VI SA/WA 5960/23

VI SA/Wa 5960/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Marek Maliński
Urszula Wilk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 8 par. 1, art. 75 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
art. 9 ust. 1 i 3, art. 8
Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
art. 11 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lutego 2018 r.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] sierpnia 2023 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lutego 2018 r" ustalającą, że T. L. (dalej też: Zainteresowany, Skarżący) od 2 kwietnia 2003 r. do 17 lipca 2003 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba ubezpieczająca się dobrowolnie.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm.; dalej: "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.; dalej: "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat w O. pismem z dnia 27 października 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. zwrócił się do dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez T. L.
Sprawa został przekazana do rozpatrzenia przez dyrektora M. OW NFZ zgodnie z właściwością miejscową.
Dyrektor M. OW NFZ, po analizie przedstawionych dokumentów, decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2018 r., ustalił, że T. L. od 2 kwietnia 2003 r. do 17 lipca 2003 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba ubezpieczająca się dobrowolnie.
T. L. wniósł odwołanie od tej decyzji.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że z informacji przekazanych przez ZUS wynika, że Zainteresowany zgłosił się do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego od 2 kwietnia 2003 r. a następnie został wyrejestrowany z urzędu od 17 czerwca 2003 r. Składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne opłacił tylko za miesiąc 04/2003 r. w wysokości 189,57 zł w dniu 1 kwietnia 2003 r.
Ponadto ZUS poinformował, że Zainteresowany pismem z 19 października 2017 r. zwrócił się z prośbą o wyrejestrowanie z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia zgłoszenia tj. od 2 kwietnia 2003 r. Zainteresowany prośbę swą umotywował tym, że nie podpisał umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z NFZ.
Jednocześnie L. OW NFZ pismem z 8 listopada 2017 r., poinformował, że Zainteresowany zawarł z tutejszym oddziałem umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, na mocy której został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym od 2 kwietnia 2003 r., brak jest informacji o złożeniu wniosku o rozwiązanie umowy. Ponadto L. OW wyjaśnił, że aktualne nie dysponuje dokumentami będącymi podstawą zawarcia umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z Zainteresowanym, z uwagi na fakt, że do 31 grudnia 2014 r., zgodnie z wewnętrznymi regulacjami, dokumenty posiadające kategorię B5 w komórce merytorycznej, podlegały wybrakowaniu po upływie 5 lat przechowywania.
M. OW NFZ pismem z dnia 13 grudnia 2017 r., poinformował Zainteresowanego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie zawartej umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Odwołując się do art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.; dalej: "ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym") art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm.; dalej: "ustawa o ubezpieczeniu w NFZ"), obowiązującej od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. organ wywodził, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że Zainteresowany zawarł z L. Oddziałem Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w L., umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z którą został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym od 2 kwietnia 2003 r. Powołał się przy tym na pismo L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 8 listopada 2017 r. znak [...].
Prezes NFZ stwierdził, że wskutek zawarcia ww. umowy Zainteresowany przyjął na siebie wszelkie obowiązki wynikające z ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym oraz ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, w tym w szczególności obowiązek samodzielnego zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego we właściwym dla miejsca zamieszkania ubezpieczającego się oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz obowiązek regularnego opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, w terminie do 15 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni.
Organ wywodził, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono, że Zainteresowany uiścił tylko jedną składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne deklarując ją za miesiąc kwiecień 2003 r. Z uwagi na to, że Zainteresowany nie złożył rezygnacji z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego oraz nie opłacił w obowiązującym terminie kolejnej składki za miesiąc maj 2003 r., umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego wygasła z dniem 17 lipca 2003 r. tj. po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Składka za miesiąc maj 2003 r. powinna zostać odprowadzona najpóźniej w dniu 16 czerwca 2003 r. (15 czerwca 2003 r. przypadał w niedzielę), zaległość w opłacaniu składki powstała od 17 czerwca 2003 r., a tym samym miesiąc nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek upłynął z dniem 17 lipca 2003 r.
Prezes NFZ stwierdził zatem, że prawidłowo uznał organ I instancji, że Zainteresowany od 2 kwietnia 2003 r. do 17 lipca 2003 r. podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego zawartej z L. OW NFZ z siedzibą w L.
Organ wyjaśnił, że zawarcie umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z L. OW NFZ przez Zainteresowanego, została potwierdzone faktem złożenia przez niego w ZUS deklaracji ZUS ZZA (zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego) a także faktem opłacenia składki za miesiąc 04/2003 r. Powyższe ustalenia potwierdził również ZUS Oddział w W. Inspektorat w O. pismami z dnia 27 października 2017 r., znak: [...], oraz z dnia 5 grudnia 2017 r., znak: [...]. Zgłoszenie zostało także odnotowane w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia (wydruk z dnia [...] kwietnia 2023 r.).
Na marginesie, odwołując się do orzecznictwa, organ wskazywał na możliwość zawarcia umowy per facta concludentia.
Zdaniem organu wobec informacji otrzymanych w toku postępowania brak jest podstaw do kwestionowania okoliczności zawarcia umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z Zainteresowanym.
Organ wskazał też, że decyzja nie obejmuje opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, ponadto wyjaśnił, że przedawnieniu ulegają tylko roszczenia majątkowe, a nie inne prawa podmiotowe. Stwierdzenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nie ma charakteru roszczenia majątkowego, lecz stanowi ustalenie istniejącego stanu faktycznego.
Skargę na tę decyzję wniósł T. L. podnosząc, że została ona oparta na na błędnie rozpoznanym stanie faktycznym. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżący podnosił, że Prezes NFZ nie przedstawił dokumentu będącego podstawą zawarcia umowy dobrowolnego ubezpieczenia społecznego, a mimo tego orzekł jak w swojej decyzji. W ocenie Skarżącego nie jest możliwe ustalenie, że faktycznie taką umowę zawarł. Podawanie za dowód w sprawie okoliczności, że złożył deklarację ZZA, a nawet że ją opłacił za kwiecień 2023 r., nie dowodzi, że podpisał umowę z NFZ na dobrowolne ubezpieczenie społeczne.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz.1634; dalej p.p.s.a.).
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zapadły bez dostatecznego wyjaśniania wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia, zatem z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wynikających w szczególności z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, a w konsekwencji także art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.).
Chodzi przede wszystkim o zebranie i ocenę przez organy administracji materiału dowodowego, który stanowił podstawę ustaleń o zawarciu przez Skarżącego umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z NFZ w 2003 r. oraz czasu jej obowiązywania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że o zakresie ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przesądzają prawidłowo interpretowane normy prawa materialnego. Z kolei prawidłowe ustalenia faktyczne, dokonane zgodne z zasadami postępowania pozwalają na ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, osoba niewymieniona w art. 8 mogła ubezpieczyć się dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego w Kasie Chorych.
Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 września 2001 r. stanowił, że osoba, o której mowa w art. 9 ust. 1 zostaje objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z dniem określonym w umowie zawartej przez tę osobę z Kasą Chorych, a przestaje być nim objęta z dniem rozwiązania umowy lub nieopłacenia składki w obowiązującym terminie.
Z dniem 27 września 2001 r. nastąpiła nowelizacja art. 9 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, który od tego dnia stanowił, że osoba, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, zostaje objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z dniem określonym w umowie zawartej przez tę osobę z kasą chorych, a przestaje być nim objęta z dniem rozwiązania umowy lub po upływie 30 dni nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek, chyba że zaległość nie przekraczała równowartości miesięcznej kwoty składki.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, obowiązującej od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r., osoba, która nie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z żadnego z tytułów wymienionych w art. 9 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, mogła ubezpieczyć się dobrowolnie na podstawie wniosku złożonego w Funduszu. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ osoba, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu, zostaje objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z dniem określonym w umowie zawartej przez tę osobę z Funduszem, a przestaje być nim objęta z dniem rozwiązania umowy lub po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek.
Organy NFZ prawidłowo ustaliły zatem mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Niemniej jednak, na gruncie rozpatrywanej sprawy należy stanowczo podkreślić, iż orzekające w sprawie organy Narodowego Funduszu Zdrowia wydając będące przedmiotem skargi decyzje administracyjne związane był rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, w tym poczynienia zgodnych z zasadą prawdy obiektywnej ustaleń faktycznych, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ administracji jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 § 1 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organy administracji stoją zatem na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy Narodowego Funduszu Zdrowia dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a przez to także art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego, a przez to niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.
Istotę sporu stanowi ustalenie zawarcia przez Skarżącego umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego i ewentualnego czasu jej obowiązywania.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd co do zasady podziela powoływany przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd judykatury o możliwości zawarci umowy ubezpieczenia zdrowotnego również per facta concludentia. Jednak jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 2 sierpnia 2016 r., sygn. II GSK 304/15 "zawarcie (umowy), w przypadku umowy ubezpieczenia zdrowotnego, musi być poprzedzone złożeniem zgodnych oświadczeń woli, wskazujących i uzgadniających istotne elementy tejże umowy w wyniku złożenia oferty przez jedną z nich (pisemny wniosek, którym mowa w art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach) oraz jej przyjęcia przez drugą stronę (NFZ), zgodnie z art. 68 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1793) w zw. z art. 809 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego".
W rozpatrywanej sprawie organy NFZ ustalenie o zawarciu przez Skarżącego umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego oraz czasu jej obowiązywania opierają jedynie na pismach ZUS Oddział w W. Inspektorat w O. z 27 października 2017 r., znak: [...] (wniosek o ustalenie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym), oraz z 5 grudnia 2017 r., znak: [...] a także zapisie w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych. W aktach zgromadzono też Pismo L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z 8 listopada 2017 r. Są ta zatem pisma zawierające jedynie stanowiska i twierdzenia organów administracji. Jednocześnie organ w uzasadnieniu decyzji przyznał, że "nie dysponuje dokumentami będącymi podstawą zawarcia umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z Zainteresowanym, z uwagi na fakt, że do 31 grudnia 2014 r., zgodnie z wewnętrznymi regulacjami, dokumenty posiadające kategorię B5 w komórce merytorycznej, podlegały wybrakowaniu po upływie 5 lat przechowywania".
W tej sytuacji czynienie ustaleń faktycznych jedynie w oparciu o twierdzenia samych organów administracji bez odniesienia się do twierdzeń i argumentów Skarżącego oraz bez zgromadzenia materiału dowodowego potwierdzającego fakt zawarcia umowy czy choćby złożenia wniosku, a także opłacenia składki, daty jej wpływu na konto organu - w ocenie Sądu nie odpowiada standardom wynikającym z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organy NFZ nie sprostały zasadzie oficjalności wyrażonej w art. 7 k.p.a. - w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie.
Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., a skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi bowiem istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji.
W orzecznictwie podkreśla się, że proceduralnym warunkiem prawidłowości oceny wyników postępowania dowodowego jest zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów zgodnie z przepisami kodeksu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym sprawia, że ocena wyników postępowania dowodowego będzie wadliwa (por wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. II GSK 1258/19 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że organy NFZ nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Rzeczą organów NFZ będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i odniesienie się do twierdzeń i zarzutów strony z uwzględnieniem powyższych wskazań i procedury administracyjnej, którą organy administracji są związane w tym wynikającego z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności rozpoznając ponownie sprawę organ winien w oparciu o art. 75 § 1 k.p.a zgromadzić niestanowiący jedynie twierdzeń organu, materiał dowodowy, na podstawie którego możliwe będzie ustalenie zawarcia przez Skarżącego (lub nie) umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego oraz czasu jej obowiązywania, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.