VI SA/WA 577/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
aplikacja radcowskaegzamin konkursowywynik egzaminuMinister SprawiedliwościWSA Warszawaprawo o radcach prawnychpostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości dotyczącą wyniku egzaminu na aplikację radcowską, uznając prawidłowość procedury i punktacji.

Skarżący M. G. zakwestionował wynik egzaminu na aplikację radcowską, w którym uzyskał 187 punktów, poniżej wymaganego progu 190 punktów. Zarzucał naruszenia procedury, błędną wykładnię przepisów oraz brak uzasadnienia decyzji Ministra Sprawiedliwości. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, analizując poszczególne zarzuty dotyczące pytań testowych i procedury. Ostatecznie sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej o negatywnym wyniku egzaminu na aplikację radcowską. Skarżący uzyskał 187 punktów, a do zdania potrzebował 190. W skardze podniesiono liczne zarzuty dotyczące naruszenia procedury konkursowej, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o radcach prawnych, w tym dotyczące sposobu formułowania pytań, ustalania wyników i braku uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie przepisów ustawy o radcach prawnych i Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał, że odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości jest dopuszczalne i powinno być traktowane jako odwołanie w rozumieniu k.p.a. Sąd szczegółowo przeanalizował zarzuty dotyczące konkretnych pytań egzaminacyjnych, w tym pytań nr 38, 56, 62, 121, 173, 198 i 249, wskazując na prawidłowość odpowiedzi przyjętych przez komisję egzaminacyjną i organ odwoławczy. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące zakresu pytań (np. postępowanie w sprawach o wykroczenia) nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi, gdyż ustawa nie przewiduje unieważnienia egzaminu z tych przyczyn, a skarżący nie wykazał, aby błędne odpowiedzi organu wpłynęły na jego wynik. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, odwołanie takie jest dopuszczalne i powinno być traktowane jako odwołanie w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a., a rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości ma charakter decyzji administracyjnej lub czynności materialno-technicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji egzaminacyjnej, co nawiązuje do art. 127 § 2 k.p.a. Uchwała komisji ma charakter władczy, a postępowanie egzaminacyjne jest indywidualną sprawą administracyjną. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o radcach prawnych stosuje się przepisy k.p.a. Nawet jeśli nie byłoby to odwołanie w rozumieniu k.p.a., rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości podlega kontroli sądu administracyjnego jako czynność materialno-techniczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.r.p. art. 339 § 1

Ustawa o radcach prawnych

Egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Pomocnicze

u.r.p. art. 331 § 3

Ustawa o radcach prawnych

Przepis określający obowiązki związane z egzaminem, którego wykładnia powinna być rozszerzająca.

u.r.p. art. 3310 § 1

Ustawa o radcach prawnych

Po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały.

u.r.p. art. 3310 § 2

Ustawa o radcach prawnych

Od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości.

k.p.a. art. 1 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja indywidualnej sprawy administracyjnej.

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Instytucja odwołania.

k.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wyższego stopnia.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg uzasadnienia faktycznego.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądowa czynności materialno-technicznych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

k.c. art. 551 § 1

Kodeks cywilny

Definicja przedsiębiorstwa.

k.c. art. 432 § 1

Kodeks cywilny

Firma przedsiębiorcy.

k.c. art. 359 § 2

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe.

k.c. art. 359 § 2

Kodeks cywilny

Maksymalna wysokość odsetek.

k.c. art. 359 § 22

Kodeks cywilny

Należność odsetek maksymalnych.

k.s.h. art. 584

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność wspólników po przekształceniu spółki cywilnej w jawną.

k.p. art. 50 § 3

Kodeks pracy

Odszkodowanie za naruszenie przepisów o wypowiadaniu umowy o pracę na czas określony.

Ustawa o stowarzyszeniach art. 10 § 3

Osoba prawna jako członek wspierający stowarzyszenia.

u.r.p. art. 3 § 2

Ustawa o radcach prawnych

Obowiązki radcy prawnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie procedury konkursowej (brak zawiadomienia listem poleconym, mimo udziału w egzaminie). Naruszenie art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych (nieuprawniona wykładnia rozszerzająca przepisów). Naruszenie art. 15 k.p.a. (mechaniczne zliczanie punktów wg szablonu). Naruszenie art. 107 k.p.a. (brak uzasadnienia faktycznego). Naruszenie art. 12 k.p.a. (przewlekłość postępowania). Naruszenie art. 8 k.p.a. (brak zaufania, bierność organu, wprowadzanie w błąd). Naruszenie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych (zasada jednej prawidłowej odpowiedzi). Naruszenie zasad logiki i poprawnego rozumowania przy konstrukcji testów. Użycie nieprecyzyjnych i wieloznacznych sformułowań w pytaniach. Oparcie się na poglądach budzących kontrowersje. Brak konsekwencji w formułowaniu pytań.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na gruncie powołanego wyżej przepisu nie można co do zasady wywodzić, a to dla osiągnięcia korzystnych skutków prawnych, że prawidłowa jest zarówno odpowiedź do testu przygotowana przez zespół konkursowy, o którym mowa w art. 332 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jak i inna odpowiedź wskazana przez osobę egzaminowaną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu nie powinna być ścieśniająca, ograniczona do ściśle dogmatycznego rozumienia dziedzin prawa wymienionych w tym przepisie, lecz wręcz przeciwnie rozszerzająca, tak aby egzamin testowy w możliwie najszerszym stopniu uwzględniał zakres przedmiotowy studiów na wydziale prawa.

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Zbigniew Rudnicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzaminu na aplikację radcowską, dopuszczalność odwołań od uchwał komisji egzaminacyjnych, zakres kontroli sądów administracyjnych nad procedurami egzaminacyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury egzaminacyjnej na aplikację radcowską; interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście odwołań od uchwał.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury egzaminacyjnej, która jest kluczowa dla wielu prawników aspirujących do zawodu radcy prawnego. Analiza zarzutów i odpowiedzi sądu może być pouczająca dla osób przygotowujących się do podobnych egzaminów.

Wynik egzaminu na aplikację radcowską: Czy sąd administracyjny zmienił zasady gry?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 577/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Stanisław Gronowski /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę
Uzasadnienie
M. G., zwany dalej "skarżącym", poddał się konkursowemu egzaminowi na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną w obszarze właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych we W., w trybie art. 339 ustawy z dnia [...] lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.). Stosownie do ust. 1 powołanego artykułu egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. W myśl ust. 3 pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Zgodnie zaś z art. 3310 ust. 1 powołanej ustawy po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały. Komisja ogłasza wyniki egzaminu konkursowego. W myśl ust. 2 tego artykułu od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości.
Uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. skarżący uzyskał 187 punkty i tym samym wynik egzaminu został uznany za negatywny.
Od powyższego wyniku egzaminu skarżący odwołał się do Ministra Sprawiedliwości, który decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.
W skardze na tę decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił:
naruszenie procedury konkursowej poprzez niedopełnienie przez Przewodniczącego Komisji obowiązku zawiadomienia kandydata listem poleconym o terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu, co narusza przepisy art. 333 ust. 9 ustawy o radcach prawnych,
art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, poprzez nieuprawnione zastosowanie wykładni rozszerzającej przepisów stanowiących o obowiązkach, czyli błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie,
art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się organu I instancji do mechanicznego zliczenia punktów w sposób wskazany przez organ II instancji, gdyż załączony do testu przez Ministra Sprawiedliwości szablon odpowiedzi (działanie bez podstawy prawnej) sugerował ewentualne rozstrzygnięcie organu II instancji,
obowiązku uzasadnienia faktycznego, w szczególności poprzez nie podanie przyczyn, z powodu których innym dowodom (argumentom odwołania) organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czyli naruszenia art. 107 k.p.a. (dotyczy np. pyt. nr 249), a także brak odniesienia do niektórych istotnych tez odwołania w ogóle (np. co do akademickiego charakteru egzaminu, przerzucenia obowiązku sprawdzenia wyników na sądy, dając tym samym pierwszeństwo poglądom judykatury nad np. odmiennymi poglądami nauki prawa),
art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania poprzez trwające blisko 5 miesięcy załatwianie sprawy w II instancji,
art. 8 k.p.a. zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez: założenie, że pytania zawierały "w domyśle" dodatkowe treści, stanowiące rygory pytania, których expressis verbis w treści pytania nie wyartykułowano; całkowitą bierności organu w trakcie postępowania, a w odpowiedzi na zapytanie skierowane drogą elektroniczną o termin załatwienia sprawy, wprowadzenie skarżącego w błąd podając termin 2 tygodnie, podczas gdy faktycznie minęło jeszcze około 3 miesięcy; szablonowość uzasadnienia, którego treść można było poznać z internetowych forów dla prawników,
przepisów art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, ustanawiających normatywną zasadę, że tylko jedna z odpowiedzi może być prawidłowa, czyli prawdziwa, a contrario dwie powinny być wyłącznie błędne,
pewności/powtarzalności rozstrzygnięć i sposobu działania administracji w kontekście apelu Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2005 r. "...O rozstrzyganie na korzyść uczestników konkursu wątpliwości stwierdzonych w toku weryfikowania jego wyników... "(Komunikat w sprawie egzaminów na aplikację radcowską, strona internetowa Ministerstwa Sprawiedliwości z 13.01.2006 r.), co koresponduje z ww. zasadą działania w sposób budzący zaufanie obywateli,
podstawowych reguł poprawnego rozumowania, w szczególności poprzez zignorowanie zasad logiki dotyczących dowodzenia, zgodnie z którymi np. twierdzenie nie jest udowodnione/prawdziwe, jeśli można podać przeciwdowód (tzw. dowodzenie nie-wprost), co dotyczy między innymi pytań: nr 198, nr 173, metodologii konstrukcji testów wyboru, poprzez: użycie nieprecyzyjnych i wieloznacznych (zgodnie z zasadami języka) sformułowań nie pozwalających na jednoznaczną weryfikację wyników (np. pyt. nr 173); oparcie się na poglądach, co do których istnieją kontrowersje wśród ekspertów, przez to odpowiedź nie może być pewna lub uproszczona (np. pyt. nr 121); brak konsekwencji w formułowaniu pytań co do ich zakresu: np. raz powołując się na akt prawny innym razem nie - lub czyniąc to "w domyśle", lub uznając za poprawną odpowiedź wyjątek od zasady - innym razem podając np. dwie poprawne odpowiedzi.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją uchwały nr [...] Komisji Egzaminacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu odwołania Skarżący wykazywał, że zamieszczenie w teście egzaminacyjnym pytań z zakresu postępowania w sprawach o wykroczenia czy postępowania sądowoadministracyjnego zapadło z naruszeniem art. 331 cytowanej ustawy. Budził również wątpliwości sposób ustalenia wyniku egzaminu za pomocą szablonu przesłanego przez organ II instancji. Spowodowało to, iż organ I instancji ograniczył się w rozpatrywaniu sprawy jedynie do mechanicznego policzenia punktów zgodnie z przygotowanym centralnie kluczem, który sugerował zapatrywanie na sprawę organu II instancji. Skarżący powołał się również na krytyczne publikacje prasowe dotyczące przeprowadzonej procedury egzaminacyjnej.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały organu I instancji.
W pierwszej kolejności może wyłonić się kwestia, czy na uchwałę komisji egzaminacyjnej dotyczącą ustalenia wyniku egzaminu osobie egzaminowanej służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Taką wątpliwość rodzi wzgląd, że żaden z przepisów ustawy o radcach prawnych nie wskazuje terminu w jakim odwołanie powinno być wniesione, a także brak jest przepisu kompetencyjnego odnośnie rozstrzygnięcia jakie władny jest wydać Minister Sprawiedliwości w następstwie wpłynięcia takiego odwołania. Niemniej, mimo wchodzących w grę wątpliwości Sąd przychyla się do stanowiska, że odwołanie, o którym mowa w przepisie art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, jest odwołaniem o którym mowa w art. 127 § 1 k.p.a. Na taką wykładnię może wskazywać treść przepisu art. 331 ust. 2 cytowanej ustawy, w myśl którego Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji egzaminacyjnej. Sformułowanie "organ wyższego stopnia", zawarte w powołanym wyżej przepisie, po pierwsze nadaje komisji egzaminacyjnej rangę organu administracji publicznej pierwszej instancji, a po drugie wyraźnie nawiązuje do treści art. 127 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwy do rozpoznania odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia. Zdaniem Sądu uchwała komisji egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację, jako rozstrzygnięcie o charakterze władczym i jednostronnym, pozwala postępowanie egzaminacyjne traktować jako indywidualną sprawę administracyjną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Toteż, zdaniem Sądu, w sprawach nieuregulowanych w ustawie o radcach prawnych, a w szczególności w zakresie wymogów odwołania oraz rozstrzygnięć organu wyższego stopnia, mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym kierunku zmierza zresztą i orzecznictwo sądowe. I tak w świetle wyroku WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2006 r., II SA/Ol 119 (LEX nr 205607) w sytuacji gdy ustawodawca nie określi wyraźnie, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona, rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu administracji publicznej, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. Jeżeli z tych przepisów wynika, że w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjno-prawnego, to oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Za takim poglądem przemawiają również względy wykładni funkcjonalnej, a w szczególności względy wskazane w art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z tym przepisem aplikantem radcowskim może być osoba, która m.in. uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego. Stąd, w razie wniesienia odwołania od uchwały komisji egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację, Minister Sprawiedliwości musi tę kwestię rozstrzygnąć merytorycznie, gdyż jest to istotna przesłanka ustawowa dla ubiegania się o wpis na listę aplikantów. Niezależnie od powyższego, gdyby nawet założyć, że rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia wyniku konkursowego na aplikacje nie zostało dokonane w ramach instytucji odwołania, o której mowa w art. 127 k.p.a., rozstrzygnięciu temu należałoby nadać charakter tzw. czynności materialno-technicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Niewątpliwie rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację dotyczy uprawnień osoby egzaminowanej, które wyraźnie wynikają z powołanych wyżej przepisów ustawy o radcach prawnych. Rozstrzygnięcia o takim charakterze podlegają zaś kontroli sądu administracyjnego, co wynika z powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Brak jest więc dostatecznych podstaw dla negowania administracyjno-prawnego charakteru rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości wydanego w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, a tym bardziej stwierdzenia nieważności wydanej decyzji w takiej sprawie, zwłaszcza w sytuacji nieprecyzyjnego w tym względzie stanu prawnego.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, iż w myśl powołanego przepisu 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Zatem, na gruncie powołanego wyżej przepisu nie można co do zasady wywodzić, a to dla osiągnięcia korzystnych skutków prawnych, że prawidłowa jest zarówno odpowiedź do testu przygotowana przez zespół konkursowy, o którym mowa w art. 332 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jak i inna odpowiedź wskazana przez osobę egzaminowaną. Takie podejście nie mieści się bowiem w założeniu metodologicznym na jakim zbudowany jest przepis art. 332 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten nie przewiduje bowiem sytuacji, aby prawidłowe mogły być dwie odpowiedzi, a tym bardziej, aby mógł być jednocześnie przyznany punkt za wskazanie jednej z dwóch odpowiedzi spośród trzech wymienionych w pytaniu. Toteż, jedyną możliwością dla wykazania przez osobę egzaminowaną, że prawidłowo udzieliła innej odpowiedzi niż wskazana w kluczu odpowiedzi, jest wykazanie poprawności odpowiedzi osoby egzaminowanej, i zarazem nieprawidłowej odpowiedzi zawartej w powołanym wyżej kluczu odpowiedzi. Jednakże w niniejszej sprawie skarżący nie stawiał konkretnych zarzutów, że błędne były odpowiedzi wskazane przez zespół konkursowy, zaś odpowiedzi skarżącego były prawidłowe. Prawidłowa odpowiedź, co należałoby podkreślić, powinna wynikać z kontekstu pytania i mieścić się w jego granicach. Brak byłoby przy tym podstaw, aby za prawidłową uznać odpowiedź, która wychodzi poza kontekst pytania, wskazując na hipotetyczne stany faktyczne, które mogłyby ją uzasadniać.
W okolicznościach niniejszej sprawy wymaga również podkreślenia, że odwołanie wskazuje szereg uchybień organu, które nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy (np. niedopełnienie obowiązku zawiadomienia skarżącego o terminie egzaminu w sytuacji, gdy skarżący wziął w nim udział; czy też naruszenie przez organ terminu załatwienia odwołania). Natomiast pozostałe zarzuty odwołania w swej istocie podważają sam mechanizm procedury egzaminacyjnej. Jednakże, gdyby nawet teoretycznie założyć zasadność tych zarzutów, ustawa o radcach prawnych nie przewiduje możliwości unieważnienia egzaminu z przyczyn wskazanych w skardze. Stąd zarzuty te nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi.
Mankamentem skargi jest brak ustosunkowania się skarżącego do konkretnych pytań egzaminacyjnych, a w szczególności pod kątem, że udzielił on poprawnej odpowiedzi, a błędne były odpowiedzi przyjęte za podstawę dla ustalenia negatywnego dla skarżącego wyniku egzaminu.
Z tych względów Sąd ustosunkował się do pytań egzaminacyjnych wskazanych w odwołaniu i w skardze, co odnosi się do następujących pytań: nr 38, nr 56, nr 62, nr 121, nr 173, nr 198, nr 249.
I tak w pytaniu:
nr 38
Jan K. dopuścił się umyślnego paserstwa rzeczy pochodzącej z kradzieży z włamaniem. Jego czyn stanowi:
A. w zależności od wartości przedmiotu paserstwa - przestępstwo albo wykroczenie,
B. wykroczenie,
C. występek.
Skarżący podkreślił "C" i ta odpowiedź została zaliczona skarżącemu jako prawidłowa. W tej części odwołanie jest bezprzedmiotowe.
nr 56
W skład przedsiębiorstwa nie wchodzą:
A. własność nieruchomości,
B. wierzytelności
C. firma.
Skarżący podkreślił "A", podczas gdy za prawidłową uznana była odpowiedź "C". Sąd podzielił stanowisko zespołu egzaminacyjnego, przyjęte przez Ministra Sprawiedliwości, że na gruncie przepisu art. 551 pkt 1 k.c. firma nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa, gdyż jest związana z osobą przedsiębiorcy, na co wskazują przepisy działu III. Przedsiębiorcy i ich oznaczenia, zawarte w Kodeksie cywilnym, a w szczególności przepis art. 432 § 1 k.c. Z tych względów nie budzi zastrzeżeń stanowisko Ministra Sprawiedliwości, iż w pytaniu nr 56 prawidłowa jest odpowiedź "C".
nr 62
Strony w umowie pożyczki zastrzegły odsetki w wysokości 50% w stosunku rocznym.
Jakie odsetki należą się pożyczkodawcy?
A. ustalone w umowie,
B. ustawowe,
C. maksymalne.
Skarżący podkreślił "B", podczas gdy za prawidłową uznana była odpowiedź "C". Stosownie do art. 359 § 21 k.c. maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). W myśl zaś § 22 powołanego wyżej artykułu, jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Mając na uwadze, iż w dacie testu egzaminacyjnego obowiązywały odsetki ustawowe w wysokości 11,5%, prawidłowa była odpowiedź "C".
nr 121
Za zobowiązania spółki cywilnej powstałe przed dniem jej przekształcenia w spółkę jawną, wspólnicy odpowiadają po jej przekształceniu:
A. tak, jak wspólnicy spółki jawnej,
B. na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat, licząc od tego dnia,
C. na dotychczasowych zasadach w każdym czasie.
Skarżący podkreślił "A". Natomiast prawidłowa była odpowiedź "B", gdyż zgodnie z art. 584 k.s.h. wspólnicy spółki przekształcanej odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przekształcenia na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat, licząc od tego dnia.
nr 173
Jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tej umowy, pracownikowi przysługuje:
A. wyłącznie odszkodowanie,
B. wyłącznie przywrócenie do pracy,
C. odszkodowanie lub przywrócenie do pracy.
skarżący podkreślił "C", podczas gdy za prawidłową uznana była odpowiedź
"A". W myśl art. 50 § 3 k.p. jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tych umów, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Stąd skarżący błędnie zakreślił odpowiedź "C".
nr 198
Osoba prawna może być:
A. członkiem stowarzyszenia,
B. jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia,
C. nie może być ani członkiem, ani członkiem wspierającym stowarzyszenia.
skarżący podkreślił "C", podczas gdy według odpowiedzi do testów prawidłowa była odpowiedź "B". W omawianym pytaniu egzaminacyjnym prawidłowa jest odpowiedź "B", gdyż w myśl art. 10 ust. 3 ustawy o stowarzyszeniach osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia.
nr 249
Radca prawny jest obowiązany kierować się przy wykonywaniu zawodu:
A. wyłącznie przepisami prawa,
B. wyłącznie przepisami prawa oraz zasadami etyki radcy prawnego,
C. wyłącznie przepisami prawa, zasadami etyki radcy prawnego, dobrymi obyczajami przyjętymi przez radców prawnych oraz postanowieniami zawartymi w uchwałach organów samorządu.
Skarżący podkreślił "B", podczas gdy według odpowiedzi do testów prawidłowa była odpowiedź "C". Pytanie nr 249 mogło nasuwać trudności w znalezieniu prawidłowej odpowiedzi. Skarżący, zakreślając literę "B", miałaby rację, powołując się na art. 3 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, gdyby w pytaniu nie było wyrazu "wyłącznie". Jednakże kwestię kryteriów, jakimi powinien kierować się radca prawny, oprócz powołanego wyżej przepisu normują również zasady etyki zawodowej radców prawnych, czego skarżący nie wziął pod uwagę.
Skarżący sporo miejsca poświęcił w skardze zarzutowi naruszenia przepisu art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych poprzez sformułowanie pytań z zakresu prawa nie objętego normą wskazanego przepisu, a w szczególności z zakresu postępowania w sprawach o wykroczenia, postępowania egzekucyjnego w administracji oraz postępowania przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu wykładnia powołanego wyżej przepisu nie powinna być ścieśniająca, ograniczona do ściśle dogmatycznego rozumienia dziedzin prawa wymienionych w tym przepisie, lecz wręcz przeciwnie rozszerzająca, tak aby egzamin testowy w możliwie najszerszym stopniu uwzględniał zakres przedmiotowy studiów na wydziale prawa. Takie podejście pozwala w lepszym stopniu poznać stan wiedzy osób przystępujących do egzaminu. Nie sposób przy tym dopatrzyć się jakichkolwiek racjonalnych argumentów przemawiających za stanowiskiem, aby przystępujący do egzaminu konkursowego był zwolniony od wiedzy w zakresie kwestionowanych dziedzin prawa, zważywszy na ich doniosłe znaczenie prawno-gospodarcze i społeczne. Ponadto, skarżący byłby tutaj niekonsekwentny. W rzeczy samej kwestionuje bowiem tylko te pytania z zakresu tematyki, o której wyżej mowa, na które udzielił nieprawidłowej odpowiedzi. Trudno zaś byłoby oczekiwać, nawet gdyby teoretycznie skarżący miałby rację, aby w następstwie postawionego zarzutu mógł ulec zmianie walor udzielonych przez niego odpowiedzi, z błędnych na prawidłowe. Brak jest bowiem ku temu podstaw prawnych. Zresztą, gdyby nawet teoretycznie przyznać rację skarżącemu co do naruszenia przez organizatorów egzaminu konkursowego powołanego wyżej przepisu, to i tak naruszenie to nie jest zagrożone sankcją. Ustawa o radcach prawnych, o czym była już mowa, nie przewiduje bowiem z tego powodu unieważnienia egzaminu konkursowego, a w szczególności takich uprawnień nie przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI