VI SA/Wa 569/12

VI SA/Wa 569/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Zbigniew Rudnicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne
Aplikacje prawnicze
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
art. 36(8) ust. 1,9 i12, art. 36(4) ust. 1, art. 35(5) ust. 1 i 2, art. 36(6) ust. 1 i2, art. 36(8) ust. 14 pkt 4
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, art. 7, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80, art. 145 par.  1 pkt 4, art. 149 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę
Uzasadnienie
Uchwałą Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r., z dnia [...] stycznia 2012 r., podjętą na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65, z późn. zm.; dalej: urp) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania p. T. K. (zdającego) od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w W., w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, utrzymano w mocy zaskarżoną uchwalę.
Z uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] wynika, że zdający z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu ocenę dobrą, z trzeciej części egzaminu ocenę bardzo dobrą, z czwartej ocenę dobrą, z piątej (prawo administracyjne) ocenę niedostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, iż zdający uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.
Odwołanie od w/w uchwały wniósł zdający, zarzucając zaskarżonej uchwale dokonanie nieprawidłowej oceny cząstkowej zaproponowanego przez niego rozwiązania z zakresu prawa administracyjnego, tj. piątej części egzaminu radcowskiego na poziomie niedostatecznym, a w konsekwencji niewłaściwe stwierdzenie o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego. Zdający wniósł o:
1. rozpatrzenie odwołania oraz ponowną ocenę zaproponowanego przez niego rozwiązania kazusu z prawa administracyjnego;
2. zmianę oceny cząstkowej z zadania z zakresu prawa administracyjnego egzaminu radcowskiego na ocenę pozytywną;
3. uchylenie uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego;
4. podjęcie uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego złożonego przez niego w 2011 r. stwierdzającej uzyskanie przez niego pozytywnego wyniku z egzaminu radcowskiego.
Dokonując oceny trafności zarzutów, Komisja odwoławcza uznała, że zdający sporządził skargę do sądu administracyjnego dostrzegając istotę problemu (konieczność wniesienia skargi).
Egzaminatorzy stwierdzili zachowanie wymogów formalnych skargi natomiast zarzucili pominięcie istotnych z punktu widzenia przepisów prawa, tj. art. 149 K.p.a., który w przedmiotowym zadaniu miał charakter kluczowy, co świadczy o niezrozumieniu instytucji wznowienia postępowania.
Jeden z egzaminatorów zarzucił, że praca została oparta na nieznajomości prawa materialnego i procesowego.
Egzaminatorzy zarzucili skardze, że wniosek z art. 61 § 1 p.p.s.a. został podniesiony w sposób wyrwany z kontekstu, a powołanie się na art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c p.p.s.a. świadczy o niewiedzy zdającego na temat treści powyższych przepisów.
Egzaminatorzy stwierdzili, że zdający poprawnie wybrał rozwiązanie polegające na sporządzeniu skargi, natomiast praca nie uwzględnia specyfiki postępowania wznowieniowego (dwufazowości) co było istotą zadania egzaminacyjnego, a zadanie zostało rozwiązane przy założeniu, że dotyczy zwykłego postępowania, nie został podniesiony żaden z zarzutów będących podstawą rozwiązania zadania, a dotyczący kwestii właściwego etapu badania przesłanki wznowienia postępowania. Brak jest również jakichkolwiek odniesień w uzasadnieniu pozwalających na stwierdzenie, że zdający rozumie mechanizm postępowania wznowieniowego.
Zdający we wniesionym odwołaniu odniósł się do poszczególnych zarzutów egzaminatorów:
I tak, zdający uznał jako nieuprawniony zarzut Egzaminatora, że skarga została oparta na nieznajomości prawa materialnego i procesowego.
W tym zakresie Komisja podzieliła stanowisko zdającego uznając, że nie można uznać za błąd skargi nie podniesienie w niej zarzutu naruszenia art. 149 § 3 K.p.a. Komisja uznała, że kwestia ta nie jest jednoznaczna i nie można przyjąć, iż jedynym poprawnym rozwiązaniem jest wskazanie w przedmiotowym kazusie naruszenie art. 149 § 3 K.p.a.
Należy jednak stwierdzić, że skargę można uznać za poprawną jeżeli zdający egzamin radcowski dostrzeże istotę problemu, a mianowicie konieczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego z uwagi na brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Włocławskiego z dnia 10 maja 2010 r. z uwagi na naruszenie jej interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego. Jednakże te kwestie mogą być przedmiotem rozważania, gdyby skarżący dostrzegł istotę postawionego tam problemu, a mianowicie przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., czego skarżący nie uczynił.
Skarżący stwierdził, że prawidłowym rozwiązaniem było oparcie wniosku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., natomiast oczywistą omyłką było powołanie się we wnioskach skargi również na lit. "b" tego przepisu.
Należy stwierdzić, że prawidłowym rozwiązaniem było oparcie wniosku na podstawie art. 145 § pkt 1 lit "c" p.p.s.a., tj. wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia na skutek stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Komisja podzieliła również stanowisko egzaminatora odnośnie zastosowania w sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Komisja przypomniała, że przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja o pozwoleniu na wykonanie robot budowlanych objętych projektem i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr 55 w miejscowości Popów, a postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 maja 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Włocławskiego z dnia 13 kwietnia 2011 r. odmawiające wznowienia postępowania, tak więc wniosek o zawieszenie wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym jest całkowicie bezprzedmiotowy.
Reasumując, Komisja stwierdziła, że skarga została sporządzona w taki sposób jakby dotyczyła postępowania zwykłego, nie został podniesiony żaden z zarzutów dotyczący wznowienia postępowania. Brak jest także w uzasadnieniu jakichkolwiek odniesień pozwalających stwierdzić, że skarżący rozumie mechanizm postępowania wznowieniowego. W świetle powyższego Komisja stwierdziła, że nie można podzielić zarzutów odwołania.
Mając na uwadze, że niezasadne okazało się odwołanie od jednej z części egzaminu, to stosownie do treści art. 366 ust. 1 ustawy, oznacza to, iż skarżący uzyskał również negatywny wynik z egzaminu radcowskiego.
Z tego powodu Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, podjęła uchwałę jak na wstępie.
Skargę na powyższą uchwałę Komisji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zdający, zarzucając zaskarżonej uchwale następujące uchybienia:
1. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie organu, poprzez:
a) naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie pełnego stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a w związku z tym dokonanie dowolnej oceny dowodów w sprawie, a także wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej uchwały, polegającą na:
- dowolnym stwierdzeniu, że skarżący nie dostrzegł istoty postawionego problemu - przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., polegającej na braku udziału strony bez własnej winy w zakończonym postępowaniu - która to okoliczność według uzasadnienia zaskarżonej uchwały była istotą problemu egzaminacyjnego, w sytuacji gdy skarżący właśnie tą przesłankę uczynił podstawą każdego z podniesionych zarzutów w pracy egzaminacyjnej;
- dowolnym ustaleniu przez Komisję II stopnia, że nie podniesiono żadnego z zarzutów dotyczącego wznowienia postępowania, w sytuacji gdy skarga wnoszona była w trybie wznowieniowym, a zarzuty w niej podniesione były w istocie spełnieniem przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co miało wpływ na treść uchwały Komisji II stopnia, w zakresie prawidłowości podniesionych zarzutów w treści pracy egzaminacyjnej skarżącego i nie uznania odwołania od uchwały Komisji I stopnia z dnia [...] lipca 2011 r.;
- braku odniesienia się do przeprowadzonej przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Komisji I stopnia analizy spełnienia kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej zgodnie z przepisami urp, a w rezultacie dowolne uznanie, iż skarżący nie spełnił powyższych kryteriów, co skutkowało wystawieniem negatywnej oceny z piątej części egzaminu radcowskiego;
- stwierdzeniu prawidłowości stanowiska egzaminatora z Komisji I stopnia w przedmiocie błędnego zastosowania przez skarżącego art. 61 p.p.s.a. bez zbadania uzasadnienia tego stanowiska, w sytuacji gdy brak uzasadnienia powyższego stanowiska był przedmiotem zarzutu skarżącego; a także braku odniesienia się do stwierdzeń skarżącego w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. wskazujących na prawidłowość zastosowania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w skardze, a ponadto zdawkowość uzasadnienia stanowiska Komisji II stopnia w zakresie nieprawidłowego zastosowania powyższego wniosku, co skutkowało błędną oceną prawidłowości podniesionego zarzutu w pracy egzaminacyjnej;
b) naruszenie art. 9 i 11 K.p.a. poprzez brak poinformowania strony o zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy rozpoznaniu sprawy oraz okolicznościach prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego poprzez nie wskazanie, w jakim zakresie skarżący nie spełnił kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej wskazanych w u.r.p., w rezultacie czego praca egzaminacyjna została oceniona niedostatecznie.
c) naruszenie art. 8 K.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP przez ich nie zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Komisję II stopnia nieobiektywnych założeń i rażąco nierównych kryteriów oceniania odwołań oraz prac z zakresu prawa administracyjnego w stosunku do skarżących, którzy opierali sporządzone na egzaminie radcowskim skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na analogicznych zarzutach obrazy przepisów prawa procesowego i materialnego. W rezultacie powyższego naruszającego przepisy prawa rozstrzygnięcia organ administracji podjął wobec osób znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, różne i zupełnie rozbieżne w swej treści uchwały.
2. Naruszenie prawa materialnego, to jest:
a) art. 365 ust. 2 w zw. z art. 364 ust. 1. urp i art. 364 ust. 10 urp oraz art. 368 ust. 9 urp przez ich błędne zastosowanie, polegające na sprawdzeniu w toku postępowania odwoławczego przygotowania prawniczego skarżącego z części piątej egzaminu radcowskiego z pominięciem zawartych w wyżej wymienionych przepisach kryteriów i skali ocen,
b) art. 368 ust. 9 urp, co polegało na nieprawidłowym rozpatrzeniu odwołania zdającego poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, w szczególności w zakresie spełnienia kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej zgodnie z przepisami urp., zarzutów o niesamodzielnym sporządzeniu pracy poprzez "podniesienie wniosku z zasłyszenia", a także nie odniesienie się do analizy prawidłowości zastosowania w pracy art. 61 p.p.s.a.;
c) art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 365 ust. 2 i z art. 364 ust. 1 urp - poprzez uznanie w treści zaskarżonej uchwały, iż skarżący niewłaściwie zinterpretował przepis p.p.s.a., dotyczący wstrzymania wykonania decyzji, gdy w uzasadnieniu odwołania skarżący jasno wykazał, iż zastosowanie powyższego przepisu w zadaniu egzaminacyjnym było uzasadnione oraz było w interesie reprezentowanej strony;
d) art. 368 ust. 9 urp w zw. z § 5. ust. 2. i 3 rozporządzenia z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz.U. Nr 164, poz. 1314) - poprzez rozpoznanie sprawy przez Komisję II stopnia ponownie w całości co do istoty, a nie zastosowanie przepisów dotyczących odwołania odpowiednio i rozpoznania odwołania skarżącego w zakresie określonym w treści odwołania, tj. tylko tej części egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę i tylko pod kątem zarzutów podniesionych przez stronę.
Ze względu na naruszenia prawa wskazane w wyżej podniesionych zarzutach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., zdający wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały organu I instancji,
- przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z kopii pracy egzaminacyjnej p. A. G. z prawa administracyjnego z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r. o z dnia [...] stycznia 2012 r., wydanej w wyniku odwołania A. G. nr: [...],
- zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż zadaniem Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia powinno być wyjaśnienie w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego przyjęła, iż skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego potwierdzający, że nie posiada on przygotowania prawniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, (podobnie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2011 r., VI SA/Wa 2621/10).
Tymczasem analiza treści skarżonej uchwały Komisji II stopnia z dnia [...] stycznia 2012 r. nie pozwala na precyzyjne wskazanie przyczyn dokonanego w sprawie negatywnego rozstrzygnięcia dla skarżącego. Niektóre wskazane poniżej w skardze stwierdzenia znajdujące się w treści powyższej uchwały są wewnętrznie sprzeczne. W zaskarżonej uchwale nie odniesiono się także do wszystkich okoliczności podnoszonych w zarzutach do rozstrzygnięcia Komisji I stopnia w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. Doszło zatem do nie wyjaśnienia pełnego stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a w związku z tym dokonano dowolnej oceny dowodów, co miało wpływ na wynik przeprowadzonej analizy i negatywne rozstrzygnięcie dla skarżącego.
W ocenie skarżącego, stwierdzenia Komisji II stopnia stoją w zasadniczej sprzeczności z ustaleniami Komisji I stopnia i są potwierdzeniem poprawności argumentacji w powyższym zakresie przeprowadzonej przez skarżącego w odwołaniu.
Według skarżącego, w swojej pracy egzaminacyjnej z prawa administracyjnego konsekwentnie skupił się on na wskazaniu, że organ administracji w toku przeprowadzonego postępowania w ogóle nie przeprowadził rzetelnej analizy przepisów ani stanu faktycznego sprawy aby zbadać, czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny. Wszystkie podniesione w zadaniu egzaminacyjnym zarzuty koncentrowały się na nie zbadaniu przez organ, że wnioskodawcy faktycznie przysługiwał status strony postępowania i że wnioskodawca nie brał udziału bez własnej winy w zakończonym postępowaniu. W świetle orzeczeń NSA (m.in. z 30 czerwca 2011 r., II OSK 1158/10, z dnia 27 stycznia 2009 r., II OSK 23/08, z dnia 30 kwietnia 2010 r., I OSK 938/09, z 16 lutego 2010 r., II OSK 359/09), okoliczność ta podlegała wstępnemu badaniu przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania.
Skarżący trafnie podniósł, że postępowanie odwoławcze przed Komisją Odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres określa strona w odwołaniu. Komisja kontroluje tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę i pod kątem zarzutów podniesionych przez stronę, (tak: wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r., II GSK 695/11).
Tymczasem Komisja II stopnia nie odniosła się w treści skarżonej uchwały do przeprowadzonej przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Komisji I stopnia analizy spełnienia kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej zgodnie z przepisami urp, co zdaniem skarżącego miały wpływ na wynik oceny jego pracy egzaminacyjnej.
W treści odwołania z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący przeprowadził analizę sporządzonej przez siebie pracy egzaminacyjnej w kontekście wymogów ustawowych wskazanych w art. 365 ust. 2 urp. Ustawodawca wskazuje bowiem, że dokonując oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego w szczególności muszą być wzięte pod uwagę następujące kryteria: zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Szczegółowa ocena spełnienia wyżej wymienionych wymagań, w nawiązaniu do zarzutów w tym zakresie podniesionych w odwołaniu, została jednak pominięta w treści uchwały Komisji II stopnia.
W ocenie skarżącego, w następstwie dokonanych ustaleń należało stwierdzić, iż zawarcie w skardze w toku procedury wznowieniowej wniosku z art. 61 § 3 p.p.s.a. było uprawnione i uzasadnione, a także dodatkowo chroniło interes reprezentowanego klienta.
Tymczasem Komisja II stopnia w uzasadnieniu swojej uchwały nie odniosła się w żaden sposób do szczegółowej argumentacji w powyższym zakresie przedstawionej przez skarżącego. Oznacza to, iż Komisja II stopnia nie tylko nie zapoznała się z argumentacją skarżącego zawartą w odwołaniu potwierdzającą słuszność przyjętych przez niego założeń co do zastosowania przedmiotowego wniosku, ale również w żaden sposób się do niej nie odniosła w treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały, naruszając w ten sposób nałożony na nią obowiązek szczegółowego wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 7 K.p.a.), pełnego rozpoznania materiału dowodowego w sprawie (art. 77 K.p.a.), a także oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).
Potwierdzenie możliwości zastosowania wniosku z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez Komisję II stopnia mogło zaś prowadzić do pozytywnego ocenienia pracy egzaminacyjnej skarżącego w toku odwołania, a także potwierdzić w ocenie Komisji, iż skarżący zdawał sobie sprawę z podejmowania czynności w postępowaniu wznowieniowym oraz w sposób uzasadniony zastosował przepisy procedury sądowo-administracyjnej.
W ocenie zdającego, zaskarżona uchwała Komisji II stopnia została wydana z naruszeniem art. 8 K.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 364 ust. 10 urp. egzaminatorzy dokonują oceny za część drugą do piątej egzaminu radcowskiego przy zastosowaniu skali ocen od oceny celującej do niedostatecznej. W przypadku braków pracy egzaminacyjnej, nie mających wpływu na uchwycenie istoty zadania egzaminacyjnego w związku z ustawowymi kryteriami oceny, egzaminatorzy mogą zastosować oceny od 6 do 3. Jeśli zatem skarżący dostrzegł istotę problemu egzaminacyjnego, podnosząc analogiczne zarzuty w swojej pracy, co wyżej wymieniona egzaminowana - pozwalało to na wystawienie, według Komisji II stopnia nr [...], oceny pozytywnej z egzaminu. Ocenienie pracy negatywnie nosi zaś znamiona naruszenia powyższego przepisu o skali ocen przez jego błędne zastosowanie.
Przechodząc do ostatniego kryterium ustawowego - skoro praca została sporządzona poprawnie pod względem formalnym, zarzuty wskazywały na istotę problemu egzaminacyjnego - brak uwzględnienia przymiotu strony wnioskodawcy, wnioski pozwalały na uchylenie błędnego rozstrzygnięcia organu administracji oraz wstrzymanie decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych niekorzystnych dla wnioskodawcy, to interes strony był w sprawie w pełni zabezpieczony zgodnie z wymogiem ustawowym. Do spełnienia powyższego, podsumowującego poprzednie i najważniejszego z punktu widzenia pełnomocnika strony kryterium w pracy skarżącego Komisja II stopnia nie odniosła się jednak w ogóle w treści swojej uchwały.
W rezultacie powyższych ustaleń uzasadnione jest założenie, że jeśli egzamin ma wykazać znajomość przepisów prawa i umiejętność ich zastosowania w praktyce oraz reprezentowania interesu strony, a interes strony zostałby w pełni zaspokojony w rezultacie podniesionych zarzutów i wniosków przez skarżącego, to wniosek taki pozwala na przyjęcie, iż egzaminowany reprezentuje poziom znajomości przepisów pozwalający na uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu zawodowego. Skala ocen pozytywnych jest bowiem na tyle szeroka, iż ocena pracy skarżącego, który w rzeczywistości zadbał w pełni o interes reprezentowanego klienta i nie pokrzywdził go w żadnej mierze w zakresie jego interesów, a jedynie nie wskazał przepisu art. 145 § 1 pkt 4 (działając jednak w postępowaniu wznowieniowym), powinna być zdaniem skarżącego pozytywna. Podkreślić bowiem raz jeszcze należy, że egzamin radcowski służy sprawdzeniu przygotowania do samodzielnego i należytego świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej interesów podmiotów, na rzecz, których jest wykonywana (tak wyrok NSA z 14 grudnia 2011r., II GSK 695/11).
Podsumowując - brak odniesienia się do wszystkich kryteriów ustawowych przez Komisję II stopnia, a także nie odniesienie się do analizy spełniania tych kryteriów przeprowadzonej w odwołaniu przez skarżącego, a także dowolna interpretacja przepisów dotyczących oceniania prac egzaminacyjnych, wskazuje na naruszenie przepisów ustawy w zakresie sprawdzania przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego.
Następnie skarżący, przywołując szeroko poglądy wyrażone w piśmiennictwie co do możliwości zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji uznał, że wyrażone tam ustalenia prowadzą do konkluzji, iż stanowisko Komisji II stopnia nie zostało poparte głębszą analizą powyższej instytucji postępowania sądowo-administracyjnego, a wyżej wymieniony brak skutkował błędną wykładnią przedmiotowych przepisów, co skutkowało nieprawidłową oceną wniosku podniesionego w pracy egzaminacyjnej skarżącego. Zarzut dokonania błędnej interpretacji przedmiotowych przepisów należy uznać zatem za w pełni uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nr [...] stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r. wniosła o oddalenie skargi zdającego na uchwałę Komisji.
Podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko Komisji II stopnia stwierdziła, iż zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne, w związku z czym skarga zdającego nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Komisji II Stopnia, okoliczność różnicowania się ocen wystawionych przez egzaminatorów oraz poszczególne komisje egzaminacyjne, jak również siły przedstawionej przez nich argumentacji jest rzeczą naturalną, gdyż nie jest możliwe ustalenie idealnych kryteriów ocen. Te naturalne różnice uwzględnił zresztą ustawodawca w art. 364 ust. 9 i 10 urp, przyjmując stosowny system punktacji i dokonywania tych ocen. Z tych też względów nieuzasadniony jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 365 ust. 2 oraz art. 364 ust. 10 urp, ponieważ istota uznania administracyjnego w sprawach o ustalenie wyniku egzaminu radcowskiego tkwi właśnie, w ograniczonej co prawda prawem materialnym i procesowym, swobodzie oceny prac zdającego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 17 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 992/11). Stosowanie wymienionych w urp kryteriów oceny prac egzaminacyjnych w warunkach uznania administracyjnego może prowadzić do sytuacji nie traktowania podobnych spraw identycznie, lecz założywszy racjonalność ustawodawcy jest to okoliczność przez niego przewidziana. Ustawodawca większą wagę przykłada w tym wypadku do zapewnienia możliwości dokonania indywidualnej, elastycznej oceny każdej pracy każdego zdającego. Z tej też przyczyny nieuzasadniony pozostaje zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP oraz art. 8 K.p.a.
Odnosząc się do zgłoszonego przez skarżącego wniosku o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z pracy egzaminacyjnej innego zdającego oraz z uchwały wydanej w innej sprawie Komisja zauważyła, iż jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 992/11 "każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 kpa Indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpatrywana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego (ustawy o radcach prawnych) wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i w jego wyłącznie sprawie. Organy administracyjne, badając całokształt zgromadzonego w indywidualnej sprawie materiału dowodowego, nie mogą i nie wykraczają poza granice tej sprawy". Podkreślić zarazem trzeba, że zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu i wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy.
Chybiona jest też, w ocenie Komisji, teza skarżącego o naruszeniu przez Komisję II stopnia art. 7, 9, 11, 77 i 80 K.p.a., gdyż organ odwoławczy prawidłowo zebrał i rozważył materiał dowodowy w niniejszej sprawie, jak i wszelkie istotne okoliczności faktycznoprawne z niego wynikające. Komisja II stopnia w sposób wszechstronny i dokładny zbadała sprawę, czemu w sposób jasny, precyzyjny i wyczerpujący dała wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., a o czym świadczy chociażby częściowe przychylenie się do stanowiska zdającego zawartego w odwołaniu.
Nie zasługują również na uwzględnienie podnoszone przez zdającego zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 365 ust. 2 w zw. z art. 364 ust. 1 i 10 urp, albowiem analiza prawidłowości wystawionej przez Komisję Egzaminacyjną oceny pracy z zakresu prawa administracyjnego została dokonana w oparciu o ustawowe kryteria i w sposób z nimi zgodny. Do kryteriów ocen art. 365 ust. 2 urp ustawodawca zaliczył m. in. właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji. Mając to na uwadze należy podkreślić, że opracowana przez zdającego w trakcie egzaminu skarga nie zawiera poprawnie sformułowanych zarzutów, nawiązujących do istoty zagadnienia zadania z zakresu prawa administracyjnego. Zdający pominął bowiem przepisy regulujące postępowanie wznowieniowe, według których następuje ocena istnienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania (w tym wypadku art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a.) oraz przepisów, w oparciu o które wydane zostało rozstrzygnięcie w sprawie (art. 149 § 3 K.p.a). Opracowana przez skarżącego w trakcie egzaminu skarga została sporządzona w taki sposób jakby dotyczyła postępowania zwykłego, nie został podniesiony żaden z zarzutów dotyczący wznowienia postępowania. Brak jest także w uzasadnieniu jakichkolwiek odniesień pozwalających stwierdzić, że zdający rozumie mechanizm postępowania wznowieniowego. Zdający błędnie także sformułował wniosek, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o "zawieszenie wykonania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę". Od profesjonalnego pełnomocnika, z uwzględnieniem kontekstu celu przeprowadzania egzaminu radcowskiego, należy wymagać, aby skarga zawierała odniesienie do właściwych przepisów prawa tym bardziej, że jak wskazano powyżej, do kryteriów oceny prac egzaminacyjnych zaliczane są m. in. właściwość zastosowanych przepisów oraz umiejętność ich interpretacji.
Podtrzymując zatem dotychczasowe stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ocena pracy skarżącego z zakresu prawa administracyjnego została dokonana przez pryzmat wymagań określonych w art. 365 ust. 2 urp, została uzasadniona w sposób jasny i wystarczający i mimo swej surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny.
Odnosząc się natomiast do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 368 ust. 9 ustawy o radcach prawnych w zw. z § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, zauważyć należy, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 83/11 " Obowiązkiem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia było dokonanie ponownej oceny - w granicach odwołania - czy zdający w projekcie apelacji zachował wymogi formalne tego środka odwoławczego, czy właściwie zastosował przepisy prawa, wykazując się umiejętnością ich interpretacji, a wreszcie, czy zaproponowany przez zdającego sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny - z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentował". W przedmiotowej sprawie zdający zakwestionował negatywną ocenę cząstkową wystawioną przez Komisję Egzaminacyjną za zadanie z zakresu prawa administracyjnego, co oznaczało, że organ odwoławczy zobowiązany był do działania w zakresie tej części egzaminu. Obowiązkiem Komisji II stopnia było dokonanie oceny, czy skarżący w opracowanym projekcie skargi zachował wymogi formalne tego pisma procesowego, czy właściwe zinterpretował przepisy prawa, wykazując się przy tym umiejętnością ich interpretacji oraz czy zaproponowany sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego był poprawny i uwzględniał interes klienta. Ocena taka została w sprawie dokonana, stąd też zarzut "rozpoznania przez Komisję II stopnia sprawy ponownie w całości do istoty" nie zasługuje na akceptację, tym bardziej, że nie uległy zmianie oceny uzyskane przez skarżącego z pozostałych części egzaminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r., z dnia [...] stycznia 2012 r., którą po rozpatrzeniu odwołania zdającego (...) od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r., z siedzibą w W., w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, utrzymano w mocy zaskarżoną uchwałę.
Zadanie z części piątej egzaminu radcowskiego w 2011 r. (z zakresu prawa administracyjnego) było – jak to zauważyli prof. M. K. i prof. M. W. – dość złożone i polegało na sporządzeniu przez skarżącego (w oparciu o załączone materiały), jako należycie umocowanego pełnomocnika – radcę prawnego Marka Kowala, skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego albo - w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jej sporządzenia - opinii prawnej o braku podstaw do sporządzenia skargi. Przedmiotem tego zadania było postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 maja 2011 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Włocławskiego z dnia 13 kwietnia 2011 r., wydane na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 K.p.a., o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Włocławskiego z dnia 10 maja 2010 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr 55 w m. Popów. W uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 26 maja 2011 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku w tej sprawie Starosta Włocławski decyzją z dnia 10 maja 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych projektem i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr 55 w m. Popów. Decyzja ta jest ostateczna. W dniu 4 marca 2011 r. Marek Kowal wystąpił do Starosty Włocławskiego z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją, podnosząc, że pominięty został w tym postępowaniu jako strona. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r. organ odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda Kujawsko-Pomorski podkreślił, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 K.p.a. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje ustawowych przesłanek wznowienia postępowania, organ administracji wyda postanowienie odmawiające wznowienia postępowania.
Zaznaczył również, że podstawowym "warunkiem skuteczności zażalenia" (od ww. postanowienia pierwszoinstancyjnego z 13 kwietnia 2011 r.) jest złożenie go przez stronę postępowania. Na mocy art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak wynika z akt sprawy postępowania zakończonego decyzją ostateczną, działka nr 56 (Marka Kowala) nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego decyzją o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że Marek Kowal nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wniesienia środka zaskarżenia. Stosownie do powyższego przepisu i stanu faktycznego Starosta Włocławski zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, analiza akt sprawy nie wykazała, aby organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie naruszył prawo.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pełnomocnik (zdający) Marka Kowala, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu następujące uchybienia:
"1. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie organu, poprzez:
a) naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w pełni stanu faktycznego sprawy, co miało wpływ na orzeczenie organu II instancji odmawiającej przyznania skarżącemu statusu strony postępowania i skutkowało odmową wznowienia postępowania z udziałem skarżącego,
b) naruszenie art. 6, 9 i 11 K.p.a. poprzez brak poinformowania strony o zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy rozpoznaniu sprawy, oraz okoliczności prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego poprzez nie wskazanie konkretnych przepisów prawa budowlanego oraz przepisów w rozporządzeniach wykonawczych skarżącemu, z których wynikał brak objęcia wpływem jego nieruchomości przez nieruchomość objętą decyzją, a także przyznanie mu przymiotu strony postępowania w sprawie decyzji na budowę,
2. Naruszenie prawa materialnego poprzez:
a) naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (...) poprzez ich błędne zastosowanie , w rezultacie czego odmówiono przyznania statusu strony skarżącemu, mimo że decyzja o pozwoleniu na budowę pozostawała w ścisłym związku z interesem strony, a skarżący spełniał warunki wskazane w wyżej wymienionym przepisie PrBud do uznania go za stronę, gdyż jego działka pozostawała w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego,
b) naruszenie przepisu art. 3 pkt 20 PrBud oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (...) poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy z treści powyższych przepisów wynikało na czym polega obszar oddziaływania obiektu oraz w jakich okolicznościach obszar ten rozciąga się na sąsiednią nieruchomość, tymczasem zastosowanie powyższych przepisów mogło doprowadzić do uznania, iż działka skarżącego pozostaje w obszarze oddziaływania działki sąsiada, wobec której wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę, następstwem czego było uznanie skarżącego za stronę tego postępowania.
Ze względu na naruszenia wskazane w wyżej podniesionych zarzutach, na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit a, b i c ppsa, wnoszę o:
- uchylenie postanowienia organu II instancji,
- zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa sądowego, według norm przepisanych,
- o zawieszenie, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, wykonania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę."
Przedstawiony kazus miał wyraźnie charakter procesowy, gdyż dotyczył postanowienia Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 maja 2011 r., wydanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), utrzymującego w mocy postanowienie Starosty Włocławskiego z dnia 13 kwietnia 2011 r., wydane na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 K.p.a., o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Włocławskiego z dnia 10 maja 2010 r. Należy przy tym zauważyć, że w swoim uzasadnieniu Wojewoda Kujawsko-Pomorski podkreślił, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 K.p.a.
Skarżący w ogóle pominął ten wątek sprawy, podnosząc jedynie w pkt 1 a zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania zarzut naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w pełni stanu faktycznego sprawy...co miało wpływ na orzeczenie organu II instancji odmawiającej przyznania skarżącemu statusu strony postępowania i skutkowało odmową wznowienia postępowania z udziałem skarżącego."
W tej sytuacji, po szczegółowym zbadaniu sprawy nie można nie przyznać racji ocenie Komisji II Stopnia, że opracowana przez zdającego w trakcie egzaminu skarga nie zawiera poprawnie sformułowanych zarzutów, nawiązujących do istoty zagadnienia zadania z zakresu prawa administracyjnego. Zdający pominął bowiem przepisy regulujące postępowanie wznowieniowe, według których następuje ocena istnienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania (w tym wypadku art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a.) oraz przepisów, w oparciu o które wydane zostało rozstrzygnięcie w sprawie (art. 149 § 3 K.p.a). Opracowana przez skarżącego w trakcie egzaminu skarga została sporządzona w taki sposób jakby dotyczyła postępowania zwykłego, nie został podniesiony żaden z zarzutów dotyczący wznowienia postępowania. Brak jest także w uzasadnieniu jakichkolwiek odniesień pozwalających stwierdzić, że zdający rozumie mechanizm postępowania wznowieniowego (dwufazowość). Zdający błędnie także sformułował wniosek, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o "zawieszenie wykonania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę". Już na etapie odwołania skarżącego oceniająca SNSA (...) podniosła m.in., że art. 61 p.p.s.a. dotyczy instytucji "wstrzymania wykonania aktu", który został zaskarżony do sądu administracyjnego, a "W sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania nie tylko nie ma podstaw prawnych do wnoszenia o wstrzymanie wykonania decyzji kwestionowanej wnioskiem o wznowienie postępowania, ale również nie można stwierdzić, że wniosek z art. 61 ppsa o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, którym jest właśnie odmowa wznowienia, uzasadnia wzgląd na interes strony (mocodawcy)."
Reasumując, według Sądu, uzasadniona jest ocena Komisji II Stopnia, iż praca nie uwzględnia specyfiki postępowania wznowieniowego (dwufazowości) co było istotą zadania egzaminacyjnego, a zadanie zostało rozwiązane przy założeniu, że dotyczy zwykłego postępowania, nie został podniesiony żaden z zarzutów będących podstawą rozwiązania zadania, a dotyczący kwestii właściwego etapu badania przesłanki wznowienia postępowania. Brak jest również jakichkolwiek odniesień w uzasadnieniu pozwalających na stwierdzenie, że zdający rozumie mechanizm postępowania wznowieniowego.
Nie ma więc racji skarżący twierdząc, że powyższe twierdzenie Komisji jest "dowolne", skarżący właśnie tą przesłankę uczynił podstawą każdego z podniesionych zarzutów w pracy egzaminacyjnej.
Za trafne należy też uznać podsumowanie Komisji, że od profesjonalnego pełnomocnika, z uwzględnieniem kontekstu celu przeprowadzania egzaminu radcowskiego, należy wymagać, aby skarga zawierała odniesienie do właściwych przepisów prawa - tym bardziej, że do kryteriów oceny prac egzaminacyjnych zaliczane są m. in. właściwość zastosowanych przepisów oraz umiejętność ich interpretacji.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że materialno-prawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy o radcach prawnych, w tym art. 368 ust. 1, 9 i 12 urp, zgodnie z którym od uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 366 ust. 2 ww. ustawy. Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu radcowskiego. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a., co pozwala zakwalifikować uchwały komisji egzaminacyjnej jako decyzje administracyjne.
Przepisy urp określają kryteria, które muszą być brane pod uwagę przy wydawaniu uchwał, stanowiąc jednocześnie granice ocen stosowanych przez organy administracji. Treść podanych poniżej przepisów wskazuje jednoznacznie, że uchwały wydawane są w warunkach uznania administracyjnego.
Zgodnie art. 364 ust. 1 urp, egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego, prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.
Zasady i sposób oceny wiedzy przyszłego radcy prawnego określono w art. 365 ust. 1 i 2 urp, w myśl którego test z pierwszej części egzaminu radcowskiego sprawdzają niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego.
Zgodnie z art. 368 ust. 14 pkt 4 urp, Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia m.in. tryb i sposób działania komisji odwoławczej.
W oparciu o tę delegację ustawową Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej lI Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego.
Zgodnie z § 5 tegoż rozporządzenia, przewodniczący lub członek komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Głosowanie jest jawne. W pierwszej kolejności komisja odwoławcza głosuje nad ostateczną oceną testu lub pracy pisemnej z tej części egzaminu radcowskiego, która została zakwestionowana w odwołaniu, następnie komisja odwoławcza głosuje w sprawie uchwały komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego o wyniku egzaminu radcowskiego.
Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, że werdykt egzaminatora w przedmiocie wystawienia oceny cząstkowej korzysta z "luzu decyzyjnego", na co wskazuje przepis art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, w myśl którego, oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową, sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego (art. 365 ust. 3 ustawy o radcach).
Z uwagi na treść cytowanych powyżej przepisów, określających warunki zdania egzaminu radcowskiego należy stwierdzić, że uchwała w tym zakresie wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, gdyż Komisja Egzaminacyjna II stopnia, rozpoznając sprawę ponownie, stosownie do art. 138 K.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 urp, jest uprawniona do dokonania samodzielnej oceny pracy pisemnej zdającego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Dopiero po dokonaniu takiej oceny Komisja ustala wynik egzaminu, mając na względzie wymogi określone w art. 366 ustawy o radcach prawnych.
W myśl art. 366 ust. 1 i 2 ww. ustawy, pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. Komisja Egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu radcowskiego większością głosów w obecności wszystkich członków komisji egzaminacyjnej. Komisja egzaminacyjna wydaje zdającemu uchwałę, a jej odpis przesyła Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych oraz dołącza do akt osobowych zdającego.
Także uchwały Komisji Egzaminacyjnej oparte na ocenie egzaminatorów, dokonanej na podstawie powołanych powyżej przepisów ustawy o radcach, korzystają ze swoistego luzu decyzyjnego, a to oznacza, że sądowa kontrola uchwały podjętej przez Komisję Egzaminacyjną polega na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym przyjęte rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Zadaniem Sądu jest ustalenie, czy podjęta na ich podstawie uchwała nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności, a także, czy prawidłowo uzasadniono wybór danego rozstrzygnięcia sprawy.
W świetle art. 7 K.p.a. organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie stwierdzono naruszenia podanej zasady.
W ocenie Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, składający się z wypowiedzi pisemnych skarżącego w związku z rozwiązanymi zadaniami z różnych dziedzin prawa, w tym prawa administracyjnego, z którego skarżący otrzymał ocenę niedostateczną oraz ocenami wystawionymi przez wyznaczonych egzaminatorów.
Sporządzona przez skarżącego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (zadanie z zakresu prawa administracyjnego) została sprawdzona i oceniona przez dwóch egzaminatorów, stosownie do art. 365 ust. 1 – 3 urp, zgodnie z którym każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego.
Oceny cząstkowe oraz opinie egzaminatorów zostały wzięte pod uwagę przez Komisję I stopnia oraz Komisję Egzaminacyjną II stopnia, która wydała uchwałę z dnia [...] stycznia 2012 r. w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego.
W uzasadnieniu uchwały Komisja Egzaminacyjna II stopnia przedstawiła zarzuty i argumenty strony podniesione w odwołaniu, a następnie odniosła się do nich w dalszej części rozważań.
Sporządzając uzasadnienie uchwały Komisja Egzaminacyjna II stopnia uwzględniła kryteria, które w myśl ustawy o radcach prawnych muszą być brane pod uwagę przy ustalaniu wyniku egzaminu radcowskiego. Stosownie do przepisów art. 365 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych przy ocenie pracy egzaminacyjnej (zadania) należy brać pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Kryteria te są zatem podstawowym wyznacznikiem oceny egzaminacyjnej.
W ocenie Sądu, Komisja Egzaminacyjna II stopnia zastosowała się do powyższych wymogów, czego potwierdzeniem – w świetle zarzutów odwołania – jest przyznanie racji skarżącemu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma jednolitego stanowiska odnośnie momentu, w którym należy badać status strony w postępowaniu wznowieniowym: czy powinno się to odbywać na etapie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czy dopiero po formalnym wznowieniu postępowania. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przyznała, że w świetle art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. kwestia ta może budzić wątpliwości.
Częściowe przychylenie się przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia do zarzutów odwołania, nie pozwoliło jednak na podwyższenie uzyskanej przez skarżącego oceny niedostatecznej z uwagi na istotne mankamenty pracy egzaminacyjnej, która polegała na sporządzeniu skargi do sądu administracyjnego.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., uzasadniła swoje stanowisko w tym zakresie. Wykazała, że skarżący w rozwiązaniu zadania (kazusu) z prawa administracyjnego w ogóle nie dostrzegł istoty wyczerpującego to zadanie problemu i nie zrozumiał go - mianowicie, że kazus dotyczył trybu nadzwyczajnego (wznowieniowego). Brak właściwego zrozumienia zadania egzaminacyjnego podkreślali również egzaminatorzy w uzasadnieniach wystawionych ocen cząstkowych.
Analiza pracy (vide: akta administracyjne sprawy) potwierdza zasadność tego ustalenia. Należy zauważyć, że argumentacja skarżącego skoncentrowała się wokół naruszenia przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego i dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a., art. 80 k.p.a.) oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane.
W ocenie Sądu, w sytuacji występowania w orzecznictwie rozbieżności co do stosowania i interpretacji art. 149 § 3 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. okoliczność, że praca egzaminacyjna nie opiera się na wykładni przepisów preferowanej przez egzaminatorów oceniających zadanie z ramienia Komisji Egzaminacyjnej, nie może z zasady przesądzać o negatywnej ocenie tej pracy. W zależności od jakości przyjętego przez zdającego uzasadnienia rozwiązania, praca powinna być oceniona w ramach przyjętej skali ocen pozytywnych. Jednak żeby rozważać pracę egzaminacyjną w takiej skali ocen, z treści rozwiązania powinna wynikać znajomość przez zdającego tychże rozbieżności orzeczniczych i świadomy wybór przyjętej koncepcji rozwiązania. Tymczasem treść skargi (pracy egzaminacyjnej) sporządzonej przez skarżącego nie wskazuje na to.
Opierając sporządzoną przez siebie skargę na zarzucie naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane i szeregu przepisów postępowania - art. 7, 77, 80 K.p.a. skarżący nie podjął jakiejkolwiek próby ich interpretacji w kontekście problemu prawnego, którego dotyczyło zadanie egzaminacyjne, tj. odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia budowlanego. Brak w sporządzonej skardze do sądu administracyjnego analizy (szczątkowej nawet) przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących problematyki wznowieniowej – jeżeli nie art. 149 § 3 K.p.a., to chociażby art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w oparciu o który symulowany na użytek egzaminu mocodawca skarżącego - jako radcy prawnego - ubiegał się o wznowienie tego postępowania, a którego to wznowienia mu odmówiono z powodu braku przymiotu strony. Nie do zaakceptowania w skali ocen pozytywnych jest skarga skierowana przeciwko orzeczeniu odmawiającemu wznowienia postępowania, w której nie podniesiono zarzutów błędnego zastosowania przepisów leżących u podstaw tej odmowy.
Co prawda skarżący dostrzegł, że badanie interesu prawnego strony wynika z przepisów prawa materialnego, które wskazał i w związku z tym postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego, jednak można byłoby je uznać za prawidłowe w przypadku, gdyby dotyczyło to postępowania zwykłego. W postępowaniu wznowieniowym tego rodzaju zarzuty należało jednak powiązać z przepisami ustanawiającymi przesłanki wznowienia postępowania oraz stanowiącymi podstawę orzekania w tym postępowaniu przez organy administracji. W skardze wskazano na podstawowy przepis prawa materialnego, z którego miałby wynikać po zbadaniu okoliczności faktycznych interes prawny wnioskodawcy (art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz § 12 pkt 1 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie sformułowano jednak zarzutu, który stanowiłby powiązanie tej oceny z postępowaniem w jakim wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Sporządzona skarga nie zawierała również uzasadnia, dlaczego badanie interesu prawnego wnioskodawcy wznowienia postępowania byłoby dopuszczalne jeszcze przed formalnym wznowieniem postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd podzielił stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, że zarzuty skargi sformułowano tak, jakby dotyczyły rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu zwykłym w przedmiocie pozwolenia budowlanego, a nie w trybie wznowieniowym. To z kolei prowadzi do wniosku, że w dniu egzaminu skarżący nie wykazał, że posiada odpowiednią wiedzę w zakresie zagadnień proceduralnych dotyczących wznowienia postępowania.
Wprawdzie w uzasadnieniach ocen cząstkowych egzaminatorzy odnotowali zachowanie przez skarżącego wymogów formalnych skargi, należy jednak podnieść, że wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, która ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana (art. 4 ust.1 w zw. z art. 2 urp). Ustaleniu odpowiedniego przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego – a więc świadczeniu pomocy prawnej, mającej na celu ochronę prawną podmiotu, na rzecz którego jest wykonywana - służy egzamin radcowski. Egzamin ten, zgodnie z art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z określonych w tym przepisie dziedzin prawa i umiejętności jego praktycznego zastosowania oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. W pierwszej części egzaminu (teście) oceny dokonuje się według ustalonego dla danego zestawu wzorca – klucza prawidłowych odpowiedzi, co przy teście jednokrotnego wyboru, w którym tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa, ocena polega w istocie na porównaniu zakreślonych przez zdającego odpowiedzi z ustalonym wzorcem prawidłowych odpowiedzi. Natomiast ustalenie takiego prostego wzorca oceny części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego byłoby nieuprawnione i bezcelowe z uwagi na potencjalną możliwość różnego, aczkolwiek prawidłowego rozwiązania tych samych zadań. Dlatego też ustawodawca wprowadził jedynie kryteria oceny prac pisemnych z tych części egzaminu. Wskazał w art. 365 ust. 2 urp, że przy ocenie każdego z zadań z części drugiej do piątej oceniający biorą pod uwagę w szczególności zachowania wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Określone w tym przepisie kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zatem nawet poprawne rozwiązanie zadania pod względem formalnym i materialnoprawnym, które jednak nie uwzględnia interesu strony, którą zgodnie z zadaniem zdający reprezentuje, świadczy o braku przygotowania do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Taka sama sytuacja zachodzi wówczas, gdy zaproponowane rozwiązanie nie spełnia kryterium poprawności formalnej czy materialno-prawnej.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał niezbędnego minimum wiedzy w zakresie faktycznego i prawnego problemu, którego praca egzaminacyjna miała dotyczyć.
Z kolei rozumowanie, że sporządzona w wykonaniu zadania egzaminacyjnego, skarga przez fakt odpowiadania wymogom formalnym czy też jak sugeruje skarżący – przez fakt zabezpieczania interesu reprezentowanego przez niego klienta - byłaby skuteczna, prowadziłoby do wniosku, że każdą – wniesioną w słusznej sprawie skargę – niezależnie od jej merytorycznej zawartości, należałoby uznać za wystarczającą. W warunkach egzaminacyjnych jest to podgląd nie do przyjęcia. Osoba pretendująca do zawodu radcy prawnego winna zaprezentować na egzaminie pracę nie tylko kompletną formalnie, ale i poprawną merytorycznie. Powoływanie się na zasady wykonywania zawodu radcy prawnego, nie ma w tej sytuacji żadnego znaczenia.
W rozpoznawanej sprawie Sąd przychylił się do stanowiska organu i uznał, że stwierdzone uchybienia w rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego, a w szczególności niedostrzeżenie istoty problemu zadania z zakresu prawa administracyjnego przez niewskazanie w skardze przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., czy uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania bez odniesienia do problematyki wznowienia postępowania, której zadanie dotyczyło, uzasadniają stwierdzenie, że skarżący nie wykazał się na egzaminie z zakresu prawa administracyjnego wiedzą prawniczą i umiejętnością jej stosowania, niezbędną do samodzielnego i poprawnego wykonywania zawodu radcy prawnego. Sporządzona przez niego skarga nie odpowiadała bowiem wymogom profesjonalnego opracowania prawniczego. Za niewystarczające należy uznać sporządzenie poprawnej formalnie skargi w sytuacji, gdy jej uzasadnienie nie wskazuje na zrozumienie zagadnienia zawartego w zadaniu i nie zawiera poprawnego prawniczego wywodu.
Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego, że Komisja Egzaminacyjna II nie uwzględniła opinii prywatnej prof. dr hab. M. W., gdyż należy zauważyć, że powyższa opinia, jako dokument prywatny, podlegała ocenie, jak każdy środek dowodowy, zgodnie z regułami art. 75 K.p.a. W opinii tej podkreślono, że są dopuszczalne różne poglądy co do etapu postępowania w sprawie wznowienia, na którym bada się przymiot strony. Zatem akcentowano, że chodzi o postępowanie dotyczące wznowienia postępowania, co właśnie nie zostało wyartykułowane przez skarżącego w pracy egzaminacyjnej. Z drugiej strony, w opinii podnoszono, że istotne jest przy ocenie prac, że sporządzona skarga zostanie rozpoznana przez sąd i z pozytywnym skutkiem dla strony w trybie art. 134 p.p.s.a. Takie stanowisko zostało zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 83/11, odnoszącym się co prawda do egzaminu adwokackiego, niemniej jednak aktualnego na tle niniejszej sprawy, wobec analogicznego wobec ustawy Prawo o adwokaturze, brzmienia art. 365 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych.
Nie ma też podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie wskazanych w skardze dowodów uzupełniających, bowiem każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych, jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Zarzut, iż podobne prace w innych komisjach były oceniane pozytywnie nie może mieć znaczenia. Zadaniem komisji nie jest analiza porównawcza prac z danej części egzaminu, ale ocena indywidualnych, konkretnych prac osób zdających. Uchwały komisji konkretyzują normy prawa materialnego wyłącznie do indywidualnie oznaczonego zdającego i w jego wyłącznie sprawie.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.