VI SA/Wa 5418/23

VI SA/Wa 5418/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Danuta Szydłowska /przewodniczący/
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1170
art. 90 ust. 1 pkt 3, art. 224 ust. 2 i ust. 4,
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lipca 2023 r., nr DR-ZZ.EP.3095918.526.2022.10.hper w przedmiocie wygaśnięcia patentu oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. z siedzibą w B. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Urzędu Patentowego RP (dalej także: "organ", "Urząd") z dnia [...] lipca 2023 r. znak [...] wydana w przedmiocie wygaśnięcia patentu.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
Spółce został udzielony patent europejski na "Element absorbujący drogowej bariery ochronnej oraz drogowa bariera ochronna zawierająca taki element absorbujący" – numer patentu [...]. Jako kraj ochrony została wyznaczona Polska. Data zgłoszenia: 17 maja 2016 r.
Tłumaczenie patentu europejskiego zostało złożone do organu w dniu 10 października 2018 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. znak [...] Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie z dniem 17 maja 2019 r. patentu numer [...] udzielonego na rzecz S., B., Polska.
Jako przyczynę wygaśnięcia patentu organ wskazał niewniesienie przez Spółkę opłaty za 4. rok ochrony. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 w związku z art. 224 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 324).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionym w ustawowym terminie, Strona wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2022 r. Wskazała, że opłata za 4. rok ochrony wynalazku została przez kancelarię wniesiona
15 października 2019 r. tj. w terminie 6 miesięcy po upływie terminu podstawowego przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Niestety opłata za 4. rok ochrony, mimo że została wniesiona w terminie, została omyłkowo przypisana do sprawy innego patentu, którą prowadzi kancelaria. Opata ta została nieprawidłowo opisana w tytule przelewu. Zamiast: [...] – opłata za 6. rok ochrony wynalazku (Przenośna zapora przeciwpowodziowa), Nasz znak [...] winno być: [...] – opłata za 4. rok ochrony wynalazku (Element absorbujący drogowej bariery ochronnej oraz drogowa bariera ochronna zawierająca taki element absorbujący") wraz z opłatą dodatkową, Nasz znak: [...].
Na skutek złożonego wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 2023 r., zaskarżoną w sprawie, Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2022 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 90 ust. 1 pkt 3 oraz art. 245 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1170), dalej "p.w.p.".
W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie ostatnim dniem 3. roku ochrony wynalazku był dzień 17 maja 2019 r., tak więc podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny 4. rok ochrony wynalazku upływał w tym właśnie dniu. Zgodnie jednak z przepisem art. 224 ust. 4 zd. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, opłata za następny okres ochrony wynalazku wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej mogła być przez uprawnionych wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie tj. do 17 listopada 2019 r. W związku z faktem nieuiszczenia przez uprawnioną opłaty za dalszy rok ochrony wynalazku w żadnym z powyższych okresów, Urząd Patentowy RP uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do wydania decyzji z dnia [...] maja 2022 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 17 maja 2019 r. patentu [...] określone w art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej.
Dalej organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 p.w.p. W myśl tego przepisu, do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Pojęcie siły wyższej ujmowane jest bowiem w orzecznictwie i doktrynie jako zdarzenie zewnętrzne, które ma charakter nadzwyczajny i któremu nie można zapobiec. Do niniejszej kategorii zaliczane są zdarzenia o charakterze katastrof przyrodniczych (np. powodzie, huragany, trzęsienia ziemi) lub nadzwyczajnych zaburzeń życia zbiorowego (np. wojna, rozruchy), które uniemożliwiają uprawnionym dokonanie określonej czynności.
W świetle powyższego znamion nadzwyczajnych okoliczności nie można przypisać takim okolicznościom jak niedopatrzenie ze strony uprawnionego w stosunku do daty wniesienia wymaganej opłaty za kolejny okres ochrony przedmiotowego wynalazku. Otóż z uzasadnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że w wyniku omyłki w tytule przelewu, przedmiotowa opłata została nieprawidłowo przypisana do patentu o numerze [...]. Urząd zauważył przy tym, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz danych z systemu opłat wynika, że przedmiotowa opłata została przypisana do [...] zgodnie z tytułem przelewu oraz zgodnie z zachodzącym w tym przypadku stanem faktycznym została wykorzystana na poczet dalszej ochrony tegoż patentu.
Zdaniem organu, obowiązek uiszczania opłat za ochronę prawa wyłącznego i dopilnowania terminów przewidzianych na ich wniesienie spoczywa na uprawnionym. Uprawniony jako podmiot zainteresowany w utrzymaniu ochrony wynalazku powinien dołożyć wszelkich starań, by wymagane opłaty były uiszczane z zachowaniem przewidzianych terminów. Urząd zwraca uwagę, że uchybienie terminu do uiszczenia wymaganej opłaty świadczy raczej o niedostatecznej staranności uprawnionego przy prowadzeniu spraw związanych z ochroną przedmiotowego wynalazku. Uprawniony chroniąc swoje interesy oraz uznając przedmiotowy patent za istotny element prowadzonej działalności gospodarczej powinien czuwać nad terminowym dokonywaniem czynności dotyczących ochrony wynalazku.
Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2023 r. wniosła Strona, domagając się jej uchylenia w całości i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a w szczególności przepisów art. 7, art. 7a. § 1, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 252 p.w.p., i w konsekwencji w istotny sposób wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 90 ust. 1 pkt 3, art. 224 ust. 2 i 4, art. 243 ust. 1 i 6 oraz art. 245 ust. 1 ww. ustawy, w tym:
- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 10 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie sprawy, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, wadliwe ustalenie stanu faktycznego a także oparcie zaskarżonej decyzji o okoliczności niepodnoszone i nieanalizowane w toku postępowania,
- naruszenie art. 7 oraz art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, gdyż wygaszono prawa wyłączne skarżącego o ogromnej wartości rynkowej oraz społecznej, a sprawa nie toczyła się w trybie spornym i nie uczestniczyły w sprawie osoby trzecie i ich prawa nie zostały naruszone, a więc możliwe było rozstrzygnięcie na korzyść uprawnionego z patentu;
- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, poprzez naruszenie, niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię powołanych przepisów i nie wykazanie należytej staranności przy analizowaniu okoliczności sprawy,
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu przez pozbawienie możliwości wypowiedzenia się strony co do okoliczności badanych przez organ oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do żądań strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w istotny sposób wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie wskazanych norm prawa materialnego.
W uzasadnieniu skargi Strona potwierdziła, że termin na wniesienie opłaty urzędowej za 4. rok ochrony patentu upływał dnia 17 maja 2019 r., a termin na wniesienie opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej upływał dnia 17 listopada 2019 r. Podniosła, że opłata za 4. rok ochrony przedmiotowego wynalazku została wniesiona terminowo, jednak wskutek błędu w tytule przelewu została nieprawidłowo zaksięgowana przez Urząd, co w rezultacie poskutkowało decyzją o wygaśnięciu patentu. Strona podniosła, że z powyższej pomyłki w tytule przelewu opłaty za 4 rok ochrony patentu, nie zdawała sobie sprawy wnosząc opłaty za kolejne lata ochrony patentowej przedmiotowego wynalazku: 20 kwietnia 2020 r. (300 zł) za 5 rok, 17 maja 2021 r. (350 zł) za 6 rok, 17 maja 2022 r. (400 zł) za 7 rok i 16 maja 2023 r. za 8 rok (450 zł). Intencją uprawnionego było bowiem utrzymanie ochrony patentowej w mocy.
Strona podkreśliła, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła o umożliwienie przez Urząd złożenia dodatkowych wyjaśnień i dowodów jeśli wyjaśnienia przedstawione w tymże wniosku byłyby niewystarczające do jego uwzględnienia.
W opinii Strony organ jedynie pobieżnie analizował niniejszą sprawę, nie rozpoznał wyczerpująco wszystkich jej okoliczności i w konsekwencji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego.
Dalej Strona wskazała, że organ wyjaśnił w decyzji, że stwierdził brak nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 p.w.p. Tymczasem błąd w tytule przelewu, skutkujący wydaniem zaskarżanej decyzji o wygaśnięciu ochrony patentowej, wynikał z nadzwyczajnych okoliczności, o charakterze siły wyższej, za które ani uprawniony, ani jego pełnomocnik nie ponoszą odpowiedzialności. Błąd ten spowodowany był włamaniem do elektronicznego systemu "Kancelaria" i komputera, który obsługiwała M. B., kierownik biura, i z którego generowane były zlecenia płatnicze, w tym również opłata za 4 rok ochrony przedmiotowego wynalazku. Jak się bowiem okazało, na tymże komputerze kancelarii został nielegalnie zainstalowany przez nieuprawnioną osobę trzecią program monitorujący Keyturion oraz wirus komputerowy, który zmienił ustawienia systemu informatycznego "naszej kancelarii" podmieniając indeksy niektórych rekordów bazy danych tego systemu tak, że niektóre dane przypisane do danej sprawy jaką prowadzimy bądź prowadziliśmy zostały zamienione na dane innej sprawy.
Dalej Strona wskazała, że organ w odniesieniu do złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wystosował żadnego pisma wzywającego do dalszych wyjaśnień czy uściśleń, nie wezwał też do przedstawienia żadnych wyjaśnień czy dowodów zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Urząd zaniechał więc dokładniejszego zbadania wskazanych przez Stronę okoliczności np. związanych z działaniem wirusa komputerowego, atakami hakerskimi na stronę internetową banku, złym funkcjonowaniem strony banku, usterkami związanymi z komunikacją internetową, awariami, itp.
W ocenie Strony, miała ona prawo oczekiwać, że zostanie wezwana przez Urząd do ewentualnego złożenia dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Brak takiego wezwania ze strony Urzędu stanowi naruszenie wyrażonej w art. 8 kpa zasady przewidywalności rozstrzygnięć administracyjnych oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (k. 8v).
W piśmie z dnia 16 stycznia 2024 r. Strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty przeciwko decyzji zaskarżonej. Wskazała, że w świetle wyjaśnień składanych przez Stronę były podstawy do uznania, że występują wątpliwości w zakresie przeznaczenia opłaty z dnia 15 października 2019 r. Mimo to organ samowolnie dokonał interpretacji sprzecznej z wyjaśnieniami Strony.
Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych na stronie 3 pisma. Dowody te mają na celu wykazanie, że opłata z dnia 15 października 2019 r. winna była od samego początku być przeznaczona na poczet opłaty za 4. rok, zaś tym zdarzeniom nie można zapobiec.
Pismem z dnia 7 listopada 2023 r., doręczonym w dniu 13 listopada 2023 r., pełnomocnik Strony skarżącej został poinformowany o złożeniu przez organ wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) - k. 14. Strona nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
WSA w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi w sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2022 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 17 maja 2019 r. patentu europejskiego oznaczonego numerem [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 4. rok ochrony.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r. poz. 2 t.j.) za ochronę wynalazku, na który został udzielony patent europejski, Urząd Patentowy pobiera opłaty okresowe, począwszy od roku następującego po roku, w którym Europejski Urząd Patentowy opublikował informację o jego udzieleniu. Opłat okresowych nie pobiera się w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 4 (przypadki nieważności patentu na terenie RP od daty jego udzielenia). Opłaty okresowe, o których mowa w ust. 1, uiszcza się w wysokości określonej w przepisach wydanych na podstawie Prawa własności przemysłowej dla wynalazków, na które udzielono patentu w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 ust. 2 powołanego aktu).
Przepis art. 8 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. wyraźnie stanowi o opłatach okresowych i odwołuje się do wysokości tych opłat ustalonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie Prawa własności przemysłowej dla wynalazków, na które udzielono patentu w Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto mając na uwadze treść art. 2 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r.: "Do europejskiego zgłoszenia patentowego i patentu europejskiego, wyznaczającego Rzeczpospolitą Polską jako kraj ochrony, stosuje się Konwencję, przepisy niniejszej ustawy oraz Prawa własności przemysłowej.", opłaty okresowe należy pojmować, jak wynika to z art. 224 Prawa własności przemysłowej.
Stosownie do art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej.
Jak wynika z akt sprawy Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie przedmiotowego patentu europejskiego z uwagi na nieuiszczenie opłaty za 4. rok ochrony. W sprawie nie jest sporne, że ostatnim dniem 3. roku ochrony był dzień 17 maja 2019 r. Zatem najpóźniej w tym dniu Strona winna była uiścić opłatę za kolejny rok ochrony. Stosownie bowiem do art. 224 ust. 2 p.w.p. "Opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony." Nadto, przepis art. 224 ust. 4 p.w.p. stanowi, że "Opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu.". A zatem w sytuacji gdy Strona nie uiściła opłaty okresowej w terminie podstawowym mogła wnieść opłatę okresową w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, pod warunkiem równoczesnego uiszczenia opłaty dodatkowej. W sprawie termin ten mijał z dniem 17 listopada 2019 r.
Urząd stanął na stanowisku, że w odniesieniu do omawianego patentu Strona nie wniosła opłaty ani w podstawowym terminie o którym mowa w ust. 2 art. 224, ani dodatkowym o którym mowa w art. 224 ust. 4 p.w.p. Natomiast Strona w postępowaniu przed organem wskazywała, że opłatę przedmiotową wraz z opłatą dodatkową wniosła w terminie o którym mowa w ust. 4 art. 224 p.w.p., bo w dniu 15 października 2019 r., tyle tylko że opłata ta została nieprawidłowo opisana w tytule przelewu. Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała, że cyt. "niestety opłata za 4 rok ochrony przedmiotowego wynalazku, pomimo iż została wniesiona w przewidzianym terminie, omyłkowo została przypisana do innego patentu, którą prowadzi nasza kancelaria. Opata ta została nieprawidłowo opisana w tytule przelewu.".
Z dokumentu pn. "Potwierdzenie realizacji transakcji" wynika, że w dniu
15 października 2019 r. dokonano wpłaty na rzecz Urzędu Patentowego kwoty 350,00 zł tytułem "[...] – opłata za 6 rok ochrony wynalazku (Przenośna zapora przeciwpowodziowa)". Zdaniem Sądu z powyższego nie sposób wywieść, że opłata ta w dacie dokonywania przelewu w zamyśle strony miała dotyczyć opłaty za 4. rok ochrony wynalazku - Element absorbujący drogowej bariery ochronnej oraz drogowa bariera ochronna zawierająca taki element absorbujący"; [...] wraz z opłatą dodatkową. Zwłaszcza że jak wskazuje Urząd, przedmiotowa opłata została przypisana do patentu [...], zgodnie z tytułem przelewu. W treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pełnomocnik Strony przyznał, że jego kancelaria prowadzi także sprawę innego patentu [...]. Zatem nie budzi wątpliwości Sądu, że opłata uiszczona w dniu 15 października 2019 r. nie dotyczyła patentu [...]. Dodatkowo zauważyć należy, że również i uiszczona w dniu 15 października 2019 r. kwota w wysokości 350 zł odbiega od kwoty należnej za 4. rok ochrony, nawet powiększonej o opłatę w wysokości 30%. Jak wynika z załącznika nr 1 "Tabela opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych" do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz.U. Nr 90, poz. 1000) opłata okresowa za 4. rok ochrony wynalazku wynosi 250,00, a za 6. rok ochrony wynalazku – 350,00 zł.
W konsekwencji nie można odmówić racji Urzędowi, że Strona nie uiściła opłaty okresowej za 4. rok ochrony ani w terminie podstawowym o którym mowa w art. 224 ust. 2 p.w.p., ani w terminie dodatkowym o którym mowa w art. 224 ust. 4 p.w.p. Trafnie zatem stwierdzono, że wobec nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej przedmiotowy patent wygasł. Opłata została uiszczona 11 lipca 2022 r. po wydaniu decyzji stwierdzającej wygaśnięcie patentu.
Wbrew twierdzeniom Strony trafnie organ odmówił zakwalifikowania opłaty uiszczonej w dniu 15 października 2019 r. na poczet ochrony za 4. rok ochrony patentu [...], albowiem zarówno precyzyjny tytuł opłaty wskazany w dokumencie potwierdzenia oraz wysokość samej opłaty nie budziły żadnych wątpliwości co do tego, na poczet ochrony jakiego patentu Strona ją uiściła. Wyjaśnić przy tym należy, że z dokonywaniem opłat okresowych, ustawa Prawo własności przemysłowej wiąże doniosłe skutki prawne, a mianowicie wygaśnięcie patentu. Wszelkie modyfikacje w zakresie danych dotyczących opłaty są możliwe, o ile pomyłka w płatności jest oczywista, a określona opłata należna w sprawie do której prawidłowo winna być skierowana. A zatem zasadniczo przychylić się można do stanowiska, że możliwe jest przeksięgowanie opłaty, ale takiej która w sposób oczywisty została przypisana do innej sprawy. W sprawie okoliczność taka nie miała miejsca, co nie budzi żadnych wątpliwości.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że ustawa nie dopuszcza przywrócenia terminu podstawowego określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. Podmioty, które nie uiściły opłaty okresowej w terminie podstawowym mogą bowiem uniknąć skutków związanych z niedopełnieniem tego obowiązku (art. 90 ust. 1 pkt 3), wnosząc opłatę w dodatkowym terminie. Tym samym termin dodatkowy na uiszczenie opłaty, przewidziany w art. 224 ust. 4 p.w.p. spełnia funkcję podobną do instytucji przywrócenia terminu podstawowego (por. wyrok NSA z 13.04.2007 r. II GSK 304/16).
Słusznie także, co do zasady, organ uznał, że w sprawie nie znalazł zastosowania przepis art. 243 ust. 6 zd. pierwsze p.w.p., zgodnie z którym "Do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1, uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej.".
Odnosząc się do powyższego dla porządku wywodu wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych w przypadku opłat okresowych za ochronę praw własności przemysłowej istnieją dwa poglądy. Wedle jednego z nich w przypadku opłat okresowych za ochronę praw własności przemysłowej art. 243 ust. 6 p.w.p. ma zastosowanie również do opłat okresowych. W wyroku z dnia 7 kwietnia 2017 r. II GSK 2178/15, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "nie ma możliwości przywrócenia terminów ustawowych (prawa materialnego) na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Jedynym środkiem prawnym, przewidzianym przez ustawodawcę, który umożliwia uprawnionemu uchylenie się od negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia corocznych opłat za ochronę jest – zgodnie z art. 243 ust. 6 pwp – powołanie się na okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, przy wystąpieniu których dochowanie terminu stało się niemożliwe." Natomiast wedle drugiego z nich – art. 243 ust. 6 p.w.p. nie ma zastosowania w tego typu sprawach. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2021 r. II GSK 1347/18, przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. "dotyczy zagadnień stricte procesowych, o czym świadczy jego usytuowanie w tytule VI dotyczącym postępowania przed Urzędem Patentowym – terminów, stron postępowania, pełnomocników i środków zaskarżenia. Kwestia opłat za ochronę patentową została natomiast uregulowana w tytule V dziale I ustawy, który zawiera przepisy prawa materialnego dotyczące opłat jednorazowych i okresowych w związku z ochroną wynalazków, produktów leczniczych, produktów ochrony roślin, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Oznacza to, że przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. nie ma zastosowania do wszystkich terminów przewidzianych tą ustawą. Jak wskazano wyżej, upływ terminu do uiszczenia opłaty za dalsze okresy ochrony wywołuje skutki materialnoprawne, a mianowicie wygaśnięcie prawa z patentu, które następuje z mocy prawa z dniem upływu terminu do uiszczenia opłaty. Ustawa nie przewiduje możliwości przywrócenia tego terminu. W konsekwencji należy również uznać, że po upływie terminu do uiszczenia opłaty, a co za tym idzie, po wygaśnięciu patentu z mocy prawa, organ nie mógłby na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. zastosować odpowiednio przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia, skoro materialnoprawny skutek uchybienia terminu już nastąpił". W wyroku tym Naczelny Sad Administracyjny powołał się na poglądy doktryny i judykatury, tj. P. Kostański [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. P Kostański, C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 496-497 oraz M. Rzążewska, [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. P. Kostański, C.H. Beck, Warszawa 2010, s.999-1001; wyroki NSA z: 5.04.2016 r. II GSK 2501/14; 5.12.2017 r. II GSK 2638/17; z 13.04.2007 r. II GSK 304/06; 15.04.2019 r. II GSK 1019/17 i 28.01.2020 r. II GSK 3268/17. Porównaj także wyrok NSA z 5.04.216 r. II GSK 2501/14, czy z 4.04.2023 r. II GSK 1484/19. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że bezskuteczny upływ przewidzianego art. 224 ust. 4 p.w.p. dodatkowego terminu do uiszczenia opłaty okresowej wraz z opłatą dodatkową wyklucza możliwość rozważania, czy w sprawie miały miejsce okoliczności nadzwyczajne usprawiedliwiające niedochowanie terminów ustawą określonych. Powyższy pogląd znajduje uzasadnienie w treści przepisów art. 224 ust. 4 zdanie drugie p.w.p. oraz art. 243 ust. 6 tej ustawy. Zgodnie z pierwszym z nich, termin dodatkowy nie podlega przywróceniu. Z kolei art. 243 ust. 6 p.w.p. znajduje zastosowanie do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, lecz nie może być wykorzystany do terminów podlegających zakończeniu z mocy prawa, jak ma to miejsce w przypadku stwierdzenia przez Urząd Patentowy RP wygaśnięcia patentu na podstawie art. 90 ust. 2 p.w.p. w związku z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Ten ostatni pogląd został również podzielony w wyroku WSA w Warszawie z 9.03.2023 r. VI SA/Wa 2589/22 czy wyrokach WSA w Warszawie z 21.12.2022 r. VI SA/Wa 2001/22, z 9.03.2023 r. VI SA/Wa 2589/22.
W ocenie Sądu, decyzja o wygaśnięciu prawa wyłącznego ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie fakt oraz datę wygaśnięcia tego prawa. Określając charakter prawny decyzji o wygaśnięciu patentu oraz możliwość uchylenia się od skutków niezachowania terminu ostatecznego określonego w art. 224 ust. 4 p.w.p. w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje utrwalony pogląd co do materialnego charakteru tego terminu, a w związku z tym braku możliwości rozważania czy w sprawie miały miejsce okoliczności nadzwyczajne usprawiedliwiające jego niedochowanie i ewentualne jego przywrócenie.
W sprawie, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Strona podnosiła, że opłata za 4. rok ochrony patentu [...] wraz z opłatą dodatkową została uiszczona w terminie 6 miesięcy po upływie terminu podstawowego, bo dnia 15 października 2019 r., tyle tylko że opłata ta została omyłkowo przypisana do sprawy innego patentu, która prowadzi kancelaria. Strona dowodzi zatem, że nie spóźniła się z uiszczeniem opłaty. Powyższe zostało podtrzymane przez Stronę w skardze oraz piśmie procesowym. Jak już wyżej wyjaśniono, analiza dokumentu pn. "Potwierdzenie realizacji transakcji" nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, by opłata uiszczona w dniu 15 października 2019 r. dotyczyła innego patentu, aniżeli w treści tego dokumentu wskazanego. Wbrew twierdzeniom Strony tytuł opłaty nie budził żadnych wątpliwości – został on dokładnie wskazany zarówno poprzez wskazanie numeru patentu - [...] jak i jego opisanie - Przenośna zapora przeciwpowodziowa oraz rok ochrony - opłata za 6 rok ochrony wynalazku"). Również i kwota 350 zł odpowiadała wysokości właściwej dla 6. roku ochrony.
A zatem argumentacja Strony, że organ winien przeksięgować tę kwotę na poczet opłaty za 4. rok ochrony patentu o nr [...], zwłaszcza że żądanie to Strona zgłosiła już po wyekspirowaniu terminów zarówno podstawowego jak i dodatkowego, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Okoliczność, że w kolejnych latach Strona uiszczała opłaty za dalsze okresy nie ma znaczenia dla ustalenia, że za 4. rok ochrony opłata nie została uiszczona.
Odnosząc się do dalszej argumentacji skargi wskazać trzeba, że organ odnosił się do wskazywanego przez Stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy błędu w tytule przelewu, uznając że okoliczność ta nie pozwala na uwzględnienie uchybienia terminu w kontekście art. 243 ust. 6 p.w.p. Wobec podnoszonej przez Stronę argumentacji związanej okolicznościami nadzwyczajnymi (za które uznaje ona błąd w tytule przelewu), a które w jej ocenie powinny były zostać wzięte pod uwagę przez organ stwierdzić należy, że uchybienie terminu z powodu nadzwyczajnych okoliczności istotnie reguluje przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. Odnosząc się jednakże do twierdzeń z przepisem tym związanych, uznać trzeba, że próba usprawiedliwienia uchybienia terminu do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony ze względu na nadzwyczajne okoliczności nie może powieść się w warunkach rozpoznawanej sprawy.
W ocenie Sądu, w sprawie organ nie naruszył szeregu przepisów postępowania o których mowa w skardze. Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ wziął bowiem pod uwagę okoliczności faktyczne w postaci braku opłaty oraz okoliczności podnoszone przez Stronę, a mianowicie wskazywany błąd w tytule przelewu. Organ odniósł się do tej okoliczności. Zaś zarzucanie organowi naruszenie prawa co do tego, że nie wezwał Strony do dalszych wyjaśnień, w sytuacji gdy wyjaśnienia wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie doprowadziły do rezultatu oczekiwanego przez Stronę, w ocenie Sądu, nie zasługuje na aprobatę. Bezsprzecznie w toku postępowania ciążą na organie określone powinności procesowe, w tym powinność wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), oceny danej okoliczności na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) czy właściwego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w sprawie organ przeprowadził postępowanie z poszanowaniem powyższych reguł. Sąd nie podzielił stanowiska Strony co do pozbawienia jej czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że Strona brała udział w postępowaniu. Broniąc swoich praw złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przedstawiła również na swoją obronę stosową argumentację oraz dowody. Zaś okoliczność, że organ nie wezwał Strony do dalszych wyjaśnień, w warunkach sprawy niniejszej, zdaniem Sądu nie narusza prawa.
Również i pozostałe zarzuty skargi, a to zarzuty naruszenia art. 7a § 1, 8, 9, 11, 75 § 1, 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. nie zasługiwały na uwzględnienie. W sprawie Sąd nie dopatrzył się okoliczności świadczących o naruszeniu ww przepisów. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że w sprawie miała zastosowanie norma prawna budząca wątpliwości (art. 7a § 1 k.p.a.) oraz, że organ nie prowadził postępowania z poszanowaniem zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) czy zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.). Organ wyjaśnił także zasadność przesłanek którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.). Zaś okoliczność, że Strona nie podziela stanowiska organu nie świadczy o naruszeniu ww. przepisu.
Sąd nie uwzględnił wniosku Strony zawartego w piśmie z dnia 16 stycznia 2024 r. o przeprowadzenie dowodów ze wskazanych tam faktur VAT, oświadczeń informatyków oraz M. B, albowiem nie zostały spełnione przesłanki o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Za pomocą przedłożonych dokumentów Strona starała się wykazać okoliczność nieuprawnionej ingerencji osób trzecich w system komputerowy, która to ingerencja doprowadziła do rezultatu w postaci błędu w tytule wpłaty. Zgodnie z tym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie takich istotnych wątpliwości Sąd nie stwierdził. Nadto przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym (tak: NSA w wyroku z 12.07.2023 r. I OSK 890/20). Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyrok NSA z 26.05.2023 r. I OSK 1219/22).
Podsumowując, w sprawie brak jest podstaw do zarzucenia organowi naruszenia przepisów prawa materialnego czy przepisów podstępowania, które mogłyby skutkować uchylenie decyzji zaskarżonej. W warunkach sprawy niniejszej Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów podniesionych prze Stronę wobec decyzji zaskarżonej. Również i z urzędu nie dopatrzył się okoliczności mogących podważać legalność decyzji zaskarżonej.
Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd skargę oddalił w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.