VI SA/Wa 542/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, uznając brak podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy BROWAR TUREK z uwagi na brak podobieństwa do znaków RED BULL oraz niewykazanie ich renomy i powszechnej znajomości.
Skarżący R. GmbH z Austrii wniósł o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy BROWAR TUREK, argumentując jego podobieństwo do znaków RED BULL oraz renomy tych ostatnich. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając brak podobieństwa towarów (piwo vs napoje energetyczne) oraz oznaczeń (różnice wizualne, fonetyczne i znaczeniowe), a także brak dowodów na renomę i powszechną znajomość znaków RED BULL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego.
Sprawa dotyczyła wniosku R. GmbH z Austrii o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy BROWAR TUREK, używany do oznaczania piwa. Skarżący twierdził, że znak ten jest podobny do jego wcześniejszych znaków towarowych RED BULL (zarówno graficznych, jak i słowno-graficznych) oraz że znaki RED BULL cieszą się renomą i powszechną znajomością. Podstawą wniosku były przepisy prawa własności przemysłowej dotyczące podobieństwa znaków i towarów oraz ochrony znaków renomowanych i powszechnie znanych. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że: 1) piwo i napoje energetyczne (którymi oznaczane były znaki RED BULL) są towarami o umiarkowanym podobieństwie, z istotnymi różnicami w grupie odbiorców i przeznaczeniu; 2) znaki BROWAR TUREK i znaki RED BULL nie są podobne w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej ani znaczeniowej, a różnice w grafice zwierząt (tur vs byk), elementach słownych (BROWAR TUREK) oraz ich prezentacji (statyczny tur en face vs dynamiczne byki z profilu) eliminują ryzyko wprowadzenia w błąd; 3) skarżący nie wykazał renomy ani powszechnej znajomości swoich znaków RED BULL, przedstawiając dowody, które dotyczyły głównie znaków zawierających element słowny RED BULL, a nie tylko graficzne, a badania GfK SE były fragmentaryczne i nie w pełni weryfikowalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. GmbH, podzielając argumentację Urzędu Patentowego. Sąd uznał, że Urząd prawidłowo ocenił podobieństwo towarów i oznaczeń, a także brak dowodów na renomę i powszechną znajomość znaków RED BULL. Sąd podkreślił, że ocena podobieństwa znaków musi być całościowa, uwzględniając wszystkie elementy, a różnice między znakiem BROWAR TUREK (w tym elementy słowne i grafika tura) a znakami RED BULL (dynamiczne byki) są na tyle istotne, że nie ma ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd. Sąd uznał również, że przedstawione przez skarżącego dowody na renomę i znajomość znaków były niewystarczające i nie dotyczyły bezpośrednio znaków graficznych będących podstawą zarzutu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, znaki nie są podobne w stopniu uzasadniającym ryzyko wprowadzenia w błąd.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że znaki różnią się wizualnie (grafika tura vs byków, pozycja, styl), fonetycznie (obecność elementów słownych w BROWAR TUREK) i znaczeniowo (tur vs byk, znaczenie słów BROWAR TUREK). Różnice te, w tym dominujące elementy słowne i graficzne w znaku spornym, eliminują ryzyko skojarzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.w.p. art. 132 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Ocena podobieństwa znaków towarowych i towarów w celu wykluczenia ryzyka wprowadzenia w błąd.
p.w.p. art. 132 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Ochrona znaków renomowanych.
p.w.p. art. 132 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Ochrona znaków powszechnie znanych.
Pomocnicze
p.w.p. art. 252
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 255 § ust. 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Związanie organu granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania i udzielania informacji.
k.p.a. art. 75 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dopuszczalności dowodów.
k.p.a. art. 77 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonania organu o stanie faktycznym.
k.p.a. art. 107 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi art. 15
Zakaz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podobieństwa między znakiem BROWAR TUREK a znakami RED BULL w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Niewykazanie renomy i powszechnej znajomości znaków RED BULL przez skarżącego. Istotne różnice między piwem a napojami energetycznymi jako towarami, pomimo pewnego stopnia podobieństwa.
Odrzucone argumenty
Znak BROWAR TUREK jest podobny do znaków RED BULL. Znaki RED BULL są renomowane i powszechnie znane. Piwo i napoje energetyczne są towarami podobnymi w wysokim stopniu.
Godne uwagi sformułowania
brak odróżniającego charakteru elementów słownych w spornym znaku BROWAR TUREK dominującym w nich jest wizerunek byka, przedstawiony w pozycji atakującej oznaczenia powinny być oceniane całościowo sama powtarzalność wyodrębnionych elementów nie determinuje ryzyka wprowadzenia w błąd element słowny BROWAR TUREK jest dominujący i dystynktywny piwo jako napój alkoholowy jest spożywane przez odbiorców kierujących się najczęściej marką, producentem, ceną oraz warunkami spożywania. Natomiast napoje energetyczne, które są bezalkoholowe mają swój krąg odbiorców znaki te nie są podobne brak jest podstaw do przyjęcia istnienia realnego ryzyka, że analizowane oznaczenia zostaną pomylone w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego przeciętny odbiorca będzie rozważał kupno konkretnego napoju w zależności od tego czy oczekuje wzmożonej koncentracji (napój energetyczny - tu znane hasło reklamowe pt."....doda ci skrzydeł") czy odprężenia (piwo).
Skład orzekający
Zdzisław Romanowski
przewodniczący
Pamela Kuraś-Dębecka
sprawozdawca
Danuta Szydłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Analiza kryteriów oceny podobieństwa znaków towarowych (wizualnego, fonetycznego, znaczeniowego), ocena podobieństwa towarów (piwo vs napoje energetyczne), dowodzenie renomy i powszechnej znajomości znaków towarowych, znaczenie elementów słownych i graficznych w ocenie znaku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zestawienia znaków i towarów; ocena dowodów na renomę i znajomość jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy popularnych marek napojów i analizy prawnej znaków towarowych, co może być interesujące dla prawników z branży własności intelektualnej oraz dla firm działających na rynku napojów.
“Czy 'BROWAR TUREK' mógłby zmylić konsumentów Red Bulla? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
żywność i napoje
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 542/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-07-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 1455/19 - Postanowienie NSA z 2023-02-28
II GSK 1548/23 - Wyrok NSA z 2023-12-05
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 252; art. 255 ust. 4; art. 132 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i pkt 3;
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3; art. 8;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2019 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w F., Austria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2018 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) oddalił wniosek R.GmbH z siedzibą w [...], Austria ( dalej Wnioskodawca, Skarżący) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy BROWAR TUREK o nr [...] ( dalej sporny znak) udzielonego na B. sp. jawna z siedzibą w [...].
Jako podstawę prawną wskazano art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 315 ust. 3_ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 776 - dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
I.
W dniu 14 sierpnia 2017 r. R. GmbH z siedzibą w [...], Austria wystąpił z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno- graficzny BROWAR TUREK o nr [...], który został udzielony na rzecz B. sp. jawna z siedzibą w [...] ( dalej Uprawniony).
Sporny znak chroniony z pierwszeństwem od 23 czerwca 2015 r. przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasie 32, tj.: piwa.
Jako podstawę prawną Wnioskodawca wskazał:
- art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i podniósł, że sporny znak jest podobny do dwóch wcześniejszych międzynarodowych rejestracji znaków towarowych, które są graficzne i zostały zarejestrowane za nr: [...] oraz [...] i są przeznaczone do oznaczania towarów w klasie 32 w tym, napojów energetycznych (dalej przeciwstawione znaki),
- art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. W tym zakresie twierdził, że sporny znak towarowy jest podobny do ww. renomowanych znaków RED BULL, należących do niego.
- art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. W tym zakresie wskazał podniósł zarzut podobieństwa spornego znaku o nr [...] do powszechnie znanych znaków RED BULL.
Odnośnie podobieństwa towarów z klasy 32, tj., piwa objętego ochroną spornego znaku oraz napojów energetycznych, do których oznaczania przeznaczono wcześniejsze znaki, Wnioskodawca stwierdził, że towary te mają charakter konkurencyjny. Natomiast oceniając same oznaczenia, podkreślił brak odróżniającego charakteru elementów słownych w spornym znaku BROWAR TUREK, a w odniesieniu do elementu graficznego stwierdził, że znaki są podobne, ponieważ dominującym w nich jest wizerunek byka, przedstawiony w pozycji atakującej.
Na okoliczność naruszenia prawa do znaków renomowanych, Wnioskodawca przedłożył do akt sprawy materiał dowodowy (akta, tom I, k. 218 - 3, tom II, k. 273 - 219) w tym:
- oświadczenie dyrektora regionalnego Red Bull,
- załącznik wskazujący na daty pierwszej wysyłki towarów ze znakiem Red Bull do krajów dystrybucji,
- płytę z nagraniem reklam telewizyjnych napojów Red Bull,
- wykaz reklam telewizyjnych w formie wydruku,
- przykładowe materiały promocyjne, wykorzystywane w Polsce w latach 2011- 2015,
- rankingi "Global Top 100" oraz "Brand Top 100",
- wyciąg z raportów badań dotyczących rozpoznawalności znaków Red Bull wykonanych przez agencje GfK SE,
- wyciąg dotyczący rozpoznawalności znaków Red Bull w krajach europejskich,
- wydruki z polskiej strony WWW.redbull.com/pl,
- wydruki dotyczące międzynarodowych imprez sportowych i kulturalnych Red Bull,
- listę organizowanych przez Wnioskodawcę wydarzeń sportowych, kulturalnych oraz promowanych sportowców i artystów, świadczących o renomie jego znaków.
W zakresie naruszenia prawa do znaku powszechnie znanego, Wnioskodawca stwierdził, że powszechna znajomość znaków Red Bull została wielokrotnie potwierdzona w wyrokach i decyzjach sądów i urzędów ds. znaków towarowych w Europie. (akta, tom II, k. 327 - 310 wydruki międzynarodowych rejestracji znaków towarowych przeciwstawionych w sprawie wraz z ich tłumaczeniem ).
II .
Uprawniony do wniósł o oddalenie wniosku, podkreślając, że oznaczenia powinny być oceniane całościowo, ponieważ sama powtarzalność wyodrębnionych elementów nie determinuje ryzyka wprowadzenia w błąd. Zdaniem Uprawnionego, Wnioskodawca w swojej ocenie podobieństwa próbuje zdeprecjonować element słowny w spornym znaku i próbuje ciężar cech odróżniających przenieść na element graficzny, a przy całościowej ocenie należy zwrócić uwagę na proporcje w sile odróżniającej poszczególnych elementów. Podkreślił, że w sprawie, decydujące znaczenie mają elementy słowne. Zdaniem Uprawnionego, w materiałach przedłożonych na okoliczność renomy i powszechnej znajomości znaków Wnioskodawcy nie występuje jedynie wizerunek zwierzęcia, ale dowody te zawierają rysunek zwierząt, tj. byków wraz z elementem słownym RED BULL. W ten sposób zakwestionował twierdzenie Wnioskodawcy o powszechnej znajomości wizerunku samego byka jak w znaku o nr [...], jak i dwóch byków jak w znaku o nr [...] i stwierdził, że jeden byk lub dwa byki bez słów RED BULL nie dają nazwy typu "Red Bull Racing", "Red Bull Academy", "Red Bull Skate Arcade", stąd przepis art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. nie ma zastosowania w sprawie. Uprawniony nie zgodził się także z twierdzeniem Wnioskodawcy o niskiej zdolności odróżniającej słownego elementu BROWAR TUREK. Zdaniem Uprawnionego, tak jak w znakach RED BULL, ale nie przeciwstawionych w niniejszej sprawie, element słowny w znaku spornym, tj.: BROWAR TUREK jest dominujący i dystynktywny, ponieważ element ten ma większą siłę utrwalającą znak w pamięci, co znajduje potwierdzenie w doktrynie i orzecznictwie Urzędu Patentowego.
W odniesieniu do zarzutu podobieństwa spornego znaku do przeciwstawionych znaków, Uprawniony stwierdził, że oznaczenia są różne na tyle, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd do źródła pochodzenia towarów. W płaszczyźnie wizualnej znaki są nieporównywalne z uwagi na brak elementu słownego w znakach przeciwstawionych i dlatego w płaszczyźnie fonetycznej znaki są różne, ponieważ nie możliwa jest artykulacja tych znaków.
W płaszczyźnie znaczeniowej Uprawniony porównał elementy graficzne w przeciwstawionych znakach, tzn., byk lub dwa byki w znakach wnioskodawcy i tura w spornym znaku towarowym. Podkreślił, że od nazwy zwierzęcia pochodzi nazwa miasta, w którym działa browar. Byk nigdy nie zostanie pomylony z turem, zwłaszcza tak jak przedstawione są te zwierzęta w znakach. W znakach wnioskodawcy byk lub byki przedstawione są w pozycji ataku, rywalizacji, a w znaku Uprawnionego tur przyjmuje pozycje dominującego samca, ale nie jest to element dominujący. Podkreślił znaczenie słów w znaku spornym, które są wymawialne, czytelne, widoczne i łatwiejsze do zapamiętania, co wpływa na różnice między znakami.
Co do podobieństwa towarów, Uprawniony stwierdził, że piwo jako napój alkoholowy jest spożywane przez odbiorców kierujących się najczęściej marką, producentem, ceną oraz warunkami spożywania. Natomiast napoje energetyczne, które są bezalkoholowe mają swój krąg odbiorców, którymi są osoby chcące się orzeźwić, ale nie piją alkoholu. Napój energetyczny nie pasuje też do posiłku, ponieważ jest spożywany zamiast posiłku dla dodania energii. Wobec powyższego brak jest ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia tak oznaczanych towarów. Znaki są różne i wywołują odmienne wyrażenie na odbiorcach. Zdaniem Uprawnionego, udzielenie ochrony na znak towarowy BROWAR TUREK nastąpiło bez naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
W replice (pismo z 11 grudnia 2017 r.) Wnioskodawca zwrócił uwagę, że w spornym znaku, przy uwzględnieniu proporcji elementów znaku, elementem dominującym i najbardziej odróżniającym jest "wizerunek atakującego byka" (akta, tom II, k. 346), który góruje nad określeniem BROWAR TUREK. Przy czym, element słowny BROWAR TUREK będzie odbierany przez konsumentów jako wskazanie miejsca, w którym warzone jest piwo. W zakresie podobieństwa towarów podkreślił komplementarny charakter podobieństwa towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami, ponieważ napoje energetyczne zastępują piwo, ponadto towary te, są konkurencyjne, ponieważ są spożywane w celu orzeźwienia, mają ten sam charakter, przeznaczenie i sposób użycia. Zdaniem Wnioskodawcy znaki słowne "Red Bull", jak i przeciwstawione w niniejszej sprawie znaki graficzne cieszą się niezwykle silną pozycją na rynku i renomą wśród konsumentów na skutek długotrwałych i intensywnych działań Wnioskodawcy" (akta, tom II, k. 343).
Przy piśmie z 19 stycznia 2018 r. Wnioskodawca przedłożył do akt sprawy tłumaczenia na język polski materiałów dowodowych powołanych w sprawie (akta, tom III, k. 453- 361).
Podczas rozprawy w dniu [...] maja 2018 r., Uprawniony podkreślił odmienny charakter semantyczny spornego znaku, a także poinformował, że otwarcie browaru nastąpiło w kwietniu 2017 r., na potwierdzenie czego przedłożył do akt sprawy kopię umowy pomiędzy gminą miejską miasta [...] oraz przykładowe etykiety piwa pochodzące z przedsiębiorstwa uprawnionego (akta, tom III, k. 487 - 482).
III.
Urząd Patentowy oceniając podobieństwo na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. stwierdził, że w pierwszej kolejności należy poddać ocenie podobieństwo samych towarów (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 533/06). Sporny znak towarowy BROWAR TUREK o nr R.287624, służy do oznaczania piwa, które jest sklasyfikowane w klasie 32. Również przeciwstawione znaki o nr [...] oraz [...] przeznaczone są do oznaczania szeregu towarów w klasie 32, przy czym, przedmiotem oceny porównawczej są wyłącznie napoje energetyczne. W tym zakresie organ wyjaśnił, że kierował się art. 255 ust. 4 p.w.p., zgodnie z którym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku, zaś we wniosku o unieważnienie oraz w toku postępowania strona powoływała jako towary przeciwstawione wyłącznie napoje energetyczne.
Zdaniem organu należy przyjąć, że piwo i napoje energetyczne wykazują pewien poziom podobieństwa, które polega na identycznym charakterze (towary te są ze swej natury płynami) i tożsamym sposobie użycia. Towary te mają także takie same kanały dystrybucji. Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem Wnioskodawcy o identycznym pochodzeniu oraz identycznej grupie odbiorców tak oznaczanych towarów. Po pierwsze, z zasady, piwo jest warzone przez browary (za wikipedią - browar to zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo, czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży), a napoje energetyczne nie. Po drugie, o ile krąg odbiorców napojów energetycznych stanowią wszystkie osoby, które chcą dostarczyć organizmowi szybko przyswajalną energię, w celu zniwelowania uczucia zmęczenia, będącego wynikiem pracy umysłowej lub wysiłku fizycznego, to krąg odbiorców piwa jest limitowany zapisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 310, 650, 1669), która w art. 15 zabrania sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Należy także uwzględnić, że spożycie piwa może uniemożliwić podjęcie innych czynności (kierowanie samochodem, maszynami), a w przypadku napojów energetycznych takiego skutku nie ma. Wobec powyższego organ przyjął, że porównywane towary wykazują umiarkowane podobieństwo.
Przechodząc do oceny podobieństwa samych oznaczeń, Urząd Patentowy porównał znaki w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, uwzględniając ich dystynktywne i dominujące elementy, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1791/07).
W tym zakresie organ podkreślił, że sporny znak towarowy składa się z zapisu słów użytych w znaku oraz elementu graficznego, tj. rysunku zwierzęcia. W górnej części znaku, znajduje się rysunek rogatego, parzystokopytnego zwierzęcia w ujęciu en face, w pozycji statycznej, pod rysunkiem umieszczono, w dwóch rzędach, napis BROWAR TUREK, proporcjonalnie dużą, wyraźną czcionką w kolorze czerwonym.
Natomiast znaki przeciwstawione są wyłącznie znakami graficznymi. W znaku o nr [...] umieszczono rysunek byka z profilu, zaś zwierzę przedstawiono w charakterystycznej pozycji atakującej. Z kolei znak o nr [...] przedstawia dwa byki, naprzeciw siebie, także z profilu, w dynamicznej pozycji atakującej, w tle zwierząt umieszczono rysunek okręgu. Oba znaki w kolorze czarnym. Przeciwstawione znaki towarowe objęte międzynarodową rejestracją znaku towarowego o nr [...] oraz o nr [...]
W płaszczyźnie fonetycznej, organ wskazał, że sporny znak towarowy stanowią słowa BROWAR oraz TUREK. Słowo BROWAR składa się z dwóch sylab BRO-WAR, słowo TUREK jest także dwusylabowe TU-REK, akcent przypada na drugą sylabę od końca, tj: "BRO-" w słowie BROWAR, oraz "TU-" w słowie TUREK, brzmienie obu słów zgodne z zapisem literowym. W znakach przeciwstawionych brak elementu słownego, zatem istnieje oczywista różnica między tymi znakami. Znaki Wnioskodawcy, które są wyłącznie rysunkami, ze względu na ich charakter są odbierane poprzez zmysł wzroku. Znak o nr [...] to rysunek jednego byka, a znak o nr [...] przedstawia dwa byki vis-à-vis. W obu znakach byk i byki są w identycznym ujęciu, tj. z profilu, w pozycji atakującej, o czym świadczy pochylony łeb zwierząt oraz ugięcie kończyn, charakterystyczne dla podkreślenia dynamicznego ruchu zwierzęcia. Dodatkowo w znaku o nr [...], w tle zwierząt umieszczono rysunek okręgu. Natomiast sporny znak towarowy, w ocenianej płaszczyźnie przedstawia rysunek rogatego, parzystokopytnego zwierzęcia w ujęciu en face, w pozycji statycznej, a także literowy zapis głosek użytych w słowach BROWAR TUREK, które umieszczono pod rysunkiem zwierzęcia. Słowo BROWAR składa się z sześciu liter, słowo TUREK jest pięcioliterowe. Zdaniem organu, zarówno element graficzny, tj. rysunek rogatego zwierzęcia jak i elementy słowne, tj. słowo BROWAR oraz słowo TUREK różnicują sporny znak w sposób, który eliminuje możliwość wystąpienia wśród odbiorców błędu co do źródła pochodzenia oznaczanych w ten sposób towarów.
W płaszczyźnie znaczeniowej Urząd Patentowy ocenił występujące w znaku spornym dwa słowa: BROWAR i TUREK. Słowo BROWAR oznacza zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo, czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży (za: wikipedia.pl), natomiast słowo TUREK za słownikiem języka polskiego (dostępnym na: sjp.pl) oznacza: 1. Turek - obywatel Turcji, 2. Turek - miasto w Polsce. Zatem, oceniając znak o nr [...] w płaszczyźnie znaczeniowej i uwzględniając powyższe, należy przyjąć, że elementy słowne mogą być rozumiane jako browar z miasta Turek względnie browar mający siedzibę w Turku ewentualnie browar należący do obywatela Turcji. Zestawienie tych słów jako całość może również traktowane jako fantazyjne wskazując, że chodzi o browar o nazwie Turek. W takiej postaci jest ono obecnie stosowane, bowiem stanowi element firmy uprawnionego. Natomiast płaszczyzna znaczeniowa znaków, na które powołał się Wnioskodawca sprowadza się do przedstawienia byka ([...]) lub byków ([...]). Organ zwrócił uwagę, że porównywane znaki posługują się graficznym wyobrażeniem zwierząt, tj. byka/byków i tura. Przy czym, byk to "samiec bydła, jeleniowatych (...) i innych parzystokopytnych. W języku potocznym słowo byk oznacza najczęściej samca bydła domowego. Byki grupa ssaków krętorogich określana w systematyce zwierząt jako plemię Bovini" (za: wikipedia). Tur zaś, to wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych (Bovidae), przodek niektórych ras bydła domowego (fios taurus). (za: wikipedia). Z powyższego wynika, że byk i tur odnoszą się do ssaków, ale zakres znaczeniowy jest odmienny, ponieważ tur jest nazwą konkretnego ssaka z rodziny wołowatych i jest zwierzęciem wymarłym, a słowo "byk" odnosi się do określenia płci męskiej zwierząt, w tym bydła domowego.
Oceniając całościowo porównywane oznaczenia stanowiące znaki towarowe, tj. znak sporny BROWAR TUREK oraz znaki wcześniejsze, Urząd Patentowy stwierdził, że znaki te nie są podobne. Znaki różni przede wszystkim odmienna całościowa koncepcja graficzna wykorzystująca, co prawda, graficzne przedstawienie zwierzęcia, ale w odmiennej stylistyce, ponieważ rysunki zwierząt w znakach Wnioskodawcy są dynamiczne, atakujące, ujęte z profilu, a w znaku spornym tur jest statyczny, ukazany en face. Także pozostałe elementy spornego znaku, tj.: ilość i zakres znaczeniowy słów i ich brzmienie sprawia, że znak ten wywiera odmienne wrażenie. Zdaniem organu, nawet występowanie we wszystkich analizowanych znakach identycznego elementu w postaci rysunku zwierzęcia nie świadczy o podobieństwie całych znaków towarowych, skoro w znaku spornym użyto słownych oznaczeń, wykorzystano odmienną koncepcje przedstawienia zwierzęcia, użyto także koloru czerwonego, tworząc w ten sposób zupełnie odmienny znak. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, gdzie przyjmuje się, że ocena podobieństwa znaków powinna być dokonywana z uwzględnieniem dominujących, odróżniających elementów (m.in. wyrok WSA z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1462/13).
W konsekwencji, biorąc pod uwagę wyraźny brak podobieństwa porównywanych znaków towarowych, ujmowanych jako całość, Urząd Patentowy uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia istnienia realnego ryzyka, że analizowane oznaczenia zostaną pomylone w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. W szczególności, brak podstaw do przyjęcia, że należycie poinformowani, uważni i rozsądni przeciętni polscy odbiorcy mogą sądzić, że podobne w umiarkowanym stopniu towary z klasy 32, tj.: piwo (znak sporny) oraz napoje energetyczne (znaki wcześniejsze) pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa. Zatem należy wykluczyć, że odbiorcy mogą być wprowadzeni w błąd polegający w szczególności, na ryzyku skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym tak, aby mogli przypuszczać, że przedsiębiorstwo używające spornego znaku pozostaje z uprawnionym z wcześniejszych rejestracji w związkach organizacyjnych, gospodarczych lub prawnych istotnych dla tak oznaczanych towarów. Ww. towary z klas 32 do oznaczania których służą przeciwstawione znaki towarowe są powszechnie dostępne, a ich nabywanie należy do czynności codziennych, niemniej wybór takich towarów poprzedzony jest orientacją, chociażby co do składu (np. zawartości alkoholu, kofeiny, tauryny, guarany) czy też ilości produktu w opakowaniu w relacji do jego ceny. W takim wypadku, stopień uwagi potencjalnych odbiorców jest nieco wyższy niż przeciętny, a więc konsekwentnie, wymagany jest wyższy stopień podobieństwa oznaczeń żeby można było stwierdzić ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd. W niniejszej sprawie taki stopień podobieństwa nie zachodzi.
Po drugie , biorąc pod uwagę utrwaloną w wspólnotowym orzecznictwie zasadę oceny oznaczenia z uwzględnieniem całościowego wrażenia organ uznał, że przyjmując nawet, że część odbiorców uzna, że w znaku spornym jest byk to nie może to przesądzać o konfuzyjnym podobieństwie oznaczeń. Organ wyjaśnił, że sposób przedstawienia porównywanych zwierząt jest odmienny, tym bardziej, że jak wykazano, w znaku spornym występują takie elementy zarówno słowne (BROWAR TUREK), jak i graficzne (styl rysunku zwierzęcia, kolor), które w całości tworzą zupełnie odmienną koncepcję ocenianych znaków, a tym samym, wywołują odmienne wrażenie (np. w wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 391/11 gdzie stwierdzono, że: "nie jest dopuszczalne badanie podobieństwa znaków według dowolnie wybranych elementów oznaczenia, bez wcześniejszej analizy całego znaku".). Wobec powyższego, organ uznał, że zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie został potwierdzony.
Co do zarzutu naruszeniem prawa do renomowanych znaków (art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.) to aby można było uznać wykorzystanie renomy cudzego znaku towarowego wnioskodawca musi przede wszystkim wykazać renomę znaków, których ochrony żąda w przedmiotowym postępowaniu.
Organ poddał analizie przedłożony przez Wnioskodawcę materiał dowodowy (pismo z 11 sierpnia 2017 r. - akta, tom I, k. 3 - 218, tom II, k. 219 - 273) oraz tłumaczeń ww. materiałów zawartych przy piśmie z 19 stycznia 2018 r. (akta, tom III, k. 452 - 361) w tym:
- oświadczenie dyrektora regionalnego Red Buli (akta, tom III, k. 451 - 416),
- załącznik wskazujący na daty pierwszej wysyłki towarów ze znakiem Red Bull do krajów objętych dystrybucją - Polska (akta, tom III, k. 414 - 412),
- wykaz reklam telewizyjnych w formie wydruku (akta, tom III, k. 410 - 406),
- przykładowe materiały promocyjne, wykorzystywane w Polsce w latach 2011 - 2015 (akta, tom I,k. 231 - 88),
- rankingi "Global Top 100" oraz "Brand Top 100" (akta, tom III, k. 404 - 395),
- wyciąg z raportów badań dotyczących rozpoznawalności znaków Red Buli wykonanych przez agencje GfK SE (akta, tom I, k. 70 - 69, k. 67 - 49),
- wydruki z polskiej strony WWW.redbull.com/pl (akta, tom I, k. 41 - 30),
- lista organizowanych przez wnioskodawcę wydarzeń sportowych, kulturalnych oraz promowanych sportowców i artystów w Polsce (akta, tom III, k. 385 - 361).
Organ zwrócił uwagę, że w obowiązującym ustawodawstwie brak jest ustawowej definicji renomowanego znaku towarowego, dlatego też w tym aspekcie odwołał się do stanowiska doktryny oraz orzecznictwa (k. 13 zaskarżonej decyzji) gdzie przyjęto, że testem na renomę znaku towarowego, poza znaczącą znajomością znaku, jest:
- udział towarów opatrywanych znakiem w rynku,
- terytorialny i czasowy zasięg używania znaku
- istnienie ewentualnych licencji udzielonych na używanie znaku lub używanie znaku przez osoby trzecie.
- wartość danego oznaczenia w ocenie niezależnych instytucji finansowych,
- rozmiar nakładów poniesionych w związku z promocją i reklamą produktu sygnowanego danym oznaczeniem,
- relacja cenowa względem towarów substytucyjnych.
Zdaniem Urzędu Patentowego Wnioskodawca nie przedłożył takich materiałów, które w jednoznacznie świadczyłyby, że przeciwstawione znaki towarowe są renomowane.
Organ wyjaśnił, że przede wszystkim, brak dowodów wskazujących na znaczny poziom znajomości tych znaków wśród odbiorców. Nie są to wyciągi z raportów dwóch badań dotyczących rozpoznawalności znaków Red Bull, wykonanych przez agencje GfK SE. Pochodzące z września 2011 r., materiały zatytułowane: "Badanie rynku dotyczące świadomości i rozpoznawalności znaku >Double Buli Device<" (akta, tom I, k. 70 - 69, k. 67 - 61) oraz badanie ze stycznia 2015 r. pt.: "Rozpoznawalność i wtórna zdolność odróżniająca graficznego znaku towarowegofirmy Red Bull" (akta, tom I, k. 58 - 49), które w istocie, sprowadzają się do przedstawienia metod badania oraz i komentarza. Wnioskodawca zakreślił te fragmenty komentarza, które wskazują na konkluzję o wysokim poziomie znajomości jego oznaczeń (akta, tom I, k. 62, 61, k. 50, 49). Niemniej z treści obu komentarzy do ww. badań wynika, że sporządzono je na podstawie wielu tabel i różnych pytań skierowanych do respondentów (jak np. na k. 61 i k. 52, na których wskazano "patrz tabela 10", "patrz tabela 20", "patrz tabela 30", "patrz tabela 40"). Jednak w ocenianych materiałach tabel nie przedstawiono. W tej sytuacji, brak jest więc danych pozwalających na dokonanie oceny przez organ ww. materiału i skontrolowanie konkluzji wyprowadzonych przez GfK SE. Jest to, o tyle istotne, że przytoczony materiał nie znajduje oparcia w pozostałej części dowodów złożonych w sprawie, zaś badania opinii publicznej zostały wykonane na zlecenie Wnioskodawcy, a zatem nie ma możliwości dokonania samodzielnych ustaleń i oceny przez organ.
Natomiast pozostałe materiały dowodowe, a mianowicie:
- oświadczenie dyrektora regionalnego Red Buli (akta, tom III, k. 451 - 416),
- załącznik wskazujący na daty pierwszej wysyłki towarów ze znakiem Red Buli do krajów objętych dystrybucją - Polska (akta, tom III, k. 414 - 412),
- wykaz reklam telewizyjnych w formie wydruku (akta, tom III, k. 410 - 406),
- przykładowe materiały promocyjne, wykorzystywane w Polsce w latach 2011 - 2015 (akta, tom I, k. 231 -88),
- rankingi "Global Top 100" oraz "Brand Top 100" (akta, tom III, k. 404 - 395),
- wydruki z polskiej strony WWW.redbull.com/pl (akta, tom 1, k. 41 - 30),
- lista organizowanych przez wnioskodawcę wydarzeń sportowych, kulturalnych oraz promowanych sportowców i artystów w Polsce (akta, tom III, k. 385 - 361), w przeważającej mierze dotyczą innych znaków Wnioskodawcy, które składają się z elementu graficznego (kolorowego) oraz elementu słownego RED BULL (również w kolorze) (jak np. tom III, k. 402, tom I, k. 41 - 30, tom 1, k. 211 -196, k. 188, k. 185 - 175, k. 172, k. 166 - 163, k. 161 - 160, k. 158 -151, k. 149 - 147, k. 145 - 140, k. 138 - 137, k. 134 - 133, k. 131 - 127, k. 125 -123, k. 121 - 99, k. 97 - 89. Dotyczy to także wydruków z polskiej strony WWW.redbull.com/pl (akta, tom I, k. 41 - 30), rankingów "Global Top 100" oraz "Brand Top 100" (akta, tom III, k. 404 - 395). Przykładowo, na k. 153, 152, 149 (tom I) w znaku Wnioskodawcy (dwa byki, okrąg) umieszczono graficzny symbol dwóch nut ósemek oprócz ww. rysunku i elementu słownego Red Bull, co może budzić wątpliwości, co do formy znaków Wnioskodawcy. Oświadczenie dyrektora regionalnego Red Buli (akta, tom III, k. 451 - 416) nie może świadczyć o renomie znaków Wnioskodawcy, trudno bowiem przyjąć, aby pracownik przedsiębiorstwa był obiektywnym źródłem, potwierdzającym renomę znaków towarowych swojego pracodawcy. Jest to jedynie dokument prywatny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r." sygn. akt VI SA/Wa 823/14) i jako taki jest traktowany, wyłącznie jako element stanowiska strony, która powołuje się na to oświadczenie. Ponadto w przeważającym zakresie oświadczenie odnosi się zbiorczo do sprzedaży, promocji czy znajomości całej grupy znaków wnioskodawcy, w tym takich z określeniem RED BULL.
Skoro przeciwstawione znaki nie zawierają elementu słownego RED BULL, zatem - w ocenie organu - materiał ten nie pozwala na czynienie konkretnych, wyodrębnionych ustaleń dotyczących stosowania znaków przeciwstawionych przed datą zgłoszenia spornego oznaczenia. Jedynie w części dotyczącej pkt 10, tj. Badania rynku dotyczące Polski (akta, tom III, k. 444 - 443) zostały powołane dane dotyczące znaków graficznych, przy czym, opierają się one na tych samych zleconych przez Wnioskodawcę badaniach GfK SE, które zostały przedstawione w niniejszej sprawie w formie fragmentarycznej i dlatego nie mogły stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie. Także dokument dotyczący daty pierwszej wysyłki towarów ze znakiem Red Bull do Polski (akta, tom III, k. 414 - 412), nie może być brany pod uwagę, ponieważ nie wskazano w nim, jakimi znakami opatrywano produkty. Uwagi te dotyczą w równej mierze materiałów obejmujących: wykaz reklam telewizyjnych w formie wydruku (akta, tom III, k. 410 - 406), czy listy organizowanych przez Wnioskodawcę wydarzeń sportowych, kulturalnych oraz promowanych sportowców i artystów w Polsce (akta, tom III, k. 385 - 361).
W tej sytuacji, Urząd Patentowy doszedł do wniosku, że skoro nie wykazano renomy znaków przeciwstawionych, zatem nie analizowano pozostałych przesłanek określonych w art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że renoma znaku przeciwstawionego jest niezbędnym elementem warunkującym możliwość korzystania z ochrony wynikającej z art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. a zarazem punktem wyjścia do badania dalszych przesłanek powołanego przepisu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. to organ podkreślił, że znak towarowy powszechnie znany powinien być uznany za powszechnie znany, gdy charakteryzuje się następującymi cechami:
- jest znany na większości terytorium Polski, przy czym nie ma znaczenia sposób, w jaki stał się znany, może to być np. wyłącznie wynikiem np. reklamy radiowo- telewizyjnej);
- jest odnoszony (kojarzony) do określonego wyrobu przez krajowych potencjalnych odbiorców;
- jest znany powszechnie wśród potencjalnych nabywców, a zatem więcej niż połowie osób z tej grupy;
- jest jedynie znany - nie jest wymagane, chociaż tak jest zazwyczaj, wyobrażenie potencjalnych odbiorców towarów o szczególnie wysokiej jakości wyrobów z tym znakiem.
Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie brak jest danych, z których wynikałoby, że przeciwstawione znaki były znane w dacie zgłoszenia spornego znaku co najmniej 50 % ogółu społeczeństwa, a takie kryterium przyjmuje się przy ustaleniu notoryjności znaku, gdzie istotny jest wysoki stopień znajomości na rynku, czyli aspekt ilościowy. Brak zatem materiału dowodowego w zakresie powszechnej znajomości znaków towarowych wnioskodawcy uniemożliwia prawidłową ocenę stanu faktycznego tzn. czy w dacie zgłoszenia spornego znaku przeciwstawione znaki wnioskodawcy były powszechnie znane.
W ocenie Urzędu Patentowego niezasadne było odwoływanie się przez Wnioskodawcę na potwierdzenie powszechnej znajomości znaków towarowych do materiału dowodowego wskazanego dla wykazania okoliczności renomy przeciwstawionych znaków towarowych bowiem zarówno renoma i powszechna znajomość znaku towarowego są odmiennymi względem siebie kategoriami znaków towarowych. Oceniając przedłożone badania w tym aspekcie, że sporządzono je na podstawie wielu tabel i różnych pytań skierowanych do respondentów bez odniesienia do konkretnego produktu.( k. 18 zaskarżonej decyzji).
Jednocześnie Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska Wnioskodawcy, że elementem dominującym i najbardziej odróżniającym jest "wizerunek atakującego byka", który góruje nad określeniem BROWAR TUREK. W ocenie organu to stwierdzenie jest nieprzekonywujące ponieważ, po pierwsze, nie wykazano, jakie charakterystyczne cechy rysunku tura w spornym znaku potwierdzają, iż jest on w ataku, a po drugie, oceniając znak w całości, nie można nie zgodzić się, że zarówno element graficzny jak i element słowny zachowują względem siebie równowagę, zajmują proporcjonalnie zbliżoną powierzchnię znaku, stąd żaden z tych elementów nie jest ani dominujący ani bardziej odróżniający, tym bardziej, że każdy z tych elementów jest w odmiennym kolorze. W tym też kontekście podnoszony przez Wnioskodawcę, brak zdolności odróżniającej elementu słownego BROWAR TUREK w znaku o nr [...] nie może być przyjęty. Sformułowanie BROWAR TUREK, z uwagi na sposób jego przedstawienia (ta sama czcionka, identyczny kolor), będzie postrzegane przez potencjalnych odbiorców jako logiczna i spójna całość, a nie jak twierdzi Wnioskodawca proste zestawienie ogólnoinformacyjnych wyrażeń, nie pozostających ze sobą w żadnym związku. Nawet przyjęcie argumentacji Wnioskodawcy, o braku zdolności odróżniającej słów użytych w spornym znaku, np. BROWAR, to a rebours, browar jest nazwą zakładu produkcyjnego, w którym wytwarzane jest piwo, czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży (za: wikipedia.pl), a więc w browarze nie są produkowane inne napoje, w tym, takie których producentem jest Wnioskodawca, co sprawia, że w świetle podniesionych zarzutów podobieństwa do znaków Wnioskodawcy taka argumentacja jest wątpliwa.
Zdaniem organu bez znaczenia pozostaje wydana przez odpowiednie organy administracji zgoda gminy miejskiej Turek na udostępnienie nazwy miasta TUREK w znaku towarowym, ponieważ zarzuty w rozpatrywanej sprawie nie obejmują tego aspektu. Po drugie, Uprawniony przedłożył do akt sprawy przykłady etykiet, którymi opatruje swoje towary, które, w ocenie organu, także pozostają bez związku z podniesionymi w tym postępowaniu zarzutami naruszenia przepisów p.w.p. i dotyczą formy przedstawieniowej znaku chronionego za nr [...]. Analogicznie do powyższego, także wskazanie przez uprawnionego na obraz H. H. jako inspirację graficznego przedstawienia tura nie ma znaczenia dla prawidłowej oceny zarzutów Wnioskodawcy w niniejszej sprawie.
IV.
Wnioskodawca - (dalej Skarżący), niezgadzając się z decyzją Urzędu Patentowego RP w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 80, art. 107 § 3 ,k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., przez:
1) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że Znak Sporny nie jest konfuzyjnie podobny do znaków przeciwstawionych, na skutek błędnej oceny ww. oznaczeń, sprzecznej z obowiązującymi zasadami dotyczącymi przeprowadzania analizy podobieństwa oznaczeń, w tym w szczególności błędnej oceny podobieństwa znaków na płaszczyźnie fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej, polegającej na przyjęciu, że:
(i) porównywane znaki różnią się na płaszczyźnie fonetycznej, podczas gdy znaki przeciwstawione są znakami wyłącznie graficznymi, a zatem fonetyczne porównywanie znaków jest niedopuszczalne;
(ii) element słowny "BROWAR TUREK" ma charakter całkowicie fantazyjny i odróżniający, pomimo jednoczesnego przy znania przez organ, iż element ten może być rozumiany jako "browar z miasta Turek" lub "browar mający siedzibę w Turku", a w konsekwencji mieć znaczenie opisowe i pozbawione zdolności odróżniającej;
(iii) Znak Sporny zawiera wizerunek tura, podczas gdy przeciętny konsument nie rozpozna tego zwierzęcia w Znaku Spornym, zaś organ nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za taką percepcją znaku przez jego odbiorców;
(iv) porównywane znaki różnią się na płaszczyźnie znaczeniowej, gdyż Znak Sporny zawiera wizerunek tura, a znak przeciwstawiony - byka, podczas gdy w rzeczywistości okoliczność ta przemawia za podobieństwem koncepcyjnym znaków, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie;
(v) porównywane znaki różnią się na płaszczyźnie wizualnej, podczas gdy organ dochodząc do tego wniosku skupił się na różnicach pomijalnych w typowym odbiorze znaku, w tym na elementach opisowych i pozbawionych zdolności odróżniające, które nie powinny zostać wzięte pod uwagę:
a także poprzez nieuwzględnienie elementów dominujących i dystynktywnych porównywanych znaków oraz całkowite pominięcie percepcji porównywanych oznaczeń przez przeciętnych konsumentów i błędne określenie stopnia ich uwagi, a w końcu niedokonanie oceny całościowego wrażenia wywoływanego przez ww. oznaczenia:
2) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że porównywane w sprawie towary, tj. "piwo" (klasa 32) objęte rejestracją Znaku Spornego oraz "napoje energetyczne" (klasa 32) są towarami o co najwyżej umiarkowanym stopniu podobieństwa z uwagi na ich rzekomo innych producentów oraz inną grupę odbiorców docelowych, podczas gdy w rzeczywistości towary te są do siebie w wysokim stopniu podobne, co znajduje potwierdzenie w objaśnieniach do Klasyfikacji Nicejskiej oraz obszernym orzecznictwie;
3) dowolną (a nie swobodną) ocenę materiału dowodowego złożonego do akt przez Skarżącą, skutkującą błędnym ustaleniem stanu faktycznego co do braku renomowanego charakteru znaków przeciwstawionych i ich powszechnej znajomości wśród polskich konsumentów, w szczególności poprzez:
(i) uznanie raportów z badań konsumenckich potwierdzających renomowany charakter znaków przeciwstawionych i ich powszechną znajomość za zawierające wyłącznie twierdzenia Skarżącej, a przez to niewiarygodne, podczas gdy raporty zostały przygotowane przez renomowany, kompetentny instytut badawczy Gfk, zaś w toku postępowania nie zgłaszano żadnych zastrzeżeń co do ich rzetelności lub kompletności;
(ii) uznanie raportów z badań konsumenckich potwierdzających powszechną znajomość znaków Skarżącej za niewystarczające do jej ustalenia, pomimo udokumentowanej rozpoznawalności znaków Skarżącej na poziomie 32,5% wśród wszystkich respondentów oraz 56,9% wśród respondentów z bliższego kręgu odbiorców;
(iii) całkowite pominięcie dowodu w postaci oświadczenia dyrektora regionalnego Red Buli z uwagi na jego pochodzenie od strony postępowania, podczas gdy wszystkie dane zawarte w oświadczeniu udokumentowane są szeregiem dowodów do niego załączonych, wobec których oświadczenie ma charakter uzupełniający, zaś okoliczność pochodzenia oświadczenia od strony postępowania nie oznacza definitione że nie ma ono wartości dowodowej, lecz powinno zostać poddane ocenie wraz z pozostałymi materiałami dowodowymi zgromadzonymi w sprawie, a nie z góry odrzucone jako niewiarygodne;
(iv) arbitralne i bezpodstawne pominięcie wszystkich pozostałych dowodów przedłożonych przez Skarżącą z uwagi na użycie w części z nich znaków Skarżącej w formie innej niż zarejestrowana, podczas gdy użycie znaków Skarżącej w towarzystwie dodatkowych elementów lub w formie znaku kombinowanego w części dowodów nie skutkuje nieprzydatnością całości materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, a zatem nie uzasadnia jego pominięcia przez organ:
(v) pominięcie milczeniem części materiałów dowodowych przedłożonych przez Skarżącą oraz niedokonanie całościowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew obowiązującym zasadom oceny dowodów wynikającym z ugruntowanego orzecznictwa;
4) nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie braku konfuzyjnego podobieństwa pomiędzy Znakiem Spornym i znakami przeciwstawionymi, a także braku renomowanego charakteru znaków przeciwstawionych i ich powszechnej znajomości oraz niedokonania oceny przedstawionych w sprawie materiałów dowodowych i w konsekwencji nieuwzględnienie całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w ich wzajemnych powiązaniu, co uniemożliwia Skarżącej poznanie motywów, jakimi kierował się organ, a w rezultacie uniemożliwia pełną kontrolę instancyjną;
2. naruszenie prawa materialnego polegające na:
1) wadliwej wykładni art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez wadliwą wykładnię przesłanek konfuzyjnego podobieństwa oznaczeń wbrew ugruntowanym zasadom przyjętym w prawie znaków towarowych, w szczególności na płaszczyźnie fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej, polegającą na przyjęciu przez organ, że:
(i) porównywane znaki różnią się na płaszczyźnie fonetycznej, podczas znaki przeciwstawione są znakami wyłącznie graficznymi, a zatem fonetyczne porównywanie znaków jest niedopuszczalne;
(ii) element słowny "BROWAR TUREK" ma charakter całkowicie fantazyjny i odróżniający, pomimo jednoczesnego przyznania przez organ, iż element ten może być rozumiany jako "browar z miasta Turek" lub "browar mający siedzibę w Turku", a w konsekwencji mieć znaczenie opisowe i pozbawione zdolności odróżniającej;
(iii) Znak Sporny zawiera wizerunek tura, podczas gdy przeciętny konsument nie rozpozna tego zwierzęcia w Znaku Spornym, zaś organ nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za taką percepcją znaku przez jego odbiorców;
(iv) porównywane znaki różnią się na płaszczyźnie znaczeniowej, gdyż Znak Sporny zawiera wizerunek tura, a znak przeciwstawiony - byka podczas gdy w rzeczywistości okoliczność ta przemawia za podobieństwem koncepcyjnym znaków, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie;
(v) porównywane znaki różnią się na płaszczyźnie wizualnej, podczas gdy organ dochodząc do tego wniosku skupił się na różnicach pomijalnych w typowym odbiorze znaku, w tym na elementach opisowych i pozbawionych zdolności odróżniającej, które nie powinny zostać wzięte pod uwagę;
a także poprzez nieuwzględnienie elementów dominujących i dystynktywnych porównywanych znaków oraz pominięcie punktu widzenia przeciętnego odbiorcy przy ocenie podobieństwa znaków i błędne określenie stopnia ich uwagi, a w rezultacie niedokonanie oceny całościowego wrażenia wywoływanego przez ww. oznaczenia, co doprowadziło do niezastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.;
2) wadliwej wykładni art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. poprzez przyjęcie, że w celu wykazania renomowanego charakteru znaku towarowego Skarżąca winna była przedłożyć katalog dokumentów enumeratywnie wskazanych w zaskarżonej decyzji, które organ uznał za "ustalone wskaźniki oceny znaku renomowanego", podczas gdy przepis art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. nie przewiduje katalogu dowodów na renomę, zaś jak wynika z art. 75 k.p.a. jako dowód może służyć wszystko, co może przy czynić się do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji niezastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.;
3) niewłaściwym (nie)zastosowaniu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. na skutek błędnych ustaleń faktycznych w rezultacie dokonania dowolnej (a nie swobodnej) oceny materiału dowodowego złożonego do akt przez Skarżącą, a w konsekwencji na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego co do rzekomego braku renomowanego charakteru znaków przeciwstawionych oraz ich powszechnej znajomości.
Wskazując na powyższe naruszenia Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi stawiane zarzuty zostały szczegółowo omówione.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Uprawniony - wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w toku postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Urzędu Patentowego RP, którą oddalono wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy BROWAR TUREK o nr [...] przeznaczony dla oznaczania towarów z kl. 32. tj. piwa.
Sąd uznał, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., albowiem wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał właściwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem zarzutów podnoszonych we wniosku o unieważnienie.
W działaniu organu administracji publicznej, Sąd nie dopatrzył się też jakichkolwiek istotnych nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP wyjaśnione zostały w sposób dostatecznie jasny i przekonywujący motywy jej podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i w pełni odnosząca się do stanowiska strony skarżącej.
Na wstępie należy zaznaczyć, że - jak słusznie podkreślono w odpowiedzi na skargę - Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję był związany, zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p., granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W rozpoznawanej sprawie podstawami prawnymi wskazanymi przez Skarżącego jako wnioskodawcę były: art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej w niniejszej sprawie, należy wskazać, że w świetle przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ niezwykle szczegółowo ocenił podobieństwa porównywanych oznaczeń z uwzględnieniem kryteriów wymaganych przez art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i doszedł do prawidłowej konkluzji, że między znakami nie istnieje podobieństwo prowadzące do ryzyka skojarzenia pomiędzy znakami.
Sąd zauważa, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów do oznaczania których służą oba znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt 1671/08, LEX nr 510739).
Z treści skargi wynika, że Skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne organu co do tego, że towary wskazane do oznaczania porównywanych znaków towarowych nie są podobne. Natomiast, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie uznał, że co prawda piwo i napoje energetyczne wykazują pewien poziom podobieństwa, (towary te są ze swej natury płynami) i mają takie same kanały dystrybucji ale zasadnie zwrócił też uwagę na nader istotny fakt, że piwo to napój posiadający zawartość alkoholu, zatem krąg odbiorców piwa jest limitowany zapisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 310, 650, 1669), która w art. 15 zabrania sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Jednocześnie słusznie organ stwierdził, że spożycie piwa może uniemożliwić podjęcie innych czynności (kierowanie samochodem, maszynami), zaś a w przypadku napojów energetycznych takiego skutku nie ma. Przeciwnie, np. spożycie napoju energetycznego przez kierowcę pozwala na utrzymanie niezbędnej koncentracji podczas jazdy samochodem czy też sprawną obsługę maszyn. Dlatego też nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego o identycznym pochodzeniu oraz identycznej grupie odbiorców tak oznaczanych towarów.
Sąd nie podzielił też zarzutów skargi kwestionujących ocenę podobieństwa znaków przeprowadzoną przez Urząd Patentowy. Zdaniem Sądu ocenę podobieństwa oznaczeń, organ przeprowadził zgodnie z ustaloną praktyką, czyli z uwzględnieniem wszystkich koniecznych elementów tejże analizy w płaszczyznach – znaczeniowej, wizualnej (graficznej) i fonetycznej oraz koncepcyjnej, którą następnie poddał całościowej analizie się z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy - osoby uważnej, dobrze zorientowanej, która postrzega jednak znak jako całość.
Co do uwag Skarżącego dotyczących niedopuszczalności oceny znaków w płaszczyźnie fonetycznej w sytuacji, gdy znaki przeciwstawione są tylko znakami graficznymi należy stwierdzić, że zarzut ten jest bezprzedmiotowy. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odnotował jedynie oczywisty fakt, że w tej płaszczyźnie nie można porównywać znaków , które są wyłącznie graficzne ( brak elementów słownych w znakach przeciwstawionych), dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Dlatego Sąd jest zdania, że oczywistego stwierdzenia przez organ faktu niemożności oceny znaków w tej płaszczyźnie nie można odczytywać jako naruszenia przepisów postępowania, jak tego chce strona skarżąca.
Sąd nie podzielił też zarzutów skargi, że badane oznaczenia są do siebie podobne w płaszczyznach, które należy brać pod uwagę przy rozpatrywaniu podobieństwa znaków towarowych: wizualnej, znaczeniowej i graficznej oraz koncepcyjnej.
Skarżący prezentował pogląd, że porównywane znaki są konfuzyjne podobne we wszystkich ww. płaszczyznach i powoływał się w tym zakresie na orzecznictwo , a zwłaszcza na wyrok Sądu w - analogicznej do niniejszej - sprawie T-364/13 M. Firma Handlowo-Usługowo-Produkcyjna przeciwko O. ('KAJMAN'), potwierdzony następnie postanowieniem Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) w sprawie C-619/15 P z dnia 21 czerwca 2016 r. oraz na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2628/14 tj. dotyczącej oznaczeń zawierających wyobrażenia "krokodyla" i "kajmana. Wskazano tam m.in., że: "Prawidłowo przeprowadzona analiza uwzględniająca wskazane kwestie prowadzić powinna do stwierdzenia, że słowo "kajman" występujące w znaku spornym nie osłabia podobieństwa znaków na płaszczyźnie wizualnej w odniesieniu do przeciwstawionych znaków graficznych, natomiast ze względu na jego językowe znaczenie i skojarzenia, jakie może wywołać z gadem zbliżonym wyglądem do krokodyla, wzmaga podobieństwo na płaszczyźnie konceptualnej w stosunku do wszystkich przeciwstawionych znaków spółki skarżącej.".
Z dotychczasowego orzecznictwa wynika, że w toku oceny podobieństwa oznaczeń szczególne znaczenie mają te ich elementy, które są jednocześnie odróżniające i dominujące. Zakodowany w pamięci przeciętnego konsumenta całościowy obraz znaku jest bowiem niedoskonały i stanowi odbicie tych elementów znaku, które zostały przez niego zapamiętane. Łatwiej zapamiętywane przez konsumentów - często nieświadomie - są właśnie elementy dominujące i odróżniające znaku (tak również: J. Dudzik, M. Mazurek (w:) Własność przemysłowa, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z komentarzami, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2008, s. 538 i cyt. tam wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 1 marca 2005 r., w sprawie T-185/03 Fusco vs. Urząd w Alicante, Zb. Orz. 2005, s. II-715, pkt 46).
Niewątpliwie, podobieństwo znaków ocenia się - co do zasady - według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic, albowiem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne, gdy różnice są dominujące, a zatem podobieństwo, w rozumieniu ustawy, nie zachodzi. Przyjmuje się, że do potwierdzenia kolizji znaków towarowych może wystarczać ich podobieństwo tylko w jednej z trzech wspomnianym wyżej płaszczyzn. Z drugiej strony, różnica pomiędzy znakami w jednej płaszczyźnie może zneutralizować podobieństwo występujące na innych płaszczyznach i w konsekwencji doprowadzić do wyłączenia całościowego podobieństwa oznaczeń. W szczególności, przyjmuje się, że różnice znaczeniowe (koncepcyjne) pomiędzy dwoma znakami mogą neutralizować podobieństwo wizualne i fonetyczne.
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że ocena podobieństwa oznaczeń przeprowadzona we wskazanych trzech płaszczyznach powinna być całościowa (całościowe wrażenie wywierane przez obydwa oznaczenia), co zakłada konieczność uwzględnienia wszystkich składników porównywanych oznaczeń (por. R. Skubisz (w:) System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, Tom 14B, pod red. prof. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck/Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, Nb. 68, a także powołane tam orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 12 czerwca 2007 r., C-344/05 P, OHIM vs. Shaker).
Przede wszystkim w rozpoznawanej sprawie organ trafnie uznał, że wizerunek "tura" zawarty w spornym znaku nie jest elementem dominującym.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących podobieństwa koncepcyjnego to przede wszystkim należy podkreślić, że powoływane w skardze wyroki dotyczące znaku "kajman" nie mogą determinować całościowej oceny znaków przeciwstawianych w sprawie niniejszej bowiem występujący w znaku spornym wizerunek "tura" jest graficznie oddzielony od elementów słownych tego znaku czyli "BROWAR TUREK". Natomiast w znaku w sprawie "KAJMAN" słowo "kajman" zostało graficznie wplecione w wizerunek gada - kajmana. Idąc tym tokiem rozumowania nie można było także uwzględnić argumentów skargi odwołujących się do innych przykładów znaków opisanych i przedstawionych graficznie w tabeli w uzasadnieniu skargi na str. 17, które EUIPO uznał za podobne. Zdaniem Sądu każda sprawa ma indywidualny charakter i musi być rozpatrywana z uwzględnieniem zarówno elementów wspólnych i elementów odróżniających porównywanych znaków i dopiero na potwierdzenie wyników tej analizy można posłużyć sie przykładami innych spraw już wcześniej rozstrzygniętych.
Idąc tym tokiem rozumowania nie ma racji Skarżący, że użycie wizerunku zwierzęcia podobnego (byka i tura) automatycznie prowadzi do konfuzyjnego podobieństwa znaków.
Urząd Patentowy słusznie zauważył, że warstwa wizualno – graficzna znaku spornego jest odmienna od znaków Skarżącego.
Sąd podziela stanowisko organu, że graficzne i wizualne przedstawienie zwierząt ( byka i tura ) różni się w porównywanych znakach. Po pierwsze, nie ma racji Skarżący, że wizerunek graficzny zwierząt przedstawiony w porównywanych znakach jest podobny. Tur w znaku spornym jest przedstawiony w pozycji na wprost , w ruchu, jednak graficzny sposób ukazania tego ruchu nie jest identyczny jak w znakach przeciwstawionych. Rzeczywiście można podzielić stanowisko organu, że byki w znakach przeciwstawionych niewątpliwie znajdują się w pozycji "atakującej", zaś tur jest jedynie w pozycji "biegnącej na wprost", czyli nie agresywnej, jak w przypadków byków Skarżącego. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, że agresywny wizerunek byków koreluje z charakterem napojów energetycznych.
Po drugie, w ocenie Sądu niebagatelne znaczenie ma fakt, że znak sporny został opatrzony bardzo widocznymi elementami słownymi "BROWAR TUREK" w kolorze czerwonym, co w dużej mierze przyczynia się do zwiększenia różnicy pomiędzy znakami.
W przeciwieństwie do Skarżącego Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że znak sporny co do zasady ma charakter fantazyjny, nie zaś opisowy. Co prawda znak sporny posiada elementy słowne "browar" i "turek" lecz elementy te mogą być różnie rozumiane przez odbiorców, a mianowicie jako: "1. Turek - obywatel Turcji, 2. Turek - miasto w Polsce. Zatem, oceniając znak o nr [...] w płaszczyźnie znaczeniowej i uwzględniając powyższe, należy przyjąć, że elementy słowne mogą być rozumiane jako browar z miasta Turek względnie browar mający siedzibę w Turku ewentualnie browar należący do obywatela Turcji. Zestawienie tych słów jako całość może również traktowane jako fantazyjne wskazując, że chodzi o browar o nazwie Turek", jak słusznie zauważył organ. Zdaniem Sądu Skarżący tych ustaleń organu skutecznie nie zakwestionował zarówno pod względem faktycznym, jak i w ramach stawianych zarzutów naruszenia prawa materialnego.
W konsekwencji uprawniony był wniosek Urzędu Patentowego o braku podobieństwa pomiędzy znakami w ww. płaszczyznach. W tej kwestii nie można uznać za zasadny zarzutu Skarżącego, że Urząd Patentowy z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nieprawidłowo ocenił znaki. Nie ma bowiem innego metodologicznego sposobu wykluczenia podobieństwa, jak przez wykazanie różnic. Innymi słowy organ wykluczając podobieństwo znaków towarowych musi wskazać, że podobieństwo to nie zachodzi ze względu na różnice w znakach występujące, co organ prawidłowo ustalił w sprawie. Nie ma też racji strona skarżąca, że organ nie uwzględnił elementów dominujących i dystynktywnych porównywanych znaków oraz pominął punkt widzenia przeciętnego odbiorcy. W tym zakresie Sąd przyznał rację organowi, że nie ma niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd przeciętnego odbiorcy porównywanych znaków, w szczególności polegającego na ryzyku skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym tak, aby mogli przypuszczać, że przedsiębiorstwo używające spornego znaku pozostaje z uprawnionym z wcześniejszych rejestracji w związkach organizacyjnych, gospodarczych lub prawnych istotnych dla tak oznaczanych towarów. Organ trafnie wywiódł, że co prawda piwo i napoje energetyczne są powszechnie dostępne, a ich nabywanie należy do czynności codziennych, niemniej wybór takich towarów poprzedzony jest orientacją, chociażby co do składu (np. zawartości alkoholu, kofeiny, tauryny, guarany), ceny a zatem stopień uwagi potencjalnych odbiorców jest wyższy niż przeciętny. Można nawet powiedzieć, że przeciętny odbiorca będzie rozważał kupno konkretnego napoju w zależności od tego czy oczekuje wzmożonej koncentracji (napój energetyczny - tu znane hasło reklamowe pt."....doda ci skrzydeł") czy odprężenia (piwo).
Wbrew stanowisku Skarżącego, w ocenie Sądu Urząd Patentowy prawidłowo ustalił, że graficzne znaki Skarżącego nie mogą być uznane za renomowane, zatem Skarżący nie wykazał przesłanek z art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.
W najnowszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2019 r. sygn. II GSK 1515/17 została sformułowana następująca teza:
"Dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. (odpowiednika obecnie obowiązującego art. 132(1) ust. 1 pkt 4 p.w.p. dotyczącego kolizji pomiędzy późniejszym znakiem towarowym a wcześniejszym renomowanym znakiem towarowym) jako podstawy unieważnienia spornego prawa ochronnego niezbędne jest ustalenie, że:
1) znak wcześniejszy jest znakiem zarejestrowanym w UP lub EUIPO;
2) znak wcześniejszy jest znakiem renomowanym;
3) znak późniejszy jest znakiem identycznym lub podobnym do renomowanego znaku towarowego;
4) znak późniejszy został zgłoszony dla jakichkolwiek towarów, tzn. towarów identycznych, podobnych oraz niepodobnych do towarów, których dotyczy renomowany znak towarowy;
5) występuje związek (skojarzenie) pomiędzy kolizyjnymi znakami, tzn. późniejszy znak towarowy przywodzi przeciętnemu, właściwie poinformowanemu, dostatecznie uważnemu konsumentowi na myśl wcześniejszy znak towarowy;
6) istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia jednej z form ingerencji w prawo ochronne na renomowany znak towarowy w postaci możliwości przyniesienia uprawnionemu nienależnej korzyści lub szkodliwości dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego."
Podkreślić przy tym należy, że ocena przesłanek renomy musi zostać dokonana w odniesieniu do konkretnych dowodów, znajdujących się w aktach sprawy.
W rozpoznawanej sprawie te dowody przedstawione przez Skarżącego organ poddał wszechstronnej analizie z punktu widzenia ww. przesłanek i doszedł do słusznego wniosku, że renoma przeciwstawionych znaków graficznych oraz ich powszechna znajomość nie zostały wykazane.
W tym zakresie Skarżąca postawiła zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego, skutkujący błędnym ustaleniem stanu faktycznego co do braku renomowanego charakteru znaków przeciwstawionych i ich powszechnej znajomości wśród polskich konsumentów.
Badając te zarzuty skargi Sąd doszedł do wniosku, że nie są one usprawiedliwione.
W szczególności prawidłowo za taki wystarczający dowód organ nie uznał przedłożonych badań opinii publicznej dotyczących rozpoznawalności znaków Red Bull wykonanych przez agencje GfK SE, a mianowicie z września 2011 r., materiały zatytułowane: "Badanie rynku dotyczące świadomości i rozpoznawalności znaku "Double Bull Device" oraz badanie ze stycznia 2015 r. pt.: "Rozpoznawalność i wtórna zdolność odróżniająca graficznego znaku towarowego " firmy Red Bull".
Zdaniem Sądu ww. badanie z 2011 r. nie dotyczyło przedmiotowych graficznych znaków z wizerunkiem byka lecz innego znaku "Double Bull Device", zaś badanie drugie z 2015 r. co prawda obejmuje znak graficzny byka ale zasadnie podkreślana jest przez organ niemożność pełnej weryfikacji tych badań w oparciu o nieczytelne tabele, które nie pozwalają w pełni odtworzyć toku rozumowania, które doprowadziło agencję do konkluzji zawartej w pkt 2.7 tego badania pod nazwą "Wnioski" (str. 7 tej opinii w aktach administracyjnych). Z wniosków tych wynika, że 77,5% respondentów rozpoznających wskazany znak spontanicznie łączy go z firmą Red Bull, zaś wśród konsumentów kupujących lub pijących napoje energetyczne, a zatem konsumentów relewantnych w niniejszej sprawie, odsetek ten wynosi 80,6%.
Zasadnie organ zauważył, że skoro badania opinii publicznej zostały wykonane na zlecenie wnioskodawcy, zatem powinny mieć oparcie w pozostałej części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Jednakże pozostałe dowody złożone w toku postępowania dotyczą innych znaków towarowych Skarżącego, składających się z elementu słownego RED BULL i elementu graficznego. Dotyczy to wykazów reklam telewizyjnych, rankingów, wydruków ze stron internetowych, innych materiałów promocyjnych oraz organizowanych przez firmę imprez sportowych czy też kulturalnych. Dowody te zostały szczegółowo opisane przez organ na k. 15 uzasadnienia decyzji, zatem nie ma potrzeby ich ponownego powtarzania. Również, jak słusznie uznał organ, do wyjaśnień pracownika firmy ( oświadczenia dyrektora biura regionalnego Red Bull) należy podchodzić z ostrożnością bowiem w takich sytuacjach pracownik będzie starał się reprezentować interesy swojego pracodawcy, zatem jego wyjaśnienia muszą być uzupełnione innymi bardziej obiektywnymi dowodami, których Skarżący w niniejszej sprawie nie przedstawił.
Sąd przychyla się także do przeprowadzonej przez organ analizy przeciwstawionych znaków z punktu widzenia art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p., która bazuje na tym samym materiale dowodowym, co w przypadku renomy.
Dodać w tym miejscu również należy, że zgodnie z doktryną znak towarowy notoryjny to taki, którego znajomość w śród kręgu klientów wynosi ponad 50% (zob. E.Wojcieszko-Głuszko, Ochrona prawna znaków towarowych powszechnie znanych w prawie polskim na tle prawno porównawczym, ZNUJ 1995, z. 56; podobnie R. Skubisz, Prawo znaków towarowych, Warszawa 1997r., s. 95 ).
Tutaj także Sąd nie dopatrzył się uchybień w ocenie tego materiału dowodowego oraz w ustalonym na tej podstawie stanie faktycznym sprawy, którego strona skarżąca skutecznie nie zakwestionowała. Dlatego też stanowisko Sądu w tej kwestii pozostaje niezmienne, podobnie jak w przypadku oceny renomy. Uzupełniająco należy jednak podkreślić, że zasadnie organ stwierdził, że w sprawie brak było danych dotyczących znajomości przeciwstawionych znaków w dacie zgłoszenia spornego znaku u co najmniej 50% ogółu społeczeństwa. Powszechnej znajomości oznaczenia Skarżącego nie wykazują również i inne dokumenty złożone przez Skarżącego mające jednocześnie potwierdzać renomę badanych znaków graficznych. Ponadto wyczerpująca analiza dowodów przedstawionych przez Skarżącego na okoliczność powszechnej znajomości została zawarta na k. 18 i 19 zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu słusznie organ zwrócił uwagę na niedostatki ww. badania ze stycznia 2015 r., które budzą wątpliwości co użytych tam sformułowań, stanowiących odpowiedzi poszczególnych respondentów na zadawane w ankiecie pytania. Chodzi tu o zwroty, które mogą jednocześnie oznaczać różny poziom znajomości znaku wśród respondentów jako "widziało lub wydaje im się znajomy" oraz "dobrze znany", co wydaje się kłócić z zakresem pojęciowym słów i określeń: "widzieć", "wydawać się znajomy", "znać" i w konsekwencji budzi wątpliwości.
W tej sytuacji, mimo zlecenia badania rynku w zakresie " rozpoznawalności i wtórnej zdolności odróżniającej graficznego znaku towarowego", to skoro te badania nasuwają uzasadnione wątpliwości, nie mogą zatem stanowić dowodu na poparcie stanowiska Skarżącego w tym zakresie.
Wobec powyższego, zarzut naruszenia art.132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. nie był uzasadniony.
Reasumując, Urząd Patentowy rozpoznając sprawę uwzględnił wszystkie czynniki mające znaczenie tj.: stopień podobieństwa między kolidującymi ze sobą znakami; charakter towarów lub usług, dla których kolidujące ze sobą znaki zostały zarejestrowane oraz dany krąg odbiorców; istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, również są nietrafne. Zaskarżona decyzja nie narusza art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ właściwie ocenił charakter porównywanych oznaczeń (w aspekcie ww. przepisów), zgodnie z zasadami wypracowanymi w doktrynie i orzecznictwie, nie naruszając przy tym reguł postępowania zawartych w przepisach procesowych. Należy zauważyć, że z uwagi na kontradyktoryjny charakter postępowania spornego, w pierwszej kolejności to nie do Urzędu Patentowego należy wykazywanie dowodami zaistnienia okoliczności wskazujących na przyznanie określonego prawa o charakterze wyłącznym z naruszeniem obowiązujących przepisów. To jest obowiązek strony postępowania, a w szczególności wnioskującego o unieważnienie takiego prawa. Urząd Patentowy ma zaś obowiązek te dowody rozpatrzyć i należycie to przedstawić w uzasadnieniu decyzji, co w ocenie Sądu organ w niniejszej sprawie prawidłowo uczynił.
Nie doszło także do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, o czym była mowa wyżej.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, które ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI