VI SA/Wa 625/06

VI SA/Wa 625/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Zbigniew Rudnicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2006 r. sprawy ze skargi M. P. i R. M. K. - wspólników spółki cywilnej "P." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2004 r., nałożono na przedsiębiorcę – P. s.c. – P. T. P., z siedzibą w Z., T., karę pieniężną w kwocie 15.050,00 zł, którą na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 1 ograniczono do kwoty 15.000,00 zł.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż powyższą karę nałożono za następujące, stwierdzone w toku kontroli naruszenia:
- przewóz drogowy odpadów niebezpiecznych bez wymaganego zezwolenia (art. 28 ust. 1, art. 31 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach – Dz.U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.) - z tego tytułu nałożono karę w kwocie 6000,00 zł na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.7.6 załącznika do powyższej ustawy;
- wykonywanie przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem ( pkt 1.2.1, 7.3.1, 3.2.1 tabeli A kolumna (17) umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. – Dz.U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629, późn. zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych – Dz.U. Nr 199, poz. 1671) - z tego tytułu nałożono karę w kwocie 6000,00 zł na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.6.3.2 załącznika do powyższej ustawy; - wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego (pkt 8.1.2.1(a), 5.4.0, 5.4.1 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. oraz art. 3 i art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych - z tego tytułu nałożono karę w kwocie 2000,00 zł na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.6.1.1 załącznika do powyższej ustawy;
- wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez posiadania w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy (pkt 8.1.2.1(b), 5.4.3 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. oraz art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych - z tego tytułu nałożono karę w kwocie 2000,00 zł na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.6.1.6 załącznika do powyższej ustawy;
- wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem lub zespołem pojazdów nieoznakowanych w prawidłowy sposób tablicami barwy pomarańczowej (art. 3 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz pkt 5.3.2.1.1, 5.3.2.1.4, 5.3.2.2.1, 5.3.2.1.3, 5.3.2.1.3, 5.3.2.1.6, 5.3.2.1.7,3.2.1, tab. A, kol. (20) umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r.).- z tego tytułu nałożono karę w kwocie 700,00 zł na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.6.2.3 załącznika do powyższej ustawy;
- wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych – za każdą nalepkę ostrzegawczą (pkt 5.3.1.2, 3.2.1 tab. A kol. (5) (6) umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. oraz art. 3 i art. 8 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.- z tego tytułu nałożono karę w kwocie 150,00 zł na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.6.4.5 załącznika do powyższej ustawy.
Odnosząc się do stwierdzonych naruszeń podniesiono, iż w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dnia [...] lipca 2004 r. w G., na drodze krajowej nr [...] – ulica P., zespołu pojazdów składającego się z ciągnika marki [...] nr rej. [...] i naczepy nr rej. [...], kierowanego przez p. J. P., miał miejsce przewóz drogowy towarów niebezpiecznych bez wymaganego zezwolenia W trakcie kontroli kierowca okazał kartę przekazania odpadów, wypełnioną w dniu kontroli, bez numeru oraz wpisu danych posiadacza odpadów, który przyjmuje odpady. Na karcie wpisano wyłącznie nr rej. kontrolowanego pojazdu. Na podstawie okazanej karty z wpisanym kodem odpadu (17 06 05) i oględzinach ładowni stwierdzono przewóz odpadu niebezpiecznego – materiałów konstrukcyjnych zawierających azbest (eternit). Zgodnie z art. 28 ust. powołanej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach posiadacz odpadów, który prowadzi działalność w zakresie zbierania lub transportu odpadów, jest obowiązany uzyskać zezwolenie na prowadzenie tej działalności. W trakcie postępowania strona złożyła wyjaśnienie, iż kopii odpowiedniego zezwolenia nie może przestawić, gdyż go nie posiada.
Jednocześnie podniesiono, iż materiały zawierające azbest podlegają szczególnym przepisom dotyczącym ich przygotowania do transportu. Szczegółowe wymagania w tym zakresie określa § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów ( Dz.U. Nr 45, poz. 280), w myśl którego:
1. Pakowanie, transport i składowanie usuniętych wyrobów i innych materiałów z zawartością azbestu należy wykonywać w taki sposób, aby nie następowało uwalnianie włókien azbestu.
2. Usunięte wyroby i inne materiały z zawartością azbestu należy pakować w worki z folii polietylenowej lub w inne szczelne opakowania i oznakować zgodnie z § 14 rozporządzenia. Opakowania powinny posiadać wystarczającą wytrzymałość na uszkodzenie oraz nie mogą być podatne na oddziaływanie warunków atmosferycznych. Niedopuszczalne jest stosowanie do pakowania worków papierowych.
3. Pakowanie usuniętych wyrobów i innych materiałów z zawartością azbestu powinno odbywać się wyłącznie do opakowań przeznaczonych do ostatecznego składowania.
4. Opakowania powinny być szczelnie zamykane bezpośrednio po ich napełnieniu i po każdorazowym ich dopełnieniu – poprzez zgrzewanie lub zalepianie taśmą samoprzylepną o wytrzymałości uniemożliwiającej ich przypadkowe otwarcie.
Takie same wymagania transportowe dotyczące wyrobów zawierających azbest zostały sformułowane w § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. Nr 138, poz. 895).
Materiały zawierające azbest, nie przygotowane do transportu w sposób powyżej określony, nie spełniają wymogów zawartych w przepisie szczególnym (Tom II. Załącznik A. Przepisy ogólne i przepisy dotyczące materiałów i przedmiotów niebezpiecznych. Część 3. Wykaz towarów niebezpiecznych. Przepisy szczególne oraz wyłączenia dotyczące towarów niebezpiecznych pakowanych w ilościach ograniczonych. Dział 3. Przepisy szczególne dotyczące niektórych materiałów lub przedmiotów. Pkt 168.). W myśl tego przepisu azbest, który jest zanurzony lub unieruchomiony w lepiszczu naturalnym lub sztucznym (takim jak cement tworzywo sztuczne, asfalt, żywice lub ruda mineralna) w taki sposób, że nie jest możliwe uwolnienie podczas przewozu niebezpiecznych ilości włókien azbestu podatnych na wchłanianie drogą oddechową, nie podlega przepisom umowy ADR. Wyroby zawierające azbest, które nie spełniają powyższego warunku, nie podlegają przepisom ADR jeżeli są zapakowane w taki sposób, że nie jest możliwe uwolnienie podczas przewozu niebezpiecznych ilości włókien azbestu podatnych na wchłanianie drogą oddechową. Stwierdzony w trakcie dokonanej kontroli sposób przewozu pokruszonego materiału zawierającego azbest wyłączał zastosowanie przytoczonego wyżej przepisu ADR.
Odpady zawierające azbest, załadowane w sposób umożliwiający uwalnianie włókien azbestu, kwalifikowane są jako towary niebezpieczne pod numerem UN 2590 AZBEST BIAŁY (chryzotyl, aktynolit, antofilit, tremolit). Zgodnie z przepisem 7.3.1. ADR towary mogą być przewożone luzem w pojazdach lub kontenerach tylko wtedy, gdy taki sposób przewozu jest wyraźnie dozwolony na podstawie przepisu szczególnego oznaczonego kodem VV, wskazanego dla tych towarów w kolumnie (17) tabeli A w dziale 3.2, oraz pod warunkiem, że wymagania tego przepisu szczególnego zostały spełnione. Przewóz luzem został zdefiniowany w przepisie 1.2.1 ADR i oznacza przewóz w pojazdach lub kontenerach nie opakowanych materiałów stałych lub przedmiotów. W tabeli 3.2 ADR dla UN 2590 w kolumnie (17) brak przepisu szczególnego oznaczonego kodem VV, co jednoznacznie oznacza zakaz przewozu luzem. Natomiast w trakcie kontroli drogowej stwierdzono przewóz luzem – przewóz nie opakowanego pokruszonego eternitu w kontenerze.
Stwierdzono też, że w związku z niezastosowaniem przez przewoźnika wymogów określonych w szczegółowych przepisach dotyczących transportu materiałów zawierających azbest, nie ma zastosowania w tym wypadku przepis szczególny - pkt 168 ADR, na który powołuje się strona, i odpad ten został sklasyfikowany jako towar niebezpieczny o numerze UN 2590 AZBEST BIAŁY, klasa , grupa pakowania III, nalepka 9. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, kierujący pojazdem przewożącym towary niebezpieczne, oprócz dokumentów wymaganych odrębnymi przepisami i wiążącymi umowami międzynarodowymi, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organów lub osób uprawnionych do przeprowadzania kontroli dokument przewozowy, zawierający opis każdego z przewożonych towarów niebezpiecznych, w szczególności jego numer rozpoznawczy, nazwę i ilość. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy szczegółowe wymagania dotyczące listu przewozowego są określone w przepisach ADR. Dział 5.4 określa, iż dokument (dokumenty) przewozowy powinien zawierać następujące informacje dotyczące każdej substancji, materiału lub przedmiotu niebezpiecznego przeznaczonego do przewozu:
a) numer UN poprzedzony literami "UN",
b) prawidłową nazwę przewozową, uzupełnioną, o ile je to wymagane (3.1.2.8.1), nazwą techniczną,
c) dla materiałów i przedmiotów klasy 1: kod klasyfikacyjny podany w kolumnie (3b) tabeli A w dziale 3.2. W przypadku, gdy w kolumnie (5) tabeli A w dziale 3.2 podano numery wzorów nalepek inne niż 1, 1.4, 1.5, i 1.6, numery tych wzorów, umieszczone w nawiasie, powinny być podane po kodzie klasyfikacyjnym;
- w odniesieniu do materiałów promieniotwórczych klasy 7 obowiązują ustalenia zawarte w pkt 5.4.1.2.5 ADR;
- dla materiałów i przedmiotów innych klas: numery wzorów nalepek podane w kolumnie (5b) tabeli A w dziale 3.2. W przypadku, gdy podano więcej niż jeden numer, numery następujące po numerze pierwszym powinny być podane w nawiasie.
d) grupę pakowania, o ile została przypisana do danego materiału, która może być poprzedzona literami "PG" (np. "PG II") lub literami odpowiadającymi wyrazom "Grupa pakowania" w językach używanych zgodnie z pkt 5.4.1.4.1,
e) liczbę i określenie sztuk przesyłki,
f) całkowitą ilość każdego z towarów niebezpiecznych mającego odrębny numer UN, odrębną prawidłową nazwę przewozową lub, o ile została przypisana, odrębną grupę pakowania (odpowiednio jako objętość...),
g) nazwę i adres nadawcy,
h) nazwę i adres odbiorcy (odbiorców),
i) zapis wymagany na podstawie umowy specjalnej (jeżeli jest stosowana).
W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu przewozowego zgodnego z przepisami ADR i ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Powoływał się natomiast na przepis szczególny – pkt 168 ADR, który ze względu na sposób przewozu pokruszonego materiału zawierającego azbest nie miał w sprawie zastosowania.
W związku z tym zwrócono również uwagę, że zgodnie z art. 28 ust 1 powołanej ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych kierujący pojazdem przewożącym tego rodzaju towary, oprócz dokumentów wymaganych odrębnymi przepisami i wiążącymi umowami międzynarodowymi, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organów lub osób uprawnionych do przeprowadzania kontroli instrukcje pisemne na wypadek awarii, dotyczące wszystkich przewożonych towarów niebezpiecznych, zgodnie z zakresem, formą, i językiem określonymi przez umowę ADR, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 ustawy. Szczegółowe wymagania dotyczące instrukcji pisemnej dla kierowców określone zostały w dziale 5.4 umowy ADR.
Kontrolowany kierowca nie okazał do kontroli instrukcji pisemnej dla kierowcy, powołując się na przepis pkt 168 ADR, który w sprawie nie ma zastosowania.
Podniesiono, iż zgodnie z przepisem 5.3.2.1.1 ADR jednostki transportowe przewożące towary niebezpieczne powinny być zaopatrzone w dwie prostokątne tablice odblaskowe barwy pomarańczowej, odpowiadające wymaganiom podanym w pkt 5.3.2.2.1, umieszczone w płaszczyźnie pionowej. Jedna tablica powinna być przymocowana z przodu, a druga z tyłu jednostki transportowej, obie prostopadle do osi podłużnej tej jednostki. Tablice te powinny być dobrze widoczne.
Przewóz towaru niebezpiecznego odbywał się w kontenerze krytym opończą, w związku z tym ma również zastosowanie przepis 5.3.2.1.4 ADR, zgodnie z którym jeżeli w kolumnie (20) tabeli A w dziale 3.2 wskazany jest numer rozpoznawczy zagrożenia, to jednostki transportowe lub kontenery przewożące luzem materiały w postaci stałej powinny być dodatkowo zaopatrzone po bokach każdej jednostki transportowej lub kontenera w dobrze widoczne tablice barwy pomarańczowej, zgodnie z wymaganiami podanymi w pkt 5.3.2.1.1, umieszczone równolegle do osi pojazdu. Tablice te powinny być zaopatrzone w numer rozpoznawczy zagrożenia oraz numer UN, podane w kolumnach (20) i (1) tabeli A w dziale 3.2, odpowiednio do każdego materiału przewożonego luzem w jednostce transportowej lub kontenerze. W trakcie kontroli stwierdzono brak wymaganego oznakowania.
Ponadto w toku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez zastosowania nalepek ostrzegawczych. Zgodnie z art. 3 i art. 8 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, pojazd przewożący towary niebezpieczne powinien być odpowiednio przystosowany, wyposażony i oznakowany zgodnie z umową ADR; odpowiednio do treści przepisu 5.3.1.4 ADR nalepki powinny być umieszczone po obu bokach i z tyłu pojazdu. W trakcie kontroli stwierdzono brak nalepek.
Odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. złożyli zainteresowani zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisu pkt 168 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) – poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie znajduje zastosowania wobec odwołującego się; oraz art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym – poprzez przyjęcie, iż odwołujący się dopuścił się naruszenia obowiązków i warunków wynikających z przepisów szczególnych, co w konsekwencji doprowadziło do obciążenia go karą pieniężną. W związku z podniesionymi zarzutami odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji albo o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniesiono przede wszystkim, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w oparciu o przepisy umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) nie znajduje uzasadnienia w świetle okoliczności sprawy. Podniesiono, iż przedmiotem transportu były odpady budowlane, na które składały się płyty azbestowo-cementowe oraz muł. Odpady były przewożone w workach z tkaniny polietylenowej typu big-bag, dodatkowo zabezpieczone gumową plandeką ściśle przylegającą do krawędzi naczepy. Transport w/w odpadów był więc dokonywany przy zastosowaniu podwójnego zabezpieczenia, w sposób nie powodujący zagrożenia ani uciążliwości dla środowiska, jak również uniemożliwiający wchłanianie niebezpiecznych ilości włókien azbestu. Odwołujący się dopełnili również w zakresie transportu wszystkich wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów.
Zdaniem odwołujących się szczegółowy przepis pkt 168 ADR w zdaniu drugim wskazuje, iż wyroby zawierające azbest, zabezpieczone w sposób dokonany przez odwołujących się, nie podlegaj przepisom ADR. Z tego względu brak podstaw do uznania naruszenia przez odwołujących się przepisu pkt 168 ADR, gdyż przepisy wskazanego przepisu wyłączają odwołujących się "z kręgu podmiotów zobligowanych do jego stosowania."
Jednocześnie odwołujący się nie zaprzeczył, że w trakcie transportu doszło do uszkodzenia dwóch worków z odpadami, co wynikało m.in. z uprzedniego zmoczenia przewożonego materiału i złego stanu dróg, ale co nie spowodowało żadnych zagrożeń ani uciążliwości gdyż rozsypaniu uległ jedynie niewielki procent przewożonych materiałów, które były ponadto zabezpieczone plandeką. Na powstanie takiego zagrożenia nie pozwalał również rodzaj przewożonego materiału, na który składał się głównie muł. Zmieszane z nim płyty azbestowo - cementowe wprawdzie zawierają włókna azbestowe, ale są one unieruchomione w lepiszczu w postaci cementu, a dodatkowo zmoczone praktycznie uniemożliwiają uwalnianie się włókien azbestu. Na potwierdzenie tego stanowiska odwołujący się dostarczyli odpowiednie opinie specjalisty.
W konsekwencji odwołujący się uznali, że wskazane przez nich okoliczności, potwierdzające spełnienie wymagań określonych pierwszym zdaniu przepisu pkt 168 ADR (azbest, który jest zanurzony lub unieruchomiony w lepiszczu naturalnym lub sztucznym (takim jak cement tworzywo sztuczne, asfalt, żywice lub ruda mineralna) w taki sposób, że nie jest możliwe uwolnienie podczas przewozu niebezpiecznych ilości włókien azbestu podatnych na wchłanianie drogą oddechową) sprawiają iż dokonany transport nie podlegał przepisom umowy ADR.
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...], podjętą na podstawie m.in. art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 3 oraz lp.1.7.6, 1. 6.3.2, 1.6.1.1, 1.6.1.6, 1.6.2.3, 1.6.4.5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), art. 28 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628, z późn. zm.), przepisów 7.3.1.1, 5.4.0, 3.1.2, 5.4.1.1.1, 8.1.2.1, 5.4.3.1, 5.4.3.8, 5.3.2.1.1, 5.3.2.2.1, 5.3.2.2.2, 5.2.2.1.1, 5.2.2.2.1.1, umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), art. 28 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (dz.U. Nr 199, poz. 1671,z późn. zm.), po rozpatrzeniu złożonego odwołania:
1) uchylono decyzję organu I instancji w zakresie oznaczenia przedsiębiorcy i orzeczono, że jest nim M. P. R. K. P. T. "P." s.c.,
2) uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
3) uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
4) utrzymano zaskarżona decyzję w pozostałej części w mocy.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy, odniesiono się kolejno do wszystkich przekroczeń wykazanych w decyzji organu I instancji. Na wstępie uznano też, że niewłaściwe określenie podmiotu, do którego została skierowana decyzja organu I instancji jest oczywistą pomyłką, gdyż nie ulega wątpliwości, że stroną w sprawie jest M. P. R. M. K. P. T. "P." s.c. Świadczy o tym jednoznacznie zaświadczenie o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutu przewozu drogowego odpadów niebezpiecznych bez wymaganego zezwolenia przypomniano, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1 a i 4. Z kolei pozostałe ustępy powołanego wyżej przepisu, regulujące kwestię zezwoleń, stanowią, co następuje:
2. Zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów wydaje starosta.
3. Właściwym starostą, o którym mowa w ust. 2, jest:
1) do wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów - starosta właściwy ze względu na miejsce zbierania odpadów,
2) do wydania zezwolenia na transport odpadów - starosta właściwy ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania posiadacza odpadów.
4. Zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów wydaje się w drodze decyzji na wniosek, który powinien odpowiednio zawierać:
1) wyszczególnienie rodzajów odpadów przewidywanych do zbierania lub transportu; w przypadku gdy określenie rodzaju jest niewystarczające do ustalenia zagrożeń, jakie te odpady mogą powodować dla środowiska, właściwy organ może wezwać wnioskodawcę do podania podstawowego składu chemicznego i właściwości odpadów,
2) oznaczenie obszaru prowadzenia działalności - w przypadku transportu odpadów lub miejsca prowadzenia działalności - w przypadku zbierania odpadów,
3) w przypadku zbierania odpadów wskazanie miejsca i sposobu oraz rodzaju magazynowanych odpadów, a także opis sposobu dalszego zagospodarowania odpadów,
4) wskazanie sposobu i środków transportu odpadów,
5) przedstawienie możliwości technicznych i organizacyjnych pozwalających należycie wykonywać działalność w zakresie zbierania lub transportu odpadów,
6) przewidywany okres wykonywania działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.
5. W zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów określa się odpowiednio:
1) rodzaje odpadów przewidywanych do zbierania lub transportu,
2) oznaczenie obszaru prowadzenia działalności - w przypadku transportu odpadów lub miejsca prowadzenia działalności - w przypadku zbierania odpadów,
3) w przypadku zbierania odpadów miejsce i sposób oraz rodzaj magazynowanych odpadów, a także opis sposobu dalszego zagospodarowania odpadów,
4) sposób i środki transportu odpadów,
5) dodatkowe warunki prowadzenia działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów, jeżeli wymaga tego specyfika odpadów, w szczególności niebezpiecznych, lub potrzeba zachowania wymagań ochrony życia, zdrowia ludzi lub ochrony środowiska,
6) czas obowiązywania zezwolenia.
6. Zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów jest wydawane w drodze decyzji, przez właściwy organ na czas oznaczony nie dłuższy niż 10 lat.
Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.7.6 załącznika do powołanej ustawy, która karą pieniężną w wysokości 6.000,00 zł sankcjonuje przewóz drogowy odpadów niebezpiecznych bez wymaganego zezwolenia.
Faktem bezspornym jest, że w dniu [...] lipca 2004 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał w G. kontroli pojazdu przewożącego materiał UN 2590, będący jednocześnie odpadem niebezpiecznym, sklasyfikowanym w grupie (17) odpadów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206). Kontrolowanym pojazdem przewożone były "materiały konstrukcyjne zawierające azbest" – eternit. Potwierdzają to okazane do kontroli dokumenty, w tym karta przekazania odpadów. Materiały konstrukcyjne zawierające azbest zaliczane są do grupy 17 odpadów i są odpadami niebezpiecznymi. Ich transport wymaga, poza spełnieniem warunków wynikających z umowy europejskiej ADR, spełnienia warunków ustawy o odpadach, czyli uzyskania stosownego zezwolenia na transport takich substancji.
Zdaniem organu, w świetle powołanych przepisów argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji organu I instancji. Fakt wykonywania przewozu odpadów na zlecenie podmiotu dysponującego zezwoleniem na przewóz odpadów nie może być podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6.000,00 zł, ponieważ żaden przepis prawa nie łączy z zaistnieniem wskazanej okoliczności takiej możliwości. Ponadto zezwolenie na przewóz odpadów jest indywidualną decyzją administracyjną i nie może być użyczane innym podmiotom.
Odnosząc się kolejno do zarzutu wykonywania przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisem 7.3.1.1. umowy ADR towary niebezpieczne mogą być przewożone luzem w pojazdach lub kontenerach jedynie w następujących przypadkach:
a) jeżeli taki sposób przewozu jest wyraźnie dozwolony na podstawie przepisu szczególnego oznaczonego kodem BK w kolumnie (10) tabeli A w dziale 3.2 oraz spełnione są odpowiednie wymagania niniejszego rozdziału i rozdziału 7.3.2, lub
b) jeżeli taki sposób przewozu jest wyraźnie dozwolony na podstawie przepisu szczególnego oznaczonego kodem VV w kolumnie(17) tabeli A w dziale 3.2. oraz spełnione są wymagania tego przepisu szczególnego podane w rozdziale 7.3.3 i wymagania niniejszego rozdziału.
Dopuszcza się przewóz luzem próżnych opakowań, o ile taki sposób przewozu nie jest wyraźnie zabroniony na podstawie innych przepisów ADR.
Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.6.3.2 załącznika do powołanej ustawy, która karą pieniężną w wysokości 6.000,00 zł sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że w ustalonym w rozpatrywanej sprawie stanie faktycznym nie można było prawidłowo orzec co do zarzucanego stronie naruszenia. Z materiału dowodowego nie wynika bowiem, czy w dniu kontroli, tj. [...] lipca 2004 r., strona rzeczywiście wykonywała przewóz drogowy luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem. Wyjaśnienie tej okoliczności wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, dlatego też Główny Inspektor uchylił w tym zakresie decyzję organu I instancji, przekazując w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia (wskazując przy tym, że organ I instancji przeprowadzając dodatkowe postępowanie dowodowe winien uwzględnić ewentualność wystąpienia naruszenia innego niż pierwotnie zarzucane).
Odnosząc się do kolejnego zarzutu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, kierujący pojazdem przewożącym towary niebezpieczne, oprócz dokumentów wymaganych odrębnymi przepisami i wiążącymi umowami międzynarodowymi, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organów lub osób uprawnionych do przeprowadzania kontroli dokument przewozowy, zawierający dane określone w umowie ADR.
Zgodnie z przepisem 5.4.0 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), każdemu przewozowi podlegającemu przepisom ADR powinny towarzyszyć dokumenty zgodnie z wymaganiami niniejszego działu (...). Z wymienionym przepisem koresponduje przepis 5.4.1.1.1, z treści którego wynika, iż dokument (dokumenty) przewozowy powinien zawierać następujące informacje dotyczące każdej substancji, materiału lub przedmiotu niebezpiecznego przeznaczonego do przewozu:
a) (a)numer UN poprzedzony literami "UN",
b) (b)prawidłową nazwę przewozową, uzupełnioną, o ile je to wymagane (3.1.2.8.1), nazwą techniczną,
c) dla materiałów i przedmiotów klasy 1: kod klasyfikacyjny podany w kolumnie (3b) tabeli A w dziale 3.2. W przypadku, gdy w kolumnie (5) tabeli A w dziale 3.2 podano numery wzorów nalepek inne niż 1, 1.4, 1.5, i 1.6, numery tych wzorów, umieszczone w nawiasie, powinny być podane po kodzie klasyfikacyjnym;
- w odniesieniu do materiałów promieniotwórczych klasy 7 obowiązują ustalenia zawarte w pkt 5.4.1.2.5 ADR;
- dla materiałów i przedmiotów innych klas: numery wzorów nalepek podane w kolumnie (5b) tabeli A w dziale 3.2. W przypadku, gdy podano więcej niż jeden numer, numery następujące po numerze pierwszym powinny być podane w nawiasie.
d) grupę pakowania, o ile została przypisana do danego materiału, która może być poprzedzona literami "PG" (np. "PG II") lub literami odpowiadającymi wyrazom "Grupa pakowania" w językach używanych zgodnie z pkt 5.4.1.4.1,
e) liczbę i określenie sztuk przesyłki,
f) całkowitą ilość każdego z towarów niebezpiecznych mającego odrębny numer UN, odrębną prawidłową nazwę przewozową lub, o ile została przypisana, odrębną grupę pakowania (odpowiednio jako objętość...),
g) nazwę i adres nadawcy,
h) nazwę i adres odbiorcy (odbiorców)
i) zapis wymagany na podstawie umowy specjalnej (jeżeli jest stosowana).
Umiejscowienie i kolejność wymaganych informacji w dokumencie przewozowym są dowolne, z wyjątkiem informacji wymaganych pod (a), (b), (c) i (d), które powinny być podane w kolejności (a), (b), (c), (d), albo (b), (c), (a), (d), bez dodatkowych wpisów pomiędzy nimi, o ile wpisy taki nie są dopuszczone w ADR.
Konsekwencje naruszenia powyższego przepisu określa art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Sankcje z tytułu naruszenia powyższego przepisu określone zostały w lp. 1.6.1.1 załącznika do powyższej ustawy, przewidującym karę w wysokości 2.000,00 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że w ustalonym w rozpatrywanej sprawie stanie faktycznym doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli, strona w dniu kontroli przewoziła materiał niebezpieczny UN 2590, a w czasie kontroli kierowca nie okazał dokumentu przewozowego dla przewożonego przez siebie materiału niebezpiecznego. Opisany stan faktyczny stanowi niewątpliwe naruszenie powołanych wyżej przepisów prawa i dlatego tez decyzja organu I instancji, nakładająca na stronę karę za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego była prawidłowa.
Odnosząc się do argumentów strony wskazujących na to, że azbest przewożony w dniu kontroli nie podlegał przepisom ADR, stwierdzono, że azbest przewożony w dniu kontroli nie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w przepisie szczególnym 168, zawartym w dziale 3.3 umowy ADR, ponieważ nie był zapakowany w taki sposób, by niemożliwe było uwolnienie podczas przewozu niebezpiecznych ilości włókien azbestu łatwych do wchłaniania drogą oddechową. Potwierdza to protokół kontroli, który stwierdza, że jedynie część płyt azbestowych posiadała wymagane opakowanie.
Za prawnie irrelewantne uznano natomiast podnoszone przez stronę argumenty wskazujące na przykrycie przewożonego materiału plandeką oraz wskazujące na wystąpienie naruszenia na skutek wstrząsów, które towarzyszyły przewozowi towarów, albowiem żaden przepis prawa nie łączy z zaistnieniem powyższych okoliczności możliwości odstąpienia czy nawet zmniejszenia nałożonej kary pieniężnej. Ponadto kara za stwierdzone naruszenie jest sztywno określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości swobodnego obniżania kary bądź jej anulowania. W uzupełnieniu stwierdzono też, że przykrycie towaru plandeką nie jest tożsame z jego opakowaniem, dlatego również z tego powodu decyzja organu i instancji została uznana za słuszną.
Prawnie irrelewantne są także argumenty (opinia załączona do odwołania) wskazujące na to, że ryzyko uwalniania włókien azbestowych do atmosfery jest znikome, gdy wyroby zawierające azbest są w stanie zwilżonym, albowiem nie mają one wpływu na ocenę możliwości uwolnienia się włókien azbestu ilościach łatwych do wchłaniania drogą oddechową. Tym samym treść opinii załączonej do odwołania nie podważa ustaleń organu I instancji.
Przedstawiona wyżej argumentacja organu II instancji, prowadząca do stwierdzenia, że azbest przewożony w dniu kontroli nie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w przepisie szczególnym 168, zawartym w dziale 3.3 umowy ADR, a także wskazująca na brak znaczenia prawnego faktu przykrycia przewożonego materiału prawnego plandeką i zawartej w załączonej opinii konkluzji, iż ryzyko uwalniania włókien azbestowych do atmosfery jest znikome, gdy wyroby zawierające azbest są w stanie zwilżonym, została następnie wykorzystana przy rozpatrywaniu dwóch kolejnych naruszeń, polegających na: - wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez posiadania w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy oraz: - wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieoznakowanym w prawidłowy sposób tablicami barwy pomarańczowej.
W odniesieniu do pierwszego z powyższych naruszeń stwierdzono, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym karze podlega przejazd po drogach krajowych z naruszeniem przepisów dotyczących przewozu materiałów niebezpiecznych. Konsekwencja tego rozwiązania jest treść przepisu lp. 1.6.1.6 załącznika do powołanej ustawy, który karą pieniężną w wysokości 200,00 zł sankcjonuje stan faktyczny polegający na wykonywaniu transportu drogowego towarów niebezpiecznych bez posiadania w pojeździe pisemnych instrukcji dla kierowcy.
Obowiązek posiadania wskazanych wyżej instrukcji określony został w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Obowiązek posiadania w jednostce transportowej instrukcji pisemnych określony został również w przepisie 8.12.1(b) umowy ADR; treść tych instrukcji została natomiast uregulowana w przepisie 5.4.3 umowy ADR. Zgodnie z przepisem 5.4.3.1 ADR, w celu zapobieżenia wypadkom i zagrożeniom, które mogą powstać podczas przewozu, kierowcę należy zaopatrzyć w pisemne instrukcje dotyczące każdego przewożonego materiału lub przedmiotu niebezpiecznego lub każdej grupy towarów charakteryzujących się takimi samymi zagrożeniami(...). Zgodnie z przepisem 5.4.3.8 umowy ADR instrukcje powinny być sporządzone m.in. w taki sposób, aby ładunek był określony poprzez podanie nazwy materiału lub przedmiotu lub nazwy grupy towarów charakteryzujących się takimi samymi zagrożeniami, klasy i numeru UN, a w przypadku grupy towarów – numerów UN.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zwłaszcza protokołu kontroli) organ II instancji stwierdził, że w dniu kontroli strona przewoziła materiał niebezpieczny UN 2590, a kierowca w chwili zatrzymania nie posiadał pisemnych instrukcji dla przewożonego materiału niebezpiecznego. Stanowiło to naruszenie powołanych wyżej przepisów prawa, a więc decyzja organu I instancji nakładająca na stronę karę pieniężną z tego tytułu była słuszna.
W odniesieniu do drugiego wskazanego naruszenia, polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieoznakowanym w prawidłowy sposób tablicami barwy pomarańczowej, stwierdzono, że zgodnie z przepisem 5.3.2.1.1 ADR jednostki transportowe przewożące towary niebezpieczne powinny być zaopatrzone w dwie prostokątne tablice odblaskowe barwy pomarańczowej, odpowiadające wymaganiom podanym pod 5.3.2.2.1, umieszczone w płaszczyźnie pionowej. Jedna tablica powinna być przymocowana z przodu, a druga z tyłu jednostki transportowej, obie prostopadle do osi podłużnej tej jednostki. Tablice te powinny być dobrze widoczne. Przepis 5.3.2.2.1 stanowi, iż tablice odblaskowe barwy pomarańczowej powinny mieć szerokość 40 cm i wysokość 30 cm; powinny być otoczone czarnym obrzeżem o szerokości nie większej niż 15 mm. Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcje pojazdu powierzchnia dostępna do umieszczenia takich tablic jest zbyt mała, to ich wymiary mogą być zmniejszone do 300 mm szerokości, 120 mm wysokości i do 10 mm szerokości czarnego obrzeża.
Zgodnie z 5.3.2.2.2 umowy ADR numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN powinny być naniesione czarnymi cyframi o wysokości 100 mm i grubości linii 15 mm. Numer rozpoznawczy zagrożenia powinien znajdować się w górnej części tablicy, a numer UN w części dolnej; numery te powinny być oddzielone czarną, poziomą linia o grubości 15 mm, przechodzącą w połowie wysokości tablicy(5.3.2.2.3). Numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN powinny być nieścieralne i powinny pozostać czytelne po piętnastominutowym przebywaniu w ogniu.
Zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 6 września 2000 . o transporcie drogowym oraz lp. 1.6.2.3 załącznika do powyższej ustawy wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem lub zespołem pojazdów nieoznakowanym w prawidłowy sposób tablicami barwy pomarańczowe sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 700,00 zł. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że w dniu kontroli strona przewoziła materiał niebezpieczny UN 2590, a kontrolowany pojazd nie był oznaczony tablicami barwy pomarańczowej, wskazującymi na ostatnio przewożony rodzaj materiału niebezpiecznego (UN 2590). Stanowiło to naruszenie powołanych wyżej przepisów prawa, a więc decyzja organu I instancji nakładająca na stronę karę pieniężną z tego tytułu była prawidłowa.
Jeśli chodzi o naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych, to organ II instancji wskazał, że na mocy przepisu 5.2.2.1.1 w kolumnie (5) tabeli A w dziale 3.2 umowy ADR dla każdego materiału lub przedmiotu podane są nalepki, które powinny być umieszczone na sztuce przesyłki, o ile przepisy szczególne w kolumnie (6) nie stanowią inaczej. Zgodnie z przepisem 5.2.2.2.1.1 umowy ADR nalepki, z wyjątkiem nalepki zgodnej ze wzorem nr 11, powinny mieć kształt kwadratu obróconego o 45o (kształt rombu), o długości boku co najmniej 100 mm. Wspomniane przepisy regulują również inne wymagane cechy nalepek, wymagając by zawsze były dobrze widoczne.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 6 września 200 r. o transporcie drogowym stwierdzającym, iż karze podlega przejazd po drogach krajowych z naruszeniem przepisów dotyczących przewozów towarów niebezpiecznych oraz lp. 1.6.4.5 załącznika do powyższej ustawy wykonywanie przewozu towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 50 złotych za każdą nalepkę ostrzegawczą.
Jednakże w odniesieniu do tego właśnie naruszenia Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, iż z materiału dowodowego nie wynika, jaki charakter miał przewóz z dnia kontroli. Nie sposób zatem stwierdzić, ile nalepek winno być zastosowanych. W tym stanie rzeczy organ II instancji w przedstawionym zakresie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowani zarzucając jej naruszenie prawa materialnego a w szczególności:
1) art. 28 ust. 1 oraz ust. 4 pkt 4, jak również ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący wykonywał przewóz odpadów niebezpiecznych bez zezwolenia, podczas gdy w rzeczywistości uprawniony organ administracyjny wydał przedmiotowe zezwolenie spółce z o.o. P., na zlecenie której skarżący dokonywał przewozu odpadów w dniu kontroli (w skardze podano, jak należy sądzić – błędnie, datę [...] stycznia 2004 r.);
2) naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez orzeczenie wobec skarżącego kary pieniężnej w wysokości 6.000,00 złotych z tytułu dokonywania przewozu odpadów niebezpiecznych bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy w rzeczywistości był on z obowiązku jego posiadania zwolniony ze względu na dokonywanie przewozu na rzecz podmiotu takowe zezwolenie posiadającego;
3) przepisu nr 168 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż powyższy przepis nie znajduje zastosowania wobec skarżącego;
4) art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący zobowiązany był do posiadania dokumentu przewozowego zawierającego dane określone w umowie ADR, co w konsekwencji spowodowało na niego nałożenie na niego na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej mimo, iż fakt prawidłowego opakowania przewożonych odpadów wyłącza stosowanie wobec skarżącego przepisów ADR;
5) art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych poprzez przyjęcie, iż skarżący zobowiązany był posiadać pisemne instrukcje dla kierowcy, co w konsekwencji spowodowało nałożenie na niego na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej mimo, iż fakt prawidłowego opakowania przewożonych odpadów wyłącza stosowanie wobec skarżącego przepisów ADR;
6) art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z przepisem 5.2.2.1.1 w kolumnie 5 tabeli A dziale 3.2 umowy ADR poprzez przyjęcie, iż pojazd, którym skarżący dokonywał przewozu odpadów winien być oznakowany stosownymi naklejkami, podczas gdy w rzeczywistości na mocy przepisu 168 tejże umowy jej postanowienia nie wiązały skarżącego.
W związku ze zgłoszonymi zarzutami skarżący wnieśli, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie zaskarżonej decyzji w części oznaczonej pkt 4.
W uzasadnieniu, po obszernym przedstawieniu stanu sprawy, w tym również ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdzono, iż w dniu [...] stycznia 2004 r. skarżący zawarł umowę zlecenia z P. Sp. z o.o. z siedzibą w K., której przedmiotem była realizacja transportu odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne (odpadów budowlanych, na które składały się płyty azbestowo-cementowe oraz muł) z miejsca wytworzenia do miejsca składowania lub wykorzystania Wskazano, iż powołana spółka, zlecająca skarżącemu przewóz, posiada zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów, w tym niebezpiecznych. zezwolenie to zawiera stwierdzenie, iż "transport odpadów prowadzony będzie pojazdami samochodowymi na podstawie umowy o świadczenie usług z koncesjonowanymi przewoźnikami." Biorąc pod uwagę treść art. 28 ust. 4 pkt 4, w myśl którego " zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów wydaje się w drodze decyzji na wniosek, który powinien odpowiedni zawierać miedzy innymi wskazanie sposobu i środków transportu odpadów", a także treść art. 28 ust. 4 pkt 5 tejże ustawy, w myśl którego "w zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów określa się odpowiednio między innymi sposób i środki transportu odpadów", uznano, ż Spółka z o.o. P. była uprawniona do powierzenia dokonania przewozu odpadów skarżącemu, na którym nie ciążył obowiązek uzyskania odrębnego zezwolenia. Na poparcie tego stanowiska powołano się na wykładnię ustawy o odpadach dokonaną na wniosek zlecającej spółki przez Ministerstwo Środowiska – Departament Instrumentów Ochrony Środowiska ( z dnia 7 listopada 2005 r.), w której wskazano, że brak własnych środków transportu nie stanowi przeszkody do prowadzenia działalności w zakresie transportu odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, mogą to być np. wynajęte samochody. Ponadto, Ministerstwo Środowiska wskazało jako zgodne z prawem zlecenie transportu innej firmie, która to firma nie musi posiadać zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów pod warunkiem, że przedmiotowe zezwolenie posiada firma zlecającego. W konsekwencji uznano, w świetle udzielonych wyjaśnień, że firma zlecająca nie użyczyła zezwolenia skarżącemu a jedynie zleciła na podstawie zawartej umowy realizację transportu odpadów niebezpiecznych, co nie dawało podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6000,00 zł, nałożonej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.7.5 załącznika do tej ustawy.
Zdaniem skarżącego, z dokumentów sprawy wynika również, że przewożone przez skarżącego odpady były opakowane i zabezpieczone w sposób zgodny z ustawowymi wymogami wobec czego, zgodnie treścią przepisu 168 ADR w rozpatrywanej sprawie przepis ten nie miał zastosowania. Skutkować to powinno, zdaniem skarżącego, uznaniem za bezzasadny zarzutu wykonywania przez niego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego (kara 2000,00 zł) oraz zarzutów nie posiadania w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nie oznakowanym w prawidłowy sposób tablicami barwy pomarańczowej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r., którą uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. w zakresie oznaczenia przedsiębiorcy, w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu oraz w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych (przekazując w obu tych ostatnich zakresach sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji), w pozostałym zaś zakresie utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, nakładającą karę pieniężną na M. P. R. M. K. – P. T. "P." s.c., z tytułu określonych w decyzji naruszeń związanych z przewozem towarów niebezpiecznych.
Podniesione w odwołaniu i skardze zarzuty wobec zaskarżonej decyzji dotyczą wyłącznie prawa materialnego – przepisów regulujących przewóz drogowy odpadów oraz towarów niebezpiecznych. W tym zakresie zarzuty dotyczą dwóch podstawowych dla rozpatrywanej sprawy kwestii, a mianowicie: obowiązku posiadania przez skarżącego zezwolenia na przewóz materiałów niebezpiecznych oraz charakteru przewożonego towaru – zwłaszcza w świetle przepisu pkt 168 umowy ADR. Przepis ten rozstrzyga na jakich warunkach towar (azbest), który jest niewątpliwie niebezpieczny, może być wyłączony spod działania przepisów ADR.
Odnosząc się do pierwszej kwestii należy zauważyć, iż wydawanie zezwoleń na transport odpadów reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Zgodnie z oceną organu, z art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach jednoznacznie wynika, że prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów oraz prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1 a i 4. Natomiast zdaniem skarżącego z art. 28 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy, w myśl którego " zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów wydaje się w drodze decyzji na wniosek, który powinien odpowiedni zawierać miedzy innymi wskazanie sposobu i środków transportu odpadów", a także art. 28 ust. 4 pkt 5 tejże ustawy, w myśl którego "w zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów określa się odpowiednio między innymi sposób i środki transportu odpadów", wynika, że firma posiadająca zezwolenie była uprawniona do powierzenia dokonania przewozu odpadów skarżącemu, na którym nie ciążył obowiązek uzyskania odrębnego zezwolenia.
Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, zasadnicze znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma treść art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach, w myśl którego prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów oraz prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1 a i 4. Zasadą jest zatem posiadanie pozwolenia na transport odpadów, z wyłączeniem sytuacji zastrzeżonych przez ustawę. Przytoczone zastrzeżenia, określone w art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1 a i 4 ustawy, dotyczą sytuacji wyjątkowych, kiedy uzyskanie zezwolenia nie jest wymagane (ma miejsce zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia).
I tak, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy wytwórca odpadów, który prowadzi działalność w zakresie odzysku, unieszkodliwiania, zbierania lub transportu odpadów, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności, jeżeli posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub decyzję zatwierdzającą program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, z zastrzeżeniem ust. 2. Z treści przepisu formułującego przywołane zastrzeżenie wynika natomiast, że wytwórca odpadów, o którym mowa w ust. 1, we wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów lub decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi jest obowiązany uwzględnić odpowiednio wymagania przewidziane dla wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku, unieszkodliwiania, zbierania lub transportu odpadów.
Kolejne zwolnienie, określone w art. 32 ust. 1 ustawy, dotyczy posiadacza odpadów, który łącznie prowadzi działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów oraz zbierania lub transportu odpadów; jest on zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów, z zastrzeżeniem ust. 2. Z tego ostatniego przepisu wynika, że posiadacz odpadów, o którym mowa w ust. 1, powinien dodatkowo uwzględnić we wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów wymagania przewidziane dla wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.
Jak wynika z powołanych wyżej przepisów ustawy o odpadach, regulujących przypadki zwolnienia od obowiązku uzyskania zezwolenia m.in. na transport odpadów, dotyczą one podmiotów – wytwórców lub posiadaczy odpadów – którzy: 1) prowadzą szerszą działalność w zakresie gospodarki odpadami, 2) posiadają na taką działalność stosowne zezwolenia (lub, w pierwszym przypadku, posiadają decyzję zatwierdzającą program gospodarki odpadami niebezpiecznymi), a ponadto 3) we wniosku o zezwolenie na prowadzenie tej szerszej działalności w zakresie gospodarki odpadami dodatkowo uwzględnili wymagania przewidziane dla wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie m.in. transportu odpadów.
Zwolnienia przewidziane w art. 33 ust. 1a oraz ust. 4 ustawy mają inny charakter. Zgodnie z ust. 1a zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów nie wymaga transport określonego rodzaju odpadów przekazywanych przez ich posiadacza osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej, niebędącymi przedsiębiorcami, w celu wykorzystania na ich własne potrzeby, o ile jest wykonywany przez te podmioty do miejsca wykorzystania tych odpadów. Natomiast ust. 4 powołanego przepisu ustawy zawiera delegację, zgodnie z którą minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, może określić, w drodze rozporządzenia, rodzaje odpadów, których zbieranie lub transport nie wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów, oraz podstawowe wymagania dla zbierania lub transportu tych rodzajów odpadów, kierując się właściwościami odpadów oraz oddziaływaniem na środowisko poszczególnych rodzajów działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności (Dz.U. z 2004 r. Nr 16, poz. 154, z późn. zm.), które jednak w § 7 wyraźnie stwierdza, iż transport odpadów do placówek handlowych prowadzących ich zbiórkę oraz transport odpadów z placówek handlowych do następnego posiadacza, prowadzącego lub uczestniczącego w procesie odzysku lub unieszkodliwiania tych odpadów, w odniesieniu do odpadów będących odpadami niebezpiecznym odbywa się zgodnie z przepisami o transporcie towarów niebezpiecznych.
Reasumując, na tle przepisów ustawy o odpadach generalną zasadą jest posiadanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów, a przewidziane w ustawie o odpadach zwolnienia z tego obowiązku dotyczą bądź podmiotów, które z racji prowadzenia szerszej działalności w zakresie gospodarki odpadami i tak mają obowiązek spełnienia wymagań warunkujących uzyskanie zezwolenia na transport odpadów (art. 31 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 ustawy), bądź też szczególnego rodzaju odpadów, transportowanych przez określone osoby (art. 33 ust. 1a oraz ust. 4 ustawy).
Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie posiadał zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów i nie spełniał wymogów określonych w art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1 a i 4 ustawy o odpadach, zwalniających go z obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności.
Skarżący przeciwstawił – w sposób jednoznaczny dopiero w skardze – przedstawionym przepisom ustawy o odpadach własną wykładnię art. 28 ust. 4 pkt 4 i 5 powołanej ustawy, w myśl którego "zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów wydaje się w drodze decyzji na wniosek, który powinien odpowiedni zawierać:...4) wskazanie sposobu i środków transportu odpadów, 5) przedstawienie możliwości technicznych i organizacyjnych pozwalających należycie wykonywać działalność w zakresie zbierania lub transportu odpadów (...)". Na tej podstawie skarżący sformułował wniosek, (poparty wykładnią Ministerstwa Środowiska i decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2004 r., zmienioną [...] marca 2005 r., udzielającą P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów, a także zawarta z tą firmą umową zlecenia na realizację przez skarżącego transportu odpadów), iż w jego przypadku zezwolenie na transport odpadów nie było wymagane, gdyż działał na zlecenie wspomnianej firmy P. Sp. z o.o., w której zezwoleniu przewidziano taką możliwość.
Odnosząc się do przedstawionej argumentacji Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w świetle przepisów art. 28 ustawy o odpadach, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, lp. 1.7.6 załącznika do powyższej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mogą podważyć obowiązku posiadania zezwolenia przez dokonującego przewozu towarów niebezpiecznych. Fakt wykonywania przewozu odpadów na zlecenie podmiotu dysponującego zezwoleniem na przewóz odpadów nie może być podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w ustalonej w przepisach wysokości, ponieważ żaden przepis prawa nie łączy z zaistnieniem wskazanej okoliczności takiej możliwości. Ponadto zezwolenie na przewóz odpadów jest indywidualną decyzją administracyjną i nie może być użyczane innym podmiotom.
Sąd podziela powyższą argumentację organu II instancji. Jest oczywiste, że Sądu nie wiąże ani załączona do akt sprawy wykładnia Ministerstwa Środowiska, ani szczegółowe ustalenia zawarte w powołanej wyżej decyzji Prezydenta miasta K. Należy natomiast zwrócić uwagę, że przyjęcie takiej interpretacji, pozwalającej dokonywać transportu odpadów bez zezwolenia, na podstawie umowy zlecenia zawartej z podmiotem posiadającym takie zezwolenie, w istocie niweczy samą instytucję zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów i prowadzi do powstania podmiotów, które posiadając stosowne zezwolenie w istocie takiej działalności nie wykonują, zlecając ją przedsiębiorcom, którzy nie są przygotowani do wykonywania transportu tego rodzaju towarów. Należy też zauważyć, że w załączniku do ustawy o transporcie drogowym cały pkt 1. 7 dotyczy wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem przepisów dotyczących przewozu odpadów, zaś w pkt lp. 1.7.6 wyraźnie stwierdzono, że przewóz drogowy towarów niebezpiecznych sankcjonowany jest karą w wysokości 6.000 zł. Przepis ten jest jednoznaczny i nie może go zmienić dokonana przez stronę skarżącą interpretacja art. 28 ust. 4 pkt 4 i 5 ustawy o odpadach.
Niezależnie od powyższego należy mieć na uwadze specyfikę kar pieniężnych (administracyjnych) nakładanych w transporcie drogowym, na podstawie właściwej ustawy regulującej ten transport. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodna z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. W takiej sytuacji szczególna jest funkcja kontroli oraz dokonanych w jej toku ustaleń co do popełnionych naruszeń. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapis urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto: (..) 2) transporcie drogowym rzeczy – dokumenty związane z przesyłką: a) odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym, b) wymagane w przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
Nawet więc gdyby uznać, że przedstawiona przez skarżącego umowa zlecenia z firmą P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. mogła zastąpić zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu drogowego odpadów i stanowić podstawę dokonywanego przewozu, to nie ulega wątpliwości, że nie została ona przedstawiona właściwym organom w momencie kontroli.
Odnosząc się do drugiej kwestii, a mianowicie charakteru przewożonego towaru – zwłaszcza w świetle przepisu pkt 168 umowy ADR, trzeba najpierw zauważyć, iż samo pojęcie towarów niebezpiecznych jest, z różną zresztą szczegółowością, definiowane w różnych aktach prawnych. I tak, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o odpadach odpady niebezpieczne są to odpady:
1) należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście A załącznika nr 2 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy lub
2) należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście B załącznika nr 2 do ustawy i zawierające którykolwiek ze składników wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy.
W załączniku Nr 3 do ustawy, określającym "Składniki odpadów, które kwalifikują je jako odpady niebezpieczne", pod poz. C 25 wymieniono azbest (pył i włókna).
Z kolei w przywołanym w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, wydanym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, zawierającym "Katalog odpadów wraz z listą odpadów niebezpiecznych" pod poz. 17 06 wymienione zostały materiały izolacyjne oraz materiały konstrukcyjne zawierające azbest. Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, z późn. zm.) w celu wyeliminowania produkcji, stosowania oraz obrotu wyrobami zawierającymi azbest zakazano 1) wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: a) wyrobów zawierających azbest, b) azbestu; 2) produkcji wyrobów zawierających azbest;
3) obrotu azbestem i wyrobami zawierającymi azbest.
W myśl ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych "towar niebezpieczny" to materiał lub przedmiot (rzecz), który zgodnie z umową ADR jest niedopuszczony do międzynarodowego przewozu drogowego lub jest dopuszczony do takiego przewozu na warunkach określonych w tej umowie (art. 2 pkt 2 ustawy), a "przewóz drogowy" to każde przemieszczenie towaru niebezpiecznego przy użyciu pojazdu po drodze publicznej i po innych drogach ogólnodostępnych (art. 2 pkt 3 ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych w sprawach nieuregulowanych ustawą do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych stosuje się umowę ADR. Również odstępstwa od przepisów ustawy w przypadku przewozu towarów niebezpiecznych dopuszcza się m.in. w przypadkach wskazanych w umowie ADR.
Na tle przedstawionych przepisów nie ulega wątpliwości, że płyty azbestowo-cementowe przewożone przez skarżącego mogły być zakwalifikowane jako towar niebezpieczny. Dlatego też skarżącemu zależało na wykazaniu, że do tego towaru miał zastosowanie przepis pkt 168 umowy ADR (tom II, załącznik A, część 3, dział 3.3 – Przepisy szczególne dotyczące niektórych materiałów lub przedmiotów), określający towary zakwalifikowane jako niebezpieczne, do których pod określonymi warunkami nie mają zastosowania przepisy umowy ADR. Zgodnie z powołanym pkt 168 azbest, który jest zanurzony lub unieruchomiony w lepiszczu naturalnym lub sztucznym (takim jak cement, tworzywo sztuczne, asfalt, żywice lub ruda mineralna) w taki sposób, że nie jest możliwe uwolnienie podczas przewozu niebezpiecznych ilości włókien azbestu podatnych na wchłanianie drogą oddechową, nie podlega przepisom ADR. Wyroby zawierające azbest, które nie spełniają powyższego warunku, nie podlegają przepisom ADR, jeżeli są zapakowane w taki sposób, że nie jest możliwe uwolnienie podczas przewozu niebezpiecznych ilości włókien azbestu podatnych na wchłanianie drogą oddechową.
W ocenie organów orzekających w sprawie towar przewożony przez skarżącego nie spełniał warunków wyłączających go spod obowiązywania przepisów ADR. Nie był on bowiem – z jednej strony – unieruchomiony w odpowiednim lepiszczu w taki sposób, by nie było możliwe uwolnienie podczas przewozu niebezpiecznych ilości włókien azbestu, gdyż był to (jak stwierdził organ I instancji) przewóz pokruszonego materiału zawierającego azbest, z drugiej zaś strony – nie był on zapakowany w taki sposób, aby podczas przewozu – co przyznał sam skarżący – nie było możliwe uwolnienie niebezpiecznych ilości włókien azbestu podatnych na wchłanianie drogą oddechową. Kwestię przygotowania materiałów zawierających azbest (m.in. sposobu ich zapakowania) organ I instancji prawidłowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji i ocenił na tle § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest, przy czym Sąd za szczególnie istotne uważa zwrócenie przez organ uwagi na fakt, iż pakowanie usuniętych wyrobów i innych materiałów z zawartością azbestu powinno odbywać się wyłącznie do opakowań przeznaczonych do ostatecznego składowania. Należało również podzielić zajęte w sprawie stanowisko organów orzekających, iż użycie do transportu przewożonych materiałów zawierających azbest plandeki (jako odrębnego zabezpieczenia) nie miało znaczenia z punktu widzenia wymagań określonych w przepisach prawnych.
W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, które uznały, iż przewożony materiał zawierający azbest podlega przepisom umowy ADR i jest towarem niebezpiecznym. Argumentacja organów administracji jest w tej sprawie jasna, przejrzysta i konsekwentna, a wnioski zgodne z przedstawionymi przepisami prawa.
Zdaniem skarżącego, uznanie, że przewożony towar nie podlegał przepisom ADR prowadzić powinno do uznania za bezzasadne zarzutów dotyczących wykonywania przez niego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego oraz zarzutów nie posiadania w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nie oznakowanym w prawidłowy sposób tablicami barwy pomarańczowej. Przedstawione wyżej obowiązki wynikają bowiem z przepisów ADR. Jeżeli zatem dokonany przez skarżącego przewóz towarów zostałby uznany – z racji charakteru tych towarów – za przewóz towarów nie podlegających przepisom ADR, wówczas brak byłoby podstaw do stosowania przepisów ADR nakładających na przewoźnika wspomniane obowiązki.
Przedstawione wyżej rozumowanie nie jest w całości trafne. Część wymienionych obowiązków została bowiem nałożona bezpośrednio przepisami art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. W myśl tego przepisu kierujący pojazdem przewożącym towary niebezpieczne, oprócz dokumentów wymaganych odrębnymi przepisami i wiążącymi umowami międzynarodowymi, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organów lub osób uprawnionych do przeprowadzania kontroli: 1)) dokument przewozowy, zawierający dane określone w umowie ADR; 2) instrukcje pisemne na wypadek awarii dotyczące wszystkich przewożonych towarów niebezpiecznych, zgodne z zakresem, formą i językiem określonymi przez umowę ADR, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2; 3) zaświadczenie ADR. Natomiast pozostałe obowiązki, a w szczególności obowiązek wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem oznakowanym w prawidłowy sposób tablicami barwy pomarańczowej wynika rzeczywiście z umowy ADR, choć wysokość sankcji z tytułu niedotrzymania tego obowiązku określa przepis lp. 1.6.2.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do samego postępowania Sąd stwierdził, że zostało ono przeprowadzone prawidłowo, z zachowaniem konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności, co oznacza m.in., że sprawa została dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.