VI SA/Wa 612/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje NFZ dotyczące obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia i prowadzenia działalności gospodarczej, uznając, że umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem zawarta w ramach działalności gospodarczej nie stanowi odrębnego tytułu do ubezpieczenia.
Sprawa dotyczyła obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego J.S. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem oraz prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organy NFZ uznały, że umowa zlecenia stanowi odrębny tytuł do ubezpieczenia, nakładając obowiązek opłacania składek z obu tytułów. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem zawarta w ramach działalności gospodarczej nie jest odrębnym tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ w przedmiocie objęcia skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem w okresie od stycznia do grudnia 2004 r. Organy NFZ uznały, że skarżący podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z dwóch tytułów: prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia (umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem), co skutkowało obowiązkiem opłacania składek odrębnie z każdego tytułu. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. WSA przychylił się do skargi, stwierdzając, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej interpretacji przepisów. Sąd wskazał, że umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem, nawet jeśli kwalifikowana dla celów podatkowych jako działalność wykonywana osobiście, może być realizowana w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej i nie stanowi samodzielnej podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym, a tym samym ubezpieczeniem zdrowotnym, jeśli jest realizowana w ramach tej działalności. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni dokonanej przez sąd.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem realizowana w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej nie stanowi odrębnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwalifikacja podatkowa przychodu z umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem jako przychodu z działalności wykonywanej osobiście nie znosi podstawy ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, którym może być pozarolnicza działalność gospodarcza, w ramach której taka umowa jest realizowana. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych odrębnie traktuje te podstawy i nie zakazuje przedsiębiorcy świadczenia usług na podstawie umów o zarządzanie w ramach prowadzonej działalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. c, lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa tytuły do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.
u.ś.o.z. art. 82 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Reguluje kwestię opłacania składek z więcej niż jednego tytułu.
u.p.u.n.f.z. art. 9 § 1 pkt 1 lit. c, lit. e
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia
Określa tytuły do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego (w brzmieniu do 30.09.2004 r.).
u.p.u.n.f.z. art. 24 § 1
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia
Reguluje kwestię opłacania składek z więcej niż jednego tytułu (w brzmieniu do 30.09.2004 r.).
u.p.d.o.f. art. 13 § 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kwalifikuje przychody z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem jako przychody z działalności wykonywanej osobiście (w brzmieniu od 01.01.2004 r.).
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa podstawę podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem zawarta w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej nie stanowi odrębnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Kwalifikacja podatkowa przychodu z umowy o zarządzanie nie wpływa na podstawę ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, jeśli umowa jest realizowana w ramach działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem stanowi odrębny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego od prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (stanowisko organów NFZ).
Godne uwagi sformułowania
Kwalifikacja ustawodawcy, że przychód z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście nie znosi jednak podstawy ubezpieczeń społecznych, a tym samym podstawy ubezpieczeń zdrowotnych, którym mogła być pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego, w ramach której mógł zawrzeć i realizować umowę o zarządzanie pionem przedsiębiorstwa. Umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem (spółką) lub kontrakt menedżerski ujęte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jako źródła przychodu z działalności wykonywanej osobiście nie stanowią samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, jeżeli są realizowane w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę (podatnika) pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Ewa Marcinkowska
sprawozdawca
Grażyna Śliwińska
przewodniczący
Pamela Kuraś-Dębecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej i zawierania umów o zarządzanie przedsiębiorstwem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2004 roku i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób wykonujących umowy zlecenia.
“Działalność gospodarcza czy umowa zlecenia? WSA wyjaśnia, kiedy płacisz podwójne składki zdrowotne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 612/09 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2009-07-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-04-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/ Grażyna Śliwińska /przewodniczący/ Pamela Kuraś-Dębecka Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135 art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5, Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Dz.U. 2003 nr 45 poz 391 art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, lit. e, art. 24 ust. 1 Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2008 roku; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego J. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie J. S. wniósł skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia (umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem) w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] grudnia 200 r. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K., zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie ustalenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu J. S. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem zawartej ze spółką K. S.A. z siedzibą w K. w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. Wystąpienie to było następstwem kontroli przeprowadzonej w spółce K. S.A. przez inspektorów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. na przełomie marca i kwietnia 2006 r. Z uwagi na brak stanowiska [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w tej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K. ponowił swoje wystąpienie w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] czerwca 2008 r., poinformował J. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego, na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K., w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. z tytułu realizacji umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem, pouczając go jednocześnie o przysługujących uprawnieniach w toku postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, iż J. S. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia (umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem) w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. Od powyższej decyzji J. S. złożył odwołanie wskazując, iż w całym okresie 2004 r., tytułem do objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym było jedynie prowadzenie przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej, w ramach której świadczył usługi polegające na zarządzaniu przedsiębiorstwem. W uzasadnieniu podkreślił, iż praca wykonywana na rzecz spółki K. "K." S.A. na podstawie umowy zlecenia była jedynie formą wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej. Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie uzyskiwał jednocześnie żadnych innych dodatkowych przychodów. Zdaniem strony nie było zasadne przyjęcie na gruncie art. 24 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 82 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (która weszła w życie z dniem [...] października 2004 r.) odrębnych dwóch tytułów ubezpieczenia, z którymi wiąże się objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżący powołał się na praktykę obrotu gospodarczego, która nie wyklucza takich sytuacji. Nie wyklucza również prowadzenia samej pozarolniczej działalności gospodarczej bez obejmowania sposobu wykonywania tej działalności sformalizowaniem w postaci umowy, do której na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Skarżący zarzucił, iż organ stwierdzając podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z dwóch tytułów dokonał nadinterpretacji przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, nie biorąc pod uwagę realiów obrotu gospodarczego. Podkreślił, iż prowadził działalność gospodarczą na podstawie jednego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i w ramach tej działalności uzyskiwał przychód na podstawie umowy zlecenia zawartej ze spółką K. "K." S.A. W całym okresie 2004 r. tytułem objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym było więc tylko prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, w ramach której świadczył usługi polegające na zarządzaniu przedsiębiorstwem. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji bazując na dokumentach zebranych w toku postępowania, na które składały się: pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K. z dnia [...] czerwca 2006 r., protokół kontroli ZUS Oddział w J. z dnia [...] kwietnia 2006 r., umowa o zarządzanie pionem przedsiębiorstwa Spółki z dnia [...] stycznia 2002 r. oraz faktury VAT za rok 2004, stwierdziły, iż J. S. od [...] stycznia 2004 r. do [...] grudnia 2004 r., wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia (umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem) i jednocześnie podlegał ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Opierając się na tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy podniósł, iż w okresie objętym wnioskiem na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e obowiązującej ustawy o świadczeniach, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi; osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współpracującymi. Z kolei na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są m.in. działalność wykonywana osobiście, jak również pozarolnicza działalność gospodarcza. Jednocześnie, zgodnie z art. 13 ust. 6 ww. ustawy za przychody z działalności wykonywanej osobiście, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, (...), na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, (...). W związku z powyższym wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej pomiędzy K. "K." S.A., a J. S. było działalnością wykonywaną osobiście i nie może być traktowane jako wykonywanie pracy na podstawie umów zlecenia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organ podkreślił dodatkowo, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 obowiązującej ustawy (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r.) składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Oznacza to, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzucając organom obu instancji naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 82 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w drodze przyjęcia, że wykonywanie przez stronę pracy na podstawie umowy zlecenia stanowi w niniejszym przypadku odrębny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego od prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie podniósł, że zarówno w przepisach obowiązujących przed dniem 1 października 2004 r., jak i po dniu 30 września 2004 r. wskazano, że nie jest wystarczające samo pozostawanie w ramach stosunku zlecenia oraz prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej dla podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z obu tych tytułów odrębnie. Dodatkowym warunkiem jest osiąganie przychodów, co stanowi przesłankę do podlegania tytułowi do ubezpieczenia zdrowotnego. Wskazuje na to wprost art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także art. 24 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Zdaniem skarżącego organ dokonywał wykładni tego przepisu w oderwaniu od brzmienia ust. 2 i 3 art. 24. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy jednoznacznie wskazuje zaś na możliwość uzyskiwania przychodów z więcej niż jednego źródła w ramach prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Co za tym idzie - w ramach prowadzenia takiej działalności - możliwe jest osiąganie przychodów tylko z jednego źródła. Ustawa nie precyzuje formalnych wymogów w oparciu o które możliwe byłoby świadczenie usług (uzyskiwanie przychodu) w ramach prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Przyjąć zatem trzeba, że może to być także umowa zlecenia. Skarżący podkreślił, że przesłanką konieczną warunkującą podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zarówno z tytułu pozostawania zleceniobiorcą w ramach umowy zlecenia oraz osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą jest osiąganie przychodów z obu tych tytułów. Skarżący podkreślił, iż Dyrektor [...] Oddziału NFZ w ramach prowadzonego postępowania, wykazał jedynie osiąganie przez niego przychodów z tytułu pozostawania w ramach umowy zlecenia (faktury VAT z 2004 r. wystawione przez stronę - zleceniobiorcę na rzecz zleceniodawcy – K. "K." S. A.). Nie wykazał natomiast przychodów z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, ani też nie wskazał, na czym miałaby polegać ta pozarolnicza działalność skarżącego. Na poparcie zasadności swojej argumentacji skarżący powołał się na treść przepisu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a także na przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Skarżący ponownie też podkreślił, iż prowadzi działalność gospodarczą na podstawie jednego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i w ramach tej działalności uzyskuje przychód na podstawie umowy zlecenia zawartej ze spółką K. "K." S.A. Tytułem do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jest zatem jedynie prowadzenie przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozostaje to w zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdzie podstawowym wyznacznikiem objęcia ubezpieczeniem jest kryterium przychodów dla celów ubezpieczeniowych, a potwierdzeniem tej tezy w odniesieniu do ubezpieczenia zdrowotnego jest przepis art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz przepisy wcześniej obowiązujące w tym zakresie. W całym okresie 2004 r. tytułem objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym było więc jedynie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, w ramach której świadczył usługi polegające na zarządzaniu przedsiębiorstwem. W konkluzji skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia rażąco naruszają prawo, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ponownie podkreślił, że skarżący był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i spełniał jednocześnie warunki do objęcia ubezpieczeniem z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o zarządzanie pionem przedsiębiorstwa. Powyższe skutkuje zaś uznaniem, że podlegał on obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z obydwu tych tytułów, a zasadność takiego stanowiska potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt K 11/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż w sprawie doszło do naruszenia zarówno przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia, jak też przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwą ich interpretację. Organy obu instancji w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i lit. e) i art. 82 ust. 1 obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) i lit. e) i art. 24 ust. 1 obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45 poz. 391 z późn. zm.), posiłkując się dodatkowo treścią art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) wywiodły, iż wykonywanie przez skarżącego J. S. w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. pracy na podstawie umowy zlecenia (umowy o zarządzanie pionem przedsiębiorstwa Spółki) zawartej z K. "K." S.A. było działalnością wykonywaną przez niego osobiście i w związku z tym nie mogło być traktowane jako wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia w ramach prowadzonej przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący był w związku z tym zobowiązany opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne z każdego z tych tytułów odrębnie. Podstawą takiej interpretacji przepisów ubezpieczeniowych była zmiana przepisu art. 13 ust. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzona z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 13 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2004 r. za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. W świetle powyższej regulacji, dla celów podatkowych, przychody z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem nie mogą być kwalifikowane od 1 stycznia 2004 r. jako pochodzące z pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, które podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, co znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2007 r. sygn. akt K 11/06. Przepis art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje jednak wyłącznie kwestie zasad opodatkowania przychodów z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem (umów menedżerskich) i taki jest tylko zakres przedmiotowy tej regulacji. Ustawa z dnia 13 października 1991 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), samodzielnie natomiast określa, co stanowi podstawę podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Nie jest w związku z tym uprawnione wnioskowanie, że wprowadzenie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych od 1 stycznia 2004 r. przepisu - stanowiącego, iż za przychody z działalności wykonywanej osobiście, uważa się przychody uzyskane m. in. na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej - uprawnia do przyjęcia podstawy ubezpieczenia społecznego z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a tym samym odrębnej podstawy do ubezpieczenia zdrowotnego z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż z literalnego brzmienia art. 13 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem mogą być zawierane w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący mógł w związku z tym, w świetle obowiązujących przepisów prawa, zawrzeć umowę o zarządzaniem pionem przedsiębiorstwa ze spółką K. S.A. w ramach prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej. Ani ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, ani ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie wskazują bowiem, że umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem (umowy menedżerskie) są wyłączone z działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza dozwolona jest każdemu i na równych prawach. Niedozwolone są więc jakiekolwiek jej ograniczenia, które nie wynikają z ustawy. Organ z przepisu art. 13 pkt 9 ustawy podatkowej wyprowadził zatem nieuprawnione wnioski, że skarżący będąc jednocześnie osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarcza oraz osobą świadczącą usługi zarządzania pionem przedsiębiorstwa podlega z tych dwóch tytułów ubezpieczeniu społecznemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Kwalifikacja ustawodawcy, że przychód z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście nie znosi jednak podstawy ubezpieczeń społecznych, a tym samym podstawy ubezpieczeń zdrowotnych, którym mogła być pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego, w ramach której mógł zawrzeć i realizować umowę o zarządzanie pionem przedsiębiorstwa. Nie do zaakceptowania jest w związku z tym stanowisko, że w przypadku skarżącego zachodził zbieg tytułów ubezpieczenia zdrowotnego z działalności pozarolniczej i na podstawie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych odrębnie bowiem stawia obie te podstawy ubezpieczenia i nie zakazuje przy tym, aby przedsiębiorca w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności usługowej mógł świadczyć, nawet osobiście, usługi na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt I UK 138/08 (LEX nr 485853), w którym Sąd ten stwierdził, iż "umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem (spółką) lub kontrakt menedżerski ujęte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jako źródła przychodu z działalności wykonywanej osobiście nie stanowią samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, jeżeli są realizowane w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę (podatnika) pozarolniczej działalności gospodarczej." Z treści umowy z dnia [...] stycznia 2002 r. "o zarządzanie pionem przedsiębiorstwa Spółki", która znajduje się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący zawarł tę umowę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organ w toku postępowania nie zakwestionował, że skarżący prowadził w 2004 r. pozarolniczą działalność gospodarczą. W aktach sprawy brak jest jednak jakichkolwiek ustaleń na okoliczność, jaki był przedmiot działalności gospodarczej zarejestrowanej przez skarżącego, a w związku z tym czy umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem zawarta ze spółką K. S.A. mogła być realizowana w ramach tej działalności gospodarczej. Brak też jakichkolwiek ustaleń w kwestii, czy skarżący w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskiwał przychody z innych jeszcze źródeł niż umowa o zarządzanie pionem przedsiębiorstwa, co mogło mieć znaczenie w niniejszej sprawie z uwagi na treść regulacji art. 24 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszy Zdrowia oraz art. 82 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie podjąć z urzędu czynności mające na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie wykładnię przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI