VI SA/WA 5932/23

VI SA/Wa 5932/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
II GZ 346/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-20
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1510
art. 66 ust. 1 pkt 1  lit. c, art. 82 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2008 nr 141 poz 888
art. 14a ust. 1
Ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Dz.U. 2022 poz 1009
art. 13 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 967/2023/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. B. (dalej: "Strona", "Skarżący", "Zainteresowany") jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 11 września 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: "ZUS") zwrócił się do organu NFZ o ustalenie obowiązku podlegania przez Skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu, który w okresach 15.08.1997 r. -30.09.2002 r., 1.07.2003 r. - 31.07.2003 r., 2.12.2013 r. - 31.12.2013 r., 2.01.2016 r. -31.01.2016 r., 1.02.2018 r. - 28.02.2018 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ I instancji", "Dyrektor") stwierdził, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach: 1.05.1999 r. - 30.09.1999 r., 1.07.2000 r. - 3.09.2000 r., 1.07.2001 r. - 31.08.2001 r., 1.07.2002 r. - 30.09.2002 r., 1.07.2003 r. - 31.07.2003 r., 2.12.2013 r. - 31.12.2013 r., 2.01.2016 r. - 31.01.2016r., 1.02.2018 r. - 28.02.2018 r., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą: M. B. M., NIP: [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący, podnosząc że decyzja ta rażąco narusza jego dobro materialne oraz jest bezprzedmiotowa z uwagi na przedawnienie. Organ I instancji nie uwzględnił okoliczności, że jako osoba pobierająca świadczenie rentowe uzyskiwał przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty najniższej emerytury.
Na skutek tego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], zaskarżoną w sprawie, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 109 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1510, ze zm.), dalej: "ustawa o świadczeniach".
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi", a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. do dnia 29 kwietnia 2018 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.".
Następnie organ przytoczył właściwe przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U z 2022 r. poz. 1009, ze zm.), ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324, ze zm.) oraz ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.).
Jak ustalono, Skarżący od 1 stycznia 1999 r. figuruje w Centralnym Rejestrze Ubezpieczonych jako osoba pobierająca rentę z tytułu niezdolności do pracy. Dodatkowo od 26 maja 2008 r. został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Ww. nie złożył zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu, nie złożył dokumentów rozliczeniowych oraz nie dokonał wpłat składek.
Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 14 czerwca 2018r. wynika, że Skarżący w latach 1999-2017 zgłaszał przerwy i zawieszenia działalności gospodarczej w okresach: 1.01.1999 r. - 30.04.1999 r., 1.10.1999 r. - 30.06.2000 r., 4.09.2000 r. - 30.06.2001 r., 1.09.2001 r. - 30.06.2002 r., 1.10.2002 r. - 30.06.2003 r., 1.08.2003 r. - 1.12.2013 r., 1.01.2014 r. - 31.12.2015 r., 1.02.2016 r. - 31.12.2017 r. Skarżący potwierdził, że prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą od 15 sierpnia 1997 r. oraz iż przerwy/zawieszenia prowadzonej działalności były przez niego zgłaszane.
Zdaniem organu, w sprawie Skarżący potwierdził w trakcie prowadzonego postępowania okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz okresy przerw/zawieszenia. Potwierdzają to również zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym pismo Urzędu Skarbowego załączone do wniosku ZUS, jak i załączniki przesłane przez samą Stronę. W tym stanie rzeczy, zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania materiał dowodowy potwierdził fakt podlegania przez Stronę ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresach: 1.05.1999 r. - 30.09.1999 r., 1.07.2000 r. - 3.09.2000 r., 1.07.2001 r. - 31.08.2001 r., 1.07.2002 r. - 30.09.2002 r., 1.07.2003 r. - 31.07.2003 r., 2.12.2013 r. - 31.12.2013 r., 2.01.2016 r. - 31.01.2016 r., 1.02.2018 r. - 28.02.2018 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Prezes NFZ wyjaśnił, że decyzja organów Narodowego Funduszu Zdrowia stanowi jedynie potwierdzenie istnienia tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z uwagi na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, wynikającego z ustawy o świadczeniach. Nie rozstrzyga natomiast kwestii wymierzania czy pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, o których mówi art. 82 ust. 9 ustawy o świadczeniach, do czego uprawniony jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Również, jedynie ZUS jest władny wypowiadać się o ewentualnym umorzeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Podobnie i kwestia przedawnienia obowiązku uiszczenia składek nie ma znaczenia dla ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Wydanie przez organy NFZ decyzji odnośnie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, nie jest jednoznaczne z obowiązkiem składkowym z tego tytułu, do ustalenia czego zobowiązany jest ZUS, a nie organy Narodowego Funduszu Zdrowia.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarżący, wskazując że w odwołaniu nie negował obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a jedynie wskazywał na możliwość zastosowania wobec niego wyjątku o którym mowa w art. 82 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Pobierając świadczenie rentowe i uzyskując niskie przychody nie opłaca składki, a jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.
Dalej Skarżący podniósł, że jako osobie niepełnosprawnej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą przysługuje mu ulga w płatności składki na ubezpieczenie zdrowotne z racji "wyjątku". Podkreślił nadto, że od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej (tj. od 15 sierpnia 1997 r.) do 12 października 2018 r. minęło ponad 21 lat, a roszczenia ZUS co do płatności składek przedawniają się po upływie 5 lat.
W piśmie z dnia 2 stycznia 2024 r. Skarżący zasadniczo podtrzymał argumenty skargi. Ponownie wskazał na treść przepisu art. 82 ust. 9 ustawy o świadczeniach oraz powołał się na kwestię przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Skarżący zawiadomiony o złożeniu powyższego wniosku przez Prezesa NFZ (pismo z 18 grudnia 2023 r. k. 14) w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
W związku z powyższym sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie niniejszej nie miał zastosowania.
W sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2023 r. stwierdzającą, że Skarżący z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą: M. B. M., podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach: 1.05.1999 r. - 30.09.1999 r., 1.07.2000 r. - 3.09.2000 r., 1.07.2001 r. - 31.08.2001 r., 1.07.2002 r. - 30.09.2002 r., 1.07.2003 r. - 31.07.2003 r., 2.12.2013 r. - 31.12.2013 r., 2.01.2016r. - 31.01.2016r., 1.02.2018 r. - 28.02.2018 r.
W sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy, gdyż zdaniem Sądu stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony z poszanowaniem reguł procedury administracyjnej, w tym przepisów art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej: "k.p.a.". Organ w sposób wyczerpujący, zebrał, a następnie rozpatrzył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym dokumenty przedłożone przez ZUS wraz z wnioskiem o rozważenie wszczęcia postępowania oraz przedłożone przez Skarżącego. Uzasadnienie decyzji w sposób wystarczający wypełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione (m.in. fakt prowadzenia działalności gospodarczej w okresach objętych rozstrzygnięciem, okresy przerw w prowadzonej działalności, fakt pobierania przez Stronę świadczenia rentowego), wskazał na dowody na których oparł swoje ustalenia (m.in. decyzje ZUS z dnia 21.08.1997 r. oraz z dnia 23.04.2002 r., wypisy z treści orzeczeń lekarza orzecznika ZUS, zgłoszenia Strony kierowane do Urzędu Skarbowego o zawieszeniu/przerwach w prowadzonej działalności gospodarczej, zawiadomienia Urzędu Skarbowego o uwzględnieniu przerw w prowadzeniu działalności, pism Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., wydruki z CEIDG).
Jak trafnie wskazał organ, we ww. okresach obowiązywały trzy ustawy: ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ustawa z dnia 27 sierpnia 2001 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (dalej: ustawa o świadczeniach).
Stosownie do treści art. 8 pkt 1 lit. c ww. ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają: osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 2, które są: osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi. Działalność pozarolnicza to działalność o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 i Nr 162, poz. 1118) – art. 7 pkt 18 ww. ustawy.
Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej zasadniczo od 1 kwietnia 2003 r. do 30 września 2004 r., stanowił, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 6 i 7, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Definicja "osoby prowadzącej pozarolniczą działalność" zawarta w art. 5 pkt 18 ww. ustawy również odsyłała do jej rozumienia wedle art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Natomiast przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c aktualnie obowiązującej ustawy o świadczeniach (obowiązującej od 1 października 2004 r.) początkowo stanowił, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają: osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (brzmienie przepisu od 20 września 2008 r.). Również i ta ustawa odsyła w zakresie rozumienia pojęcia "osoba prowadząca działalność pozarolniczą" do art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Pierwotnie z przepisu art. 22 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wynikało, że jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od wszystkich tych przychodów, dla których podstawa wymiaru składki jest określona w art. 21. Po nowelizacji ustawą opublikowaną w Dz.U. z 2001 r. Nr 88, poz. 961, która weszła w życie zasadniczo 27 września 2001 r., z przepisu tego wynikało, że jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7.
Natomiast z treści art. 24 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ wynikało, że jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 9 ust. 1, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 4-8. Również i z treści art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, że w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm.), w brzmieniu do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Natomiast po zmianie ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 141, poz. 888) - osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z brzmieniem art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, dodanym ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 888) przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Natomiast zgodnie z brzmieniem ww. artykułu obowiązującym od 1 lipca 2011 r. do 29 kwietnia 2018 r., przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy.
Jak zasadnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2019 r. II GSK 956/19 "Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego, o ile nie zostanie wykazane, że wbrew treści wpisu działalność nie była prowadzona. Jak wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli przedsiębiorca nie prowadził rzeczywiście działalności gospodarczej, powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej (por. wyroki NSA: z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 394/13, z 18 stycznia 2011 r., sygn. II GSK 22/10, z 11 marca 2014 r., sygn. II GSK 2094/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).". Również i na gruncie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyrażano pogląd, że prowadzenie działalności gospodarczej łączyć należy z faktycznym podejmowaniem czynności w zakresie tejże działalności (por. wyrok NSA z 10.07.2023 r. II GSK 1306/19).
Zgodnie z art. 8 ust. 1 obowiązującej do 31 grudnia 2000 r. ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne wymagało zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Z kolei w myśl art. 18 i art. 19 ust. 1 tej ustawy - przedsiębiorca był obowiązany zgłaszać do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni, zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do przedsiębiorcy i działalności gospodarczej, powstałe po wpisie do ewidencji i objęte stanem zawartym w zgłoszeniu. Wpis do ewidencji podlegał natomiast wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.
Natomiast, z treści art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.), wynikało, że przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zgłaszając we wniosku o wpis do ewidencji datę rozpoczęcia działalności. Przedsiębiorca był obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 88a ust. 1, art. 88d i art. 88e ust. 1 pkt 1, a od 1 stycznia 2004 r. - art. 7b ust. 2 pkt 4 i art. 7d ust. 1 tej ustawy). Podobnie regulował tę kwestię art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy był on obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.
Jak prawidłowo ustalono, a co nie jest w sprawie sporne, Skarżący od 14 sierpnia 1997 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą M. B. M. Prowadzona działalność była wielokrotnie przerywana/zawieszana w następujących okresach: 1.01.1999 r. - 30.04.1999 r., 1.10.1999 r. - 30.06.2000 r., 4.09.2000 r. - 30.06.2001 r., 1.09.2001 r. - 30.06.2002r., 1.10.2002 r. - 30.06.2003 r., 1.08.2003 r. - 1.12.2013 r., 1.01.2014 r. - 31.12.2015 r., 1.02.2016 r. - 31.12.2017 r. Przy czym, jak wskazał organ, decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję, którą stwierdził, że Skarżący od 15 sierpnia 1997 r. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin. Decyzja ta została wydana przed wejściem w życie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Skarżący od 10 maja 1993 r. został zaliczony okresowo do drugiej (2) grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Kolejno, decyzją ZUS z dnia [...] maja 1999 r. została stwierdzona częściowa niezdolność Skarżącego do pracy. Od sierpnia 2001r., na mocy wyroku Sądu Okręgowego, przyznano Skarżącemu na stałe świadczenie rentowe z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz ww. przepisy prawa, za prawidłowe Sąd uznał ustalenie organu co do podlegania przez Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach wskazanych w rozstrzygnięciu decyzji. Zauważyć przy tym należy, że Skarżący nie kwestionuje okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, a jedynie wskazuje, że jest zwolniony z obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz iż żądanie opłacenia składek uległo przedawnieniu.
Odnosząc się zatem do argumentacji skargi wyjaśnić należy, co następuje:
Zarówno ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, ustawa o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i aktualnie obowiązująca ustawa o świadczeniach zawierają przepisy, które zwalniają poszczególne kategorie osób z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne (por. odpowiednio np.: art. 22; art. 24 ust. 5 i następne; art. 82 ust. 8-11). Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że czym innym jest stwierdzenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a czym innym kwestia obowiązku opłacania składek. Stosownie do treści art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach (w brzmieniu do dnia 30 sierpnia 2020 r., w związku ze zmianą dokonaną ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r., Dz.U. poz. 1493) dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Natomiast kwestia opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne nie należy do kognicji organów Narodowego Funduszu Zdrowia. Organy NFZ nie mogły także uwzględnić kwestii przedawnienia należności, albowiem stwierdzenie, że nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne również nie należy do ich kompetencji. Kwestia przedawnienia może być ewentualnie rozpatrywana w przypadku prowadzenia przez ZUS postępowania zmierzającego do ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne i ich wymagalności. Natomiast, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, kwestia stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przedawnieniu nie podlega (por. wyrok NSA z 20.07.2023 r. II GSK 277/20). Natomiast wskazywane przez Stronę przerwy w prowadzeniu działalności i jej zawieszenia, potwierdzone pismami Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., zostały przez organ uwzględnione.
Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś wszystkie argumenty Strony skarżącej podniesione zarówno w skardze jak i w toku postępowania sądowego, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 tej ustawy, Sąd skargę oddalił.