uznanie, że skarżący nie legitymował się dziesięcioletnim okresem praktyki jakiego wymaga się od osoby ubiegającej się o tytuł rzeczoznawcy czyni bezprzedmiotową kwestię posiadania przez skarżącego znacznego dorobku praktycznego w zakresie objętym rzeczoznawstwem to skoro organ ocenił również tę przesłankę to należy odnieść się do zarzutów skarżącego także w tym zakresie.
Zgodnie z powołanym przepisem tytuł rzeczoznawcy budowlanego może być nadany osobie, która posiada znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem.
Zdaniem Sądu organ zasadnie przyjął, że skarżący nie wykazał znacznego dorobku w zakresie rzeczoznawstwa. Uznanie dorobku za znaczący powinno wskazywać na twórcze osiągnięcia kandydata pozostające w zgodzie z posiadaną specjalnością i wnioskowanym zakresem rzeczoznawstwa, m.in. autorstwa wdrożonych do praktyki nowych prac i znaczących osiągnięć, podobne wymagania określono w dziedzinie wykonawstwa czy prac badawczo technicznych i patentowych, a także publikacji tych osiągnięć. Jak słusznie stwierdził organ, skarżący wykazał niewielkie doświadczenie zarówno w zakresie projektowania jak i kierowania robotami budowlanymi we wnioskowanej specjalności. Wskazane przez skarżącego inwestycje stanowiły realizację typowych działań osób posiadających uprawnienia budowlane. Skarżący nie przedstawił żadnego nowatorskiego rozwiązania technicznego czy też publikacji naukowej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych wodociągowych i kanalizacyjnych. Podobny charakter miały złożone do akt opinie sporządzone przez skarżącego jako biegłego sądowego. Sam fakt wpisania na listę biegłych nie przesądza jeszcze o bogatym dorobku zawodowym i nie może być oceniany w kategoriach znaczącego dorobku praktycznego.
W ocenie Sądu nie znajdują również usprawiedliwiania zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania. Organ w szczególności nie naruszył art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ dokonał obiektywnej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie prawidłowo wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia wraz z powołaniem się na właściwe przepisy prawa materialnego w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie naruszył również art. 9 i art. 10 k.p.a. ponieważ strona miała możliwość wypowiadania się na każdym etapie postępowania i z tego prawa korzystała. Organ wykonał swój obowiązek wynikający z art. 79a k.p.a., który stanowi konkretyzację i uzupełnienie art. 10 k.p.a. Na podstawie tego przepisu organ poinformował skarżącego, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, iż wykazał on spełnienie przesłanki nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego, o której mowa w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c o samorządach zawodowych (pismo organu z dnia 10 lipca 2023 r., k. 241 akt administracyjnych). Jednocześnie poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i zajęcia stanowiska w sprawie.
Nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niepoinformowanie skarżącego o dołączeniu do akt sprawy na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pisma Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 26 lipca 2023 r. Pismo to nie stanowiło dodatkowego dowodu w sprawie, a jedynie potwierdzało stanowisko organu odnośnie do wykładni art. 8b ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych zajęte przez ten organ już w decyzji z dnia 7 sierpnia 2023 r.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącego, organ nie odmówił wiarygodności przedstawionym przez niego opiniom mgr. inż. M. R., mgr inż. M.K., mgr inż. D. G., mgr inż. S. K., mgr inż. R. J. D. (posiadających podobnie jak skarżący uprawnienia budowlane), w których ich autorzy potwierdzili wysokie kwalifikacje skarżącego. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zapoznał się z opiniami, jednakże uznał, że nie wnoszą one nic nowego do sprawy, tj. nie zawierają nowych informacji dotyczących praktyki w zakresie objętym wnioskowanym rzeczoznawstwem czy znaczącego dorobku praktycznego. Zdaniem Sądu stanowisko organu w tym zakresie było prawidłowe.
Reasumując Sąd stwierdza, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ doszedł do prawidłowego wniosku, że skarżący nie spełnił warunku określonego w art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. c i d ustawy o samorządach zawodowych albowiem nie wykazał dziesięcioletniej praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem. Nie udokumentował on, że jego praca w okresie 2006-2016 r. miała ścisły związek ze specjalizacją odpowiadającą zakresowi tytułu rzeczoznawcy budowlanego, o którego nadanie wnosi, jak też nie posiada on znacznego dorobku praktycznego w zakresie objętym rzeczoznawstwem.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.