VI SA/Wa 6002/23

VI SA/Wa 6002/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2020 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] stycznia 2020 r.nr sprawy [...] w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W wyniku przeprowadzonej [...] stycznia 2019 r. w R. kontroli pojazdu o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...], którym przewożono 10 000 litrów oleju napędowego ( [...]), stwierdzono nieprawidłowość w postaci braku widoczności lokalizacji lokalizatora [...] oraz brak trasy przejazdu pojazdu. Podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem była Spółka. Miejscem dostarczenia towaru, zgodnie z treścią zgłoszenia [...], była K., [...] G.
Kierowca zaznaczył, że przed rozpoczęciem przewozu, około godz. 4:30, włączył lokalizator, co zostało potwierdzone przez jednostkę organu w W., odpowiedzialną za sprawowanie nadzoru nad funkcjonalnością SentGeo. Na moment kontroli miał włączony lokalizator, a wszystkie ikony (ikona stanu komunikacji z serwerem, ikona stanu poziomu sygnału lokalizacyjnego, ikona stanu naładowania akumulatora) podświetlone były na zielono, co zgodnie z instrukcją użytkownika mobilnej aplikacji kierowcy SentGeo oznacza, że sygnał lokalizacyjny umożliwia lokalizację pojazdu i dane przekazywane są do interfejsu danych lokalizacyjnych na bieżąco. Aplikacja SentGeo miała aktualną wersję oprogramowania i nie sygnalizowała, że jest dostępna nowa aktualizacja aplikacji, także po sprawdzeniu nie było dostępnej żadnej aktualizacji.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik [...]" lub "organem I instancji") wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w trakcie przewozu towaru, na podstawie art. 165 § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), dalej: "o.p.", oraz art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 859, ze zm.), dalej: "ustawa o SENT".
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. organ I instancji, na podstawie art. 26 ust. 1, 2 i 5, art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem.
Na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania, zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia [...] października 2020 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a o.p., art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1 i 5 ustawy o SENT, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zwrócił się do Izby Administracji Skarbowej w Z. z prośbą o udzielenie informacji czy [...] stycznia 2019 r. zostały zarejestrowane problemy z dostępnością platformy PUESC, w tym problemy techniczne w funkcjonowaniu systemu SentGeo. W odpowiedzi Izba Administracji Skarbowej w Z. poinformowała, że w tym dniu nie stwierdzono utrudnień na PUESC oraz utrudnień w dostępie do rejestru SENT. Również Izba Administracji Skarbowej w W. poinformowała, że [...] stycznia 2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu lokalizacji pojazdów SentGeo, które mogłyby wpłynąć na przyjmowanie danych z urządzeń mobilnych i/lub Operatorów ZSL. Jednocześnie Izba poinformowała, że nie odnotowano zgłoszenia przez przewoźnika problemu z działaniem lokalizatora w trakcie przewozu towarów z numerami referencyjnymi SENT[...], SENT[...], SENT[...]. W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora IAS, zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzał, że to przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Pojazd wraz z lokalizatorem nie był widoczny w systemie dla funkcjonariuszy służby celno-skarbowej dokonujących kontroli; stwierdzono również brak trasy przejazdu. Organ zaznaczył, że pojazd był widoczny w ww. dniu o godz. 04:39 w momencie włączenia lokalizatora, jednak sygnał nie był przekazywany podczas przemieszczania się pojazdu. Powyższe oznacza, że nie było możliwe prawidłowe śledzenie przewozu przedmiotowego towaru. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, strona nie wypełniła ustawowego obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy o SENT, w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych.
Organ zaznaczył także, że w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 165b § 1 o.p.
W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 o.p. poprzez utrzymanie w mocy, przez Dyrektora IAS, skarżonej decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa;
2) art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 o.p., poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy, a także niezebranie całego materiału dowodowego, w tym poprzez wydanie rozstrzygnięcia pomimo braków w materiale dowodowym;
3) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny;
4) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, w tym:
- błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji nie pozwoliło organom odstąpić od nałożenia kary;
- pominięcie rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług,
5) art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT;
Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora IAS oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Po rozpoznaniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także: "WSA w Warszawie") wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r. VI SA/Wa 94/21, uchylił obie wydane w sprawie decyzje i umorzył postępowanie administracyjne. Zdaniem WSA w Warszawie zastosowanie w sprawie znajduje art. 165b § 1 o.p., a zatem decyzja nakładająca karę została wydana w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2022 r. II GSK 2179/21, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także: "NSA") wskazał, że w niniejszej sprawie wyłączona jest możliwość stosowania przepisu art. 165b § 1 o.p. NSA wyjaśnił, że kontrola przewozu towarów, wykonywana na podstawie przepisów ustawy o SENT, jest kontrolą celno-skarbową w rozumieniu art. 54 ust. 2 pkt 13 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, stanowiącym, że kontroli celno-skarbowej podlega wykonywanie innych obowiązków wynikających z przepisów odrębnych, których kontrola przestrzegania należy do zadań KAS.
Kolejno, wyrokiem z dnia 22 czerwca 2022 r. VI SA/Wa 1026/22 WSA w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem WSA w Warszawie niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 o.p. poprzez utrzymanie w mocy, przez Dyrektora IAS, skarżonej decyzji Naczelnika [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa. WSA w Warszawie stwierdził, że organ administracji prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie i nie doszło do przekroczenia terminu do wszczęcia postępowania, organ mógł zatem wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie ukarania Skarżącej za naruszenie przepisów ustawy o SENT.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie WSA w Warszawie, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, w pełni zasadne było zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko Dyrektora IAS stwierdzające, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie wskazuje, że to przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Pojazd wraz z lokalizatorem nie był widoczny w systemie dla funkcjonariuszy służby celno-skarbowej dokonujących kontroli; stwierdzono również brak trasy przejazdu.
Na skutek wniesionej przez Spółkę skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2023 r. II GSK 104/23 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że braki w wywodach uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie uniemożliwiają jego kontrolę instancyjną. Skarżący powoływał się na szereg okoliczności, które jego zdaniem uzasadniały zastosowanie w sprawie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, podczas gdy organ wymierzając karę pominął – przy ustalaniu pojęcia interesu publicznego konstytucyjną oraz wynikającą z prawa Unii Europejskiej – zasadę proporcjonalności oraz zasady bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, nie uwzględnił też, że nie doszło do uszczuplenia po stronie Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
Wyjaśnił, że WSA w Warszawie kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w żadnym punkcie swojego uzasadnienia nie odwołał się do zarzutów skargi w tym zakresie i nie wyjaśnił, czy organy administracji prawidłowo rozważyły kwestie ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia kary za stwierdzone naruszenie. Stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że "Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z powodu braku winy podmiotu czy braku uszczuplenia w podatkach, na które powołał się pełnomocnik strony" (str. 22 uzasadnienia) trudno uznać za wystarczające wyjaśnienie tych problemów. Kwestia możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary dla której rozstrzygnięcia decydujące znaczenie ma rozważenie i omówienie klauzul ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego jest – w kategorii spraw, takiej jak rozpoznawana – elementem podstawy prawnej rozstrzygnięcia i powinna być wyczerpująco wyjaśniona i to nawet niezależnie od zarzutów skargi w tym zakresie. W konsekwencji te braki w wywodach uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji uniemożliwiają jego kontrolę instancyjną, gdyż niemożliwe jest prześledzenie toku rozumowania prowadzącego do wniosku o zgodności z prawem decyzji w przedmiocie wymierzonej kary. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd odniesie się do wytkniętych wyżej kwestii, wyjaśniając czy w postępowaniu administracyjnym należycie oceniono, że art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nie może mieć zastosowania w sprawie.
Rozpoznając sprawę po przekazaniu jej do ponownego rozpoznania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd dokonuje kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie niniejszej nie miał zastosowania.
Zastrzec przy tym należy, że w sprawie dwukrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 2 lutego 2022 r. II GSK 2179/21 i z dnia 8 sierpnia 2023 r. II GSK 104/23. Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis art. 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Zasada związania wykładnią ustaloną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zachowuje bezpośrednią moc wiążącą w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana.
Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej. Przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z 6.02.2023 r. II OSK 2726/21).
Stosownie zaś do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W wyroku z dnia 8 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji nie realizuje wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd ten został zobowiązany do odniesienia się do wytkniętych kwestii, tj. czy w postępowaniu administracyjnym należycie oceniono, że art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nie może mieć zastosowania w sprawie. Natomiast w wyroku z dnia 2 lutego 2022 r. NSA dokonał oceny prawnej co do możliwości zastosowania w sprawie art. 165b § 1 o.p., zgodnie z którym "W przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.".
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz ocen wyrażonych we ww. wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należało że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Dyrektora IAS z dnia [...] października 2020 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2020 r. nakładającą na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, w oparciu o przepisy art. 22 ust. 2a ustawy o SENT w zw. z art. 10a ust. 1 powyższej ustawy.
Art. 3 ust. 1 ustawy o SENT określa elementy z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W ust. 2 tego artykułu przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar objęty kodem CN 2710. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o SENT środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów obejmują:
1. rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem"; 2. lokalizator; 3. zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu. Rejestr prowadzi Szef Krajowej Administracji Skarbowej, który jest administratorem danych przetwarzanych w rejestrze (art. 4 ust. 3 ww. ustawy). W rejestrze gromadzone są m.in. dane geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia (art. 4 ust. 4 pkt 1a ustawy).
Zgodnie z treścią art. 10a ust. 1 ustawy o SENT "Przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.". Stosownie zaś do treści art. 22 ust. 2a ustawy o SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Z treści art. 10a ust. 1 ustawy o SENT wynika, że to na przewoźniku ciąży obowiązek zapewnienia aby w trakcie całej trasy przewozu przekazywane były do systemu SENT aktualne dane geolokalizacyjne środka przewozu, który został wskazany w zgłoszeniu SENT jako przewożący towary objęte danym zgłoszeniem. Zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator lub zewnętrzny system lokalizacji, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora albo wspomnianego systemu, czy lokalizator bądź system działa prawidłowo. Odpowiedzialność za prawidłowe przekazywanie danych do systemu SENT GEO ciąży na przewoźniku, a nie na operatorze za pośrednictwem którego przekazuje dane. Wynika to jednoznacznie z treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Na przewoźniku spoczywa zatem obowiązek stałej kontroli wykonywanego przewozu w celu sprawdzenia czy dane geolokalizacyjne przekazywane są do systemu. Przewoźnik ma obowiązek weryfikować prawidłowość działania przekazywania tych danych w systemie SENT w trakcie całego przejazdu. Jest to bez wątpienia obowiązek bardzo szeroko ujęty, jednakże uzasadniony celem i istotą ustawy o SENT, przy czym kierowany jest do podmiotów profesjonalnie wykonujących transport drogowy towarów wrażliwych. Obowiązek ten wymaga podjęcia wszelkich działań, jakie w danym przypadku są konieczne dla osiągnięcia celu w postaci zapewnienia przekazywania danych o aktualnym położeniu pojazdu. Posiadanie w zestawie pojazdów lokalizatora traktowanego przez stronę jako prawidłowo działającego, nie wypełnia obowiązku sprawowania nadzoru nad wykonywanym transportem. To więc, że dokonano odpowiedniego wprowadzenia danych do systemu SENT, włączono lokalizator w pojeździe, a wskaźniki w aplikacji mobilnej kierowcy wskazywały, że dane geolokalizacyjne są prawidłowo przekazywane, nie oznacza w realiach sprawy, że doszło do wykonania obowiązku przewoźnika tj. nadzoru nad przekazywanymi danymi, co należy rozdzielać od obowiązków kierowcy (tak: NSA w wyroku z 23.01.2024 r. II GSK 926/23).
Przy czym, w sprawie nie ma sporu co do tego, że przedmiotowy przewóz podlegał przepisom ustawy o SENT (zob. art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. ustawy), a skarżąca Spółka była przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o SENT.
Wydając w sprawie decyzje organy oparły się na faktach ustalonych bezpośrednio podczas kontroli zgłoszenia SENT[...], w którym zadeklarowano przewóz 10 000 litrów oleju napędowego (CN 2710), zawartych w protokole nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz w toku postępowania. Stwierdzono nieprawidłowość w postaci niewidoczności lokalizacji lokalizatora [...]; brak trasy przejazdu, co – jak wskazał organ – stanowi naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. i ustawy o SENT. Widoczny był on jedynie o godzinie 04:39 w dniu [...] stycznia 2019 r. w momencie włączenia lokalizatora. Sygnał nie był przekazywany podczas przemieszczania się pojazdu. Przy czym z zebranego materiału dowodowego nie wynika by w tym dniu system działał nieprawidłowo.
W aktach sprawy znajduje się również wygenerowane z systemu CSD - Centralny Service Desk, zgłoszenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. dot. potwierdzenia czy urządzenie/lokalizator GSP o numerze [...] było włączone oraz nadawało sygnał w dniu [...] stycznia 2019 r. podczas wykonywania transportu zestawem nr rej. [...] ze zgłoszeniami SENT[...], SENT[...], SENT[...] (k. 1 akt administracyjnych). W odpowiedzi na powyższe zgłoszenie uzyskano odpowiedź: "Lokalizator GPS pojazdu [...] o numerze [...] realizujący przewozy ze zgłoszeniami SENT[...], SENT[...], SENT[...], w dniu [...].01.2019 nie jest widoczny w systemie SENT.". Brak przekazywania danych z ww. lokalizatora potwierdza również wydruk wygenerowany na etapie postępowania przed organem I instancji do zgłoszenia SENT[...] z platformy PUESC, System SENT-GEO – monitorowanie lokalizacji pojazdów. Po wygenerowaniu wydruku uzyskano dane: monitorowanie od 2019-01-25T00:00:00.000+01:00 do 2019-01-28T15:01:33.300+01:00; brak danych z lokalizatora GPS i kamer ANPRS dla wskazanego zgłoszenia przewozu/lokalizatora w podanym przedziale czasu (k. 21 akt administracyjnych).
A zatem ustaleniu, że to przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych, nie można zarzucić naruszenia prawa. Informacja od operatora systemu SENT podlega takiej samej ocenie dowodowej, jak każdy inny dowód dotyczący sprawności działania systemu. Niemniej jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że system w czasie stwierdzenia naruszenia działał prawidłowo, a mimo to dane nie były przekazywane
W tej sytuacji Sąd uznał, że obligatoryjna przesłanka odstąpienia od nałożenia kary wskazana w punkcie 2b art. 22 ustawy o SENT, zgodnie z którym "Odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru", nie ziściła się.
Zdaniem Sądu, poczynione przez organy ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości i znajdują swoje uzasadnienie oraz podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej oraz w zgodzie z art. 191 o.p. Uzasadnienie decyzji zaskarżonej spełnia wymogi określone w art. 210 § 4 o.p. w stopniu umożliwiającym kontrolę przez sąd administracyjny. W związku z tym - zdaniem Sądu - stan sprawy w odniesieniu do stwierdzonej nieprawidłowości jest niewątpliwy i został on ustalony oraz udowodniony przez organy zgodnie z przepisami postępowania. Również nie budzi wątpliwości wysokość kary, która została określona zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT. Sąd nie podzielił stanowiska Spółki, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny. Zauważyć należy, że rozważania Dyrektora IAS w tym zakresie są obszerne (str. 15-22 decyzji zaskarżonej) i dotyczą istoty problemu. Zaś okoliczność, że Strona nie zgadza się ze stanowiskiem organu co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie oznacza, że argumentacja organu jest w tym zakresie wadliwa czy niewystarczająca. Dlatego zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Sąd uznał za nieusprawiedliwiony.
Stawiając zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Spółka wskazała, że w jej ocenie, organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że z mocy prawa co do zasady to na organach spoczywają obowiązki w zakresie ustalania i gromadzenia materiału dowodowego sprawy. Obowiązkiem organu jest zatem stwierdzenie, jakie fakty i okoliczności winny być ustalone, jakie dowody należy w związku z tym dopuścić, a następnie przeprowadzić (art. 122 o.p.). Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Zebrany możliwy i dostępny materiał dowodowy organ musi następnie wszechstronnie rozpatrzeć (art. 187 § 1 o.p.) i ocenić zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.), to jest według własnego przekonania, z uwzględnieniem zasad logiki i zasad wiedzy, jaką posiada (por. wyrok NSA z 12.06.2015 r. II FSK 1262/13).
W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wbrew twierdzeniom Spółki, organ nie kwestionował, że w dniu naruszenia aplikacja wskazywała na jej aktywność. Powyższe wynika z protokołu kontroli. Poza sporem jest jednak, że lokalizacja lokalizatora nie była widoczna w systemie. Spółka zarzuciła także organowi, że nie ustalił kluczowej dla sprawy kwestii tj. przyczyny braku przesyłania danych do systemu. Z akt sprawy wynika, że organ podjął działania mające na celu ustalenie czy przyczyna braku przesyłania danych do systemu leżała po stronie podmiotów odpowiedzialnych za jego sprawność. Z pisma z dnia 3 sierpnia 2020 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. wynika, że "w dniu [...] stycznia 2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu lokalizacji pojazdów SENT GO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych z urządzeń mobilnych i/lub Operatorów ZSL.". Jednocześnie wskazano, że Spółka nie zgłaszała problemu z działaniem lokalizatora w trakcie przewozu towarów m.in. za numerem SENT[...] (k. 101 akt administracyjnych). Natomiast z pisma z dnia 25 czerwca 2020 r. (k. 99) wynika, że "w dniu [...] stycznia 2019 r. nie stwierdzono utrudnień na PUESC". A zatem ustalono, że przyczyna ta nie leżała po stronie systemu. W toku postępowania zwrócono się także do Spółki o złożenie wyjaśnień oraz przedłożenie posiadanej dokumentacji dot. przekazywania z lokalizatora GPS do systemu SENT-GO, danych lokalizacyjnych przedmiotowego środka transportu w trakcie całej trasy przewozu, objętego zgłoszeniem SENT[...] (pismo z 20.11.2019 r. k. 35). Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W tej sytuacji zarzutów braków w ustaleniach faktycznych należy uznać za nieusprawiedliwiony. Brak jest także podstaw by przyjął, że organ nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Skonstruowaną w ustawie o SENT odpowiedzialność i przewidzianą w art. 22 ust. 2a tej ustawy sankcję określa się mianem administracyjnej, co oznacza, że do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Nie jest więc wymagane celowe działanie ze strony osób działających w imieniu Spółki.
W judykaturze i doktrynie zwraca się aktualnie uwagę, iż do zachowania współczesnych standardów sankcji administracyjnych konieczne jest odejście od ich absolutystycznego rozumienia i stworzenie prawnej możliwości uwzględniania sytuacji szczególnych i jednostkowych. Na konieczność uwzględnienia okoliczności indywidualizujących kary administracyjne zwraca również uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z 2.06.2016 r. C - 418/14). Reakcją na tę uzasadnioną krytykę są również regulacje prawa pozytywnego, w ramach których przy wprowadzaniu sankcji administracyjnych ustawa przewiduje "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16.11.2023 r. II SA/Go 427/23). Rodzajem takiej klauzuli jest przepis art. 22 ust. 3 ustawy o SENT stanowiący, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W kontekście systemowym odczytywać należy art. 22 ust. 3 ustawy o SENT jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą o SENT.
Stosownie do treści art. 26 ust. 3 ustawy o SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W sprawie organ nie stwierdził zaistnienia warunków o których mowa we ww. przepisie art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, które uniemożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Przeszedł zatem do oceny czy w sprawie zostały spełnione warunki z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej tj. czy w sprawie zaistniał "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny". Po rozważeniu powyższego organ odwoławczy doszedł do przekonania, że również i w oparciu o ust. 3 art. 22 ustawy o SENT brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Na gruncie tego przepisu odstąpienie od nałożenia kary następuje w ramach uznania administracyjnego, zatem kontrola sądu jest w tym zakresie ograniczona. Przepis ust. 3 art. 22 ww. ustawy zasadniczo pozwala organowi (ale nie jest to jego obowiązek), o czym świadczy posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "organ może odstąpić", na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji ziszczenia się chociaż jednej z przesłanek o których mowa w tym przepisie.
W przywołanej wyżej regulacji prawnej, ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej przywołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki.
W sprawie niniejszej Dyrektor IAS wywiązał się z powyższego obowiązku, albowiem rozważył zaistnienie w tej konkretnej sprawie obu ww. przesłanek.
Posłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nieostrymi pojęciami: "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny" oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich treści w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 o.p. Pojęcia tego nie należy jednak ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Jego istota koncentruje się właśnie na kwestiach związanych z tym, w jaki sposób ewentualna kara wpłynie na sytuację przewoźnika, przy czym chodzi przede wszystkim o jego sytuację majątkową, osobistą, rodzinną, organizacyjną, itp., a nie o jego przekonanie co do słuszności nakładanej kary, jej sprawiedliwość, czy też budowanie zaufania do organów państwa.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował dyrektywę w postaci "ważnego interesu przewoźnika", słusznie uznając, że w sprawie taki "ważny interes przewoźnika" nie wystąpił. Organ rozważył przesłankę "ważnego interesu przewoźnika" mając na uwadze przede wszystkim sytuację ekonomiczną Spółki, w oparciu o pozyskane dokumenty, albowiem – mimo wezwania Spółki przez organ I instancji do podania okoliczności wskazujących na możliwość odstąpienia od nałożenia kary, Spółka nie udzieliła odpowiedzi. Organ ustalił, że kondycja Spółki jest dobra, Spółka nie korzysta z kredytów i pożyczek, odnotowała wzrost zysku netto. W tej sytuacji uznał, że zapłata kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł nie doprowadzi do utraty płynności finansowej Spółki i nie zagrozi jej egzystencji. Przy czym organ zaznaczył, że również i okoliczność, że na skutek zapłacenia kary sytuacja majątkowa Spółki ulegnie czasowemu pogorszeniu, nie stanowi przesłanki do przyjęcia, że w sprawie wystąpił "ważny interes przewoźnika".
Zauważyć przy tym należy, że w toku postępowania Spółka nie powoływała się na jakieś szczególne okoliczności, które uniemożliwiałyby jej poniesienie kary za stwierdzone naruszenie, w tym godziły w istotny interes Strony. A zatem zgromadzone i przeanalizowane przez organ odwoławczy dokumenty nie pozwalają uznać, że uiszczenie nałożonej kary będzie miało wpływ na byt Spółki bądź istotne pogorszenie jej sytuacji. Z punktu widzenia omawianej przesłanki nie ma znaczenia kwestia postrzegania przez przewoźnika kary np. jako surowej, czy w jego ocenie nienależnej. Subiektywne wrażenia nie mają więc znaczenia. Za odstąpieniem, zdaniem Sądu, nie przemawia również argumentacja Strony, że z przejazdem w tym dniu związane są trzy kary, a nie jedna. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że na dzień [...] stycznia 2019 r. strona dokonała 3 zgłoszeń, w tym objęte zaskarżoną decyzją w tej sprawie. Sama ta okoliczność, bez powiązania jej z konkretnie wskazanym ważnym interesem przewoźnika, nie stanowi o konieczności odstąpienia od nałożenia kary. Waga interesu przewoźnika musi być na tyle istotna, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. W sprawie skutków takich Strona nie wskazała, a organ nie dopatrzył się ich z urzędu, mimo że przeanalizował sytuację majątkową Spółki w oparciu o dostępne dane.
Odnosząc się zaś do przesłanki "interesu publicznego", wyjaśnić należy, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Uwzględniając naturalną potrzebę elastycznej oceny wskazanej przesłanki oraz swoiste przenikanie się do pewnego stopnia okoliczności stanowiących o interesie publicznym i interesie przewoźnika (w szczególności w warstwie ekonomicznej), przy jej analizie wziąć należy pod uwagę okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, jego przyczyny, postawę przewoźnika w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli oraz to, czy w okolicznościach sprawy kara realizuje cel ustawy o SENT. Interes publiczny będzie mógł zatem wystąpić wówczas, gdy sankcja, którą należałoby nałożyć, uznana będzie za wyjątkowo nadmierną (dolegliwą w znacznie większym stopniu niż jest to niezbędne dla osiągnięcia ogólnospołecznego celu ustawy). W takim przypadku przesłanka interesu publicznego rzeczywiście nakazywać będzie odstąpienie od nałożenia kary. Z uwagi na doniosłość kwestii nałożenia i odstąpienia od kary, jako oczywiste należy w związku z tym traktować stwierdzenie, że ocena podstaw do zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nie może być dowolna, a przewidziana w omawianym przepisie uznaniowość organu, nie może oznaczać niczym nieskrępowanej swobody w decydowaniu o odstąpieniu od nałożenia kary. Nadal należy jednak pamiętać, że omawiane odstąpienie jest wyjątkiem, a nie zasadą. Zasadą jest karanie za czyn wypełniający znamiona uchybienia administracyjnego. Odstąpienie jest sposobem na łagodzenie formalizmu prawnego i surowości kary, a więc stanowi kolejną, po zróżnicowaniu kwot samych kar, emanację zasady proporcjonalności. Instytucji tej nie można jednak uczynić pewnym standardem postępowania organów, bowiem wypaczałoby to jej niewątpliwie wyjątkowy i zarazem szczególny charakter. Interes publiczny będzie więc mógł wystąpić wówczas, gdy sankcja, którą należałoby nałożyć, uznana będzie za wyjątkowo nadmierną (dolegliwą w znacznie większym stopniu niż jest niezbędny dla osiągnięcia ogólnospołecznego celu ustawy). Z jednej strony podnosi się, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyrok NSA z 12.10.2021 r. II GSK 771/21), a z drugiej strony zwraca się uwagę, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy (por. wyrok NSA z 12.01.2022 r. II GSK 2559/21).
W sprawie organ wskazał, że odstąpienie od nałożenia kary stawiałoby Skarżącą w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, które znajdują się w sytuacji analogicznej do Strony, w sytuacji gdy Spółka nie wykazała by uiszczenie nałożonej kary doprowadziło do zagrożeń w funkcjonowaniu podmiotu. Podkreślił, że obowiązkiem każdego przewoźnika jest przestrzeganiem norm prawnych, a konsekwencją nieprzestrzegania tych norm jest – co do zasady – nałożenie na podmiot dopuszczający się naruszeń kary pieniężnej. Organ zwrócił uwagę na wagę naruszenia, którego dopuściła się Spółka. Dalej wywodził, że odstąpienie od nałożenia kary na Stronę, będącej skutkiem naruszenia obowiązujących przepisów prawa, nie może być uznane za działanie w interesie publicznym, z korzyścią dla ogółu; wprost przeciwnie – w interesie publicznym leży przestrzeganie przez podmioty wskazane w ustawie o SENT nałożonych na nie obowiązków i egzekwowanie przez właściwe organy ich przestrzegania.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy prawidłowo odczytał rozumieniu pojęcia "interesu publicznego". Zauważyć należy, że przedmiotowe naruszenie nie miało charakteru drobnego, formalnego, ale godziło w istotę ustawy o SENT. Celem tej ustawy jest zapewnienie bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania (kontroli) przewozu towarów objętych ustawą. Skoro naruszenie w sprawie było poważne, to nałożeniu kary pieniężnej nie sprzeciwia się zasada proporcjonalności czy sprawiedliwości. Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwiał ciągłość monitorowania i godził w realizację podstawowego celu ustawy. Obowiązki z ustawy o SENT, z uwagi na cel ich wprowadzenia (konieczność zwalczania szarej strefy, nielegalnie obracającej towarami wrażliwymi, głównie paliwem i jego pochodnymi) i konieczność stałej i prawidłowej realizacji przez każdego przewoźnika w każdych warunkach (jest to stan docelowy do jakiego dąży ustawa), z uwagi na wieloaspektową i wielopoziomową potrzebę pozyskiwania przez organy danych związanych z ruchem towarów wrażliwych, nie mogą być bagatelizowane, czy też osłabiane twierdzeniem o drobnym charakterze uchybień.
Naruszenie ustawowych obowiązków przewoźnika zajmującego się gospodarczo i profesjonalnie przewozem towarów objętych monitorowaniem, nie może przemawiać za udzieleniem pomocy publicznej i odstąpieniem od nałożonej kary. Kontrolowany przewóz naruszył jasną, prostą regułę, której przestrzeganie warunkuje niedopuszczenie do nielegalnego obrotu towarami wrażliwymi. Stwierdzone naruszenie jest oczywiste. Przy czym Spółka nie wskazała przyczyn z powodu których lokalizator nie był widoczny w systemie. Dokonane przez organ czynności z urzędu nie ustaliły przyczyn tkwiących po stronie systemu. A zatem naruszenie nie mogło zostać uznane za usprawiedliwione. Ponieważ kara pieniężna ma cel prewencyjny, za odstąpieniem od jej nałożenia nie może przemawiać fakt, że nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych na skutek stwierdzonego naruszenia. Zauważyć przy tym należy, że w interesie publicznym leży powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Niewątpliwie instytucja odstąpienia od nałożenia kary ma nadzwyczajny charakter w przypadku kary wymierzanej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, należy zatem interpretować ją w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający i bardziej restryktywny niż w przypadku innych naruszeń.
W tej sytuacji Sąd nie podzielił stanowiska skargi co do naruszenia zaskarżoną decyzja przepisów art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna w wysokości 10 000 zł za stwierdzone naruszenie jest adekwatna do celów ustawy o SENT i nie jest dla Strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności. Oczywistym jest, że nałożona kara stanowi pewną dolegliwość finansową dla strony skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. W konsekwencji, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, ani do sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.
Mając zaś na uwadze ocenę prawna wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2022 r. Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 o.p. poprzez utrzymanie w mocy, przez Dyrektora IAS, decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000,00 zł, za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa. Kwestia ta bowiem została jednoznacznie przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd stwierdza, że organ administracji prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie i nie doszło do przekroczenia terminu do wszczęcia postępowania, organ mógł zatem wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.
Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się w sprawie ani naruszenia przepisów postępowania, ani prawa materialnego, w tym przepisów podniesionych w skardze. Dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.