VI SA/Wa 599/24

VI SA/Wa 599/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Honorata Łopianowska /przewodniczący/
Maciej Borychowski /sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 120, art. 119 pkt.2 w zw. z art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 77 ust.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 15 grudnia 2023 r. nr 1211/2023/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Organ", "Prezes NFZ"), po rozpoznaniu odwołania S. K. (dalej: "Skarżący", "Strona"), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "MOW NFZ") stwierdzającą, że Strona podlegała od [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. oraz od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą (dalej: "Zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm., dalej: "ustawą o świadczeniach") w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935),
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat W. – W. (dalej: "ZUS") wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r., wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wszczęcie postępowania wyjaśniającego oraz wydanie decyzji administracyjnej w sprawie dotyczącej objęcia Strony ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto ZUS wskazał, że według Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: "CEIDG") Skarżący prowadził działalność gospodarczą jako osoba fizyczna od [...] stycznia 1995 r. do [...] grudnia 2016 r. ZUS wskazał również, że Strona od [...] stycznia 1999 r. do chwili obecnej jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę. Dodatkowo ZUS poinformował, że ww. nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego i nie złożył dokumentów rozliczeniowych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
MOW NFZ na podstawie danych zawartych w CEIDG ustalił, że Skarżący zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym pod nazwą: "S. K. [...]" z datą rozpoczęcia działalności od [...] stycznia 1995 r. Działalność została zakończona z dniem [...] grudnia 2016 r. W historii wpisu brak jest informacji o zgłoszonym zawieszeniu działalności gospodarczej.
Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. (znak: [...]) MOW NFZ zawiadomił Stronę o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji dotyczącej podlegania przez Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz pouczył o możliwości zapoznania się z dokumentami i złożenia dodatkowych wyjaśnień mających wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na zawiadomienie Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2017 r. poinformował, że działalność gospodarcza przez niego zarejestrowana była zawieszona w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2013. r. oraz od dnia [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. Ponadto przesłał kopie następujących dokumentów:
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2008 r., w którym wykazano przychód, koszty oraz stratę w kwocie 0 zł,
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2009 r., w którym nie wykazano przychodu, kosztów ani straty,
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2010 r., w którym wykazano przychód, koszty oraz stratę w kwocie 0 zł,
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2011 r., w którym wykazano przychód, koszty oraz stratę w kwocie 0 zł,
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2012 r., w którym wykazano przychód, koszty oraz stratę w kwocie 0 zł,
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2013 r., w którym wykazano przychód, koszty oraz stratę w kwocie 0 zł,
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2014 r., w którym wykazano przychód, koszty oraz dochód z działalności gospodarczej,
• PIT/B tj. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2015 r., w którym wykazano przychód, dochód oraz stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Ponadto Skarżący zobowiązał się dostarczyć także PIT/B za 2016 r.
Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Skarżący poinformował, że działalność gospodarcza przez niego zgłoszona była zawieszona w okresie od [...] stycznia 2000 r. do [...] grudnia 2000 r., od [...] stycznia 2003 r. do [...] grudnia 2013 r. oraz od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. Do swojego pisma załączył zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2017 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W., dotyczące uzyskiwanych przychodów, dochodów oraz strat z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za lata od 1999 r. do 2013 r. Z powyższego zaświadczenia wynika, że S. K. za lata 1999, 2001 i 2002 wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Z kolei za lata od 1999 do 2007 została wykazana strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo Strona przedstawiła kopię PIT/B tj. informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2016 r., w którym wykazano przychód, dochód oraz stratę z działalności gospodarczej w kwocie 0 zł.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez dyrektora MOW NFZ decyzji z dnia [...] maja 2017 r., stwierdzającej, że Strona podlegał od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. oraz od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.
Strona od powyższej decyzji złożyła odwołanie.
Po rozpoznaniu dowołania Prezes NFZ Zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając zajęte stanowisko Organ podzielił ustalenia faktyczne MOW NFZ oraz przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.
Prezes NFZ wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45 poz. 391 z późn. zm.), obowiązującej od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r., oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 28 poz. 153 z póżn. zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 marca 2003 r. - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi (brzmienie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach obowiązujące do dnia 19 września 2008 r.).
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustaw o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. do dnia 29 kwietnia 2018 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, z późn. zm.).
Organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, i z w spornym okresie Strona w spornym okresie prowadził pozarolnicza działalność gospodarczą, co czyni zasadnym objęcia jej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodził się Skarżący wnosząc do skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2023 r. w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
• naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie art. 109 ust 5 i 6 oraz art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez wadliwe przyjęcie, że braku uzyskania przychodu nie jest wystarczającą przesłanką uznania, iż nie prowadzono działalności gospodarczej,
• naruszenie przepisów postępowania art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie braku należytego rozpatrzenia materiału dowodowego w postaci zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2017 r. (znak: [...]) Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Wola dotyczące uzyskiwanych przychodów, z którego wynika, że tylko za lata 1999, 2001 i 2002 skarżący wykazał przychód.
Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie Zaskarżonej decyzji oraz decyzji dyrektora MOW NFZ. Ponadto wniósł o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 ppsa.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął podniesione zarzuty. Skarżący swoją argumentację dotyczącą wadliwego rozstrzygnięcia Prezesa NFZ skupił przede wszystkim na okoliczności, że o prowadzeniu działalności gospodarczej decyduje fakt uzyskiwania przychody. Jeśli zatem jednostka nie uzyskuje żadnego przychodu, to trudno mówić, aby faktycznie prowadziła działalność gospodarczą. Strona w konsekwencji stoi na stanowisku, iż nie doszło do objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym, gdyż w latach 2000 oraz 2003-20013 nie miał przychodu.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2493 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji bądź postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując kontroli decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2023 r. pod kątem wymienionych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a Zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Prezesa NFZ ustalająca podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast okoliczność czy w okresach od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. oraz od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Przechodząc do oceny Zaskarżonej decyzji, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wskazuje, że stosownie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45 poz. 391 z późn. zm.), obowiązującej od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r., oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 28 poz. 153 z póżn. zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 marca 2003 r. - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi (brzmienie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach obowiązujące do dnia 19 września 2008 r.).
Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustaw o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. do dnia 29 kwietnia 2018 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, z późn. zm., dalej: "ustawa o swobodzie"). Z kolei, zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, z późn. zm., dalej: "ustawą o sus"), w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2008 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Natomiast w myśl art. 13 pkt 4 ustawy o sus w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. do dnia 29 kwietnia 2018 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Od dnia 30 kwietnia 2018 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne należy stwierdzić, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, na przestrzeni lat jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o zmieniające się przepisy o działalności gospodarczej.
W myśl art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego tytułu. Podobnie kwestię tę regulował art. 24 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 22 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Stąd też opłacanie składki zdrowotnej z jednego tytułu nie zwalnia i nie zwalniało z obowiązku uiszczania tej składki również z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a zatem nabycie uprawnień emerytalnych, jak również podleganie z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bądź zwolnienie z tego obowiązku nie niweluje obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Jak wynika z akt sprawy Skarżący dokonał wpisu działalności gospodarczej do ewidencji działalności gospodarczej z datą rozpoczęcia prowadzenia działalności od [...] stycznia 1995 r., zaś zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej [...] grudnia 2016 r. Natomiast wykreślenie z CEIDG nastąpiło w dniu [...] grudnia 2016 r. r. (dane z informacji z CEIDG, akta administracyjne nieponumerowane). Jednocześnie Sąd wskazuje, wbrew twierdzeniom Skarżącego zawartych w pismach z dnia [...] lutego 2017 r. i z dnia [...] kwietnia 2017 r., że działalność gospodarcza Skarżącego nie była zawieszona. Wzmianki o zawieszeniu działalności gospodarczej nie zostały uwidocznione w CEIDG.
Zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 128/20).
Wpis do CEIDG tworzy domniemanie faktyczne wykonywania działalności gospodarczej zgodnie z wpisem, a domniemanie to można obalić w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 września 2018 r., sygn. II UK 247/18; wyrok SA w Warszawie z 9 listopada 2020 r., sygn. akt III AUa 970/18; zob. również wyroki NSA z dnia: 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 394/13; 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK 956/19). Obalenie tego domniemania możliwe jest, w sytuacji przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego na okoliczność rzeczywistego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, przy czym ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie a nie organie administracji publicznej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że Skarżący nie przeprowadził takiego dowodu. Należy zaznaczyć, że okoliczność prowadzenia przez niego działalności wynika nie tylko z wpisu do CEIDG, ale również z dokumentów pochodzących od Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-W., tj. zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. potwierdzającego, że Skarżący w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2013 r. wykonywał pozarolniczą działalność gospodarczą. Sąd wskazuje, że zgodnie z tym zaświadczeniem Strona uzyskiwała przychód/ponosiła stratę od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2007 r.
Należy zauważyć, że okres ten odpowiada okresowi objęcia Skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. W aktach sprawy znajdują się również przedłożone przez Stronę informacje o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej PIT/B za lata 2008 – 2016. Z przedmiotowych dokumentów wynika, że Skarżący z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie 1 stycznia 2014 – 31 grudnia 2015 wykazał dochód/stratę. Lata 2014 – 2015 r. również Prezes NFZ objął obowiązkowi podlegania ubezpieczenia zdrowotnego.
Sąd zaznacza, wbrew stanowisku Skarżącego, że wysokość uzyskiwanych przychodów lub ich brak nie stanowi przesłanki do wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Istotą działalności pozarolniczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko, dlatego też składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest zależna od uzyskanego przychodu. Prezentowane stanowisko potwierdza m.in. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 128/20.).
Sąd wskazuje jednocześnie, że w orzecznictwie sądowym odnośnie stanu prawnego obowiązującego w zakresie ubezpieczeń zdrowotnych przed 20 września 2008 r., przyjmowany był pogląd, zawarty m.in. w wyroku NSA z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2411/13, w którym sąd odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z 11 lutego 2010 r., I UK 221/09, zgodnie z którym obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność - w tym działalność gospodarczą - wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności, a zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, powodującej wyłączenie z tego ubezpieczenia, decyduje faktyczne zaprzestanie tej działalności.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawidłowy dokonały ustalenia stanu faktycznego sprawy. Po pierwsze, obiektywną okoliczność podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wywiodły ze zdarzenia jakim był wpis Skarżącego, jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą do CEIDG. Po wtóre, domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej wynikające ze wspomnianego rejestru oparły na dokumentach źródłowych, tj. zaświadczeniu z dnia 7 kwietnia 2017 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – W. oraz informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej PIT/B za lata 2008 – 2016. Zatem, zdaniem Sądu dokonane przez organy ustalenia znajdują swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, a nadto znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach.
Tym samym, Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego w skardze, że o prowadzeniu działalności gospodarczej decyduje fakt uzyskiwania przychodów. Jak przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie "Kryterium "zarobkowości" działalności ma charakter subiektywny. Jeżeli dany podmiot podjął działalność w celu osiągnięcia zysku, działalność tę będzie można określić jako działalność w celu zarobkowym nawet wówczas, gdy ten cel nie zostanie osiągnięty, tzn. przychody z działalności wystarczą jedynie na pokrycie kosztów tej działalności bądź gdy nie wystarczą nawet na to, wskutek czego działalność zakończy się stratą. Takie stanowisko zajął również w uchwale Sąd Najwyższy, stwierdzając, że kryterium dochodowości nie jest cechą konieczną definiującą działalność gospodarczą (S. Koroluk, Cechy działalności gospodarczej w świetle ustawy o swobodzie działalności gospodarczej [w:] A. Powałowski, S. Koroluk, Podejmowanie działalności gospodarczej w świetle regulacji prawnych, Bydgoszcz–Gdańsk 2005, s. 33; uchwała SN z 30.11.1992 r., III CZP 134/92, OSNCP 1993/5, poz. 79).
Stąd też za prawidłowe należało uznać stanowisko Prezesa NFZ, że Skarżący, w realiach tej sprawy, podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą w okresach wskazanych w Zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszył przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy). O istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, w okresie objętym Zaskarżoną decyzją, zadecydował prawidłowo ustalony stan faktyczny, z którego bezspornie wynika, że Skarżący w okresie objętym decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą rzeczywiście prowadził.
Wobec powyższego niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 109 ust. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach, bowiem o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie decyduje wyłącznie uzyskiwanie dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Nie stwierdzając zatem, aby organy naruszyły prawo materialne, bądź procedurę administracyjną w stopniu uzasadniającym uchylenie Zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .