VI SA/Wa 5354/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-15
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotneskładkispółki kapitałoweświadczenia niepieniężnedzierżawa udziałówKodeks spółek handlowychKodeks cywilnyPrawo przedsiębiorcówNarodowy Fundusz Zdrowia

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą obowiązku odprowadzania składek zdrowotnych od wynagrodzenia dzierżawcy udziałów obciążonych świadczeniami niepieniężnymi.

Spółka V. Sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną w sprawie obowiązku odprowadzania składek zdrowotnych od wynagrodzenia dzierżawcy udziałów, który miałby wykonywać powtarzalne świadczenia niepieniężne na rzecz spółki zgodnie z art. 176 k.s.h. Prezes NFZ uznał, że wynagrodzenie to podlega składkom. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że opisane świadczenia nie mają charakteru powtarzalnych świadczeń niepieniężnych w rozumieniu art. 176 k.s.h., lecz stanowią umowę o świadczenie usług podlegającą obowiązkowi składkowemu.

Przedmiotem sprawy była skarga V. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzenia wypłacanego dzierżawcy udziałów obciążonych powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi (art. 176 k.s.h.). Spółka argumentowała, że takie świadczenia nie podlegają składkom, podczas gdy Prezes NFZ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Prezesa NFZ. Sąd uznał, że wskazane przez spółkę czynności (zbieranie danych, rozpatrywanie reklamacji, pośrednictwo, analizy finansowe, kontrola jakości) nie spełniają cech powtarzalnych świadczeń niepieniężnych w rozumieniu art. 176 k.s.h., które mają na celu stworzenie stałych powiązań gospodarczych między spółką a wspólnikami. Sąd podkreślił, że przepis ten nie jest sposobem na zastąpienie pracowników przez wspólników. W ocenie Sądu, opisane świadczenia mają charakter ciągły i starannego działania, co kwalifikuje je jako umowę o świadczenie usług (art. 750 k.c.), podlegającą obowiązkowi odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Sąd odrzucił również zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów KPA i Konstytucji RP.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wynagrodzenie to nie podlega składkom na ubezpieczenie zdrowotne jako świadczenie niepieniężne w rozumieniu art. 176 k.s.h., lecz jako wynagrodzenie z umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazane przez spółkę czynności nie mają charakteru powtarzalnych świadczeń niepieniężnych w rozumieniu art. 176 k.s.h., lecz stanowią umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, co skutkuje obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.s.h. art. 176

Kodeks spółek handlowych

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 109a § 1 i 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Prawo przedsiębiorców art. 34 § 5

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

k.s.h. art. 151 § 3

Kodeks spółek handlowych

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 4 i 5

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki, że świadczenia wykonywane przez dzierżawcę udziałów w zamian za wynagrodzenie stanowią powtarzalne świadczenia niepieniężne w rozumieniu art. 176 k.s.h. i nie podlegają składkom zdrowotnym.

Godne uwagi sformułowania

art. 176 k.s.h. nie jest sposobem na zastąpienie pracowników utrzymujących ruch przedsiębiorstwa wspólnikami, przez nałożenie na nich zobowiązania do świadczenia usług. W spółkach kapitałowych rola wspólników winna sprowadzać się do relacji korporacyjnych a nie obligacyjnych. Opisane świadczenia nie spełniają cechy periodyczności ani nie pozwalają na ustalenie stałego rozmiaru świadczenia w jednostce czasu - co jest immanentną cechą świadczeń powtarzalnych (art. 176 k.s.h.). czynności te można zakwalifikować jako czynności związane z prowadzeniem działalności i funkcjonowaniem spółki, wykonywanie funkcji na rzecz spółki lub wykonywanie umowy świadczenia usług (art. 750 k.c.) na rzecz spółki.

Skład orzekający

Andrzej Nogal

sprawozdawca

Dorota Brzozowska

członek

Sławomir Kozik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 176 k.s.h. w kontekście obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzenia za świadczenia wykonywane przez dzierżawców udziałów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym świadczenia niepieniężne są wykorzystywane jako forma wynagrodzenia za pracę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu optymalizacji kosztów zatrudnienia poprzez wykorzystanie przepisów prawa spółek handlowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy świadczenia niepieniężne wspólnika to sposób na uniknięcie składek ZUS? WSA rozwiewa wątpliwości.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 5354/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal /sprawozdawca/
Dorota Brzozowska
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
657
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.) Asesor WSA Dorota Brzozowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 lipca 2023 r. nr 53/2023/BP w przedmiocie interpretacji indywidualnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie jest skarga z dnia [...] sierpnia 2023 r. V. sp. z o.o., zwanej dalej w skrócie Stroną lub Skarżącym, na decyzję z dnia 26 lipca 2023 r. nr 53/2023 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej w skrócie Prezesem lub Organem w przedmiocie interpretacji indywidualnej. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie 109a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm.) (zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej"), w zw. z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221, z późn. zm.) (zwanej dalej: "Prawem przedsiębiorców").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2023 r. Strona zwróciła się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o interpretację indywidualną w zakresie przepisów dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez dzierżawcę udziałów obciążonych powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi. Wspólnik Strony planuje w przyszłości wydzierżawić udziały obciążone powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi w myśl art. 176 k.s.h. (Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467, z późn. zm.; zwana dalej: "k.s.h.). Na mocy umowy dzierżawy, Dzierżawca przejmując prawa i obowiązki wynikające z udziałów będzie wykonywać na rzecz Spółki powtarzające się świadczenia niepieniężne opierając się na postanowieniach wynikających z umowy Spółki oraz uchwały wspólników. Ponadto Dzierżawcę udziałów ma łączyć ze Spółką stosunek pracy bądź stosunek zlecenia. Na gruncie tak sprecyzowanego stanu faktycznego Strona Skarżąca sformułowała pytanie: "Czy od wynagrodzenia wypłacanego dzierżawcy udziałów obciążanych świadczeniami powtarzalnymi, z tytułu wykonywanych przez niego świadczeń powtarzalnych na podstawie ort. 176 k.s.h. . Spółka jako płatnik będzie miało obowiązek odprowadzać składki na ubezpieczenie zdrowotne?". We wniosku Strona wskazała, że do treści umowy Spółki wspólnicy zamierzają dodać postanowienie, zgodnie z którym posiadane przez wspólnika udziały obciążone zostaną zgodnie z art. 176 k.s.h. zobowiązaniem do świadczenia na rzecz Spółki powtarzających się następujących świadczeń niepieniężnych:
1) zbieranie i analizowanie danych dotyczących zadowolenia klientów;
2) rozpatrywanie składanych przez klientów reklamacji w związku z świadczonymi usługami;
3) pośrednictwo w pozyskiwaniu klientów;
4) przygotowywanie analiz finansowych;
5) kontrola jakości świadczonych usług.
Powyższe czynności będą wykonywane w sposób powtarzalny, nie będą miały charakteru ciągłego, gdyż będą uzależnione od potrzeb Spółki na te usługi w miesiącu jak i będą mocno zależeć od działania klienta. Strona Skarżąca wskazała także, że pomiędzy Spółką a wspólnikiem nie są zawieranie dodatkowe umowy (o pracę, umowy agencyjne lub umowy zlecenia albo inne umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym (dalej k.c.) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia).
Decyzją z dnia 26 lipca 2023 r. nr 53/2023/BP Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe.
Skargą z dnia [...] sierpnia 2023 r. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie:
1) prawa materialnego art. 176 k.s.h. poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni a w konsekwencji dojście do błędnego wniosku, iż czynności wskazane przez Spółkę we wniosku o interpretację, które miały być wykonywane przez wspólników oraz w dalszej kolejności przez dzierżawców udziałów, są wbrew naturze instytucji powtarzających się świadczeń niepieniężnych, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;
2) prawa materialnego art. 66 ust 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 176 § 1 k.s.h. poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej i uznanie, że wynagrodzenia uzyskane z tytułu wykonywanych świadczeń niepieniężnych będzie objęte obowiązkiem odprowadzania składki zdrowotnej, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;
3) prawa materialnego art. 176 § 1 k.s.h. w zw. z art. 750 k.c., poprzez uznanie, że katalog świadczeń niepieniężnych wskazanych przez Spółkę nie może zostać uznawany za świadczenia niepieniężne, a za umowę świadczenia usług zgodnie z art. 750 k.c., pomimo spełniania przez te czynności wszystkich ustawowych przesłanek pozwalających na uznanie ich za świadczenia niepieniężne, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;
4) naruszenie przepisów postępowania art. 6, art. 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP polegające na naruszeniu zasady praworządności i zaufania do organów administracji publicznej i zakwestionowaniu przez Organ uregulowanej w przepisach powszechnie obowiązującego prawa tj. art. 176 k.s.h. instytucji świadczeń niepieniężnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe uchybienia Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do Organu w celu jej ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako niemającej uzasadnionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów ww. ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (uchwałę) administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zdaniem Sądu Prezes prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.
Wedle wskazanej przez Stronę hipotezie zapytania o interpretację, Wspólnik Strony planuje w przyszłości wydzierżawić udziały obciążone powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi w myśl art. 176 k.s.h. i pobierać za to wynagrodzenie. Na mocy umowy dzierżawy, Dzierżawca przejmując prawa i obowiązki wynikające z udziałów będzie wykonywać na rzecz Spółki powtarzające się świadczenia niepieniężne opierając się na postanowieniach wynikających z umowy Spółki oraz uchwały wspólników. Ponadto Dzierżawcę udziałów ma łączyć ze Spółką stosunek pracy bądź stosunek zlecenia. Na gruncie tak sprecyzowanego stanu faktycznego Strona Skarżąca sformułowała pytanie: "Czy od wynagrodzenia wypłacanego dzierżawcy udziałów obciążanych świadczeniami powtarzalnymi, z tytułu wykonywanych przez niego świadczeń powtarzalnych na podstawie ort. 176 k.s.h. Spółka jako płatnik będzie miało obowiązek odprowadzać składki na ubezpieczenie zdrowotne?". W ocenie Strony takiego obowiązku nie będzie mieć, zdaniem Prezesa NFZ będzie ją obciążał, gdyż będzie to podlegająca obowiązkowi składkowemu umowa o świadczenie usług.
Zdaniem Sądu, istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym, umowa zawarta pomiędzy dzierżawcą udziałów, a Skarżącym, stanowić będzie umowę o świadczenie usług podlegającą obowiązkowi składkowemu.
Sąd nie podziela poglądu Skarżącego, że Prezes dokonał błędnej wykładni art. 176 k.s.h. przyjmując, iż czynności wskazane przez Spółkę we wniosku o interpretację, które miały być wykonywane przez wspólników oraz w dalszej kolejności przez dzierżawców udziałów, są wbrew naturze instytucji powtarzających się świadczeń niepieniężnych oraz przez przyjęcie przez Prezesa, że katalog świadczeń niepieniężnych wskazanych przez Spółkę nie może zostać uznawany za świadczenia niepieniężne, a za umowę świadczenia usług zgodnie z art. 750 k.c.,
Podnieść należy, że celem przepisu art. 176 k.s.h. jest stworzenia stałych powiązań gospodarczych pomiędzy spółką a wspólnikami, z jednej strony dla zapewnienia pozyskiwania na korzystnych warunkach przez spółkę niezbędnych dla funkcjonowania spółki surowców lub towarów, z drugiej strony zapewnienie wspólnikom względnie stałego popytu na własne wyroby bądź usługi. Przepis ten nie daje podstawy do przerzucenia na wspólników wszystkich czynności faktycznych wykonywanych w trybie ciągłym, jakie w istocie składają się na prowadzenie działalności gospodarczej. Słusznie Prezes podkreślił, że na podstawie art. 151 § 3 k.s.h. wspólnicy są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w umowie spółki. Na zasadzie wyjątku dopuszczalne jest zobowiązanie wspólników do z góry oznaczonych świadczeń powtarzających się w oznaczonym wymiarze i zakresie. Sąd podziela pogląd Prezesa, że art. 176 k.s.h. nie jest sposobem na zastąpienie pracowników utrzymujących ruch przedsiębiorstwa wspólnikami, przez nałożenie na nich zobowiązania do świadczenia usług. Prowadzeniu wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę wspólników/członków/dzierżawców udziałów służą zupełnie inne formy prawne, jak jednoosobowa działalność gospodarcza, spółka cywilna, spółki osobowe, w tym w szczególności spółka partnerska, lub spółdzielnie pracy. Natomiast w spółkach kapitałowych rola wspólników winna sprowadzać się do relacji korporacyjnych a nie obligacyjnych. Dlatego przepis art. 176 k.s.h. jest odstępstwem od ustawowego ograniczenia świadczeń wspólników na rzecz spółki, to jest obowiązku wniesienia wkładów na pokrycie objętych udziałów.
Wskazane przez Skarżącą czynności w normalnych warunkach powierzone byłyby w drodze umowy o pracę/zlecenia personelowi Skarżącej. Zauważyć należy, że wspólnik przy opisanych czynnościach zobowiązany jest również do utrzymania stałej gotowości do świadczenia, na wypadek ziszczenia się potrzeb spółki, a tym samym do realizacji świadczeń na bieżąco i w sposób ciągły. Opisane w ten sposób świadczenia nie spełniają cechy periodyczności ani nie pozwalają na ustalenie stałego rozmiaru świadczenia w jednostce czasu - co jest immanentną cechą świadczeń powtarzalnych (art. 176 k.s.h.) i dodatkowych zobowiązań fakultatywnych, jakie może na siebie przyjąć wspólnik (art. 151 § 3 k.s.h.).
Prezes zasadnie wskazał, że wobec braku możliwości ustalenia stałego rozmiaru świadczenia niepieniężnego, zgodnie z doktryną należy uznać klauzulę za nieskuteczną na gruncie art. 176 k.s.h. i art. 151 § 3 k.s.h. Z tych względów od obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych, określonych w umowie spółki (art. 176 k.s.h.), składających się na treść stosunku uczestnictwa łączącego wspólnika ze spółką, należy odróżnić inne zobowiązania cywilnoprawne wspólników wobec spółki, które nie są objęte stosunkiem spółki. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż czynności te można zakwalifikować jako czynności związane z prowadzeniem działalności i funkcjonowaniem spółki, wykonywanie funkcji na rzecz spółki lub wykonywanie umowy świadczenia usług (art. 750 k.c.) na rzecz spółki.
Słusznie więc Prezes przyjął, że w razie gdyby literalna treść klauzuli z umowy spółki okazała się sprzeczna z naturą instytucji opisanej w art. 176 k.s.h., należy dokonać jej wykładni aby nadać jej treść zgodną z przepisami prawa, co Prezes uczynił. Prezes zasadnie uznał więc analizowana umowę za umowę o świadczenie usług do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. E U.Ś.O.Z.). Przedmiotem umowy są czynności starannego działania o charakterze stałym lub ciągłym (czyli takie świadczenia, które nie mieszczą się w hipotezie art. 176 k.s.h.). Taki charakter maja wskazane przez Stronę Skarżącą czynności wymienione we wniosku - czynności starannego działania o charakterze ciągłym. W normalnych warunkach czynności te wykonywałby personel przedsiębiorcy. Dlatego zobowiązanie wykraczające poza art. 176 k.s.h. mają charakter innych obligacji cywilnoprawnych. W doktrynie wskazuje się, iż postanowienia cywilnoprawne wiążą strony umowy, czyli wspólników i spółkę, stąd prawa i obowiązki nie przechodzą na nabywcę udziału (następcę prawnego), chyba że przejście udziału uzależnione jest od zgody spółki, która zostanie udzielona, jeżeli następca przejmie prawa i obowiązki wspólnika z umów cywilnoprawnych więżących go ze spółką (art. 182 k.s.h.). Do postanowień tych stosuje się przepisy k.c., w tym części szczególnej zobowiązań. Do postanowień takich nie stosuje się reżimu art. 176 k.s.h., nawet jeżeli wykazują daleko idące podobieństwo do obowiązku powtarzalnych świadczeń niepieniężnych.
Skarżący zarzucił w skardze naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i "e" ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 6 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej i uznanie, że wynagrodzenia uzyskane z tytułu wykonywanych świadczeń niepieniężnych będzie objęte obowiązkiem odprowadzania składki zdrowotnej
Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:
- osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4;
- osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.
Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i "e" ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są:
- osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej;
- osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.
Powyższe przepisy regulują obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego zarówno w przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jak i zawarcia umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której należy zaliczyć przedmiotową umowę. Zgodnie z przepisem art. 750 kc, do umów o świadczenie usług stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Do tego typu umów zaliczyć można w szczególności umowę o świadczenie usług w przedmiotowym zakresie, wszak umowa, zwłaszcza umowa nienazwana, może przewidywać świadczenie usług różnego rodzaju.
Uwzględniając zatem fakt, iż przepis art. 176 § 1 k.s.h. nie stanowi samodzielnej regulacji opisującej całość zagadnienia stosunków prawnych między wspólnikami a spółką, a tym samym wymaga zastosowania przepisów dotyczących jednego z typów umów opisanych w Kodeksie cywilnym, należy przyjąć stanowisko zgodnie z którym w opisanym stanie faktycznym do stosunku prawnego będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. W konsekwencji wspólnik (dzierżawca) będzie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, która wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach).
Podsumowując powyższe wywody, Sąd podziela pogląd Prezesa, że Dzierżawa udziałów oraz wykorzystanie instytucji powtarzających się świadczeń niepieniężnych, którymi mają zostać obciążeni dzierżawcy udziałów, wydaje się w rozpatrywanym przypadku zmierzać wyłącznie do pozyskania przez Stronę skarżącą personelu (zleceniobiorców lub pracowników), którego koszty wynagrodzenia nie będą łączyły się z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Sądu zatem, na gruncie przedstawionego stanu faktycznego nie można potwierdzić tezy, jakoby opisana relacja pomiędzy wspólnikiem (dzierżawcą) a spółką miała charakter stosunku uczestnictwa, ustanowionego w art. 176 k.s.h. Kwalifikacji prawnej tak oznaczonego zobowiązania umownego typu occidentalia negotii należałoby dokonać z zastosowaniem przepisów prawa cywilnego materialnego. Zobowiązania takie mają jednak wyłącznie charakter zobowiązania umownego, a nie korporacyjnego. Do postanowień takich nie stosuje się reżimu przepisów art. 176 k.s.h., choćby regulowały te kwestie w sposób zbliżony do powtarzalnych świadczeń niepieniężnych.
Odnosząc się także do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, należy wskazać, że nie są one zasadne. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany przez skarżącego został ustalony w zaskarżonej decyzji zgodnie z jego wnioskiem i nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że stanowisko organów jest odmienne od stanowiska skarżącego nie przesądza o tym, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów o konstruowaniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa) oraz zasady przekonywania.
Organ nie naruszył także art. 6, art. 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, albowiem postępowanie zostało przeprowadzone właściwie, a rozstrzygnięcie wydane zostało przez organ w oparciu o właściwe przepisy prawa i po rozważeniu wszystkich przedstawionych przez Stronę istotnych kwestii.
Organ nie naruszył art. 6 k.pa. Organ bowiem, przestrzegając zasady praworządności, ukonstytuowanej mocą art. 6 k.p.a., dokonał właściwego ustalenia norm, obowiązujących w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy oraz ustalił ich znaczenie, co wprost zostało odzwierciedlone w zaskarżonej decyzji. Ustalenie norm obowiązujących w konkretnej sprawie, jest związane bezpośrednio z kwestią podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej.
Organ nie naruszył art. 8 k.p.a. Realizacja zasady ogólnej pogłębiania zaufania do władzy publicznej, o której mowa w art. 8 k.p.a., to takie działanie, które cechuje jednolitą treść rozstrzygnięcia spraw w tożsamym stanie prawnym i tożsamym stanie faktycznym. Natomiast w postępowaniach zmierzających do wydania interpretacji indywidualnej tożsame stany faktyczne z samego założenia tej instytucji, nie występują, chociaż mogą być one do siebie podobne. W związku z powyższym tylko z powodu, że decyzja nie jest zgodna z żądaniem, czy oczekiwaniem Strony postępowania, nie może ona zostać uznana za arbitralną.
Organ nie naruszył także art. 7 Konstytucji RP. Zarzut ten w skardze jest sformułowany ogólnikowo. Strona Skarżąca nie wskazała bowiem, na czym miałoby polegać rzekome naruszenie przez Organ Konstytucji i zakwestionowaniu powszechnie obowiązującego przepisu prawa tj. art. 176 k.s.h. Organ nie zakwestionował przecież obowiązywania art. 176 k.s.h., a jedynie dokonał jego wykładni w świetle ustawy o świadczeniach w sposób odmienny od Skarżącego, ale wykładnia Prezesa została szczegółowo uzasadniona i jest prawidłowa.
W takim stanie rzeczy, podjętą w sprawie decyzję należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę