VI SA/WA 545/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
radca prawnywpis na listęaplikacja prokuratorskarękojmiadoświadczenie zawodowekwalifikacjesamorząd zawodowyprawo o ustroju sądów administracyjnychpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. G. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odmawiającą wpisu na listę radców prawnych z powodu braku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Skarżący R. G., który ukończył aplikację prokuratorską, ubiegał się o wpis na listę radców prawnych. Organy uznały, że nie posiada on wystarczającej praktyki i doświadczenia zawodowego, aby dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, mimo ukończenia aplikacji prokuratorskiej i współpracy z kancelariami. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że aplikacja prokuratorska nie jest tożsama z aplikacją radcowską pod względem praktycznego przygotowania do zawodu.

Sprawa dotyczyła skargi R. G. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie wpisu na listę radców prawnych. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżącego przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Skarżący, absolwent prawa i aplikacji prokuratorskiej, argumentował, że jego współpraca z kancelariami prawnymi oraz prowadzenie własnej działalności gospodarczej zapewniły mu niezbędne doświadczenie. Organy uznały jednak, że jego dotychczasowa kariera zawodowa, w tym ukończona aplikacja prokuratorska, nie daje wystarczających podstaw do oceny, że będzie on prawidłowo wykonywał zawód radcy prawnego. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o radcach prawnych oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że aplikacja prokuratorska nie jest tożsama z aplikacją radcowską pod względem praktycznego przygotowania do zawodu, a ocena rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu wymaga wykazania się umiejętnościami porównywalnymi z tymi, które posiadają czynni radcy prawni. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych w postępowaniu organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, aplikacja prokuratorska nie jest tożsama z aplikacją radcowską pod względem praktycznego przygotowania do zawodu, a ocena rękojmi wymaga wykazania się umiejętnościami porównywalnymi z tymi, które posiadają czynni radcy prawni.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aplikacja prokuratorska nie zapewnia takiego samego zakresu praktycznej wiedzy jak aplikacja radcowska. Brak wystarczającego, udokumentowanego doświadczenia w świadczeniu pomocy prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych uniemożliwia przyznanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.r.p. art. 24 § 1 pkt 5

Ustawa o radcach prawnych

Przesłanka rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego wymaga wykazania się umiejętnościami praktycznymi porównywalnymi z tymi, które posiadają czynni radcy prawni, a nie może być automatycznie przyznana na podstawie ukończenia innej aplikacji prawniczej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.r.p. art. 6 § 1

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 4 § 1

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 7

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 25 § 1 pkt 2

Ustawa o radcach prawnych

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.r.p. art. 2

Ustawa o radcach prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aplikacja prokuratorska nie jest tożsama z aplikacją radcowską pod względem praktycznego przygotowania do zawodu. Ocena rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego wymaga wykazania się umiejętnościami praktycznymi porównywalnymi z tymi, które posiadają czynni radcy prawni. Brak wystarczającego, udokumentowanego doświadczenia w świadczeniu pomocy prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych uniemożliwia przyznanie rękojmi.

Odrzucone argumenty

Ukończenie aplikacji prokuratorskiej i współpraca z kancelariami prawnymi wystarczają do wykazania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez błędną wykładnię pojęcia rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego. Naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez przyjęcie, że na dzień [...] października 2006 r. osoba, która złożyła egzamin prokuratorski nie posiada odpowiednich kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu radcy prawnego. Naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez przyjęcie, że świadczenie pomocy prawnej było zastrzeżone dla adwokatów i radców prawnych. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez przeprowadzenie wadliwego postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu aplikacja prokuratorska nie jest tożsama, w zakresie przekazywania praktycznej wiedzy, z aplikacją radcowską nie można stosować innych kryteriów do osób ubiegających o wpis od tych jakie wymaga się od wykonujących zawód radcy prawnego

Skład orzekający

Ewa Frąckiewicz

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego dla osób z innymi aplikacjami prawniczymi, znaczenie praktycznego doświadczenia zawodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób ubiegających się o wpis na listę radców prawnych po ukończeniu aplikacji prokuratorskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla prawników aspirujących do zawodu radcy prawnego, a mianowicie kryteriów wpisu na listę i znaczenia praktycznego doświadczenia.

Czy aplikacja prokuratorska wystarczy do zostania radcą prawnym? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 545/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Sygn. powiązane
II GSK 390/07 - Wyrok NSA z 2008-02-14
Skarżony organ
Rada Radców Prawnych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi R. G. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych oddala skargę
Uzasadnienie
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31 ust. 2 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych po rozpatrzeniu odwołania pana R. G. (skarżącego), uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] grudnia 2006r.
Wskazano, że wnioskiem z dnia 11 października 2006 r. skarżący wystąpił o wpisanie go na listę radców prawnych.
Ustalono, że skarżący ukończył studia na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w roku 2003. Nadto odbył aplikację prokuratorską, zakończoną egzaminem zdanym w październiku 2006 r., Wskazano, że w kwestionariuszu osobowym skarżący nie wskazał żadnego okresu zatrudnienia, wykazującego posiadanie praktyki w zakresie świadczenia "pomocy prawnej". Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w P. uchwałą z dnia [...] grudnia 2006 r. stwierdziła, że skarżący po ukończeniu aplikacji prokuratorskiej wystąpił ze wspomnianym wyżej wnioskiem. W ocenie organów skarżący nie posiada doświadczenia zawodowego, a z przebiegu dotychczasowej kariery zawodowej wynika, że nie miał praktycznego kontaktu ze świadczeniem pomocy prawnej w rozumieniu art.6 i 7 ustawy o radcach prawnych. Ze wskazanego wyżej powodu uznano, że chociaż spełnia kryteria formalne to nie spełnia przesłanki rękojmiowej niezbędnej do prawidłowego wykonywania zawodu.
Odwołanie od tej uchwały wniósł skarżący wskazując, że od 2005 r. prowadzi własną działalność gospodarczą i zajmuje się m.in. doradztwem w zakresie prawa, a nadto współpracuje z kancelariami prawnymi. Wskazał, że mając na myśli wcześniejszą możliwość uzyskiwania praktycznej wiedzy zawodu radcy prawnego podejmował współpracę, która miała doprowadzić do uzyskania praktycznej znajomości prawa. Nadto wskazał, że jako student nawiązał współpracę z Kancelarią Radcy Prawnego pana K. N., gdzie miał możliwość zdobycia praktycznej wiedzy z zakresu wykonywania zawodu radcy prawnego.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę uznając, że w przypadku odmowy wpisu na listę radców prawnych zasadne jest powołanie się na niespełnienie przez skarżącego przesłanki ustawowej z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Wskazano, że na podstawie zgromadzonych w postępowaniu dowodów, w tym odbytej z wnioskodawcą rozmowy, Rada uznała, że skarżący nie posiadał właściwego profilowanego przygotowania zawodowego do przyszłego wykonywania zawodu radcy prawnego w pełnym wymiarze czynności zawodowych, a z racji nie wykonywania zadań objętych obsługą prawną nie posiadał należytego praktycznego doświadczenia prawniczego. Wobec tego skarżący nie dawał rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przy ocenie spełniania przez kandydatów przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, nieskazitelny charakter kandydata podlega weryfikacji odrębnie od weryfikacji przesłanki zachowania dającego rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Wyszczególnił też, co powinno podlegać ocenie przy weryfikowaniu każdej z tych przesłanek – w przypadku "rękojmi należytego wykonywania zawodu" byłyby to obiektywnie istniejące uwarunkowania intelektualne, zawodowe i osobiste kandydata, które łącznie pozwalałyby na nabranie przekonania, że dawałby on wspomnianą rękojmię. Wśród tego ocenie podlegałyby takie przesłanki jak: wykazanie się znajomością zasad wykonywania zawodu, znajomość zasad etyki zawodowej, wymierna w dłuższym czasie praktyka zawodowa przy wykonywaniu obsługi prawnej, samoszkolenie celem uzupełnienia wiedzy i praktyki zdobytej w innym zawodzie prawniczym.
Argumentując, że przesłanka "rękojmiowa" jest przykładem klauzuli generalnej, organ wskazał, że na podstawie dotychczasowego orzecznictwa dotyczącego tej kwestii możliwe było sformułowanie tez, prowadzących do rozwinięcia treści normatywnej art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy, dookreślenia sposobu badania spełnienia przez kandydata przesłanek rękojmiowych oraz sformułowania kryteriów oceny spełnienia przez kandydata przesłanki "nieskazitelnego charakteru" i przesłanki "rękojmiowej". Dokonując analizy stanów faktycznych orzeczeń zapadłych na gruncie ww. uregulowań, Prezydium KRRP wskazało, że brak "nieskazitelności charakteru" kandydata przesądzał jednocześnie o braku drugiej przesłanki ("obiektywnej"). Jednocześnie organ uznał, że możliwa jest sytuacja, w której kandydat, pomimo posiadania nieskazitelnego charakteru, nie dawałby rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Wskazało przy tym, że nawet nowelizacja ustawy o radcach prawnych z 2005 r. nie zezwoliła na stosowanie automatyzmu w sprawie wpisu i nie zdjęła z organów obowiązku oceny kandydatów pod kątem tego, czy swoim zachowaniem dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu.
Powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (K 6/06) oraz z dnia 8 listopada 2006 r. (K 30/06) i zawarte w ich uzasadnieniach analogiczne tezy, organ podkreślił potrzebę posiadania przez osoby ubiegające się o wpis na listę radców prawnych niezbędnej praktyki i doświadczenia zawodowego. W ocenie organu wyroki te dały podstawę do szerokiej interpretacji "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu" oraz odrębnego traktowania subiektywnej przesłanki charakterologicznej od obiektywnej przesłanki gwarancyjnej. To zaś z kolei dało podstawę do stwierdzenia, że nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego osoba, która wprawdzie złożyła egzamin prokuratorski lub notarialny, ale która nie posiadała praktyki świadczenia pomocy prawnej, popartej udowodnionymi umiejętnościami praktycznego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Organ przyznał, że art. 25 ust. 1 ustawy o radcach prawnych zwolnił niektóre grupy osób z wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego, jednakże nie został zdjęty z organów wpisowych obowiązek badania, czy osoby te swym dotychczasowym zachowaniem dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą uchwałę skarżący domagał się uchylenia tej uchwały oraz uchwały Rady OIRP. Zarzucił naruszenie:
– prawa materialnego –art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez błędną wykładnię pojęcia rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego i stwierdzenie, że swoim dotychczasowym postępowaniem oraz doświadczeniem nie daje prawidłowej rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego, a w szczególności przyjęcie, że na dzień [...] października 2006 r. osoba, która złożyła egzamin prokuratorski nie posiada odpowiednich kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu radcy prawnego, stworzenie nieznanej prawu polskiemu przesłanki do wpisu na listę radców prawnych, a polegającej na wymogu posiadania praktyki zawodowej bliżej nieokreślonej w czasie,
– naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy, poprzez przyjęcie, iż jego moc jako normy wysłowionej ustawą w czasie jej obowiązywania została umniejszona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego,
– naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy, poprzez przyjęcie, iż w stanie prawnym na dzień 16 października 2006 r. świadczenie pomocy prawnej było zastrzeżone dla adwokatów i radców prawnych,
– naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy, poprzez przyjęcie, że o wpisie lub jego odmowie ma zastosowanie klauzula uznania administracyjnego oraz przyjęcie, że zakres aplikacji prokuratorskiej oznacza, że jest on niewystarczający do wykonywania zawodu racy prawnego
– prawa proceduralnego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, to jest art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez przeprowadzenie wadliwego postępowania dowodowego, w szczególności pominięcie przedstawionych referencji oraz art. 77 § 1 kpa.
Argumentował, że uzasadnienie decyzji Prezydium KRRP w przeważającej części stanowiło wywód na temat jak należy rozumieć przepis ustawy kreujący w stosunku do kandydata wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Konkluzją tego wywodu było stwierdzenie, że rękojmia taka wynika – w przypadku osób, które ukończyły inne aplikacje niż radcowska czy adwokacka – z doświadczenia zdobytego przy wykonywaniu obsługi prawnej.
Skarżący stwierdził przy tym, że różnice programowe pomiędzy aplikacją prokuratorską a radcowską czy adwokacką, sprowadzające się do części prawa cywilnego i handlowego, którą uzupełnił w trakcie współpracy z kancelariami prawniczymi. Nie zgodził się z oceną organów, że zbyt krótko i w zbyt wąskim zakresie współpracował z ww. kancelariami i innymi podmiotami, na rzecz których świadczył usługi prawne i przedstawił tok swojej dotychczasowej pracy w tym zakresie.
Wskazał przy tym, że to na organach postępowania ciążył – zgodnie z art. 77 kpa – obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, tymczasem żaden z organów nie przedstawił żadnego spójnego wywodu na którym oparto stwierdzenie, że doświadczenie kandydata jest zbyt wąskie i zbyt krótkie. Organy obu instancji nie wskazały także dowodów z których wynikałoby, że przedstawione przez skarżącego doświadczenie zawodowe w świadczeniu usług prawnych było niewystarczające. Uznały jedynie, że posiada on zbyt wąskie doświadczenie zawodowe, które w połączeniu z odbytą aplikacją prokuratorską nie daje możliwości wykonywania zawodu radcy prawnego.
Ponadto skarżący zakwestionował sposób prowadzenia postępowania przed organem I instancji, w tym przeprowadzenie rozmowy, z której nie został sporządzony protokół.
Wskazując na powyższe wnosił o uchylenia zaskarżonych uchwał.
W odpowiedzi na skargę Prezydium KRRP wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumenty podniesione już w uzasadnieniu skarżonej uchwały.
Organ podkreślił przy tym, że jeszcze przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/06 organy wpisowe odmawiały wpisu na listę osób, które po zdaniu innych egzaminów zawodowych nie wykazały się odpowiednią, to jest obiektywnie poświadczoną w dłuższym czasie, z reguły nie krótszym niż trzy lata, praktyką, opartą o pracę w organach stanowienia lub stosowania prawa albo pracą w organach wymiaru sprawiedliwości. Wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie zmieniły przy tym praktyki Rad OIRP przy ocenie pod kątem przesłanki "rękojmiowej" wniosków o wpis składanych w ramach "przepływu międzyzawodowego" to jest osób, które nie ukończyły aplikacji radcowskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 cytowanej ustawy).
Z kolei w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Rozpatrując zarzuty naruszenia prawa materialnego, należy wskazać, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji Prezydium KRRP był przede wszystkim art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa. Zgodnie z tym przepisem na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Ponieważ istotą sprawy była kwestia rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego i interpretacji tego pojęcia użytego w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy, trzeba wskazać, na czym polega zawód radcy prawnego.
I tak, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zawód radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Wykonywanie tego zawodu polega zaś, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, na świadczeniu pomocy prawnej, z wyjątkiem występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe. Definicję pomocy prawnej zawiera art. 7 ustawy, zgodnie, którą jest nią w szczególności udzielanie porad i konsultacji prawnych, opinii prawnych, zastępstwo prawne i procesowe, przy czym pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana (art. 2 ustawy).
Powołane przepisy ustawy o radcach prawnych kładą wyraźny akcent, jeżeli chodzi o zawód radcy prawnego, na pomoc prawną, przy czym pomoc ta powinna być świadczona, z wyjątkiem ustanowionym w art. 4 ust. 1 ustawy, w celu ochrony interesów mocodawcy. Dla spełnienia tych wymagań ustawy radca prawny, podobnie jak adwokat, powinien nie tylko swobodnie poruszać się w problematyce materialnoprawnej i procesowej, koniecznej dla świadczenia pomocy prawnej, lecz również powinien posiadać wiedzę praktyczną niezbędną do świadczenia usług zastrzeżonych dla tego zawodu. Wiedzę tą zdobywa kandydat na radcę prawnego w toku szkolenia na aplikacji radcowskiej.
Zdaniem Sądu aplikacja prokuratorska nie jest tożsama, w zakresie przekazywania praktycznej wiedzy, z aplikacją radcowską. W związku z tym osoba, która zdała egzamin prokuratorski powinna wiedzę tę nabyć, by móc skutecznie zadbać o interesy przyszłych klientów jako radca prawny. Oczywistym jest zatem, że pod względem nabytej wiedzy i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego nie można tak samo traktować osoby, która zdała egzamin prokuratorski, jak i osoby, która odbyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Nie chodzi tu o "lepszy" lub "gorszy" rodzaj aplikacji i kończącego ją egzaminu, lecz o zakres materiału, z jakim aplikant w trakcie aplikacji się styka, oraz cel, którym jest przygotowanie do konkretnego zawodu prawniczego. Gdyby bowiem zawody radcy prawnego (adwokata), prokuratora lub notariusza nie różniły się istotnymi odmiennościami, wystarczającą byłaby jedna (wspólna) aplikacja. Ustawodawca jednak, co jest zrozumiałe, ustalił odrębne aplikacje dla poszczególnych zawodów prawniczych uznając, że zawody te mają charakter specjalizacji zakresie specjalności, jaką jest sam zawód prawnika.
Rozpatrując skargę w aspekcie rozumienia rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy wskazać, że rękojmia ta nie wiąże się z wiedzą praktyczną wykonywania zawodu, gdyż przepis art. 24 ust. 1 ustawy nie przewiduje wymogu uzupełniania wiedzy, w szczególności wiedzy praktycznej.
W tym miejscu celowym jest przytoczenie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, wyrażonego w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. (sygn. akt K 30/06) oraz w ściśle z nim związanym wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., wydanym w sprawie sygn. akt K 6/06. Trzeba również wskazać na to, że Trybunał wielokrotnie podkreślał, iż w pełni podtrzymuje stanowisko wyrażone w tym wyroku i w jego uzasadnieniu. W wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. (sygn. akt K 30/06), tak jak w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt K 6/06) Trybunał stwierdził, że art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Wskazując, że m. in. kwestia praktycznego kontaktu z wykonywaniem danego zawodu prawniczego powinna zostać rozstrzygnięta przez ustawę, Trybunał w wyroku sygn. akt K 6/06 nie pozbawił właściwe organy korporacji możliwości badania, czy osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu, a wręcz przeciwnie, stwierdził, iż samorząd adwokacki (odpowiednio samorząd radcowski) może, a nawet powinien badać, czy osoba ta daje taką rękojmię, albowiem przepływ z jednego zawodu prawniczego do innego zawodu prawniczego nie może następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania zawodu nowego.
Ponadto już w orzeczeniu z 18 sierpnia 1994 r. (sygn. akt II SA 860/93) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ocenia się według cech charakteru i dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. W uzasadnieniu wyroku, odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa NSA podkreślono, iż na rękojmię wpływają dwa elementy: 1) cechy charakteru i 2) dotychczasowe zachowane osoby pragnącej zostać adwokatem. Przez nieskazitelność charakteru rozumie się zwykle szlachetność, prawość, uczciwość. Druga przesłanka powinna być analizowana w ścisłym powiązaniu z art. 6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych określającym cele zawodu radcy prawnego. Chodzi więc o to, czy dana osoba poradzi sobie w zawodzie radcy prawnego.
Odnosząc się do powyższego wskazania należało ocenić, pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, nabyte przez skarżącego umiejętności.
Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko organu również w tej kwestii stwierdzając, że analiza materiału i dowodów zgromadzonych w sprawie nie daje podstawy do uznania, iż skarżący spełnia przesłankę rękojmi z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy. Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy rozumieć wykazanie się umiejętnością porównywalną z tą jaką posiadają osoby będące radcami prawnymi. Nie można stosować innych kryteriów do osób ubiegających o wpis od tych jakie wymaga się od wykonujących zawód radcy prawnego. Nie sposób przyjąć, by w zawodzie radcy prawnego funkcjonowały osoby o pełnych kwalifikacjach i nie posiadające wystarczających umiejętności.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uwzględniło przy podejmowaniu uchwały przedłożone dowody. Słusznie oceniono dowód wskazujący na jakąś formę współpracy z Kancelarią Radcy Prawnego. Z tego materiału i innych wynika, że przygotowanie zawodowe skarżącego jest o zasadniczo odmiennym profilu od wymaganego do zawodu radcy prawnego. Nie bez znaczenia jest również stosunkowo – w porównaniu z trzyipółletnią aplikacją radcowską - okres przed ukończenie aplikacji prokuratorskiej w jakim skarżący współpracował nie wiadomo w jaki zakresie ze wspomnianą wyżej kancelarią, nabywając umiejętności praktycznego wykonywania zawodu.
Co prawda ustawa o radcach prawnych nie podaje jaki okres nabywania wiedzy praktycznej należałoby uznać za wystarczający, jednakże nie daje to podstaw do twierdzenia, że enigmatycznie opisana "praktyka" daje podstawę do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy – rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Uprawniony, zgodnie ze wskazanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, organ samorządu radcowskiego dokonał oceny, czy praktyka, jaką wykazał skarżący, daje podstawę do przyjęcia, że spełnia on wymaganie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego i Sąd orzekający w sprawie nie stwierdził, by ocena ta była niezgodna z powołanym wyżej przepisem lub by została dokonana z naruszeniem przepisów postępowania.
W tych okolicznościach za zasadne należało uznać stanowisko organu stwierdzające, że skarżący w tej chwili nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego ze względu na niewykazanie się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym z uwagi na faktyczny brak praktycznego nabywania umiejętności niezbędnych dla tego zawodu, po ukończeniu aplikacji, którą cechuje istotna odmienność zakresu przedmiotowego kształcenia w stosunku do aplikacji radcowskiej.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności wskazanego przez skarżącego art. 7 i 77 kpa, nie był zasadny. Skarżący przedłożył dowody takie jakie były w jego posiadaniu, w skardze również nie wskazywał na istnienie jeszcze innego materiał dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia. Wydając zaskarżone decyzje, organy nie dopuściły się zarzucanych im w odwołaniu i skardze naruszeń przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. We właściwy sposób zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, umożliwiając skarżącemu – wbrew zarzutom skargi – wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz ewentualnie przedstawienie nowych. Tak zebrany materiał dowodowy oceniły zgodnie z regułą ustanowioną w art. 80 kpa. Uzasadnienia ich rozstrzygnięć odpowiadają wymogom art. 107 § 1 i 3 kpa i zawierają wszystkie elementy wskazane w tym przepisie, jak również świadczą o tym, że przy rozpatrywaniu sprawy organy stosowały się do zasad wynikających z art. 75 § 1, art. 77 § 1 kpa.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ww. ustawy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI