VI SA/Wa 5763/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-22
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościrzeczoznawca majątkowyuprawnienia zawodowepostępowanie administracyjnek.p.a.ustawa o gospodarce nieruchomościamiodmowa wszczęcia postępowania WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii odmawiające wszczęcia postępowania o nadanie uprawnień zawodowych rzeczoznawcy majątkowego, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. była nieuzasadniona.

Skarżący A. K. wniósł o nadanie mu uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości i ponowny wpis do rejestru po zatarciu skazania. Minister Rozwoju i Technologii odmówił wszczęcia postępowania, uznając wniosek za niekompletny i wskazując, że skarżący został pozbawiony uprawnień zawodowych. WSA uchylił postanowienie Ministra, stwierdzając, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. powinna mieć miejsce tylko w przypadkach oczywistych, a kwestia utraty uprawnień i konieczności ponownego postępowania kwalifikacyjnego wymagała merytorycznego rozpatrzenia, a nie odmowy wszczęcia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nadania skarżącemu uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości. Skarżący, po zatarciu skazania, domagał się ponownego wpisu do rejestru rzeczoznawców majątkowych, powołując się na posiadane dokumenty i dwuletnie doświadczenie zawodowe. Minister odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że wniosek był niekompletny i że skarżący został pozbawiony uprawnień zawodowych na mocy przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku ze skazaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest środkiem wyjątkowym i powinna mieć miejsce tylko w przypadkach oczywistych, nie wymagających analizy stanu faktycznego czy dowodów. W ocenie Sądu, kwestia utraty uprawnień zawodowych przez skarżącego i konieczność ponownego postępowania kwalifikacyjnego wymagały merytorycznego rozpatrzenia, a nie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych, które nie wymagają analizy sprawy, przeprowadzania czynności wyjaśniających i dowodowych. Jeśli organ musi badać stan faktyczny lub przeprowadzać czynności wyjaśniające, powinien wszcząć postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania jest środkiem wyjątkowym i powinna być stosowana tylko w przypadkach niebudzących wątpliwości, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Kwestia utraty uprawnień zawodowych przez skarżącego i konieczność ponownego postępowania kwalifikacyjnego wymagała merytorycznego rozpatrzenia, a nie odmowy wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (28)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 177 § ust.1 pkt 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 191 § ust.3a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 178 § ust.5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 178 § ust.3 pkt 2,3 i 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 193 § ust.5 pkt 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 177 § ust.1 pkt 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 191 § 191-192

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 177 § ust.2b

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 191 § 3b

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 191 § 3c

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 191 § 3d

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 220

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2022 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Technologii § § 1 ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości § § 22 ust. 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna mieć miejsce tylko w przypadkach oczywistych, nie wymagających analizy stanu faktycznego. Kwestia utraty uprawnień zawodowych i konieczność ponownego postępowania kwalifikacyjnego wymagała merytorycznego rozpatrzenia, a nie odmowy wszczęcia postępowania. Wszystkie wymagane dokumenty znajdują się w posiadaniu organu, a zatem pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest nieprawidłowe.

Odrzucone argumenty

Wniosek o nadanie uprawnień zawodowych nie został uzupełniony w całości, co skutkuje brakiem spełnienia wymogów formalnych. Skarżący został pozbawiony uprawnień zawodowych w wyniku skazania, co uniemożliwia ponowny wpis do rejestru bez spełnienia określonych warunków.

Godne uwagi sformułowania

odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna mieć miejsce wyjątkowo pojęcie 'inne uzasadnione przyczyny' należy interpretować zawężająco zasadą postępowania administracyjnego jest prowadzenie i załatwienie sprawy, a nie uchylanie się od tego działania odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych, które nie wymagają analizy sprawy, przeprowadzania czynności wyjaśniających i dowodowych

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

przewodniczący

Grzegorz Nowecki

członek

Justyna Żurawska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących uprawnień zawodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uprawnieniami rzeczoznawców majątkowych i przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale ogólne zasady interpretacji art. 61a k.p.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, takich jak odmowa wszczęcia postępowania, i jak sąd administracyjny może korygować błędy organów administracji w tym zakresie. Jest to istotne dla prawników procesualistów.

Sąd Administracyjny: Odmowa wszczęcia postępowania to środek ostateczny, nie furtka do unikania merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 5763/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/
Grzegorz Nowecki
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art.177 ust.1 pkt 5, art.191 ust.3a,178 ust.5,3 pkt 2,3 i 4, art.193 ust.5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art.61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] sierpnia 2023 r. znak [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania o nadanie uprawnień zawodowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] czerwca 2023 r. znak [...], 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz A. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. K. (dalej także: "Strona", "Skarżący") jest postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii (dalej: "organ", "Minister") z dnia [...] sierpnia 2023 r. znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] czerwca 2023 r. znak [...], o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie A. K. s. M. uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 13 marca 2023 r. Skarżący wniósł o nadanie mu uprawnień i ponowny wpis do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych, w związku z zatarciem skazania.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie tym wskazano braki jakie Strona winna uzupełnić.
W odpowiedzi na powyższe, Skarżący przedłożył wniosek o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości na formularzu oraz dwie fotografie. Wskazał jednocześnie, w piśmie z dnia 20 kwietnia 2023 r., że konieczne dokumenty znajdują się już w urzędzie, w teczce osobowej Strony. Wyjaśnił nadto, że przeszedł z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym złożył egzamin dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości, nie musi realizować obowiązku z art. 177 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 344), dalej: "u.g.n.", gdyż posiada udokumentowane dwuletnie doświadczenie zawodowe. Wniósł o dołączenie swojej teczki osobowej.
Wobec nieuzupełnienia wniosku we wskazanym terminie (brak wskazania terminu postępowania kwalifikacyjnego, dokumentów potwierdzających posiadane wykształcenie i praktykę zawodową oraz dowodu wniesienia opłaty) organ pozostawił wniosek bez rozpoznania, o czym Skarżący został poinformowany pismem z dnia 24 maja 2023 r. (data doręczenia 30 maja 2023 r.).
W związku z pozostawieniem przez Ministra wniosku bez rozpoznania, Strona wniosła ponaglenie (pismo z dnia 6 maja 2023 r.). Powtórzyła, że wszystkie wymagane dokumenty znajdują się już w urzędzie.
Następnie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. Minister Rozwoju
i Technologii odmówił wszczęcia postępowania o nadanie Stronie uprawnień, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej "k.p.a.", w zw. z § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2022 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Technologii (Dz.U. poz. 838). W uzasadnieniu organ wskazał, że złożony wniosek zawiera braki – nie spełnia wymogów określonych w art. 191 ust. 3a u.g.n.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Skarżący, wskazując że Sąd Rejonowy dla K. w K. wyrokiem wydanym w sprawie
[...] orzekł w stosunku do niego zakaz wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego na okres trzech lat, a nie dożywotnio. Jest to środek karny, a nie pozbawienie uprawnień wykonywania zawodu.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r., zaskarżonym w sprawie, Minister utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Skarżący został pozbawiony uprawnień zawodowych na podstawie art. 178 ust. 5 w zw. z art. 178 ust. 3 pkt 2, 3 i 4 u.g.n. i w konsekwencji pozbawienia uprawnień z dniem 18 lipca 2019 r. podlegał wykreśleniu z centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych w oparciu o art. 193 ust. 5 pkt 3 ww. ustawy. Wyrok Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia [...] listopada 2018 r. [...], w którym Sąd orzekł zakaz wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego oraz wykonywania działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu czynności z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego na okres 3 lat, stanowił podstawę pozbawienia A. K. uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości, na mocy art. 178 ust. 5 w zw. z art. 178 ust. 3 pkt 2, 3 i 4 u.g.n. Pozbawienie uprawnień zawodowych, które następuje na podstawie przywołanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma charakter imperatywny i nie ma charakteru czasowego, niezależnie od tego, że wyrok sądu dotyczył czasowego zakazu wykonywania zawodu oraz działalności gospodarczej. Najistotniejszą okolicznością jest skazanie rzeczoznawcy za przestępstwo wymienione w art. 177 ust. 1 pkt. 2 u.g.n., które skutkuje bezwzględnym odebraniem uprawnień.
Osoba, która została pozbawiona uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości na podstawie art. 178 ust. 5 w zw. z art. 178 ust. 3 pkt 2, 3 i 4 u.g.n. nie może ubiegać się o ponowny wpis do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. Na podstawie art. 193 ust. 6 ww. ustawy, ponowny wpis do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych bez konieczności złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym może nastąpić tylko w przypadku orzeczonej z tytułu odpowiedzialności zawodowej kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3, po upływie okresu tej kary. Natomiast osoba, która została pozbawiona uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości na podstawie art. 178 ust. 5 w zw. z art. 178 ust. 3 pkt 2, 3 i 4 u.g.n., co nastąpiło w konsekwencji skazania za przestępstwa, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 2 u.g.n. oraz sądowego zakazu wykonywania zawodu oraz sądowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie szacowania nieruchomości, może po upływie okresu określonego w wyroku sądu ubiegać się o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości, o ile będzie spełniać wymogi określone w art. 177 ww. ustawy.
Wniosek o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości złożony przez A. K. nie został uzupełniony w całości do dnia 20 kwietnia 2023 r. Wobec stwierdzonych braków formalnych, wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 191 ust 3a u.g.n. i nie mógł być przekazany Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. Zgodnie bowiem z § 22 ust. 5 rozporządzenia Ministra infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2006), do postępowania kwalifikacyjnego w sprawie nadania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości może być dopuszczony kandydat, który do wniosku o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości dołączył wszystkie dokumenty, o których mowa w ust. 3, z uwzględnieniem ust. 4. Uwzględniając zatem fakt, że Skarżący został pozbawiony uprawnień zawodowych w wyniku skazania, może ubiegać się o ponowne nadanie uprawnień po zatarciu skazania i wyłącznie w trybie określonym w art. 191-192 u.g.n. Reasumując powyższe Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wszczęcia postępowania o nadanie Skarżącemu uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, zaskarżając je w całości i domagając się zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: art. 177 u.g.n., art. 7 § 1 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a. i art. 220 k.p.a. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że po upływie terminu na jaki został orzeczony zakaz wykonywania czynności z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego (3 lata) Skarżący może kontynuować wykonywanie zawodu rzeczoznawcy majątkowego i prowadzenie działalności, bez konieczności ponownego zdawania egzaminu. Brak jest podstaw do wniosku, że wyrok karny "anuluje" spełnione wcześniej warunki w postaci odbytych studiów, odbytych praktyk, stażu zawodowego i zdanego egzaminu. Nadto Skarżący podniósł, że wniosek o wpis nie został złożony jako niekompletny, gdyż wszystkie wymagane dokumenty znajdują się posiadaniu organu, a zatem pozostawianie wniosku bez rozpoznania jest w tej sytuacji nieprawidłowe i wnioskodawcy służy prawo do złożenia ponaglenia. Jak wskazuje orzecznictwo organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli te są znane mu z urzędu bądź też znajdują się w jego posiadaniu lub w posiadaniu innych podmiotów realizujących zadania publiczne, do których organ ma dostęp w drodze elektronicznej.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej Minister Rozwoju i Technologii zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie Stronie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości. Podstawę prawną postanowień stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi: "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.". Sposób rozumienia ww. przepisu był wielokrotnie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W szczególności wykładni takiej dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2022 r. VI SA/Wa 1740/21, zaś poglądy w tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela i uznaje za swoje.
Z treści przepisu art. 61a § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu do przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku (zgłoszonego żądania) pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających jego merytoryczne rozpatrzenie. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie dopuszczalności zgłoszonego wniosku tylko pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, a przy dokonywaniu tej oceny nie może w szczególności gromadzić dowodów, ani czynić ustaleń co do stanu faktycznego. Ustawodawca nie skonkretyzował przyczyn, które winny być uznane za uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Ta przesłanka wyrażona zwrotem niedookreślonym nie ma swojej ustawowej definicji i każdorazowo winna być oceniana w okolicznościach danej, konkretnej sprawy. Nie podejmując zatem próby wyczerpującego określenia przypadków wypełniających niedookreślone pojęcie, którym posłużył się ustawodawca w art. 61a § 1 k.p.a. ("inne uzasadnione przyczyny" odmowy wszczęcia postępowania), stwierdzić trzeba, że pojęcie to należy interpretować zawężająco, mając na uwadze, że zasadą postępowania administracyjnego jest prowadzenie i załatwienie sprawy, a nie uchylanie się od tego działania (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 20.11.2019 r. VI SA/Wa 1541/19). Należy zatem zgodzić się z poglądem, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna mieć miejsce wyjątkowo (por. wyroki NSA: z 3.02.2017 r. I OSK 821/15; z 7.02.2017 r. II OSK 1625/15) i można dodać, że jedynie wówczas, gdy po badaniu wstępnym wniosku nie ma żadnych wątpliwości, że postępowanie nie może być prowadzone z powodu stwierdzenia pierwotnych przesłanek bezprzedmiotowości postępowania. Przesłanki te bada się, jak już zostało to wyżej zaznaczone, na etapie formalnego badania wniosku, bez potrzeby wnikania w przepisy prawa materialnego niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z 18.10.2017 r. II GSK 3985/16). Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach niebudzących wątpliwości i niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów i jest dopuszczalna wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. W celu ustalenia, czy faktycznie istnieją takie "oczywiste przypadki" uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, organ nie może gromadzić dowodów, na podstawie których dokona oceny, czy taki stan faktyczny zaistniał, zaś jeżeli konieczne jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, to nie mamy do czynienia z "oczywistym przypadkiem" i organ powinien wszcząć postępowanie administracyjne (por. wyrok WSA w Warszawie z 13.04.2023 r. VI SA/Wa 8093/22).
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć zatem miejsce tylko w sytuacjach oczywistych, które nie wymagają analizy sprawy, przeprowadzania czynności wyjaśniających i dowodowych. Natomiast jeśli nie zachodzi stan "oczywistości" bezzasadności żądania albo organ gromadzi dowody i ustala stan faktyczny lub przeprowadza czynności wyjaśniające, to zakończenie postępowania nie może nastąpić postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania.
W sprawie niniejszej podanie Strony dotyczyło nadania uprawnień i ponownego wpisu Skarżącego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Majątkowych. Z pism jakie złożył Skarżący przed organem administracji, a także z treści skargi wynika, że w jego ocenie po zatarciu skazania, winien być ponownie wpisany do rejestru w oparciu o dokumenty znajdujące się w organie administracji (w jego teczce osobowej) i nie musi on ponawiać zarówno postępowania kwalifikacyjnego, które niegdyś przeszedł już z wynikiem pozytywnym, w tym zdał egzamin, jak i odbywać praktyki zawodowej w zakresie wyceny nieruchomości, gdyż posiada udokumentowane dwuletnie doświadczenie zawodowe świadczące o nabyciu wiedzy i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości w stopniu jak osoby, które odbyły praktykę zawodową.
Natomiast zaskarżonym postanowieniem organ odmówił wszczęcia postępowania o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości w oparciu o przepis art. 61a § 1 k.p.a. wyjaśniając szeroko, z jakich przyczyn wniosek Strony nie mógł zostać uwzględniony, konkludując że skoro Skarżący został pozbawiony uprawnień zawodowych w wyniku skazania, może ubiegać się o ponowne nadanie uprawnień po zatarciu skazania i wyłącznie w trybie określonym w art. 191-192 u.g.n. W istocie zatem przedstawiona na stronie 2 i 3 zaskarżonego postanowienia argumentacja, z odwołaniem się do posiadanych przez organ dowodów (dokumentów wskazujących na utratę przez Stronę uprawnień zawodowych) sprowadza się do odmowy uwzględnienia wniosku Strony, co nie może nastąpić, jak już wyżej wskazano, postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania. Wprawdzie wraz z zaskarżonym postanowieniem organ nie przekazał sądowi akt osobowych Strony, jednakże odniósł się do kwestii utraty uprawnień zawodowych Skarżącego w zaskarżonym postanowieniu.
Jednocześnie Minister wskazał, że wniosek Strony nie został uzupełniony w całości do dnia 20 kwietnia 2023 r. Wobec stwierdzonych braków formalnych wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 191 ust. 3a u.g.n. i nie mógł być przekazany w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego.
Z treści art. 191 ust. 3a u.g.n. wynika, że wniosek o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości podlega rozpatrzeniu w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od daty przeprowadzenia etapu postępowania kwalifikacyjnego, którego dotyczy wniosek. Do wniosku o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości dołącza się dokumenty w formie oryginału, poświadczonej kopii lub poświadczonego tłumaczenia, potwierdzające spełnienie wymogów, o których mowa w art. 177 ust. 1. Przepis art. 177 ust. 1 u.g.n. stanowi, że uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości nadaje się osobie fizycznej, która:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) nie była karana za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, za przestępstwo przeciwko mieniu, za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, za przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
3) posiada wyższe wykształcenie;
4) ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości;
5) odbyła co najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w zakresie wyceny nieruchomości;
6) przeszła z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym złożyła egzamin dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości.
Zgodnie z art. 177 ust. 2b u.g.n. obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie dotyczy osoby która:
1) odbyła praktykę w zakresie wyceny nieruchomości objętą programem studiów w wymiarze jednego semestru, pod warunkiem, że praktyka była realizowana na podstawie umowy dotyczącej praktyki zawartej między uczelnią a organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych, lub
2) posiada udokumentowane dwuletnie doświadczenie zawodowe świadczące o nabyciu wiedzy i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości w takim stopniu jak osoby, które odbyły praktykę zawodową, o której mowa w ust. 1 pkt 5.
Przepis art. 3b art. 191 u.g.n. wskazuje zaś, jakie czynności organ winien podjąć w sytuacji stwierdzenia braków we wniosku. Stanowi on, że w przypadku stwierdzenia konieczności uzupełnienia wniosku, organ wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania. Nieuzupełnienie wniosku w terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W przypadku uzupełnienia wniosku jest on kierowany na pierwsze postępowanie kwalifikacyjne odbywające się po dniu uzupełnienia wniosku, chyba że jest możliwe skierowanie wniosku na postępowanie kwalifikacyjne, którego data została wskazana we wniosku. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 3a, liczy się od dnia postępowania kwalifikacyjnego, na które wniosek został skierowany.
W sytuacji zaś, gdy w toku postępowania kwalifikacyjnego na podstawie złożonych dokumentów nie jest możliwe stwierdzenie, czy kandydat spełnia warunki określone w art. 177, zespół kwalifikacyjny Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej sporządza protokół, w którym występuje do ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa o zwrócenie się do odpowiednich organów, instytucji lub osób o udzielenie informacji niezbędnych dla przeprowadzenia tego postępowania. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 3a, ulega zawieszeniu do dnia otrzymania dodatkowych wyjaśnień (ust. 3c art. 191 u.g.n.). Przepisu ust. 3c nie stosuje się do warunków określonych w art. 177 ust. 1 pkt 1 i 2 – art. 191 ust. 3d u.g.n.
Również i Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w określonych sytuacjach pozostawienie podania bez rozpoznania. Przepis art. 64 § 1 k.p.a. stanowi, że w sytuacji gdy w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Z powyższego nie wynika by nieuzupełnienie przez wnioskodawcę, mimo wezwania, braków wniosku mogło skutkować odmową wszczęcia postępowania. Również i okoliczność, że w ocenie organu Strona z uwagi na utratę uprawnień z mocy prawa nie może skutecznie ubiegać się o ponowny wpis, a jedynie o nadanie uprawnień zawodowych w trybie art. 191-192 u.g.n., nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania.
A zatem zaszła podstawa do uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] czerwca 2023 r. w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., z uwagi na naruszenie art. 61a § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, w warunkach sprawy niniejszej organ winien zwrócić uwagę na żądanie Strony jakim jest nadanie uprawnień i ponowny wpis do rejestru, w związku z zatarciem skazania. W złożonym wniosku o ponowny wpis do rejestru oraz późniejszych pismach w sprawie Strona wyraźnie wskazała, że domaga się tego ponownego wpisu w oparciu o dokumenty zebrane w jej teczce osobowej będącej w dyspozycji organu, a które obrazują jej kwalifikacje, w tym doświadczenie zawodowe i zdany egzamin. Jeżeli organ ma wątpliwości co do żądania Strony, to winien odebrać od niej jednoznaczne oświadczenie. W sytuacji gdy Strona ubiega się o nadanie uprawnień i ponowny wpis, a jednocześnie jej zamiarem nie jest przystępowanie do postępowania kwalifikacyjnego w trybie art. 191 u.g.n. i następnych, to – zdaniem Sądu – organ winien nadać wnioskowi Strony stosowny bieg.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964). Zasądzona kwota obejmuje: zwrot uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie zastępującego stronę pełnomocnika (480 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI