VI SA/Wa 605/06

VI SA/Wa 605/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Halina Emilia Święcicka
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz J. C. kwotę 1615 (jeden tysiąc sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 18 czerwca 1998 r., J. C. wystąpił do Urzędu Patentowego RP o udzielenie patentu na wynalazek pod tytułem "Układ blokowania przestrzennego położenia konstrukcji nośnej leżaka". Zgodnie z dołączonym do podania skrótem opisu wynalazek rozwiązuje problem skutecznego i pewnego zapobiegania zdarzeniom niekontrolowanego złożenia się leżaka podczas jego użytkowania.
Układ według wynalazku zawiera zespół pozycjonerów utwierdzonych spoczynkowo na dźwigarach ramy głównej leżaka, przy czym każdy z tych pozycjonerów jest usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie wrębu i składa się
z płytki mocującej i elastycznego zaczepu.
Pozycjoner jest tak usytuowany na dźwigarze, że dla wprowadzenia poprzeczki ramy pomocniczej do wnętrza wrębu należy użyć siły, zaś we wnętrzu tym do dna wrębu poprzeczka jest dociskana siłą odkształconego elastycznego zaczepu tego pozycjonera.
W świetle 6 zastrzeżeń patentowych:
1. Układ blokowania przestrzennego położenia konstrukcji nośnej leżaka, ustalonego położeniem poprzeczki ramy pomocniczej we wrębach dźwigarów ramy głównej, znamienny tym, że na dźwigarach ramy głównej jest utwierdzony zespół pozycjonerów, przy czym każdy z tych pozycjonerów jest usytuowany
w bezpośrednim sąsiedztwie wrębu i składa się z płytki mocującej i elastycznego zaczepu.
2. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że pozycjoner jest przytwierdzony do dźwigara od strony dolnej części wrębu.
3. Układ według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że elastyczny zaczep mający postać zwężającego się płaskownika, ma łukowaty profil osadczy i łukowy profil zatrzaskowy, wypukłości tych profili są względem siebie przeciwnie skierowane, zaś łukowy profil zatrzaskowy jest zwrócony wypukłością ku górnej krawędzi dźwigara.
4. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że najniżej położony punkt łukowego profilu zatrzaskowego jest usytuowany względem dźwigara ramy głównej
w odległości mniejszej od grubości poprzeczki ramy pomocniczej o co najmniej 20 % wartości tej grubości.
5. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że elastyczny zaczep pozycjonera jest odkształcalny sprężyście, zaś jego współczynnik sprężystości jest zawarty
w granicach 5 do 8 N/mm odkształcenia, dla najniżej położonego punktu łukowego profilu zatrzaskowego.
6. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że pozycjoner jest wykonany
z termoutwardzalnego tworzywa sztucznego.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r. numer [...] Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz J. C. patentu na powyższy wynalazek.
Pismem z dnia 16 października 2003 r. S. z siedzibą w B. złożyła zastrzeżenia co do przeszkód do udzielenia patentu podnosząc, iż zgłoszone rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki
i powołując francuskie zgłoszenie nr 2712158 i europejskie zgłoszenia nr 0935935 i nr 0997089.
W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd Patentowy RP w piśmie z dnia 30 października 2003 r. wskazał, iż powołany w w/w piśmie stan techniki w postaci europejskich zgłoszeń patentowych nie może być brany pod uwagę, ponieważ materiały te zostały opublikowane po dacie zgłoszenia wynalazku P-326949. Natomiast stan techniki w postaci francuskiego opisu patentowego przedstawia
w ocenie Urzędu podobne ale różne pod względem konstrukcyjnym rozwiązanie techniczne.
Dnia 11 października 2004 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw S. z B..
W jego uzasadnieniu podniesiono, iż rozwiązanie objęte patentem nr 187571 nie spełnia wymogu oczywistości, albowiem wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki zawartego na francuskim opisie patentowym nr 2712158. Stanowi ono zaledwie minimalną modyfikację rozwiązania znanego, a użyte dla osiągnięcia celu środki techniczne są na tyle zbieżne, że można by mówić co najwyżej o wzorze użytkowym.
W obu przypadkach chodzi o zablokowanie leżaka w ustawionej pozycji i cel ten jest osiągany poprzez zastosowanie elementów z tworzywa sztucznego
i przymocowanych do ramy leżaka w ten sposób, aby poprzeczka była wciskana
w gniazdo zabezpieczenia w sposób uniemożliwiający jej swobodne wyjęcie, czyli "na wcisk". Jedyną istotniejszą różnicą jest to, ze element mocujący, znany
z rozwiązania przeciwstawionego, jest podzielony na pojedyńcze elementy, choć nazwany jest zespołem pozycjonerów. Określenie zespół jest zaś synonimem pewnej całości i bardziej pasuje do elementu z rozwiązania przeciwstawionego.
W ocenie składającego sprzeciw cechy znamienne w zastrzeżeniach do patentu nr 187571 znajdują odpowiedniki w materiale porównawczym. Zaczepy różnią się jedynie mało istotnym kształtem, zaś wszystkie elementy zaczepu pełnią
w obu rozwiązaniach identyczną rolę i służą do osiągnięcia tego samego celu oraz wykonane są z takiego samego materiału. Jednocześnie wnoszący sprzeciw przedłożył francuski opis patentowy nr 2712158 oraz jego tłumaczenie w języku polskim.
Uprawniony z patentu J. C. uznał powyższy sprzeciw za bezzasadny. Wskazał, iż stosowanie rozwiązania wg jego wynalazku umożliwia osiągnięcie korzystnych, wyższych jakościowo skutków w odniesieniu do dotychczasowego stanu techniki. Podał, iż w odniesieniu do znanego stanu techniki rozwiązanie techniczne jego wynalazku umożliwia zamiast "na wcisk" – "zatrzaskowe" zablokowanie poprzeczki we wrębie i na tym między innymi polega nowy, wyższy jakościowo korzystny skutek uzyskiwany ze stosowania wynalazku.
Blokowana poprzeczka w rozwiązaniu wg wynalazku uprawnionego wymaga również stosowania mniejszych sił, bowiem możliwe to jest dzięki temu, że elastyczny zaczep 6b pozycjonera 6 składa się z dwóch łukowych profili, których wypukłości są względem siebie przeciwnie skierowane, co nadaje temu zaczepowi dużą sprężystą odkształcalność, umożliwia przy tym prawidłowe i niezawodne zablokowanie poprzeczki, a jej przesuwanie się po równi pochyłej spodniej powierzchni łukowego profilu zatrzaskowego odbywa się przy mniejszych niezbędnych siłach. Występowanie wspomnianych mniejszych sił umożliwia ich przeniesienie przez pozycjoner przy niewielkiej długości jego płytki mocującej, która może być wprawdzie w pewnych granicach dowolna (bo przecież wymiarów nie zastrzega się), ale nie jest koniecznym aby ta długość była przykładowo równa długości między odległością położenia dwóch sąsiednich wrębów wykonanych na dźwigarze leżaka.
W związku ze stanowiskiem uprawnionego sprawa została przekazana – zgodnie z art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 oraz z 2004 r. Nr 33, poz. 286 dalej p.w.p.) do rozpoznania w postępowaniu spornym.
Po przeprowadzeniu rozprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia
[...] grudnia 2005 r. unieważnił na podstawie art. 246 p.w.p. i art. 10 ustawy z dnia
19 października 1972 r. o wynalazczości w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. patent nr 187571 pt "Układ blokowania przestrzennego położenia konstrukcji nośnej leżaka".
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż istota rozwiązania wyróżniająca rozwiązanie ze stanu techniki – tj. francuskiego patentu nr 2712158 polega na tym, iż "na dźwigarach ramy głównej jest utwierdzony zespół pozycjonerów, przy czym każdy z tych pozycjonerów jest usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie wrębu
i składa się z płytki mocującej i elastycznego zaczepu".
W ocenie organu zawartość francuskiego opisu patentowego nr 2712158 prowadzi w sposób oczywisty do rozwiązania według wynalazku. Przedłożone dowody i wyjaśnienia uprawnionego wskazują, iż sporne rozwiązanie stanowi rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, poprzez proste wykorzystanie znanej zasady zginania belki jednostronnie podpartej, dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu (ugięcie zaczepu), czego efektem jest przekrój
i kształt zaczepu.
Przedłożony francuski opis patentowy w języku polskim ujawnia urządzenie zabezpieczające do leżaka, które na dźwigarach ramy głównej ma utwierdzony zespół pozycjonerów. Każdy z tych pozycjonerów jest usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie wrębu i składa się z płytki mocującej i elastycznego zaczepu. Pozycjoner jest przytwierdzony do dźwigara od dolnej strony wrębu. Zaczep ma postać zwężającego się płaskownika, o łukowym profilu osadczym. Na końcu zaczepu jest łukowy profil zatrzaskowy zwrócony wypukłością ku górnej krawędzi dźwigara. Łukowy profil osadczy i łukowy profil zatrzaskowy są względem siebie przeciwnie skierowane. Najbliżej położony punkt łukowego profilu zatrzaskowego względem dźwigara ramy głównej jest usytuowany w odległości mniejszej od grubości poprzeczki ramy pomocniczej. Zaczep jest odkształcony sprężyście i wykonany
z tworzywa sztucznego.
Zdaniem organu, pewne różnice w ukształtowaniu znanych elementów, ich ilość oraz rodzaj zastosowanego materiału mającego takie same zastrzegane właściwości, nie mogą świadczyć o nieoczywistości przedmiotu zgłoszenia, ponieważ wynikają z racjonalnego doboru konstrukcyjnego i w związku z tym stanowią normalną pracę inżynierską.
Oczywiste jest przy tym, iż przedmiotowy wynalazek oceniono całościowo, tzn. zarzut oczywistości postawiono całości rozwiązania, a nie poszczególnym jego fragmentom, gdyż fakt, że poszczególne środki techniczne użyte do realizacji danego rozwiązania są znane, nie przesądza jeszcze o braku zdolności patentowej.
Ponadto wskazał, iż zdolność patentową przedmiotowego urządzenia oceniono jako całościowe rozwiązanie tak w zakresie formalnym, jak i uzyskanego dzięki temu rozwiązaniu skutku technicznego.
Zgodnie z treścią opisu przedmiotowego patentu problemem rozwiązywanym przez chroniony wynalazek jest zabezpieczenie przeciwko niekontrolowanemu składaniu się leżaka. Również rozwiązanie według przeciwstawionego francuskiego opisu patentowego uniemożliwia przypadkowe przemieszczanie się poprzeczki i złożenie leżaka.
Odnosząc się do twierdzeń uprawnionego, że w jego rozwiązaniu poprzeczka zablokowana jest "zatrzaskowo", a w przeciwstawionym opisie "na wcisk" organ uznał, że w obydwu rozwiązaniach trzeba użyć siły aby wcisnąć poprzeczkę przez profil zatrzaskowy, który następnie ją blokuje i uniemożliwia złożenie się leżaka.
Ostatecznie Urząd Patentowy analizując wartość dowodową przedłożonych materiałów uznał, iż dowodzą one, że rozwiązanie powyższego problemu jest oczywiste dla przeciętnego fachowca zajmującego się tą dziedziną i mógłby on takie rozwiązanie uzyskać w oparciu o przedłożone materiały bez wkładu własnej myśli twórczej.
Urząd Patentowy przyjął więc, że wnoszący sprzeciw uzasadnił podnoszony zarzut braku nieoczywistości wynalazku objętego spornym patentem w rozumieniu art. 10 powołanej ustawy o wynalazczości i w związku z tym wniosek uznał za słuszny.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wpłynęła skarga J. C. (zwanego dalej skarżącym),
w której zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r.
o wynalazczości poprzez uznanie, że patent nr 187571 wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki;
2) art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez przyjęcie w poczet dowodów
i oparcie wnioskowania o przedłożony przez sprzeciwiającego opis francuskiego patentu będącego prywatnym, dowolnym tłumaczeniem
z języka francuskiego, pominięcie pisma Urzędu Patentowego RP z dnia 20.10.2003 r., kierowanego do S. w B. (dalej jako uczestnik), z którego wynika jasno, że Urząd Patentowy dokonał już stosownych porównań z patentem francuskim nr FR 2 712 158 uznając, że opis ten przedstawia podobne, ale różne pod względem konstrukcyjnym rozwiązanie techniczne oraz nierozpoznanie całości materiału dowodowego poprzez pominięcie istotnych różnic między wynalazkiem francuskim,
a zgłoszonym przez skarżącego polegających na znacznym pogrubieniu nasady zaczepu, przez co organ orzekający uznał, iż brak jest nieoczywistości wynalazku.
W związku z powyższymi uchybieniami skarżący wnosił o:
uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i oddalenie sprzeciwu S. w B.; ewentualnie o unieważnienie decyzji z tego powodu, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w decyzji opisano, że patent Nr PL 187571 został udzielony J. C. Sp. z o.o., w sytuacji gdy wnioskodawcą i właścicielem przedmiotowego patentu jest J. C.
Następnie podniesiono, iż organ orzekający oparł swoje wnioskowanie
w zasadzie wyłącznie o treść złożonego sprzeciwu, całkowicie pomijając zebrany
w sprawie materiał dowodowy. Zwrócono uwagę, że już na etapie rozpoznawania wniosku patentowego uczestnik podnosił okoliczności związane z istnieniem francuskiego patentu i na tym etapie Urząd Patentowy doszedł do przekonania, że stan techniki w postaci francuskiego opisu patentowego przedstawia podobne, ale różne pod względem konstrukcyjnym rozwiązania techniczne.
W ocenie skarżącego organ wydający decyzję nie dokonał ponownej analizy tego stanu rzeczy i z naruszeniem zasad przeprowadzania i oceny dowodów orzekł o unieważnieniu patentu. Pominął analizę najistotniejszej cechy przedmiotowego wynalazku jakim jest kształt zaczepu zabezpieczającego, który to kształt miał właśnie zasadnicze znaczenie dla uznania rozwiązania jako nieoczywistego.
Zdaniem skarżącego środki techniczne przewidziane w wynalazku francuskim nie umożliwiają osiągnięcia założonego celu, tzn. pewno i stabilnego zablokowania poprzeczki leżaka w wymaganym położeniu. Ten brak możliwości osiągnięcia powyższego celu został stwierdzony na drodze empirycznej, w toku przeprowadzonych prób i testów. Niezależnie od tego również dokonane rozważania teoretyczne potwierdzają powyższą tezę. Dokonana analiza techniczna bazująca na znanych zasadach mechaniki potwierdziła bowiem, że uzyskane negatywne wyniki prób i testów były adekwatne do rozwiązania technicznego wynalazku francuskiego.
Do skargi została dołączona analiza techniczna, na którą powołał się
w skardze skarżący. W ocenie skarżącego na tle znanego stanu techniki, reprezentowanego przez wynalazek francuski, rozwiązanie techniczne wynalazku, który uzyskał polski patent nr 187571, pozwala uzyskać nowe, wyższe jakościowo efekty techniczne.
Nadto skarżący podniósł, iż wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji zaczep wg. wynalazku francuskiego nie ma postaci zwężającego się płaskownika. Taki kształt ma zaczep wg przedmiotowego wynalazku, zaś zaczep według wynalazku francuskiego ma postać płaskownika, który się najpierw zwęża, następnie poszerza
i zwęża się ponownie na samej końcówce.
Tego rodzaju postać zaczepu według wynalazku francuskiego ma zasadnicze znaczenie dla sposobu jego działania, rozkładu naprężeń w tym zaczepie panujących i możliwości, a raczej braku możliwości skutecznego uzyskania założonego celu wynalazku.
Tak jak to przedstawione zostało w opisie wyników przeprowadzonych prób i testów, a także w załączonej analizie technicznej, immanentną cechą zaczepu według wynalazku francuskiego jest to, że w materiale jego zaczepu panuje niekorzystny rozkład naprężeń, występuje strefa kumulacji naprężeń, co w rezultacie powoduje pękanie zaczepu albo jego wypaczanie się. W zależności od rodzaju zastosowanego materiału zaczepu, mogą także w materiale tym wystąpić pod wpływem naprężeń maksymalnych trwałe odkształcenia plastyczne.
Przedstawiony skutek wynika z tego, że swobodna końcówka zaczepu ma bardzo dużą sztywność i w związku z tym nie bierze praktycznie udziału
w sprężystym odkształceniu się zaczepu, zaś całe odkształcenie zaczepu musi z tego powodu nastąpić w tym rejonie, gdzie przekrój zaczepu jest znacznie mniejszy, natomiast moment gnący Mg osiąga już stosunkowo wysoką wartość.
Dlatego też zdaniem skarżącego rozwiązania techniczne porównywanych wynalazków nie są względem siebie ekwiwalentne, bowiem rozwiązania względem siebie ekwiwalentne pozwalają uzyskać podobne skutki ich stosowania, a taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanym przypadku.
Powstanie rozwiązania technicznego wynalazku skarżącego, wbrew temu co zostało ujęte w decyzji, nie było wynikiem rutynowego dostosowania znanego rozwiązania do danych warunków, mimo tego, że rozwiązanie to oparte jest i działa – tak jak i inne wynalazki – w oparciu i zgodnie ze znanymi zasadami fizyki
i mechaniki.
Reasumując skarżący wskazał, że ze względów przedstawionych w skardze
i w oparciu o uzyskane efekty techniczne ze stosowania przedmiotowego wynalazku widocznym jest, że stworzenie rozwiązania tego wynalazku wymagało niewątpliwie wkładu własnej myśli twórczej, ponad to co zawarte było w znanym stanie techniki
i dlatego też rozwiązanie to jest nieoczywiste w świetle znanego stanu techniki.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o oddalenie skargi podał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. sprostował oczywistą pomyłkę
w decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. poprzez skreślenie wyrazów "[...]"
Nadto organ podał, iż przeprowadził pełną analizę porównawczą cech technicznych określonych w opisie patentowym nr 187571 w stosunku do rozwiązania według francuskiego opisu patentowego nr 2712158. Wskazał we francuskim rozwiązaniu zastrzegane cechy przedmiotowego rozwiązania. Jednocześnie Urząd widząc pewne różnice w ukształtowaniu niektórych, znanych elementów, pełniących takie same funkcje w porównywanych rozwiązaniach, uznał przedmiotowe rozwiązanie za oczywiste. Zdaniem UP skarżący wskazuje jedynie efekty w postaci naprężeń w poszczególnych przekrojach zaczepu, które to nie podlegają opatentowaniu. Tego też dotyczy załączona analiza techniczna. Ochronie podlegają natomiast cechy techniczne, zaś wg samego skarżącego różnice w tym zakresie w porównywanych rozwiązaniach polegają tylko na "znacznym pogrubieniu nasady zaczepu". Jednocześnie Urząd zwrócił uwagę, że przeprowadzona analiza techniczna w oparciu o schematyczne rysunki przedstawiające przedmiot wynalazku może zawierać błędy.
Organ wskazał również, że w aktach sprawy znajduje się francuski opis patentowy nr 2712158 w wersji oryginalnej francuskiej i to on stanowił podstawowy dokument, natomiast jego tłumaczenie na język polski stanowiło tylko dokument dodatkowy, pomocniczy. Skarżący nigdy nie kwestionował przetłumaczonego tekstu oraz nie wskazywał błędów i odstępstw od tekstu oryginalnego.
Nadto odnosząc się do zarzutu skarżącego, że już na etapie rozpoznania wniosku patentowego podnoszone były przez uczestnika okoliczności związane
z francuskim opisem patentowym, Urząd Patentowy podał, że pierwsze pismo uczestnika wpłynęło do Urzędu już po wydaniu decyzji o udzieleniu patentu.
W piśmie z dnia 24 kwietnia 2006 r. S.
z siedzibą w B. wnosiła o oddalenie skargi wskazując, że rozwiązanie skarżącego nie zawiera żadnych nowych cech technicznych, wskazujących na inne, niż znane, sposoby rozwiązywania problemu blokowania oparcia leżaka.
Skarżący nie podał jakie nowe cechy konstrukcyjne na tle znanego stanu techniki zawiera jego rozwiązanie. Natomiast uzyskana, w skutek zwykłej pracy inżynierskiej, wyższa – w przekonaniu skarżącego – jakość jego rozwiązania, nie podlega opatentowaniu.
Odnosząc się do zarzutu oparcia się na prywatnym dowolnym tłumaczeniu uczestnik zwrócił uwagę, że jedynym dokumentem na którym Urząd mógł się oprzeć i uczynił to, był francuski oryginał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) stanowi w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.
Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy – w ocenie Sądu – skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu decyzji doszło do naruszeń prawa procesowego i niektóre z tych naruszeń mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący formując w skardze wnioski dotyczące zaskarżonej decyzji wnosi ewentualnie o unieważnienie decyzji z tego powodu, że została ona skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2006 r. w przedmiocie sprostowania decyzji pozwala na przyjęcie, że pomimo stwierdzenia przez organ, iż strona została oznaczona w sposób nieprawidłowy, nie sprostował on decyzji
w takim zakresie, w jakim odnosi się ona do oznaczenia strony. Dokonane sprostowanie dotyczy bowiem jedynie jednego punktu rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy oznaczenie strony występuje również w komparycji decyzji i w jej uzasadnieniu. W ocenie Sądu uchybienie jakiego dopuścił się Urząd Patentowy nieprawidłowo oznaczając stronę, nie może skutkować jednakże stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 156 § 1 pkt 4 kpa jedną
z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie sytuacja określona we wskazanym przepisie prawnym nie zaistniała. Decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2005 r. nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, aczkolwiek ma rację skarżący, że właścicielem przedmiotowego patentu jest J. C. a nie podmiot określony w decyzji. Podmiot ten zaistniał w wyniku zestawienia uprawnionego z patentu i wskazanego przez niego adresu dla doręczeń. Nastąpiło to w wyniku oczywistej omyłki organu, która może być sprostowana z urzędu w każdym czasie. Winno to jednak nastąpić zarówno w odniesieniu do decyzji, jak i do uzasadnienia. Uznać zatem należy, iż uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, tym bardziej gdy zważy się, że odpis decyzji otrzymała strona biorąca udział w postępowaniu i to ona skierowała do Sądu skargę.
Na marginesie wskazać należy, iż nieprawidłowe jest zamieszczanie
w postanowieniu o sprostowaniu oczywistej omyłki, iż następuje ono na wniosek strony, w sytuacji gdy wniosku takiego brak. W żadnym wypadku wniosku takiego nie zastępują zarzuty sformułowane w skardze, jak to zostało przyjęte przez Urząd Patentowy.
Odnosząc się do zarzutu przyjęcia jako dowodu w sprawie prywatnego tłumaczenia na język polski przeciwstawionego patentu francuskiego uznać
w ocenie Sądu należy, iż również i to uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Niewątpliwie ma rację skarżący, że tłumaczenia dokumentów składanych do akt sprawy winny być sporządzane przez osoby do tego upoważnione tj. przez tłumaczy przysięgłych. Wskazać jednak należy na regulację zawartą w art. 75 kpa, zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a więc także dokumenty prywatne. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował rzetelności dokonanego tłumaczenia, a wręcz sam się do niego odnosił w swoich pismach. Również
w skardze nie wskazuje, aby tłumaczenie to nie odpowiadało oryginałowi i miałoby to jakikolwiek wpływ na wydane przez organ rozstrzygniecie. Dlatego też – zdaniem Sądu – zarzut skargi sformułowany w powyższym zakresie nie może skutkować uchyleniem decyzji.
To samo odnieść należy do zarzutu pominięcia przez Urząd Patentowy RP pisma tegoż organu z dnia [...] października 2003 r. Pogląd wyrażony w tym piśmie nie może wywoływać żadnych skutków prawnych, albowiem pismo to noszące
w rzeczywistości datę [...] października 2003 r. nie jest decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, a jedynie informacją udzieloną uczestnikowi w odpowiedzi na jego pismo z dnia [...] października 2003 r. Zostało ono sporządzone już po wydaniu decyzji o udzieleniu patentu, a przed rozpoczęciem postępowania spornego w wyniku wniesionego sprzeciwu. A zatem Kolegium Orzekające rozpoznając sprawę na skutek uznania przez skarżącego sprzeciwu za bezzasadny nie było zobowiązane do odnoszenia się do wskazanego powyżej pisma, które nie może stanowić dowodu w sprawie.
Mając powyższe na uwadze – w ocenie Sądu – zarzut pominięcia przedmiotowego pisma należy uznać za chybiony. Urząd Patentowy był natomiast zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Ustawa – Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę,
w myśl której zdolność patentową wynalazku zgłoszonego do ochrony przed wejściem w życie tej ustawy tj. przed dniem 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przedmiotowe zgłoszenie zostało dokonane w dniu 18 czerwca 1998 r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 19 października
1972 r. o wynalazczości.
Art. 10 powołanej ustawy stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi, iż wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania.
W rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy RP odwołując się do powołanego przepisu uznał, że zgłoszone rozwiązania nie spełniają wymogu nieoczywistości.
W doktrynie, orzecznictwie sądów i praktyce Urzędu Patentowego RP jednolicie przyjmuje się, że z nieoczywistością mamy do czynienia wtedy, gdy rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko, co zostało ujawnione przed datą wg której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. W przypadku tego kryterium nieoczywistości chodzi zatem w istocie o poziom wynalazczy rozwiązania, któremu zarzut oczywistości postawiono. Brak jest nie tylko definicji legalnej pojęcia nieoczywistości ale też nie ma ustalonych obiektywnych kryteriów pozwalających na ustalenie, czy poziom wynalazku jest taki, że można przyjąć, że wynalazek nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. W tej sytuacji czynione w tym zakresie ustalenia są dokonywane na podstawie kryteriów w znacznej mierze subiektywnych.
Stąd też konieczność szczególnie wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego i przedstawienia w uzasadnieniu decyzji w sposób szczegółowy wywodów i sposobu rozumowania prowadzącego Urząd Patentowy RP do wniosku, że wynalazek kryterium nieoczywistości nie spełnia. Powyższa konieczność wynika również z faktu, iż Urząd Patentowy rozpoznając sprawę w wyniku uznania sprzeciwu za bezzasadny jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania.
W świetle ustanowionych przepisami kpa reguł prawnych organ winien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej tj. podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Warunkiem prawidłowego wykonania powyższego obowiązku jest zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego wnikliwa ocena (art. 77 § 1 i art. 80 kpa), a następnie, co w sprawie wymaga podkreślenia uzasadnienie rozstrzygnięcia wg wymogu określonego w art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja tych wymogów nie spełnia.
Na wstępie wskazać należy, iż Urząd Patentowy wbrew przedstawionym
w decyzji wywodom dotyczącym metody zmierzającej do ustalenia czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości nie wskazał jaki stan techniki wynika
z przeciwstawionego francuskiego opisu patentowego. W uzasadnieniu decyzji, wbrew jego literalnemu brzmieniu, zaprezentowano nie francuski, a polski opis patentowy. Wynika to jednoznacznie z porównania opisów obu wynalazków znajdujących się w aktach sprawy.
Następnie organ, wbrew twierdzeniom z odpowiedzi na skargę, nie dokonał pełnej analizy obu rozwiązań, a jedynie zaprezentował końcowe wnioski uznając, że przedmiotowy patent wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. Nie wiadomo jednakże w jaki sposób organ doszedł do tych wniosków. W odpowiedzi na skargę organ podaje, że prowadził własne badania merytoryczne. Na prowadzenie takich badań nie wskazuje uzasadnienie decyzji. Brak w nim jasnego i jednoznacznego wywodu co do tego dlaczego znawca dziedziny może rozwiązać problem techniczny zastosowany w wynalazku bez wkładu własnej myśli twórczej.
Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwem sądów uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania w sprawie danego przepisu prawnego oraz umożliwić ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał dokładnej analizy faktów i w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia.
Urząd Patentowy nie odniósł się także w sposób szczegółowy do eksponowanej przez skarżącego najistotniejszej, w jego ocenie, cechy przedmiotowego patentu tj. kształtu zaczepu zabezpieczającego, jak również możliwości uzyskania nowych, wyższych jakościowo efektów technicznych.
Zgodnie z poglądami doktryny i utrwalonym już orzecznictwem sądowym osiągnięcie przez wynalazek zgłoszony do ochrony patentowej wyższej efektywności w zakresie użytych środków technicznych w porównaniu do znanych już rozwiązań, co do zasady spełnia przesłanki jego patentowalności w świetle przepisu art. 10 ustawy o wynalazczości. W szczególności wspominany wyżej efekt wynalazku, na co zresztą wskazywała Metodyka badań zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Wydawnictwa Urzędu Patentowego W-wa 1993 r.) może być brany pod uwagę, jako spełnienie przez wynalazek kryterium braku nieoczywistości w stosunku do znanego stanu techniki.
W zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy nie odniósł się do kwestii uzyskiwania nowych, wyższych jakościowo efektów technicznych, podnoszonej przez skarżącego w toku postępowania. Za takie odniesienie nie może być uznane stwierdzenie, że "zdolność patentową przedmiotowego urządzenia oceniano jako całościowe rozwiązanie tak w zakresie formalnym, jak i uzyskanego dzięki temu rozwiązaniu skutku technicznego". Nie rozważył zatem organ dostatecznie argumentów podnoszonych przez skarżącego, które to uchybienie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taki wpływ ma również zbyt ogólnikowe odniesienie się do braku poziomu wynalazczego rozwiązania i postawienie mu zarzutów oczywistości, a także nie uzasadnienie przez Urząd Patentowy swojego stanowiska w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę uwzględnił orzekając jak w pkt 1 sentencji wyroku zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).