VI SA/Wa 545/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-11-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
biegły sądowyustanowienie biegłegorękojmiajęzyk opiniipostępowanie administracyjneMinister SprawiedliwościWSAodpowiedzialność zawodowaetyka zawodowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą ustanowienia biegłym sądowym, uznając, że użycie obraźliwego języka w opinii świadczy o braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków.

Skarżący W. S. złożył skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego odmawiającą ustanowienia go biegłym sądowym w zakresie budownictwa. Podstawą odmowy było użycie przez skarżącego obraźliwego i nieprofesjonalnego języka w opinii sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego ze względu na niestosowne słownictwo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego odmawiającą ustanowienia skarżącego biegłym sądowym w dziedzinie budownictwa. Głównym powodem odmowy było użycie przez skarżącego w opinii dla prokuratury języka uznanego przez organy za obraźliwy, wulgarny i nieprofesjonalny, co miało świadczyć o braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że użył języka fachowego i nie dostrzega w nim nic nagannego. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a organy administracji miały prawo ocenić, iż użyte przez skarżącego sformułowania budzą uzasadnione wątpliwości co do jego rękojmi. Sąd podkreślił, że decyzja o ustanowieniu biegłym ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola w tym zakresie jest ograniczona. WSA uznał, że użycie obraźliwego słownictwa w opinii, nawet w kontekście emocjonalnego wzburzenia, jest niedopuszczalne dla osoby kandydującej na biegłego sądowego, który powinien cechować się rzeczowością i powściągliwością. Sąd nie dopatrzył się istotnego wpływu ewentualnych naruszeń proceduralnych popełnionych przez organ I instancji na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, użycie obraźliwego i nieprofesjonalnego języka w opinii świadczy o braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego, co uzasadnia odmowę jego ustanowienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że użyte przez skarżącego sformułowania w opinii były nacechowane emocjonalnie, obraźliwe i nieprzystające do funkcji biegłego sądowego, co uzasadniało negatywną ocenę jego rękojmi. Biegły sądowy powinien cechować się rzeczowością, powściągliwością i profesjonalizmem, a jego zachowanie wpływa na wizerunek sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

rozp. ws. biegłych art. 12 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych

Biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1 - § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

ustawa COVID-19 art. 15zzs[4] § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym w związku ze stanem epidemii.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest zobligowany do stosowania przewidzianych prawem środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

k.p.a. art. 156

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa oraz zasady pogłębiania świadomości prawnej obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wskazania stronie przesłanek zależnych od niej, których niespełnienie może skutkować wydaniem decyzji odmownej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Użycie przez skarżącego obraźliwego i nieprofesjonalnego języka w opinii świadczy o braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Decyzja o ustanowieniu biegłym sądowym ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola w tym zakresie jest ograniczona. Naruszenia proceduralne organu I instancji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepis § 12 ust. 1 pkt 4 rozp. ws. biegłych, uznając, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Organy naruszyły przepisy postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a.). Organy analizowały jedynie fragment opinii, nie zagłębiając się w jej poziom merytoryczny.

Godne uwagi sformułowania

język nie licuje z funkcją biegłego sądowego daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego nie istnieje prawny obowiązek ustanowieniem biegłym sądowym osoby ubiegającej się o to stanowisko decyzja dotycząca ustanowienia biegłym sądowym jest wydawana na zasadzie uznania administracyjnego nie budzi wątpliwości okoliczność, że posiadanie rękojmi jest równe posiadaniu jakiejkolwiek innej przesłanki, także wiadomości specjalnych użycie sporządzonej przez niego opinii wulgarnego słownictwa, nieprzystającego do funkcji wykonywanej przez osobę zaufania publicznego

Skład orzekający

Tomasz Sałek

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

członek

Magdalena Maliszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego' w kontekście języka używanego w opiniach oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi w przedmiocie ustanowienia biegłym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji użycia obraźliwego języka i ma charakter uznaniowy, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację pojęcia 'rękojmi' biegłego i charakter decyzji uznaniowych. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjna, chyba że zostanie przedstawiona jako przykład znaczenia profesjonalizmu i odpowiedniego języka w wykonywaniu zawodów zaufania publicznego.

Obraźliwy język w opinii biegłego – droga do utraty zaufania sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 545/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Magdalena Maliszewska
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
II GSK 2576/21 - Wyrok NSA z 2022-01-11
II GSK 2578/21 - Wyrok NSA z 2024-02-08
VI SA/Wa 366/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-05
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1 § 1 - § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzs[4] ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 135, art. 145 § 1, art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art.  107 § 3, art. 10 § 1, art. 79a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym oddala skargę
Uzasadnienie
W. S. (dalej również jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości (dalej także jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2019 roku nr [...].
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a.") w związku z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133).
Zaskarżoną decyzją Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] (dalej też jako "organ I instancji" bądź "Prezes Sądu") z dnia [...] listopada 2019 r. numer [...] odmawiającą ustanowienia skarżącego biegłym sądowym w zakresie budownictwa. W ocenie organu pierwszej instancji skarżący nie dawał bowiem rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Podstawą faktyczną decyzji w tym zakresie było posłużenie się przez skarżącego nieakceptowalnym, w ocenie organu I instancji, językiem w opinii sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w C., sygn. akt [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że dokonał analizy fragmentu opinii z dnia 31 maja 2019 r. przekazanego mu przez Prokuraturę Rejonową w C.. Zdaniem Prezesa Sądu, użyty w niej język nie licuje z funkcją biegłego sądowego. Używane przez skarżącego w opinii stwierdzenia są obraźliwe dla stron postępowania i ich pełnomocników oraz urzędników samorządowych.
Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji skarżący wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości (dalej też jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), podkreślając między innymi, że w swojej opinii posłużył się językiem fachowym, używanym w jego branży. Dodał, że nie dostrzega w niej żadnych wulgaryzmów bądź pomówień.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] listopada 2019 r. W ocenie organu odwoławczego użyte przez skarżącego sformułowania, uniemożliwiają przyjęcie, że daje on rękojmię należytego wykonywania obowiązków. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości mimo wyrażonych w odwołaniu przeprosin, skarżący wydaje się nie dostrzegać istoty zarzutu i naganności swojego postępowania, bagatelizując je przez sprowadzanie go do "drobnych potknięć językowych czy literówek". Organ odwoławczy dostrzegł przy tym co prawda naruszenie przez Prezesa Sądu art. 10 § 1 i 79a k.p.a., jednakże uznał, że uchybienia te nie przesądzają o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] grudnia 2019 roku, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
- § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego, podczas gdy stan faktyczny sprawy, tj. osoba skarżącego, jego zachowanie i postawa, kompetencje i dorobek zawodowy, nie daje podstaw do kreowania tego typu krzywdzącego twierdzenia, a wręcz przeciwnie, jednoznacznie wskazuje, iż spełnia on wszelkie przesłanki, w tym zwłaszcza tą wyeksplikowaną w pkt. 4, których spełnienie wymagane jest od biegłego sądowego;
II. przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji wadliwej decyzji organu I instancji, pomimo że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji;
- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niejako automatyczne zaakceptowanie stanowiska organu I instancji bez jego skrupulatnej weryfikacji, a to poprzez bezrefleksyjne przyjęcie przez organ odwoławczy twierdzeń organu I instancji, za swoje własne i oparcie rozstrzygnięcia na tak blednie ustalonym stanie faktycznym;
- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie przez skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym umożliwienie wypowiedzenia się do co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem skarżonej decyzji,
- art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie przez organ II instancji materiału dowodowego w sprawie i nieuzupełnienie tegoż materiału, poprzestając na tym zgromadzonym przez organ I instancji, co de facto uniemożliwia podjęcie decyzji w niniejszej sprawie, a co Minister Sprawiedliwości uczynił oraz wadliwe rozpatrzenie i dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego już zgromadzonego,
- art. 79a k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ I instancji skarżącemu przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie od Ministra Sprawiedliwości na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych w całości.
O uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wniósł w swym piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2020 roku także ustanowiony z urzędu pełnomocnik, podkreślając między innymi, że organy poddały analizie jedynie fragment wspomnianej opinii sporządzonej przez skarżącego, bez zagłębienia się w jej poziom merytoryczny. Co więcej, ewentualne emocjonalne reakcje skarżącego związane były z ewidentnymi naruszeniami prawa, z jakimi miał do czynienia w ramach sprawy poddanej jego ocenie.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. 2005, Nr 15, poz. 133), ustanawiającego wymogi stawiane kandydatom na biegłych sądowych. I tak zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która:
1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2) ukończyła 25 lat życia;
3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona;
4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego;
5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym.
Jednocześnie to do prezesa właściwego sądu należy ocena, czy dana osoba spełnia przesłanki do ustanowienia jej biegłym sądowym. Co istotne, a na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z dnia 17 stycznia 2019 roku sygn. akt II GSK 5155/16, decyzja dotycząca ustanowienia biegłym sądowym jest wydawana na zasadzie uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym zwracano uwagę, że nie istnieje prawny obowiązek ustanowieniem biegłym sądowym osoby ubiegającej się o to stanowisko. Jednak decyzje uznaniowe wydane w tym zakresie nie tracą charakteru decyzji administracyjnej i podlegają ogólnym regułom ich podejmowania i uzasadniania, wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego. Przyjmuje się, że w odniesieniu do decyzji uznaniowych "pewną wskazówkę interpretacyjną stanowi art. 7 k.p.a. dotyczący uznania administracyjnego, w myśl którego organy administracji uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela i każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Interes obywatela winien być przy tym «słuszny» w rozumieniu obiektywnym, nie może być natomiast wyprowadzany z własnego tylko jego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności" (wyrok NSA w Katowicach z 20.05.1998 r., I SA/Ka 1744/96 (...)." (M. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt–Gotowicz, Komentarz aktualizowany kodeksu postępowania administracyjnego, (do art. 7) Lex/el.2018). Decyzje wydane na zasadzie uznania podlegają, co oczywiste, kontroli sądu administracyjnego, jednak zakres tej kontroli jest inaczej ukształtowany. Zbadaniu wymaga wówczas to, czy w ogóle dopuszczalne było uznanie administracyjne, czy nie przekroczono jego granic przy wydawaniu decyzji, jak również, czy prawidłowo uzasadniono w zgodzie z art. 7 k.p.a. wybór danego rozstrzygnięcia sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Władza sądownicza nie może zastępować władzy wykonawczej, a pełna kontrola decyzji wydanych na zasadzie uznania administracyjnego, może rodzić takie obawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 6 wydanie, C.H. Beck, str. 495). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się również, że "ograniczony charakter kontroli sądu administracyjnego w stosunku do decyzji administracyjnych opartych na normach prawnych uznaniowych sprowadza się do badania kryteriów wyboru dokonanego przez organ administracyjny w zaskarżonej decyzji, przy jednoczesnym pozostawieniu temu organowi swobody w zakresie takiego wyboru" (por. T. Woś (red), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VI, opubl. WK 2016, komentarz do art. 3, uwaga 37 i podane tam orzecznictwo).
Decyzja uznaniowa może być zatem uchylona przez Sąd w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można natomiast mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zarówno na etapie postępowania pierwszo, jak i drugoinstancyjnego, do tego typu naruszeń nie doszło, jeżeli chodzi o ocenę przez Prezesa Sądu oraz Ministra Sprawiedliwości przesłanki rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego przez skarżącego. Co istotne, o jej posiadaniu, bądź nie, stanowią nie tylko przedłożone dokumenty czy opinie zawodowe, ale i inne okoliczności, które mogą dać podstawę do oceny działania, postępowania, zachowania, czy postawy kandydata na biegłego – także w prowadzonej na jego wniosek sprawie administracyjnej. W ocenie Sądu, użyte przez skarżącego słownictwo w sporządzonej przez niego "Opinii dotyczącej budowy hali sportowej przy [...] nr [...] w A. (lata 2008 – 2015)" datowanej na dzień 31 maja 2019 roku) - na potrzeby postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w C., sygn. akt [...], prawidłowo ocenione zostało przez organy, jako budzące uzasadnioną wątpliwość w zakresie posiadania rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Istotnie bowiem w przedłożonym fragmencie opinii użyto w szeregu miejsc wyrażeń silnie nacechowanych emocjonalnie, ujętych niejednokrotnie w formie retorycznych pytań a nawet wulgarnych – wprost lub poprzez zapis je sugerujący, np. początek wyrazu i wielokropek. Zdaniem Sądu, treść powyższych sformułowań istotnie świadczy o braku ze strony skarżącego dystansu, powściągliwości i umiejętności wyważonego formułowania wypowiedzi. Używanie tak kategorycznych, obraźliwych i nieprzyzwoitych określeń w opinii sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego, uznać należy za ewidentnie wykraczające poza normy wyznaczone przepisami prawa i dobrymi obyczajami. Zachowanie biegłego w mowie czy w piśmie wpływa bowiem także na wizerunek sądu. Powyższe oznacza, że organy obu instancji prawidłowo oceniły zachowanie skarżącego, poprzez treści zawarte w sporządzonej przez niego opinii – jako emocjonalne i nieadekwatne do okoliczności sprawy. Działanie skarżącego było niepożądane dla osoby kandydata na biegłego sądowego i uzasadniało negatywną ocenę rękojmi dokonaną przez organy. Kwestia ewentualnego wzburzenia dostrzeżonymi nieprawidłowościami nie niweluje w żaden sposób obowiązku fachowego, rzeczowego i pozbawionego emocji ujęcia tematyki będącej przedmiotem opinii przy jej formułowaniu. Każdego biegłego sądowego powinna cechować bowiem powściągliwość w formułowaniu stanowiska oraz powstrzymywanie się od reakcji nieadekwatnych do sytuacji. Chodzi o to, aby przy wydawaniu opinii w poszczególnych sprawach, jak również odpowiadając na pytania stron, często stosujących różne metody nacisku i powodujących sytuacje stresowe i niekomfortowe dla biegłego, by biegły przedstawiał rzeczowo jedynie te informacje, które dotyczą przedmiotu opinii. Innymi słowy by potrafił powstrzymać się od jakichkolwiek zbędnych reakcji słownych i emocjonalnych nakierowanych na osoby występujące w sprawie. Biegły swoim rzeczowym i wyważonym zachowaniem gwarantuje bowiem, że opinie przez niego sporządzone będą ocenione jako bezstronne, profesjonalne i obiektywne, także w obliczu krytyki. Biegły sądowy jest bowiem organem pomocniczym sądu lub organu ścigania prowadzącego postępowanie w sprawach karnych, w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Biegły sądowy stanowi zatem instytucję sądowego prawa procesowego. Pełni bardzo ważną funkcję w procesie orzekania, ponieważ służy sądowi swoją wiedzą specjalną z różnych dziedzin nauki, techniki, sztuki, rzemiosła i innych umiejętności – w sytuacji, jeżeli jest ona niezbędna do ustalenia istotnych okoliczności koniecznych do wydania rozstrzygnięcia. Stąd nie budzi wątpliwości okoliczność, że posiadanie rękojmi jest równe posiadaniu jakiejkolwiek innej przesłanki, także wiadomości specjalnych. W tym kontekście, wbrew zarzutom podniesionym przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, zupełnie wystarczającym do dokonania oceny rękojmi skarżącego było odniesienie się jedynie do charakteru samych sformułowań użytych przez skarżącego w opinii z dnia 31 maja 2019 roku, bez konieczności analizy samej jej prawidłowości. Jak słusznie zauważył bowiem Minister Sprawiedliwości, powodem odmowy ustanowienia skarżącego biegłym przez Prezesa Sądu, nie był poziom merytoryczny opinii, czy też poziom wiedzy merytorycznej i doświadczenie biegłego, lecz użycie sporządzonej przez niego opinii wulgarnego słownictwa, nieprzystającego do funkcji wykonywanej przez osobę zaufania publicznego. I to właśnie legło u podstaw uzasadnionych wątpliwości co do posiadania przez kandydata cech umożliwiających ustanowienie go biegłym sądowym. Należy przy tym podkreślić, że to kandydat na biegłego dobrowolnie, bowiem na własny wniosek, poddaje się ocenie organu w zakresie posiadania wymogów i w trybie określonym rozporządzeniem, czy spełnia określone w nim przesłanki: formalne i merytoryczne do zadośćuczynienia jego wnioskowi.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Prezesa Sądu Okręgowego, a następnie Ministra Sprawiedliwości, w trybie, co wymaga podkreślenia, decyzji uznaniowej, została dokonana w sposób zgodny z prawem. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, że Prezes Sądu Okręgowego [...], w ramach uznania administracyjnego wyznaczonego granicami zawartymi w art. 7 k.p.a. (interes społeczny i słuszny interes obywatela) był uprawniony i zobowiązany do oceny, w świetle całokształtu okoliczności sprawy - czy ustanowienie danej osoby biegłym sądowym jest uzasadnione oraz celowe i po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego przedłożył interes społeczny nad interesem strony, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i z poszanowaniem zasady wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Minister Sprawiedliwości, wbrew zarzutom skargi, zasadnie zatem podzielił rozstrzygnięcie Prezesa Sądu Okręgowego [...]. Sąd zgadza się przy tym z konstatacją organu odwoławczego, że naruszenie przez organ I instancji art. 10 § 1 i 79a k.p.a., nie stanowiło podstawy do uchylenia decyzji Prezesa Sądu. Otóż uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W realiach przedmiotowej sprawy skarżący nie wykazał, jak to naruszenie wpłynęło na wynik sprawy, a ponadto miał możliwość podniesienia ewentualnych dodatkowych argumentów i zarzutów na etapie postępowania odwoławczego. Z kolei przepis art. 79a § 1 k.p.a. obliguje organ administracyjny do wskazania stronie przesłanek od niej zależnych, których niespełnienie może skutkować wydaniem decyzji odmownej. Tymczasem ocena rękojmi dokonana w oparciu o już zebrany materiał dowodowy w istocie wykluczała możliwość wskazania skarżącemu ewentualnych przesłanek, które mógłby wypełnić, aby uniknąć konsekwencji w postaci wydania decyzji negatywnie rozstrzygającej jego wniosek.
Reasumując, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI