VI SA/Wa 578/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "V.", uznając, że oznaczenie to ma charakter opisowy i nie posiada wystarczających znamion odróżniających dla usług z klasy 36.
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, która utrzymała w mocy odmowę udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "V." dla usług z klasy 36 (m.in. gwarancyjnych, finansowych). Urząd Patentowy uznał, że oznaczenie "V." jest opisowe i nie posiada zdolności odróżniającej, wskazując na rodzaj usług i przeznaczenie dla "Vip-ów". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że znak "V." jest ogólnoinformacyjny, nie jest fantazyjny i powinien pozostać do dyspozycji wszystkich uczestników obrotu gospodarczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi "[...]" Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "V.". Zgłoszenie dotyczyło usług z klasy 36, takich jak usługi gwarancyjne, finansowe czy ubezpieczeniowe. Urząd Patentowy uznał, że oznaczenie "V." nie posiada wystarczających znamion odróżniających, ponieważ jest opisowe i wskazuje bezpośrednio na rodzaj usług (gwarancyjne, finansowe, dla VIP-ów), a nie na konkretne pochodzenie od jednego przedsiębiorcy. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że podstawową funkcją znaku towarowego jest odróżnianie usług jednego przedsiębiorstwa od usług innych. Stwierdzono, że oznaczenie "V.", składające się z prostych, zrozumiałych słów, ma charakter ogólnoinformacyjny i nie jest na tyle fantazyjne, aby mogło być zarejestrowane jako wyłączny znak towarowy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy Prawa własności przemysłowej i nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, oznaczenie "V." nie posiada wystarczających znamion odróżniających, ponieważ ma charakter opisowy i wskazuje bezpośrednio na rodzaj usług, a nie na ich pochodzenie od konkretnego podmiotu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oznaczenie "V." jest ogólnoinformacyjne, składa się z prostych, zrozumiałych słów, które bezpośrednio wskazują na rodzaj usług (gwarancyjne, finansowe, dla VIP-ów) i nie jest na tyle fantazyjne, aby mogło być zarejestrowane jako wyłączny znak towarowy. Powinno pozostać do dyspozycji wszystkich uczestników obrotu gospodarczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w.p. art. 129¹ § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 129¹ § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone; składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Pomocnicze
p.w.p. art. 120 § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
funkcją znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów/usług jednego przedsiębiorstwa od towarów/usług tego samego rodzaju, pochodzących od innych przedsiębiorstw.
p.w.p. art. 130
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
tzw. wtórna zdolność odróżniająca w następstwie używania.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oznaczenie "V." jest opisowe i nie posiada wystarczających znamion odróżniających dla usług z klasy 36. Znak towarowy musi odróżniać usługi jednego przedsiębiorstwa od usług innych, a "V." ma charakter ogólnoinformacyjny. Zgłoszone oznaczenie nie jest na tyle fantazyjne, aby mogło być zarejestrowane jako wyłączny znak towarowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, 8, 77 § 1 k.p.a.). Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw.
Godne uwagi sformułowania
Zdolność do odróżniania przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd, co do pochodzenia towarów. Znakiem towarowym może być zatem wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. Powinno ono pozostać do dyspozycji każdego uczestnika obrotu gospodarczego oferującego tego rodzaju usługi na rynku i nie powinien ich monopolizować jeden tylko podmiot. Zarezerwowanie tego zwrotu przez jeden podmiot w sposób znaczący ograniczałoby konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej. Przedmiotowe oznaczenie nie jest fantazyjnym określeniem względem usług, które ma sygnować i nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego jaką jest odróżnianie usług jednego przedsiębiorstwa od usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw.
Skład orzekający
Barbara Kołodziejczak-Osetek
sprawozdawca
Grzegorz Nowecki
przewodniczący
Joanna Wegner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności odróżniającej znaków towarowych, w szczególności w kontekście oznaczeń opisowych i ogólnoinformacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego oznaczenia "V." i usług z klasy 36, ale zasady oceny mogą być stosowane do innych podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii w prawie własności przemysłowej – zdolności odróżniającej znaku towarowego. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale może być mniej zrozumiała dla szerszej publiczności.
“Czy "V." może być znakiem towarowym? Sąd wyjaśnia granice opisowości oznaczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 578/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Barbara Kołodziejczak-Osetek /sprawozdawca/ Grzegorz Nowecki /przewodniczący/ Joanna Wegner Symbol z opisem 6460 Znaki towarowe Hasła tematyczne Własność przemysłowa Sygn. powiązane II GSK 86/21 - Wyrok NSA z 2024-03-14 Skarżony organ Urząd Patentowy RP Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 134 par. 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 776 art. 129(1) ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 120 ust. 1 Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Uzasadnienie Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "organ", "UP" lub "Urząd Patentowy") decyzją z dnia "(...)" grudnia 2019 r., znak "(...)", działając na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 oraz art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 z późn. zm.), dalej "p.w.p.", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego z dnia "(...)" lutego 2018 r., znak "(...)", o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny V. zgłoszony w dniu 6 czerwca 2017 r. przez "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" (dalej "zgłaszająca" lub "skarżąca"), pod numerem "(...)", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 6 czerwca 2017 r. zgłaszająca zwróciła się do Urzędu Patentowego z wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na słowne oznaczenie V., numer "(...)", przeznaczone do oznaczania następujących usług z klasy 36: usługi gwarancyjne; udzielanie gwarancji na pojazdy; usługi ubezpieczeniowe; usługi ubezpieczania pojazdów; pośrednictwo ubezpieczeniowe; ubezpieczenia kredytów; usługi gwarancji finansowych w zakresie zwrotu kosztów poniesionych na skutek awarii pojazdów; usługi gwarancji finansowych w zakresie zwrotu kosztów poniesionych na skutek wypadków pojazdów; usługi finansowe w zakresie zakupu pojazdów; udzielanie kredytów; doradztwo kredytowe. Decyzją z dnia "(...)" lutego 2018 r., znak "(...)", Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgłoszone oznaczenie posiada abstrakcyjną zdolność do odróżniania i może być znakiem towarowy. Dlatego też nie zachodzi przesłanka odmowy udzielenia prawa ochronnego wynikająca z art. 1291 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Jednakże zgłoszone do ochrony oznaczenie nie posiada konkretnej zdolności odróżniającej, która jest związana już z określonymi, konkretnymi towarami lub usługami wskazanymi w zgłoszeniu i badana jest przez ich pryzmat. UP podkreślił, że nie posiadają konkretnej zdolności odróżniającej oznaczenia, które nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone oraz takie, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Zatem w ocenie Urzędu Patentowego aktualna jest odmowa udzielenia prawa ochronnego w oparciu o przesłanki określone w art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. Urząd Patentowy zwrócił uwagę, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenia niedystynktywne, które nie są fantazyjne w stosunku do sygnowanych nimi towarów lub usług, a także na oznaczenia opisowe, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć do wskazania cech sygnowanych nimi towarów lub usług. Znakiem towarowym może być więc tylko takie oznaczenie, które w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego będzie postrzegane przez odbiorców jako oznaczenie, według którego można dany towar lub usługę zindywidualizować, co do źródła pochodzenia od jednego konkretnego podmiotu gospodarczego, a także takie które będzie nadawać się do odróżniania towarów oraz usług i nie będzie przekazywać żadnej informacji o sygnowanym towarze i usłudze. W ocenie organu, zgłoszone określenie V. względem usług z klasy 36 będzie wskazywać na ich rodzaj, sposób świadczenia oraz ich przeznaczenie. Bezpośrednio wskaże, że usługi te stanowią grupę usług gwarancyjnych, związanych z udzielaniem gwarancji, poręczenia, zabezpieczenia (gwarant, service) oraz że są przeznaczone dla Vip-ów (VIP). Przedmiotowe określenie nie jest fantazyjnym określeniem względem usług, które ma sygnować i nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego jaką jest odróżnianie usług jednego przedsiębiorstwa od usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Powinno ono pozostać do dyspozycji każdego uczestnika obrotu gospodarczego oferującego tego rodzaju usługi na rynku i nie powinien ich monopolizować jeden tylko podmiot. Zarezerwowanie tego zwrotu przez jeden podmiot w sposób znaczący ograniczałoby konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej, gwarantującej m.in. możliwość nieograniczonego używania komunikatów językowych, które są rzeczywiście przydatne, użyteczne i powinny stanowić przedmiot swobodnego użycia przez społeczeństwo. Z tego powodu przeciętny nabywca nie będzie widział w przedmiotowym zwrocie oznaczenia komercyjnego pochodzenia, a jedynie ogólnoinformacyjny komunikat językowy wskazujący na rodzaj i cechy zgłoszonych usług. Ponadto UP zwrócił uwagę, że przedmiotowe oznaczenie zostało zgłoszone do ochrony jako znak towarowy słowny pozbawiony charakterystycznej grafiki. Nie zawiera ono żadnych dodatkowych elementów, które czyniłyby go łatwym do odróżnienia na rynku podobnych usług. Jest prostym określeniem, o nieskomplikowanej strukturze. Nie ma przy tym znaczenia to, że oznaczenie to złożone jest z polskich i angielskich słów. Dla rozsądnych i dobrze poinformowanych odbiorców określenie to będzie zrozumiałe i czytelne natychmiast. Odbiorcy ci w sposób bezpośredni odczytają znaczenie tego wyrażenia, odnosząc je bezpośrednio do usług jakie ma ono sygnować, a nie do konkretnego, jednego podmiotu, który ma je świadczyć. Na decyzję Urzędu Patentowego skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym odczytaniu znaczenia niedystynktywności znaku towarowego oraz opisowości znaku towarowego; art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez niewłaściwą ocenę charakteru odróżniającego przedmiotowego znaku towarowego i przyjęcie, że zgłoszony słowny znak towarowy nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których został zgłoszony; art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez niewłaściwą ocenę charakteru odróżniającego przedmiotowego znaku towarowego i przyjęcie, że składa się on wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Ponadto, skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", polegające na odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym bez uzasadnionej przyczyny, w konsekwencji czego organ, nie bacząc na swoją praktykę, bezpodstawnie odmówił udzielenia prawa ochronnego; art. 6 w zw. z art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na dokonaniu wybiórczej, dowolnej i stronniczej oceny stanu faktycznego, nieznajdującego odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, a także braku wskazania rzeczywistych podstaw, na jakich oparto wnioski wyrażające się w odmowie udzielenia prawa ochronnego, co w konsekwencji doprowadziło do potraktowania skarżącej w sposób nierespektujący zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, równości, proporcjonalności oraz bezstronnego traktowania. Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm..; dalej: "p.p.s.a."). W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rozpoznając sprawę pod kątem powyżej wskazanych reguł, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, natomiast zaskarżona decyzja nie zawiera wad uzasadniających jej uchylenie. Zasadniczą, sporną kwestią był charakter oznaczenia słownego "V." zgłoszonego do ochrony w dniu 6 czerwca 2017 r. pod numerem "(...)"przez skarżącą. Podstawą odmowy udzielenia ochrony w kontrolowanej sprawie było stanowisko organu o braku dostatecznych znamion odróżniających znaku zgłoszonego w odniesieniu do sygnowanych nim usług (art. 129 1 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p.). Zgłoszony znak jest oznaczeniem słownym, składającym się z trzech elementów tworzących określenie V.. Na wstępie rozważań należy wskazać, że funkcją każdego znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów/usług jednego przedsiębiorstwa, od towarów/usług tego samego rodzaju, pochodzących od innych przedsiębiorstw, co wprost wynika z definicji zawartej w art. 120 ust. 1 p.w.p. Zdolność do odróżniania przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd, co do pochodzenia towarów. Znakiem towarowym może być zatem wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W tym znaczeniu znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów, od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (analogicznie do wyroku ETS-u z 7 października 2004 r., C-136/02, sprawa Mag Instrument vs. OHIM, pkt 29. Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających jest zatem podstawową przesłanką ocenną, zarówno przy udzielaniu ochrony na konkretne oznaczenie, jak również przy próbie wzruszenia takiego prawa. Dostateczne znamiona odróżniające umożliwiają postrzeganie przez właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów /lub/i usług nim oznaczanych, że dany towar/usługa, wśród towarów/usług tego samego rodzaju, pochodzi od konkretnego podmiotu (por. wyrok ETS-u z 22 czerwca 2006 r., C-24/05, sprawa August Storck KG vs. OHIM, pkt 23). Jak podnosi się w doktrynie prawa (vide - Joanna Sitko, Komentarz Lex do art. 129 ustawy - Prawo własności przemysłowej, stan prawny: 1 maja 2015 r.), "w art. 129 ust. 1 p.w.p. ustawodawca uregulował dwa przypadki, w których znak towarowy wyłączony jest od rejestracji. Pierwszy odnosi się do sytuacji, w której dane oznaczenie w ogóle nie nadaje się do tego, by pełnić funkcję znaku towarowego (art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Drugi natomiast dotyczy przypadków, w których znak pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających (art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p.)". Zgodnie z art. 129¹ ust. 1 p.w.p., przewidującym tzw. bezwzględne przeszkody rejestracji znaku towarowego, nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które: 1) nie może być znakiem towarowym; 2) nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone; 3) składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (...). Powyższy przepis może zatem stanowić samodzielną podstawę odmowy rejestracji znaku, jeśli zgłoszone oznaczenie w ogóle nie nadaje się do odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw lub też nie nadaje się do przedstawienia w sposób graficzny (zob. R. Skubisz, Prawo znaków..., s. 33; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 572-574; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2003 r., II SA 309/02, ONSA 2004, nr 2, poz. 74. W wyroku tym sąd uznał, że "dopiero po ustaleniu, że mamy do czynienia ze znakiem towarowym [...] badaniu podlega jego zdolność odróżniająca in concreto"). Komentowany przepis odnosi się więc do podstawowych cech znaku towarowego determinujących jego rejestrację. Wymienione cechy oznaczenia weryfikowane są w oderwaniu od rodzaju towarów, dla których znak jest zgłaszany do ochrony, dlatego też przesłanka zdolności do odróżniania towarów, o której mowa w art. 120 ust. 1 p.w.p., określana jest mianem abstrakcyjnej zdolności odróżniającej oznaczenia (zob. komentarz do art. 120 p.w.p.). Natomiast przeszkoda rejestracji znaku wynikająca z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. określana jest mianem konkretnej zdolności odróżniającej i badana jest w odniesieniu do konkretnych towarów, dla jakich znak został zgłoszony do ochrony (zob. R. Skubisz, Zdolność odróżniająca znaku towarowego w orzecznictwie..., s. 115-117; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 576; wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., II GSK 334/08, LEX nr 489168). Przyjmuje się, że dostateczne znamiona odróżniające oznaczenia rozumiane w sensie konkretnym pozwalają na to, by właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów (usług) oznaczonych danym znakiem, postrzegał wskazany towar jako pochodzący z konkretnego przedsiębiorstwa (zob. wyrok ETS z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie August Storck KG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-24/05, EU:C:2006:421, pkt 23). Tak więc, charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać, biorąc pod uwagę konkretne towary lub usługi, dla których oznaczania znak został zgłoszony, oraz sposób postrzegania go przez istotny z tego punktu widzenia krąg odbiorców (wyrok ETS z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Procter & Gamble Company przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-473/01 P i C-474/01 P, EU:C:2004:260, pkt 32 i 33, oraz wyrok ETS z dnia 7 października 2004 r. w sprawie Mag Instrument Inc. przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory), C- 136/02, EU:C:2004:592, pkt 19, a także powołane tam orzecznictwo). Pogląd ten potwierdza również orzecznictwo sądów krajowych (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2001 r" II SA 3446/01, ONSA 2003, nr 1, poz. 27, M. Praw. 2002, nr 3, s. 99, z aprobującą glosą M. Kępińskiego, OSP 2004, z. 1, poz. 11). Reasumując tę kwestię (vide - m.in. "Prawo własności przemysłowej" Praca zbiorowa pod redakcją Urszuli Promińskiej wyd. II str. 212), należy stwierdzić, że za znaki opisowe w rozumieniu ustawy Prawo własności przemysłowej można uznać takie znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń mogących służyć w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów. Charakterystykę znaków opisowych można uzupełnić przez wskazanie trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji powinna podlegać ocenie obiektywnej. Należy ustalić czy, z punktu widzenia aktualnych warunków rynku, oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników. Reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od rejestracji jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy tego towaru, dla którego oznaczania jest przeznaczony. W pewnej zależności z regułą wyżej wskazaną pozostaje zasada bezpośredniej opisowości. Znak opisowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc możliwa do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń. W ocenie Sądu, organ kwestię zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia w sposób właściwy zinterpretował, dokonując równocześnie stosownego odniesienia do jego odbioru przez konsumentów. Zasadnie uznał, że przy całościowym postrzeganiu przedmiotowy znak będzie przez odbiorców odebrany przede wszystkim jako informacja o rodzaju oferowanych towarów i usług, nie zaś jako wyróżnik podmiotu je oferującego. Relewantny krąg odbiorców to w ocenie Sądu, co do zasady grupa osób należycie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych, posługująca się podstawowym i rozszerzonym zasobem słownictwa. Będą to zarówno konsumenci jak i przedsiębiorcy, podmioty profesjonalne. Bardzo szeroki wręcz nieograniczony krąg osób. Jakkolwiek relewantni nabywcy przedmiotowych usług mogą wykazywać trochę wyższą uwagę przy korzystaniu z nich, to nie zmienia to warunku, iż znak towarowy musi samodzielnie pełnić funkcję oznaczenia odróżniającego - konsument nie może drogą pośrednią identyfikować źródła komercyjnego pochodzenia takich towarów lub usług. Zdaniem Sądu zgłoszone oznaczenie ma charakter ogólnoinformacyjny i samo w sobie jest nośnikiem informacji o rodzaju usług, do oznaczenia których jest przeznaczone. Opisowy charakter oznaczenia może natomiast spowodować, że potencjalni odbiorcy nie będą go traktować, jako należącego do jednego podmiotu znaku towarowego, lecz jako znak niosący jedynie określoną informację. Konsument może nie być w stanie odróżnić, czy wyrazy w danym tekście są używane jako zarejestrowany znak danego przedsiębiorcy, czy też, jako opis oferowanych usług. Ponadto, należy stwierdzić, że znak składający się z wyrazów o czytelnym i prostym znaczeniu składających się na oczywisty i jasny komunikat nie może być zarejestrowany na wyłączność tylko jednego podmiotu. Organ należycie uzasadnił swoje stanowisko, wyjaśniając, iż określenie V. może zatem oznaczać usługi gwarancyjne przeznaczone dla Vip-ów, obsługę (serwis, przegląd, pomoc) gwarancyjną przeznaczoną dla Vip-ów. W ten też sposób określenie to rozumiał będzie przeciętny odbiorca usług sygnowanych zgłoszonym oznaczeniem. Określenie to nie jest skomplikowaną konstrukcją słowną i nie będzie przysparzać odbiorcom wskazanych usług (uważnym, rozsądnym i należycie poinformowanym) trudności w jej zrozumieniu. Powyższe określenie będzie zrozumiałe dla wymienionego powyżej kręgu odbiorców. Zbudowane jest ze słów o czytelnym i prostym znaczeniu, które składają się w oczywisty i jasny komunikat. Nie stanowi ono określenia fantazyjnego i abstrakcyjnego względem wymienionych usług. Określenie to nie jest też znaczeniowo oderwane od tych usług. Dla odbiorców tychże usług - osób uważnych, rozsądnych całość oznaczenia będzie zatem oznaczała należycie poinformowanych - przedmiotowe oznaczenie nie będzie stanowiło wyróżnika odróżniającego usługi danej firmy usług tego samego rodzaju oferowanych przez inne podmioty. Określenie V. nie posiada charakterystycznych cech strukturalnych, jak wskazuje zgłaszająca, które mogą utkwić w świadomości kupującego i powodować, że będzie utożsamiał usługi objęte zgłoszeniem z konkretnym przedsiębiorstwem. Uważny i należycie poinformowany, rozsądny odbiorca usług oferowanych przez zgłaszającą w sposób natychmiastowy odczyta znaczenie przedmiotowego oznaczenia i odniesie je do usług, a nie do konkretnego podmiotu, który je świadczy. Zdaniem Sądu, rzeczą organu przy dokonywaniu rejestracji jest obowiązek badania, czy zgłoszone oznaczenie nie jest obciążone bezwzględnymi przeszkodami rejestracyjnymi. Z powyższego obowiązku organ wywiązał się należycie. Mając na uwadze powyższe poglądy doktryny oraz orzecznictwa wspólnotowego i krajowego, zdaniem Sądu, należy w kontrolowanej sprawie przyznać rację organowi co do tego, że zgłoszony znak składa się z wyrazów pozbawionych zdolności odróżniającej w stosunku do towarów i usług objętych zgłoszeniem. Słowa te mają swoje ścisłe i określone znaczenie, których treść jest rozumiana natychmiastowo i bezpośrednio. W kontekście braku cech odróżniających wyrażenia słownego "V." oznacza to, iż w znaku tym trudno odnaleźć jakiekolwiek cechy, które pozwoliłyby na odróżnienie towarów i usług przez niego sygnowanych. W takim przypadku regułą jest, że aby wyrażenia nie posiadające zdolności odróżniającej mogły zostać zarejestrowane, winny być przedstawione jako oznaczenia dysponujące charakterystycznymi cechami wyróżniającymi np. bogatą grafikę. Jak określane jest w doktrynie - "Ocena zdolności odróżniającej jest wypadkową dwóch elementów. Z jednej strony forma przedstawieniowa znaku musi być "sama w sobie" na tyle charakterystyczna, aby mogła identyfikować towar/usługę. Z drugiej strony musi zapewnić odbiorcy możliwość dokonania wyboru towaru/usługi według niej, bez konieczności ustalania pochodzenia towaru/usługi drogą okrężną (np. przez szukanie na towarze nazwy producenta)." Analizowane oznaczenie jest wyłącznie słowne, w związku z powyższym nie wydaje się aby samoistnie wzbudzało wśród potencjalnych odbiorców towarów i usług, dla których zostało zgłoszone, jednoznaczne skojarzenia z konkretnym przedsiębiorcą. Oznaczenie to posiada bowiem cechy, które wskazują na rodzaj i właściwości usług, a nie identyfikują ich pochodzenia. Oznaczenie tego rodzaju może występować obok znaku towarowego (np. logo danej firmy), ale samo w sobie nie może być znakiem towarowym. Biorąc więc pod uwagę ogólne wrażenie całego oznaczenia, jego wartość znaczeniową i jedynie słowną prezentację należy stwierdzić, że oznaczenie to nie posiada znamion indywidualizujących, które mogłyby zapewnić jednolite skojarzenia ich odbiorcom, że towary i usługi oznaczone słownym oznaczeniem pochodzą od jednego zawsze tego samego przedsiębiorcy, w tym przypadku od zgłaszającego. Jak natomiast stwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w sprawie "Postkantoor" (nr C-363/99 z dnia 12.02.2004), "generalną zasadą jest, że zwykłe połączenie elementów, z których każdy jest opisowy w stosunku do towarów lub usług, dla których zgłoszono znak, dalej skutkuje opisowością (...), Zwyczajne zestawienie takich elementów razem, bez wprowadzania jakiejkolwiek zmiany, w szczególności składniowej lub znaczeniowej, nie może skutkować niczym innym jak tym, że znak zawiera wyłącznie oznaczenia mogące służyć w obrocie do określenia cech towarów i usług". Należy więc stwierdzić, iż związek frazeologiczny "V." w stosunku do wymienionych wyżej usług z klasy 36 będzie bezpośrednio, czyli w sposób oczywisty wskazywać na cechy usług w tej klasie. Można przyjąć, że udzielenie prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie na rzecz jednego podmiotu, spowodowałoby sytuację tzw. "wiecznego monopolu" dla jednego przedsiębiorcy. Zaznaczenia wymaga, że nabywanie praw wyłącznych do oznaczeń ogólnoinformacyjnych jest z mocy ustawy Prawo własności przemysłowej wyłączone, bowiem udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie na rzecz tylko jednego podmiotu gospodarczego stanowiłoby zachwianie prawa własności pozostałych podmiotów oraz uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Podkreślić należy, iż aby zgłoszone do Urzędu oznaczenie, mogło prawidłowo pełnić funkcję znaku towarowego, musi być na tyle fantazyjne, by utrwalić w pamięci konsumenta więź łączącą sygnowany nim towar lub usługę z jego producentem lub usługodawcą. Powinno składać się z wyrażeń, które nie są powszechnie używane. Wskazał na brak możliwości zmonopolizowania określeń, którymi każdy może posłużyć się w sposób konieczny do podania podstawowych cech produktu czy oferowanej usługi. Oznaczenie, które może uzyskać ochronę jako znak towarowy, nie powinno być oznaczeniem opisowym, czyli składającym się wyłącznie z oznaczeń służących w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów/usług. Oznaczenie takie przekazuje bowiem informacje jedynie o nim samym, a nie wskazuje na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi z konkretnego źródła. Udzielenie prawa ochronnego na oznaczenia tego typu ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o cechach towaru/usługi, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy. Strona zarzuciła również w skardze naruszenie art. 6 w związku z art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na dokonaniu wybiórczej, dowolnej i stronniczej oceny stanu faktycznego, nieznajdującego odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, a także braku wskazania rzeczywistych podstaw, na jakich oparto wnioski wyrażające się w odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy V., co w konsekwencji doprowadziło do potraktowania skarżącej w sposób nierespektujący zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, równości, proporcjonalności oraz bezstronnego traktowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, wskazane wyżej zarzuty proceduralne, podniesione w skardze również nie mogły spotkać się z aprobatą, gdyż Urząd Patentowy w sposób właściwy przeprowadził postępowanie dowodowe, ustosunkowując się w sposób należyty do wyjaśnień strony. Argumenty podane w uzasadnieniu decyzji, poparte zostały materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Organ w sposób pełny i jasny wyjaśnił zasadność podjętej decyzji. Dokonując wykładni przepisów prawa materialnego, oparł się na przytoczonym w decyzji orzecznictwie sądowym. Strona nie wykazała też wskazywanego w skardze zarzutu naruszenia art.8 k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż wcześniejsze orzeczenia Urzędu mogły zapaść w zupełnie innych okolicznościach faktycznych i prawnych, chociażby takich jak np. uznanie, zgodnie z przepisami p.w.p., że dane oznaczenie nabrało charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego w następstwie jego używania (tzw. wtórna zdolność odróżniająca - art. 130 p.w.p.). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie miał podstaw do stwierdzenia, że organ odstąpił od dotychczasowej praktyki. Jak wynika z akt sprawy organ dokonał analizy sprawy na podstawie obowiązujących przepisów prawa stosując je do konkretnego stanu faktycznego. Zauważenia też wymaga, że z uwagi na ciągłe zmiany sytuacji rynkowej i będące ich konsekwencją zmiany zachowań i świadomości rynkowej potencjalnych nabywców, Urząd skupia swoją uwagę na ocenie sytuacji w dniu dokonania zgłoszenia znaku towarowego. Dlatego też wcześniejsze oceny zdolności odróżniającej znaków towarowych są adekwatne do panujących w dniu dokonania zgłoszenia realiów rynkowych, a także potencjalnych, prawdopodobnych zachowań konsumentów z uwagi na ocenę znaku towarowego także w ramach jego potencjalnej przydatności do opisu. Trudno więc podzielić stanowisko skargi, iż doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, równości, proporcjonalności oraz bezstronnego traktowania. Reasumując, w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, ani przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zarzuty skargi Sąd uznał na pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Równocześnie nie stwierdził wad decyzji, które winny być uwzględnione z urzędu. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI