VI SA/WA 5907/23

VI SA/Wa 5907/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/
Aneta Lemiesz
Maciej Borychowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 2758/24 - Wyrok NSA z 2025-03-06
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art.246, 247 ust.2, art.94, art.25,art.100, art.256 ust.2, art.25,89 ust.1 pkt 2, art.97
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Węgorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w A., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 października 2022 r. nr Sp.84.2022 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej "WSA") w Warszawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "UP RP", "Urząd Patentowy" lub "Organ") z [...] października 2022 r., nr [...], którą po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] października 2022 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy "[...]" o numerze [...] udzielonego na rzecz P. [...] z/s w A., N. (dalej "Strona", "Skarżący", "uprawniony"), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. K. (dalej "Uczestnik", "wnoszący sprzeciw"), unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy "[...]" o numerze [...] (dalej "Zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 94, art. 25 w związku z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ww. ustawy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lipca 2019 r. do Urzędu Patentowego wpłynął sprzeciw Uczestnika wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "[...]" nr [...] na rzecz Strony, z pierwszeństwem od dnia [...] grudnia 2015 r. Informację o udzieleniu prawa ochronnego ogłoszono dnia [...] lutego 2019 r. w Wiadomościach Urzędu Patentowego (nr [...]).
Jako podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał przepisy art. 94 i art. 25 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 100 i w zw. z art.97 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej, wskazując, że sporny wzór nie został przedstawiony w sposób umożliwiający znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania, co w szczególności dotyczy cech określonych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego jako "ewentualnie ma przegrody wewnętrzne", "korzystnie spodnie rozporki poprzeczne" i "co najmniej jeden element sprzęgający", "złożoną z części", a także braku na rysunku cech określonych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego jako "korzystnie spodnie rozporki poprzeczne" i "środki do stabilizacji i podparcia", oraz wskazując na brak nowości spornego wzoru.
Na dowód braku nowości spornego wzoru użytkowego wnoszący sprzeciw przedłożył następujące dokumenty:
1) niemiecki opis patentowy [...],
2) niemiecki opis patentowy [...],
3) niemiecki opis zgłoszenia patentowego [...],
4) europejski opis zgłoszenia patentowego [...],
5) koreańskie zgłoszenie patentowe [...],
6) japoński opis patentowy [...].
W uzupełnieniu sprzeciwu w dnia [...] września 2019 r., wnoszący sprzeciw przedłożył dodatkowo następujące dokumenty:
• tłumaczenie fragmentów europejski opis zgłoszenia patentowego [...] , - międzynarodowe zgłoszenie patentowe [...] i jego częściowe tłumaczenie, przy czym wskazano, że zgłoszenie to należy do rodziny patentów z koreańskim zgłoszeniem patentowym [...],
• fragmenty międzynarodowego zgłoszenia patentowego [...] i ich tłumaczenie, przy czym wskazano, że zgłoszenie to jest odpowiednikiem spornego wzoru użytkowego.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2020 r. uprawniony, ustosunkowując się do sprzeciwu i przedłożonych materiałów podniósł, że przesłane przez wnoszącego sprzeciw materiały nie podważają zdolności ochronnej spornego wzoru, gdyż nie został przedstawiony ani jeden dokument ujawniający całościowo sporne rozwiązanie. Wskazał, że zamiast tłumaczenia przedłożonego przy sprzeciwie dokumentu [...] przedłożono międzynarodowe zgłoszenie patentowe [...] i jego częściowe tłumaczenie oraz jedynie częściowe tłumaczenie dokumentów [...] i [...]. Uprawniony twierdził również, iż wskazane cechy w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego nie zmieniają istoty rozwiązania, a więc zastrzeżenie to spełnia ustawowe wymogi. Również rysunek, zdaniem uprawnionego, ujawnia wystarczająco istotę spornego wzoru.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...]Urząd Patentowy oddalił sprzeciw uznając, że żaden z materiałów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw wraz z tłumaczeniem przysięgłym ich fragmentów, obejmujących:
1) niemiecki opis patentowy [...],
2) niemiecki opis patentowy [...],
3) niemiecki opis zgłoszenia patentowego [...],
4) europejski opis zgłoszenia patentowego [...],
5) japoński opis patentowy [...],
nie świadczy o braku nowości spornego wzoru, tj. o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony. Żaden z tych materiałów nie ujawnia bowiem, wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw, cech spornego wzoru zastrzeganych w zastrzeżeniu niezależnym jako: "ma dwuścienną ramkę zewnętrzną (2) złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (5), ściankami wewnętrznymi (14) i łączącymi je powierzchniami (15) do chodzenia" (co należy rozumieć jako powierzchnie łączące (15) o szerokości pozwalającej na stabilne postawienie na nich stopy) oraz "ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11)" (co należy rozumieć jako jedną ramkę umieszczoną wewnątrz ramki zewnętrznej i poniżej zewnętrznej dolnej powierzchni "korpusów wypełnieniowych", wspólną dla całego elementu budowlanego).
Urząd Patentowy uznał również za bezzasadny zarzut, że sporny wzór nie został przedstawiony w sposób umożliwiający znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania, co w szczególności dotyczy cech określonych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego jako "ewentualnie ma przegrody wewnętrzne", "korzystnie spodnie rozporki poprzeczne" i "co najmniej jeden element sprzęgający", "złożoną z części". W ocenie Urzędu Patentowego, wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw, określenia "co najmniej jeden element sprzęgający", "złożoną z części" są jednoznaczne w kontekście całego opisu oraz rysunku, który zgodnie z art. 97 ust. 2 Prawa własności przemysłowej stanowi obowiązkowy element zgłoszenia wzoru użytkowego. Ponadto stwierdził, iż zgodnie z ustalonym orzecznictwem, szczególnie doniosła jest rola rysunków, gdy zastrzeżenia sformułowane są w sposób niejasny (patrz "Prawo własności przemysłowej" Tom 14 A str. 854, akapit 77, Wydawnictwo C.H. BECK i INP PAN, Warszawa 2012). Należy przy tym rozumieć, że sporny element może posiadać więcej niż jeden element sprzęgający, a określenie "dwuścienną ramkę zewnętrzną (2) złożoną z części" oznacza jedynie, że w ramce tej można wyróżnić części, na przykład stanowiące jej boki.
Ponadto, sformułowania "ewentualnie ma przegrody wewnętrzne", "korzystnie spodnie rozporki poprzeczne" z ich natury nie należą do zespołu cech istotnych niezbędnych, zdaniem uprawnionego, do zdefiniowania spornego wzoru. Tak więc nie należą one do zespołu cech stanowiących podstawę oceny zdolności ochronnej spornego wzoru. Stanowią one rozwinięcie lub uzupełnienie tego zespołu cech i powinny być przedmiotem zastrzeżeń zależnych. Nie przesądzają jednakże, wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw, o tym, że zastrzeżenie niezależne przedstawia dwa lub większą liczbę sprzecznych ze sobą rozwiązań. Przeznaczenie wzoru również nie należy do zespołu cech istotnych niezbędnych, zdaniem uprawnionego, do zdefiniowania spornego wzoru. W związku z tym, sformułowanie "do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł złożonego z wielu elementów budowlanych zespołu powierzchniowego" również nie należy do zespołu cech stanowiących podstawę oceny zdolności ochronnej spornego wzoru.
W dniu [...] lipca 2021 roku wnoszący sprzeciw złożył skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Urzędu Patentowego.
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 roku (sygn. akt VI SA/Wa 2046/21) uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie stwierdził, że trudno jest prześledzić tok wnioskowania Urzędu Patentowego co do tego, z jakich powodów uznał określone cechy spornego rozwiązania za niestanowiące zespołu jego cech istotnych, determinujących ocenę zdolności ochronnej tego wzoru. Nastąpiło to w sytuacji gdy nie można a priori wykluczyć, że istnienie wspomnianych przegród wewnętrznych czy spodnich rozporek poprzecznych, z racji ich walorów funkcjonalnych (użytkowych), może składać się na zespół istotnych cech technicznych zastrzeganego rozwiązania, różnicując postać przedmiotu w zależności od tego czy posiada czy też nie posiada tych cech. Nadto, na kwestię tę, z powołaniem na art. 94 ust. 3 i 4 Prawa własności przemysłowej, wskazywał wnoszący sprzeciw już w treści sprzeciwu i powinnością Urzędu Patentowego było zajęcie w tym zakresie umotywowanego stanowiska a nie ograniczanie się tylko do formułowania wniosków bez ich uzasadnienia.
W ww. wyroku WSA w Warszawie wskazał jednocześnie, że przeprowadzona przez Organ na potrzeby oceny kwestii nowości spornego wzoru analiza porównawcza zastrzeżeń ochronnych spornego wzoru z przeciwstawionymi mu rozwiązaniami ujawnionymi w przedstawionych zgłoszeniach patentowych powinna być dokładna, precyzyjna i wnikliwa. Tylko dokonanie takiej oceny w odniesieniu do osiągniętego już stanu techniki ujawnionego w tych zgłoszeniach można było w konsekwencji dojść do ewentualnego wniosku co do posiadania cech nowości przez sporny wzór użytkowy. Organ powinien zatem przedstawiając poszczególne cechy techniczne przeciwstawianych sobie rozwiązań wykazać, że przeciwstawione spornemu wzorowi rozwiązania nie posiadają cech wynikających z zastrzeżeń ochronnych przedmiotowego wzoru użytkowego, skoro taki wniosek ostatecznie sformułował.
Sąd zaznaczył również, że stosownie do postanowienia art. 97 ust. 3 Prawa własności przemysłowej "zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie. Przy czym, stosownie do ust. 4 tego artykułu "wymóg, o którym mowa w ust. 3, nie ogranicza ujęcia w zgłoszeniu różnych postaci przedmiotu, posiadających te same istotne cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania, jak również przedmiotu składającego się z części organicznie lub funkcjonalnie związanych ze sobą".
Co do spełnienia przez zgłoszony wzór użytkowy przesłanki nowości Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy, ustosunkowując się do tego zarzutu sprzeciwu stwierdził, że przedłożone przez wnoszącego sprzeciw materiały w postaci przetłumaczonych opisów patentowych (niemieckie opisy patentowe [...], [...], [...], europejski opis zgłoszenia patentowego [...] oraz japoński opis patentowy [...]) nie świadczą o braku nowości spornego wzoru pomimo tego, że poza jego analizą pozostawał stan techniki osiągnięty w porównywanych zgłoszeniach. W tym zakresie Urząd Patentowy odwołując się do określonych cech przedstawionych w opisach tych zgłoszeń ograniczył się tylko do lakonicznego stwierdzenia, że nie stanowią one odpowiednika wskazanych cech spornego wzoru. Nastąpiło to w sytuacji gdy staraniem wnoszącego sprzeciw, zostały złożone do akt spraw tabelaryczne porównania cech spornego wzoru użytkowego z cechami ujawnionymi w ww. zgłoszeniach patentowych.
Ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniając wskazania zawarte w wyroku z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/21, Urząd Patentowy Zaskarżoną decyzją unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy "[...]" o numerze [...].
Uzasadniając Zaskarżoną decyzję Urząd Patentowy przytoczył obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. W dalszej kolejności Organ, odniósł się do pierwszej podstawy wniesionego sprzeciwu, tj., iż zgłoszony wzór użytkowy uniemożliwia znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania, co w szczególności dotyczy cech określonych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego, znamienny tym, że: (i) ma dwuścienną ramkę zewnętrzną [2) złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (5), ściankami wewnętrznymi (14) i łączącymi je powierzchniami (15) do chodzenia, (ii) ewentualnie ma przegrody wewnętrzne (4), dzielące wnętrze ramki zewnętrznej we wzór komorowych przepustów (6) (iii) ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11) i korzystnie spodnie rozporki poprzeczne, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego (20), przy czym co najmniej jeden element sprzęgający do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych (1, 1') znajduje się na zewnętrznych powierzchniach bocznych poszczególnych zewnętrznych ścianek (5) części dwuściennej ramki zewnętrznej (2).
Wyjaśniając swoje stanowisko w tym aspekcie Urząd Patentowy oparł się także na "Poradniku wynalazcy" Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2023, s. 158, zgodnie z którym określenia typu: "korzystnie", "takie jak", "wybrane z grupy", często stosowane w zastrzeżeniach patentowych, definiuję określone warianty wynalazku jako szczególnie korzystne (optymalne) rozwiązania, nie mają przy tym znaczenia cech ograniczających zakres ochrony. UP RP wskazał, że wzór [...] może posiadać przegrody wewnętrzne (4) oraz może posiadać spodnie rozporki wewnętrzne jednak nie są to cechy bez których sporne rozwiązanie nie mogłoby zostać wytworzono albo bez których nie posiadałoby swojej użyteczności - są to cechy opcjonalne ale nie niezbędne. Uniwersalny element budowalny funkcjonowałby bez przegród (4) i spodnich rozporek poprzecznych - miałby wtedy obniżone parametry wytrzymałościowe ale dalej pełniłby swoją funkcję i byłby rozwiązaniem użytecznym.
Odnosząc się do drugiej podstawy wniesionego sprzeciwu, tj. brak nowości spornego znaku, Urząd Patentowy wskazał, że zgodnie z art. 94 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Na dowód braku nowości wzoru użytkowego wymagane jest przedstawienie wcześniej ujawnionego rozwiązania o wszystkich zastrzeganych cechach, które wyznaczają zakres żądanej ochrony spornego rozwiązania.
Dokonana analiza, w ocenie Organu, wskazuje, że rozwiązanie główne przedmiotu zgłoszenia przedstawione w zastrzeżeniu ochronnym niezależnym, które wyznacza podstawowy zakres żądanej ochrony, nie spełnia wymogu nowości zawartego w art. 94 ust. 1 oraz art. 25 w związku z art. 100 ust. 1 Prawa własności przemysłowej. Organ wskazał, że niemiecki dokument [...] z 2009-[...] ujawnia rozwiązanie o wszystkich cechach spornego rozwiązania. Kolegium stwierdziło, że:
1) Uniwersalny element budowlany z tworzywa sztucznego – UP RP wyjaśnił, że nie ma wątpliwości, że rozwiązanie D1 przedstawia element budowalny z tworzywa sztucznego, który służy do wzmocnienia nośności podłoża pod którym zostanie on umieszczony, m.in. do budowy podłoża pod wybieg i ujeżdżalnie dla koni. Przy czym Organ nie podzielił opinii uprawnionego wyrażonej w piśmie z dnia [...] października 2022, że: "nie powinno się kratki do stabilizacji podłoża zakopywanej pod padokiem końskim określać jako elementu budowalnego". Kolegium wyjaśniło, że przygotowanie takiego podłoża wymaga prac budowalnych wykonywanych przez człowieka. Ponadto kratka wg. D1 służy nie tylko do stabilizacji podłoża pod wybiegi dla koni ale może być stosowana również w innych obiektach, gdzie konieczne jest wzmocnienie podłoża. UP RP odnotowao również, że uprawniony na str. 3 akapit 8 opisu [...] podaje, że: "[...] nadaje się do tymczasowego i stałego umacniania powierzchni i dróg, jak w przypadku wydarzeń, które realizowane są na terenach rolniczych (gra w polo, zawody jeździeckie, golf), parkingów itp. (...)’’. Tym samym, sam uprawniony wskazuje, że element budowalny wg. spornego rozwiązania może być wykorzystywany do umacniania powierzchni na, której odbywają się zawody jeździeckie. Reasumując, Urzędu wskazał, że zarówno uniwersalny element budowlany znany z [...] oraz kratka znana z D1 mają takie same przeznaczenie i oba te rozwiązania można określić mianem elementu budowlanego.
2) Do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł. UP RP wskazał, że na stronie 6, akapit 2 opisu spornego rozwiązania zostało wyjaśnione co może być korpusem wypełnieniowym: "W tak utworzonych polach mogą być umieszczane jako korpusy wypełnieniowe np. tradycyjne kostki brukowe, kształtki kamienne wszelkiego rodzaju, drewniane kostki brukowe, płyty gumowe, naczynia na rośliny bądź naczynia z zasadzonymi roślinami i.t.d.". Podobnie na stronie 7, akapit 2 spornego opisu wyjaśniono: "Fig. 9 pokazuje schematyczny widok z góry kolejnej postaci wykonania elementu budowlanego według wzoru z przegrodami wewnętrznymi 4, wypełnionego częściowo kostkami, a częściowo z obsadzeniem roślinami", czyli korpusami mogą być np. naczynia na rośliny, naczynia z zasadzonymi roślinami, bądź po prostu obsadzone rośliny. Jednocześnie Organ wskazał, że w rozwiązaniu D1 akapit [0009] wyjaśnia, że komory mogę być wypełnione substratem z wysianymi w nim roślinami. Zatem, zdaniem Organu, cecha opisująca jakimi elementami wypełnia się "[...]" znany z rozwiązania [...]oraz "[...]" znaną z rozwiązania D1 jest taka sama. W związku z czym, Urząd nie podzielił stanowiska uprawnionego, że rozwiązanie D1 nie może zostać wypełnione żadnymi korpusami, albowiem uprawniony w treści opisu podał bardzo szeroką listę tego co może być określane mianem korpusów wypełnieniowych i na liście tej znajdują się również elementy stosowane w rozwiązaniu D1.
3) Złożonego z wielu elementów budowlanych zespołu powierzchniowego, mającego na bocznych powierzchniach zewnętrznych co najmniej po jednym elemencie sprzęgającym (D1: 30, 32, 36) do łączenia dwóch sąsiednich elementów budowlanych – Organ zauważył, że rozwiązanie ujawnione w dokumencie D1 należy traktować jako zespół powierzchniowy o czym świadczy następujący fragment opisu D1 [0002]: "Kratki do stabilizacji podłoża (...). Są one przy tym zazwyczaj układane na warstwie nośnej z kruszywa, a następnie przewidziane są jako podłoże po wypełnieniu warstwą wierzchnią do poziomu gruntu.". W ocenie Organu ten fragment wskazuje, że ich wierzchnia warstwa znajduje się, zgodnie z powyższym opisem, na równo z gruntem a zatem można po niej chodzić a co za tym idzie są to zespoły powierzchniowe składające się z wielu elementów (D1: zastrzeżenie 5) łączonych z sąsiadującymi elementami za pomocą elementów sprzęgających (D1: 30, 32, 36). W ocenie Urzędu Patentowego, uprawniony nie doprecyzowuje w treści zastrzeżenia niezależnego co może być elementem sprzęgającym, zatem każdy element do łączenia\sprzęgania ze sobą dwóch sąsiadujących elementów budowalnych spełnia to kryterium.
Znamienny tym, że:
4) Ma dwuścienną ramkę zewnętrzną złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (D1: 26), ściankami wewnętrznymi i łączącymi je powierzchniami do chodzenia – Urząd Patentowy wskazał, iż należy zauważyć, że w spornym rozwiązaniu ścianki wewnętrzne ([...]) są jednocześnie ściankami komór, w których umieszcza się korpusy wypełnieniowe, zatem dwuścienną ramka, w spornym rozwiązaniu, tworzona jest przez ścianki zewnętrze ([...]) oraz ścianki ([...]) komór znajdujące się w sąsiedztwie ścianek zewnętrznych. Urząd Patentowy podkreślił, iż w zastrzeżeniu ochronnym spornego rozwiązania jest wyraźnie napisane, że są to ścianki a nie jedna ścianka, zatem identyczną budowę ma rozwiązanie D1, w szczególności widać to na fig. 1 i 2, gdzie ramka zewnętrzna składa się ze ścianek zewnętrznych (D1: 26), oraz z wielu ścianek wewnętrznych, rozmieszczonych po obwodzie ramki zewnętrznej, które stanowią jednocześnie ścianki komór (D1: 10), znajdujące się w sąsiedztwie ścianek zewnętrznych (D1: 26) UP RP wskazał jednocześnie, że twierdzenie uprawnionego, iż ścianka powinna występować na całej wysokości danego przedmiotu nie ma nigdzie poparcia, jest to nadinterpretacja uprawnionego. Urząd Patentowy zauważył, że na fig. 1 rozwiązania D1 wyraźnie widać, że mamy do czynienia z ramką z dwiema ściankami, natomiast powierzchnia do chodzenia w dokumencie D1 wyznaczona jest pomiędzy ściankami zewnętrznymi (D1: 26) a ściankami komór (D1: 10) znajdującymi się w sąsiedztwie ścianek zewnętrznych (D1: 26). Urząd Patentowy nie zgodził się również, że "powierzchnia elementu w A1 i A2 nie służy do chodzenia - jest przeznaczona do umieszczania poniżej powierzchni gruntu". Odnosząc się do powyższego Organ odwołał się do opisu D1, akapit [0002]: "Kratki do stabilizacji podłoża (...). Są one przy tym zazwyczaj układane na warstwie nośnej z kruszywa, a następnie przewidziane są jako podłoże po wypełnieniu warstwą wierzchnią do poziomu gruntu.". W ocenie Organu fragment ten wyraźnie wskazuje, że kratki z D1 mogą być umieszczane na równo z gruntem, zatem można po nich chodzić.
5) Ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (D1: 14) i środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego – Organ w tym zakresie wskazał, odnosząc się do rysunku fig. 3 spornego rozwiązania, gdzie ramka podporowa ([...]) oznaczona jest jako spód komór na elementy wypełnieniowe. W ocenie UP RP tak samo należy zatem potraktować pierścienie spodnie (D1: 14) komór (D1: 10) w dokumencie D1, są to takie same elementy jak spodnia ramka podporowa ([...]) według spornego rozwiązania i służą do stabilizacji i podparcia korpusu wypełnieniowego.
6) Przy czym co najmniej jeden element sprzęgający (D1: 30, 32, 36) do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych znajduje się na zewnętrznych powierzchniach bocznych poszczególnych zewnętrznych ścianek (D1: 26) części dwuściennej ramki zewnętrznej – dokonując analizy w tym zakresie, odwołując się do fig. 7 rozwiązania D1, Organ wskazał, że wyraźnie pokazane zostały elementy sprzęgające służące do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych. Elementy te tak samo jak w rozwiązaniu [...] umieszczone są na dwuściennej ramce zewnętrznej ujawnionej w dokumencie D1. UP RP podkreślił jednocześnie, że uprawniony nie doprecyzowuje w treści zastrzeżenia niezależnego co może być elementem sprzęgającym, zatem każdy element do łączenia\sprzęgania ze sobą dwóch sąsiadujących elementów budowalnych spełnia to kryterium.
Z decyzją Organu nie zgodził się Skarżący i pismem z dnia [...] października 2023 r. wniósł do WSA w Warszawie skargę na decyzję UP RP z dnia [...] października 2022 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 94 ust. 1 i art. 96 oraz w zw. w art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez niedokonanie wnikliwej, wszechstronnej i wyczerpującej analizy całokształtu okoliczności sprawy oraz zgromadzonych dowodów, a także niedostateczne i nieprzekonujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwieniu sprawy, w tym w szczególności błędną interpretację istotnych cech technicznych zastrzeżenia ochronnego spornego wzoru, co doprowadziło do nieprawidłowej identyfikacji przedmiotu spornego rozwiązania m.in. w zakresie:
• cechy technicznej: "do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł złożonego z wielu elementów budowlanych zespołu powierzchniowego "(cecha nie występuje w przeciwstawionym dokumencie D1) - Organ pominął przede wszystkim znaczenie słowa "korpus", przyjmując, że w zastrzeżeniu chodzi o jakiekolwiek formy wypełnienia kratki według wzoru użytkowego (w tym również materiał sypki jak ziemia czy piasek),
• cechy technicznej: "ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11), środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego (20)" (cecha nie występuje w przeciwstawionym dokumencie D1) - Organ całkowicie pominął funkcję stabilizującą i podpierającą korpus, która musi być realizowana przez wskazane elementy konstrukcyjne ramki i nie dostrzegł, że ramka w spornym wzorze użytkowym ukształtowana jest w sposób nieprzerwany wzdłuż wszystkich ścian wewnętrznych zewnętrznej ramki,
• cechy technicznej "ma dwuścienną ramkę zewnętrzną (2) złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (5), ściankami wewnętrznymi (14) i łączącymi je powierzchniami (15) do chodzenia" w powiązaniu z cechą "co najmniej jeden element sprzęgający do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych (1, 1') znajduje się na zewnętrznych powierzchniach bocznych poszczególnych zewnętrznych ścianek (5) części dwuściennej ramki zewnętrznej (2)"(cecha nie występuje w przeciwstawionym dokumencie D1) – Organ przede wszystkim pominął językowe znaczenie słowa "[...]" oraz nie dostrzegł istotnego dla znawcy związku między ww, cechami, który zakłada, że cecha dwuścienna ramka zewnętrzna jest spełniona, kiedy ścianki zewnętrzne (dwuściennej ramki) są dostatecznej wysokości, żeby na ich zewnętrznych powierzchniach można było umieścić elementy sprzęgające,
i w konsekwencji nieprawidłowej oceny porównawczej spornego rozwiązania z rozwiązaniem opisanym w przeciwstawionym dokumencie D1.
Oceny Organu zostały dokonane w oderwaniu od językowego znaczenia określeń użytych w zastrzeżeniu, które byłyby bezpośrednio zrozumiałe dla znawcy dziedziny zastrzeganego rozwiązania na podstawie brzmienia zastrzeżeń; a ponadto w części ocena Organu dokonana została jedynie na podstawie wybranych fragmentów opisu ochronnego oraz niektórych rysunków wzoru użytkowego, które (nie tylko nie determinują przedmiotu spornego rozwiązania - por. zarzut naruszenia prawa materialnego poniżej, ale również) odczytane zostały przez Organ z pominięciem treści samych zastrzeżeń, jak również innych fragmentów opisu i rysunków,
b) art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wnikliwego, przekonującego i wyczerpującego rozważenia w decyzji oraz wyjaśnienia przez Organ w jej uzasadnieniu powodów odmiennej oceny przesłanki nowości w oparciu o dokument ze stanu techniki, który był oceniany również w uprzednio uchylonej decyzji Organu w tej samej sprawie i nie został wówczas uznany za podważający ważność wzoru użytkowego Skarżącego. Zaskarżona decyzja - poza częścią referującą dotychczasowy przebieg postępowania - nie zawiera jakiegokolwiek odniesienia do poprzedniej decyzji administracyjnej w tej samej sprawie i nie tłumaczy przekonująco powodów zmiany stanowiska Organu opartego na ocenie tych samych dowodów. W szczególności, Organ nie wyjaśnił przyczyn, dla których cecha "ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11), środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypetnieniowego"z zastrzeżenia ochronnego została zinterpretowana zupełnie inaczej niż w uprzednio uchylonej decyzji Organu. Miało to miejsce w sytuacji, w której wskazania co do dalszego postępowania sformułowane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/21, zobowiązywały Organ przede wszystkim do wnikliwego i wyczerpującego wyjaśnienia stanowiska Organu co do zebranego materiału dowodowego i argumentów stron.
Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pełna i prawidłowa interpretacja cech technicznych z zastrzeżenia ochronnego wzoru użytkowego w oparciu o rozważenie całokształtu materiału dowodowego i wzięcie pod uwagę oraz ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich podnoszonych przez strony argumentów i okoliczności istotnych dla sprawy, powinny skutkować uznaniem, że ww. cechy techniczne nie były znane w stanie techniki, a przeciwstawiony dokument D1 nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutu braku nowości;
2) Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 96 w zw. z art. 94 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na ocenie zakresu przedmiotowego spornego wzoru użytkowego w oparciu o opis i rysunki wzoru użytkowego (w tym przy ocenie cech istotnych dla uznania nowości wzoru), podczas gdy zgodnie z art. 96 w zw. z art. 94 ust. 1 p.w.p. to zastrzeżenia ochronne powinny stanowić podstawę określenia zakresu przedmiotowego spornego rozwiązania, a wybrane fragmenty opisu wzoru i rysunków nie mogą tego zakresu zmieniać (w tym przy ocenie cech istotnych dla uznania nowości wzoru), a w konsekwencji błędne zastosowanie ww. przepisów.
Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Organ w oparciu o wykraczającą poza treść zastrzeżenia ochronnego (nadmiernie ogólną) wykładnię cech wzoru użytkowego dokonaną na podstawie wybranych fragmentów opisu i niektórych rysunków, uznał tożsamość cech z zastrzeżenia względem dokumentu ze stanu techniki.
Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie Zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi Strona rozwinęła i uzasadniła zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2024 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał skargę. Pełnomocnik Uczestnika wniósł o oddalenie skargi i złożył załącznik do protokołu, w którym zawarł stanowisko, w tym odniósł się do wniesionej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; dalej zwanej "P.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ponadto stosownie do art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd orzekający w sprawie Zaskarżonej decyzji miał na uwadze, że jej rozpoznanie jest determinowane treścią wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/21. Zatem Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, przy rozpoznaniu zarzutów skargi, obowiązany jest uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w ww. wyroku.
Uwzględniając ww. przepisy prawa Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego z [...] października 2022 r. nr [...], którą unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy "[...]" o numerze [...] (dalej również "wzór użytkowy [...]") udzielone na rzecz Skarżącego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny istnienia podstawy unieważnienia spornego wzoru użytkowego. Natomiast spór co do zasady koncentruje wobec bezzasadnego, zdaniem Skarżącego, przyjęcia, iż wzór użytkowy [...] nie spełnił przesłanki nowości w rozumieniu art. 94 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1170, dalej "p.w.p."). Urząd Patentowy uznał bowiem, iż rozwiązanie główne przedmiotu zgłoszenia przedstawione w zastrzeżeniu ochronnym niezależnym, które wyznacza podstawowy zakres żądanej ochrony, nie spełnia wymogu nowości zawartego w art. 94 ust. 1 oraz art. 25 w związku z art. 100 ust. 1 p.w.p. Organ wskazał, że niemiecki dokument [...]z 2009-[...], (dalej "niemiecki dokument D1") ujawnia rozwiązanie o wszystkich cechach spornego rozwiązania. Tym samym nie została spełniona przesłanka nowości, co jest obligatoryjne do przyznania ochrony na wzór użytkowy.
Jak już zostało podniesione Zaskarżona decyzja została wydana w związku z uchyleniem przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/21 decyzji Urzędu Patentowego z dnia z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. Przedmiotowa decyzja została wydana w związku ze sprzeciwem wniesionym przez Uczestnika do udzielonego prawa ochronnego na wzór użytkowy [...]. Organ sprzeciw oddali.
W wyniku uznania skargi Uczestnika ww. wyrokiem WSA w Warszawie stwierdził, że Organ odmówił zasadności twierdzeniu wnoszącego sprzeciw co do tego, że sporny wzór nie został przedstawiony w sposób umożliwiający znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania. Sąd wskazał, iż przy braku uzasadnienia dla przyjętej w tym zakresie oceny trudno zatem prześledzić tok wnioskowania Organu co do tego, z jakich powodów uznał określone cechy spornego rozwiązania za niestanowiące zespołu jego cech istotnych, determinujących ocenę zdolności ochronnej tego wzoru. Co do spełnienia przez zgłoszony wzór użytkowy przesłanki nowości Organ, ustosunkowując się do tego zarzutu sprzeciwu stwierdził, że przedłożone materiały w postaci przetłumaczonych opisów patentowych (niemieckie opisy patentowe [...], [...], [...], europejski opis zgłoszenia patentowego [...] oraz japoński opis patentowy [...]) nie świadczą o braku nowości spornego wzoru. Urząd Patentowy przyjął takie stanowisko pomimo tego, że poza jego analizą pozostawał stan techniki osiągnięty w porównywanych zgłoszeniach.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, iż zasadniczo spór dotyczy kwestii nowości wzoru użytkowego [...], zatem Sąd dokona analizy spełnienia tej przesłanki.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 94 ust. 1 p.w.p., wzorem użytkowym jest nowe i nadające się do przemysłowego zastosowania rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu lub budowy przedmiotu o trwałej postaci albo przedmiotu składającego się ze związanych ze sobą funkcjonalnie części o trwałej postaci.
W tej sytuacji dowód braku nowości konkretnego wzoru użytkowego wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach, a zwłaszcza o jego cechach znamiennych. Stosownie do regulacji Prawa własności przemysłowej rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust. 1 p.w.p., mającym odpowiednie zastosowanie do wzorów użytkowych na mocy art. 100 tej ustawy.
Stan techniki z kolei został zdefiniowany ust. 2 i 3 w art. 25 p.w.p. w sposób następujący:
a) przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób,
b) za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w celu wykazania braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie łącznie trzech następujących przesłanek:
• musi nastąpić udostępnienie rozwiązania do wiadomości publicznej,
• udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy z danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do jego stosowania,
• udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa. Wystarczy jeden dowód na obalenie przymiotu nowości przedmiotowego rozwiązania (wyrok NSA z 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1935/17).
Ponadto, zgodnie z wyrokiem NSA z 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1935/17, publicznym udostępnieniem jest każdy akt umożliwiający zapoznanie się ze wzorem użytkowym przez nieograniczoną liczbę osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy. Ujawnienie wzoru nie może mieć charakteru poufnego. Z kolei w wyroku z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 80/11, NSA orzekł, że w celu udowodnienia braku nowości wzoru należy zgłoszonemu do ochrony wzorowi "[...] przeciwstawić rozwiązanie, w którym cechy techniczne występują w tym samym powiązaniu lub w tej samej funkcji co w rozwiązaniu chronionym. Nie wystarczy [...] dowieść, że poszczególne istotne elementy danego rozwiązania są znane z kilku odrębnych rozwiązań zaliczonych do stanu techniki. Danemu rozwiązaniu trzeba przeciwstawić konkretne wcześniejsze rozwiązanie tego samego problemu. W oparciu o więcej niż jedno rozwiązanie (kilka wcześniejszych rozwiązań) można dowodzić braku nieoczywistości rozwiązania, a nie braku nowości rozwiązania". Natomiast w wyroku z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II GSK 887/19 NSA wskazał, że "Oceny nowości wzoru użytkowego można zatem dokonywać poprzez wskazanie zestawienie wzoru badanego i przeciwstawionego przy uwzględnieniu dalszych szczegółowych reguł, dotyczących zwłaszcza porównywania zespołów cech, a nie pojedynczych cech. O braku nowości przedmiotowego wzoru użytkowego w dacie jego zgłoszenia do UP RP świadczy dowód publicznego ujawnienia spornego wzoru w postaci publikacji internetowej strony firmy, gdzie rysunki i opisy wskazują na wszystkie zastrzeżone istotne cechy spornego wzoru użytkowego. W orzecznictwie uznano także, że przedstawione przez wnoszącego sprzeciw w postępowaniu spornym przed UP RP ulotki reklamowe bez daty pewnej - nie mogą stanowić dowodu publicznego ujawnienia wzoru użytkowego, gdyż dowody potwierdzające fakt wcześniejszego publicznego ujawnienia wzoru użytkowego przed data pierwszeństwa powinny w sposób nie budzący wątpliwości dokumentować datę, w jakiej to nastąpiło.".
Zgodnie z treścią art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym zasada działania Urzędu Patentowego w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania. Przy takim unormowaniu w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym realizacja zasady zmierzającej, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i następnie jego rozpatrzenia dokonuje się więc przez ustalenie stanu faktycznego na podstawie wszystkich istotnych dowodów przedstawionych przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę, który zobowiązany jest do wykazania zasadności zgłoszonych podstaw swojego żądania (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r., II GSK 1306/17) i wyjaśnienie podniesionych w sprawie zarzutów. W konsekwencji powyższego, na mocy art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.
Art. 255 ust. 4 p.w.p. stanowi natomiast, że Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
W tych uwarunkowaniach prawnych rola Urzędu Patentowego w postępowaniu spornym (tu w postępowaniu dotyczącym unieważnienia prawa użytkowego na wzór użytkowy) jest zasadniczo odmienna, aniżeli w klasycznym postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów k.p.a. Organ nie dokonuje bowiem samodzielnie rekonstrukcji całości stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez spierające się strony (vide wyroki NSA z: 8 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 2326/11; 21 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1551/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zasadne jest stanowisko Urzędu Patentowego, który uznał wbrew twierdzeniom Skarżącego, że sporny wzór użytkowy cechuje się brakiem nowości w świetle przedstawianego przez Uczestnika niemieckiego dokumentu D1. W ocenie Sądu uzasadnione jest twierdzenie Organu, że rozwiązanie opisane w niemieckim dokumencie D1 zawiera rozwiązanie techniczne tożsame z rozwiązaniem zgłoszonym w zastrzeżeniu ochronnym wzoru użytkowego [...] (przed datą pierwszeństwa spornego wzoru), tj. przed [...] grudnia 2015 r. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stwierdza, że UP RP dokonał prawidłowej oceny obu przeciwstawionych elementów i doszedł do prawidłowych wniosków. Przyjęte rozwiązania opisane we wzorze użytkowym [...], dotyczące rozwiązań technicznych (kształtu, budowy, przeznaczenia) zasadniczo są zbieżne z rozwiązaniem technicznym opisanym w niemieckim dokumencie D1 z [...] maja 2009 r.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] jest zgodnie z zastrzeżeniem ochronnym niezależnym nr 1: "[...] z tworzywa sztucznego, do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł złożonego z wielu elementów budowlanych zespołu powierzchniowego, mający na bocznych powierzchniach zewnętrznych co najmniej po jednym elemencie sprzęgającym do łączenia dwóch sąsiednich elementów budowlanych, znamienny tym, że ma dwuścienną ramkę zewnętrzną (2) złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (5), ściankami wewnętrznymi (14) i łączącymi je powierzchniami (15) do chodzenia, ewentualnie ma przegrody wewnętrzne (4), dzielące wnętrze ramki zewnętrznej we wzór komorowych przepustów (6), oraz ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11) i korzystnie spodnie rozpórki poprzeczne, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego (20), przy czym co najmniej jeden element sprzęgający do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych (1, 1’) znajduje się na zewnętrznych powierzchniach bocznych poszczególnych zewnętrznych ścianek (5) części dwuściennej ramki zewnętrznej (2)".
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wskazuje, że przeprowadzona przez Organ analiza zgromadzonego materiału dowodowego dała podstawę do przyjęcia, iż pomiędzy spornymi wzorami zachodzi zbieżność, w szczególności, iż prezentowane rozwiązania znane są we wcześniejszym niemieckim dokumencie D1. Jednocześnie Sąd zauważa, że Organ, wbrew twierdzeniom Skarżącej, przyjął prawidłowo przesłanki, wedle których należy oceniać warunki objęcia ochroną wzoru użytkowego.
W ocenie Sądu punktem wyjęcia takiej oceny jest art. 94 ust. 1 p.w.p. Dla przypomnienia Sąd wskazuje, że wzorem użytkowym jest nowe i nadające się do przemysłowego zastosowania rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu lub budowy przedmiotu o trwałej postaci albo przedmiotu składającego się ze związanych ze sobą funkcjonalnie części o trwałej postaci. Natomiast przesłankę nowości i stanu techniki należy odnosić do art. 25 ust. 1 – 3 p.w.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd wskazuje, że UP RP dokonał prawidłowej oceny istotnych cech zastrzeżenia ochronnego wzoru użytkowego [...], zestawiając je z cechami opisanymi w niemieckim dokumencie D1.
W pierwszej kolejności Organ zasadnie przyjął, iż oba sporne rozwiązania przedstawia element z tworzywa sztucznego. Przeznaczeniem tego elementu jest wzmacniania nośności podłoża, np. pod wybieg i ujeżdżalnie dla koni. Może być jednakże wykorzystane również w innych obiektach, w przypadku konieczności utwardzenia podłoża. Na analogiczne zastosowanie uwagę zwraca również opis wzoru użytkowego [...], który wśród potencjalnych zastosowań wymienia tymczasowe i stałe umacnianie powierzchni i dróg, w przypadku organizowania imprez na terenach rolniczych (gra w polo, zawody jeździecki, golf), parkingów – nawet bez skomplikowanego przygotowania podłoża (vide str. 3 opisu wzoru użytkowego).
W ocenie Sądu Organ prawidłowo uznał, iż wzór użytkowy [...] z natury może mieć takie same zastosowanie, jak element opisany w niemieckim dokumencie D1.
Odnosząc się do opisu punktu 1 zastrzeżenia ochronnego wzoru użytkowego [...] Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela ustalenia dokonane przez Urząd Patentowy. Zgodnie z tym opisem uniwersalny element budowlany z tworzywa sztucznego do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnianymi moduł. W ocenie Sądu Organ trafnie wskazał przykładowe elementy wypełnienia korpusu i wbrew stanowisku Skarżącego, jako korpusy wypełnieniowe wskazane zostały przykładowo różne materiały: "tradycyjne kostki brukowe, kształtki kamienne wszelkiego rodzaju, drewniane kostki brukowe, płyty gumowe, naczynia na rośliny bądź naczynia z zasadzonymi roślinami i.t.d.". Co więcej, figura 9 zgłoszenia ochronnego, pokazująca schematyczny widok z góry kolejnej postaci wykonania elementu budowlanego według wzoru z przegrodami wewnętrznymi 4, obrazuje uniwersalny element budowlany wypełniony częściowo kostkami, a częściowo z obsadzeniem roślinami. Natomiast w rozwiązaniu D1 akapit [0009] obrazuje, że komory mogę być wypełnione substratem z wysianymi w nim roślinami. Zatem cecha mówiąca o tym jakimi elementami wypełnia się "[...]" znany z rozwiązania [...]oraz "[...]" znaną z rozwiązania D1 jest taka sama.
Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że oceny przyznania danemu wzorowi ochrony należy dokonywać przez pryzmat definicji wzoru użytkowego, o której mowa w art. 94 ust. 1 p.w.p. Tym samym, pod uwagę należy brać istotne części opisu wzoru użytkowego, tj. kształt, budowa, albowiem te cechy stanowią istotę wzoru użytkowego. Natomiast element wyepłnieniowy (tu: korpus wypełnieniowy) stanowi informacje pomocne na etapie wykorzystywania takiego elementu. Jak słusznie wskazano w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wzór użytkowy nie powinien być gotowym wyrobem, ale rozwiązaniem - technicznym, dotyczącym kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci - które przy wytwarzaniu lub produkcji wyrobów pozwala na zastosowanie nowego, użytecznego rozwiązania. Rozwiązanie to poprzez zastrzeżenia ochronne determinuje zakres ochrony" (wyrok z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt I ACa 120/08, Lex nr 466436).
Reasumując, w ocenie Sądu Skarżący opisując wzór użytkowy [...]niezasadnie przyjmuje, iż korpusu wypełnieniowe stanowią istotną część (właściwość) definicji wzoru użytkowego.
W analogiczny sposób należy odnieść się również do zastrzeżenia ochronnego 1, iż uniwersalny element budowlany ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego.
W ocenie Sądu przeprowadzona przez Organ analiza cech wspólnych wzoru użytkowego [...] i niemieckiego dokumentu D1 dowodzi, iż są to tożsame rozwiązania, służące osiągnięciu określonego, zamierzonego celu. W spornym wzorze użytkowym ramka podporowa oznaczona jest jako spód komór na elementy wypełnieniowe. Zdaniem Sądu, jak słusznie przyjął Organ, tak samo należy postrzegać pierścienie spodnie (D1: 14) komór (D1: 10) – są to takie same elementy jak spodnia ramka podporowa ([...]) według spornego rozwiązania i służą do stabilizacji i podparcia korpusu wypełnieniowego. Jednocześnie Sąd wskazuje, że i w tym przypadku zgłoszony wzór użytkowy należy postrzegać i oceniać przez pryzmat definicji z art. 94 ust. 1 p.w.p., a nie potencjalnego zastosowania w przyszłości, np. stabilizacji i podparcia korpusu wypełnieniowego.
W ocenie Sądu przeprowadzona przez Organ analiza w zakresie zastrzeżenia ochronnego: "ma dwuścienną ramkę zewnętrzną złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi, ściankami wewnętrznymi i łączącymi je powierzchniami do chodzenia" w powiązaniu z cechą "i korzystnie spodnie rozpórki poprzeczne, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w [...] korpusu wypełnieniowego (20) – jest przekonująca. Organ w tym zakresie rzeczowo i logicznie wykazał istotne podobieństwo oraz przeznaczenie wzoru użytkowego [...] i niemieckiego dokumentu D1. Urząd Patentowy wyjaśnił, że w spornym rozwiązaniu ścianki wewnętrzne ([...]) są jednocześnie ściankami komór, w których umieszcza się korpusy wypełnieniowe. Oznacza to, iż dwuścienna ramka, w spornym rozwiązaniu, tworzona jest przez ścianki zewnętrze ([...]) oraz ścianki ([...]) komór znajdujące się w sąsiedztwie ścianek zewnętrznych. Analizując przedmiotowa cechę UP RP wyraźnie wskazał, że Skarżący w zastrzeżeniu ochronnym jednoznacznie zwrócił uwagę, że są to ścianki a nie jedna ścianka, zatem identyczną budowę ma rozwiązanie D1, gdzie ramka zewnętrzna składa się ze ścianek zewnętrznych (D1: 26) oraz z wielu ścianek wewnętrznych, rozmieszczonych po obwodzie ramki zewnętrznej, które stanowią jednocześnie ścianki komór (D1: 10), znajdujące się w sąsiedztwie ścianek zewnętrznych (D1: 26). Sąd zauważa również, wbrew twierdzeniom Skarżącego, iż zgodnie z niemieckim dokumentem D1 "[...]" mogą być tak układane, aby można było po nich chodzić. Organ zasadnie przyjął również, że są to zespoły powierzchniowe składające się z wielu elementów łączonych z sąsiadującymi elementami za pomocą elementów sprzęgających. Przy czym Skarżący nie doprecyzowuje w treści zastrzeżenia niezależnego co może być elementem sprzęgającym, zatem każdy element do łączenia\sprzęgania ze sobą dwóch sąsiadujących elementów budowalnych spełnia to kryterium.
W ocenie Sądu Urząd Patentowy także dokonał prawidłowej analizy porównywanych wzorów w zakresie elementów sprzęgających do łączenia sąsiadujących elementów budowlanych. UP RP prawidłowo ustalił, że rozwiązania w niemieckim dokumencie D1 wyraźnie określają elementy sprzęgające, służące do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych. Elementy te tak samo, jak w rozwiązaniu [...] umieszczone są na dwuściennej ramce zewnętrznej ujawnionej w dokumencie D1. Zdaniem Sądu trafny jest wniosek Organu w tym aspekcie, iż brak doprecyzowania przez uprawnionego w treści zastrzeżenia niezależnego co może być elementem sprzęgającym, uprawnia do twierdzenia, iż każdy element do łączenia\sprzęgania ze sobą dwóch sąsiadujących elementów budowalnych spełnia to kryterium.
Zdaniem Sądu przeprowadzona przez Organ analiza rozwiązania opisanego w niemieckim dokumencie D1 oraz rozwiązania z wzoru użytkowego [...]prowadzi do wniosku, iż rozwiązanie opisane w zastrzeżeniu ochronnym nie jest nowe, ponieważ było już częścią stanu techniki od [...] maja 2009 r. W tej bowiem dacie nastąpiła publikacja dotycząca udzielenia patentu na rozwiązanie opisane w niemieckim dokumencie D1. Zatem, skoro wzór użytkowy [...] zbieżny jest z rozwiązaniem opisanym w niemieckim dokumencie D1, tym samym w dniu udzielenia ochrony, tj. [...] grudnia 2015 r. był częścią techniki, co wyłącza element nowości (a contrario art. 25 ust. 1 i 2 p.w.p.).
W związku z czym, Sąd nie podziela argumentów skargi dotyczących spełnienia przez wzór użytkowy [...] przesłanki nowości, co uprawniałoby do udzielenia oraz utrzymywania ochrony udzielonej przez Urząd Patentowy. W ocenie Sądu, aby dane rozwiązanie spełniało przesłanki udzielenia ochrony jaką zapewnia wzór użytkowy, to faktycznie musi to być nowe i nadające się do przemysłowego zastosowania rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu lub budowy przedmiotu o trwałej postaci albo przedmiotu składającego się ze związanych ze sobą funkcjonalnie części o trwałej postaci.
W ocenie Sądu za udzieleniem ochrony nie może przemawiać dokonanie pewnych modyfikacji w znanym już urządzeniu technicznym. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 1658/03, LEX nr 159758. W przedmiotowym wyroku zostało podniesione, iż dokonując porównania przeciwstawianych rozwiązań Urząd patentowy RP nie powinien skupiać się tylko na różnicach porównywanych urządzeń. Powinien ocenić czy te różnice są istotne czy też nieistotne w kontekście kształtu, budowy lub zestawienia urządzenia. W dalszej części uzasadnienia wyroku zostało podkreślone, iż "Gdyby nieznaczne zmiany przemawiały za nowością wzoru, ich ochrona byłaby iluzoryczna. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że wzór nie jest nowy, jeżeli różnice dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu zgłoszenia są nieistotne z punktu widzenia technicznego. W przypadkach granicznych należy brać pod uwagę, czy zmiany wprowadzone przez twórcę przedmiotu zgłoszenia powodują istotne zwiększenie wartości użytkowej badanego rozwiązania.".
Z podobnym przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W istocie wskazywane przez Skarżącego odmienności nie są na tyle znaczące, aby uznać, iż wzór użytkowy [...] posiada cechę nowości i na moment zgłoszenia, tj. [...] grudnia 2015 r. nie stanowił części stanu techniki.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącego Organ prawidłowo przeanalizował wzór użytkowy [...] w zakresie zastrzeżenia ochronnego, uznając, iż jego rozwiązanie mieści się w opisie patentu udzielonego w niemieckim dokumencie D1. Zatem, skoro zasadniczo rozwiązanie urządzenia z niemieckiego dokumentu D1 zawiera wszystkie istotne cechy wzoru użytkowego [...] i zostały udostępnione do wiadomości publicznej przed datą zgłoszenia, tj. przed [...] grudnia 2015 r., tym samym przedmiotowy wzór nie posiada znamienia nowości.
W orzecznictwie przyjmuje się, że zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego (art. 96 p.w.p.). Oznacza to ograniczenie zakresu przedmiotowego ochrony wzoru do dosłownego brzmienia zastrzeżeń. Jedynie pomocniczo i w uzasadnionych przypadkach można odwołać się do opisu i rysunków (ponieważ o istocie wzoru decyduje jego kształt), ważną rolę odgrywać może interpretacja rysunków (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1506/16)).
Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Urząd Patentowy w prawidłowy sposób dokonał oceny wzoru użytkowego [...], który skonfrontował z rozwiązaniem opisanym w niemieckim dokumencie D1, kierując się przy tym zastrzeżeniem ochronnym (posiłkowo również rysunkami) i odnosząc swoje ustalenia do rozwiązania niemieckiego dokumentu D1. Całość ustaleń ocenił następnie przez pryzmat przesłanek z art. 94 ust. 1 w zw. z art. 25 p.w.p.
Rozstrzygniecie Organu podjęte zostało w oparciu o prawidłowo oceniony materiał dowodowy, jaki w postępowaniu spornym został zebrany. W ocenie Sądu Organ wszechstronnie i wnikliwie przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy. Uzasadnienie Zaskarżonej decyzji przekonująco wyjaśnia przesłanki oraz poszczególne dowody jakimi kierował się Urząd Patentowy przy wydaniu decyzji. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego pod postacią art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. należy uznać za chybione.
Chybiony jest również zarzut, iż wydając Zaskarżoną decyzję Organ nie wyjaśnił powodów odmiennej oceny przesłanki nowości w oparciu o dokument ze stanu techniki, który był oceniany również w uprzednio uchylonej decyzji Organu w tej samej sprawie i nie został wówczas uznany za podważający ważność wzoru użytkowego Skarżącego.
Odnosząc się do powyższego Sąd przypomina, iż Zaskarżona decyzja została wydana w ramach ponownej oceny wniesionego przez Uczestnika sprzeciwu wobec udzielonego prawa ochronnego na wzór użytkowy [...]. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt VI Sa/Wa 2046/21 uchylił poprzednią decyzję UP RP. Sąd wskazał, że oceniając spełnienie przesłanki nowości przez zgłoszony wzór użytkowy "Organ, ustosunkowując się do tego zarzutu sprzeciwu stwierdził, że przedłożone przez Stronę materiały w postaci przetłumaczonych opisów patentowych (niemieckie opisy patentowe [...], [...], [...], europejski opis zgłoszenia patentowego [...] oraz japoński opis patentowy [...]) nie świadczą o braku nowości spornego wzoru. Urząd Patentowy przyjął takie stanowisko pomimo tego, że poza jego analizą pozostawał stan techniki osiągnięty w porównywanych zgłoszeniach.".
Odnosząc się do powyższego nie sposób podzielić stanowisko Skarżącego, iż Organ winien w jasny sposób przedstawić okoliczności, które doprowadziły go do odmiennej oceny przesłanki nowości. W ocenie Sadu taki zarzut mógłby być skutecznie podnoszony w sytuacji, gdyby faktycznie Urząd Patentowy w poprzednio uchylonej decyzji (wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r.) analizował przesłankę nowości wzoru użytkowego [...] w odniesieniu do przedłożonych przez Uczestnika opisów patentowych i stanu techniki tam ujawnionej. Natomiast, jak wynika z uzasadnienia ww. wyroku Organ uprzednio takiej oceny nie dokonał, mimo że wyciągnął wniosek, iż przedłożone przez Uczestnika dowody nie niweczą cechy nowości wzoru użytkowego [...].
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd wskazuje, że skoro poprzednio Organ Patentowy nie dokonał wnikliwej analizy stanu techniki na dzień [...] grudnia 2015 r., w kontekście złożonych przez Uczestnika materiałów, to nie sposób się zgodzić, że obecnie dokonał odmiennej oceny. Odmiennej oceny można dokonać wówczas, gdy pierwotnie coś zostało przenalizowane i ocenione pod kątem istnienia wspólnych cech, a następnie, wtórnie oceniając te same dowody oceniający doszedł do przeciwnych wniosków. Innymi słowy, brak wcześniejszej oceny nie uprawnia twierdzenia, że Organ dokonał odmiennej oceny ponownie rozpatrując sprawę (tu wydając Zaskarżoną decyzję). Takie wnioskowanie Skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że nie można bowiem wykluczyć, iż gdyby Urząd Patentowy kompleksowo i wnikliwie ocenił materiał dowodowy, to już decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. unieważniłby prawo ochronne na wzór użytkowy [...]. takiej analizy nie dokonał, co skutkowało uchyleniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 r. z przyczyn procesowych.
Reasumując Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego. Sąd rozpoznając sprawę nie dostrzegł także uchybień Organu, które powinien uwzględnić z urzędu rozpoznając niniejszą skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdzając, aby Organ naruszył prawo materialne, bądź procedurę administracyjną w stopniu uzasadniającym uchylenie Zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Wszystkie wyroki krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .