VI SA/Wa 535/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Wójta o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, uznając, że Wójt rażąco naruszył prawo proceduralne.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało decyzję Wójta za dotkniętą rażącym naruszeniem prawa procesowego, ponieważ Wójt nie zebrał wystarczających dowodów i przedwcześnie umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że to SKO błędnie oceniło postępowanie Wójta i że Wójt rzeczywiście rażąco naruszył prawo procesowe, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wójt umorzył postępowanie, uznając, że brak jest jednoznacznych dowodów na sprzedaż alkoholu nieletniemu, powołując się na zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). SKO zakwestionowało tę decyzję, uznając ją za dotkniętą rażącym naruszeniem prawa procesowego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), argumentując, że Wójt nie zebrał wystarczających dowodów, błędnie ocenił materiał dowodowy i przedwcześnie umorzył postępowanie, ignorując dowody takie jak monitoring sklepowy i zeznania świadka sprzedaży. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że SKO prawidłowo wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, a decyzja Wójta o umorzeniu postępowania była przedwczesna i stanowiła rażące naruszenie prawa procesowego. Sąd podkreślił, że Wójt nie zebrał wszechstronnie materiału dowodowego, błędnie zastosował art. 7a § 1 k.p.a. i nie zweryfikował dostępnych dowodów, takich jak nagrania z monitoringu, które wskazywały na sprzedaż alkoholu nieletniemu. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę S. T., potwierdzając zasadność decyzji SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ pierwszej instancji nie zebrał wszechstronnie materiału dowodowego, błędnie ocenił dowody i przedwcześnie umorzył postępowanie, ignorując dostępne dowody takie jak monitoring.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wójt Gminy rażąco naruszył prawo procesowe, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego, nie weryfikując dowodów i przedwcześnie umarzając postępowanie, co uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 10 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Przepis ten obliguje organ do cofnięcia zezwolenia w przypadku sprzedaży alkoholu nieletnim, nie pozostawiając luzu decyzyjnego.
k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje umorzenie postępowania jako decyzję formalną, kończącą postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 7a § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, stosowana do wykładni przepisów, a nie do ustalania stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Wójta z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego. Wójt Gminy nie zebrał wszechstronnie materiału dowodowego i przedwcześnie umorzył postępowanie. Zasada in dubio pro reo (art. 7a § 1 k.p.a.) nie może być stosowana do sanowania wadliwego postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Decyzja SKO oparta na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego. Pisma Komendanta Powiatowego Policji powinny być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a u.w.t.p.a. dopuszcza odmowę cofnięcia zezwolenia, a nie tylko jego cofnięcie. Nowe dowody pojawiły się po wydaniu decyzji Wójta i mogły stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
organ w ogóle pominął prowadzenie postępowania wyjaśniającego, albo też prowadził je w sposób rażąco sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania dyspozycja powyższej normy prawnej nie może służyć sanowaniu niedostatecznie wnikliwego postępowania dowodowego Wójt Gminy [...] w sposób rażący naruszył podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Dorota Dziedzic-Chojnacka
przewodniczący
Magdalena Maliszewska
sprawozdawca
Tomasz Sałek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych, stosowanie zasady in dubio pro reo."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet w sprawach dotyczących alkoholu.
“Błędy we wnioskach: Jak nieprawidłowe postępowanie dowodowe doprowadziło do uchylenia decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 535/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży, zasad usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
II GSK 1397/19 - Wyrok NSA z 2023-03-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151, art. 119 pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 156 par. 1 pkt 2, art. 7a par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 86, art. 105 par. 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 487
art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] stycznia 2019 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt:
VI SA/Wa 535/19
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu, stwierdziło nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Sekretarza Gminy z dnia [...] października 2018 r., nr [...], którą organ ten orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie "[...]" prowadzonym przez S. T. pod adresem [...], ul. [...].
Podstawą rozstrzygnięcia były przepisy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) w związku z art. 17 pkt 1 oraz art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej jako: kpa).
Jak wynika z akt, decyzją z dnia [...] października 2018 r. Wójt Gminy [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie "[...]" prowadzonym przez S. T. (dalej: skarżący) pod ww. adresem. Postępowanie w powyższej sprawie było wszczęte, a następnie prowadzone z urzędu, w związku z wystąpieniem Kierownika Posterunku Policji w [...], który poinformował o fakcie zakupu przez nieletniego P. D. 4 szt. piwa w ww. sklepie. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania przygotowawczego w związku z zarzutem popełnienia czynu zabronionego.
Na skutek pisemnego wystąpienia organu I instancji, Sąd Rejonowy w [...] udostępnił protokół przesłuchania świadka P. D. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Z jego zeznań złożonych w związku z zatrzymaniem z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu wynika, iż zaparkował pod sklepem "[...]", wszedł do sklepu i ok. godz. 21.15 zakupił 4 piwa butelkowe T. za cenę 8,80 zł; w sklepie w momencie zakupu nie było żadnych świadków, był tylko sprzedawca w wieku ok. 40 lat. Nadto udostępniono protokół przesłuchania skarżącego jako podejrzanego z [...] maja 2018 r. Podejrzany nie przyznał się do zarzucanego mu czynu; wskazał, że nie sprzedaje nieletnim alkoholu i zawsze sprawdza dowód osobisty. Jak wskazał organ I instancji, funkcjonariusze Policji nie zabezpieczyli dowodu sprzedaży alkoholu nieletniemu, a świadek nie okazał dowodu zakupu piwa w sklepie "[...]". Nadto, zeznania świadka są lakoniczne, nie są spójne i logiczne. Zostały złożone w związku z zatrzymaniem go za jazdę pod wpływem alkoholu. Organ I Instancji stwierdził, że nie zabezpieczono nagrań z monitoringu. Zdaniem Wójta, cofnięcie zezwolenia na sprzedaż określonego rodzaju napojów alkoholowych następuje w sytuacji jednoznacznego ustalenia nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad ich sprzedaży, zwłaszcza osobom nieletnim i nietrzeźwym, a w rozpatrywanej sprawie sprzedaż alkoholu nieletniemu była okolicznością sporną. Brak jest bowiem dowodów potwierdzających dokonanie sprzedaży takich jak paragon potwierdzający zakup, czy też świadków, którzy mogliby potwierdzić powyższe okoliczności. Według organu I instancji, w takim przypadku zachodziła dyspozycja art. 7a § 1 kpa, zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Tak więc, Wójt Gminy [...], uznając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw prawnych do zastosowania przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia [...] października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przyjął, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i orzekł o jego umorzeniu.
Komendant Powiatowy Policji w [...] złożył pismo z dnia [...] października 2018 r., nr [...] zatytułowane: "Odwołanie", po rozpatrzeniu którego SKO, odrębną decyzją z dnia [...] grudnia 2018r., nr [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] października 2018 r.
Następnie pismem z dnia [...] listopada 2018 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., Komendant Powiatowy Policji w [...] Komendant zwrócił się o interwencję i ewentualne podjęcie działań przez organ w ramach posiadanych kompetencji z urzędu, celem weryfikacji prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał, iż prowadzone przez Policję pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...] dochodzenie zostało zakończone skierowaniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego przeciwko skarżącemu o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przy czym fakt sprzedaży alkoholu nieletniemu nie budził żadnej wątpliwości, gdyż został utrwalony na monitoringu sklepowym. Sam właściciel sklepu, który sprzedał nieletniemu alkohol, w pierwszym przesłuchaniu potwierdził powyższy fakt i przekazał dowód w postaci nagrania.
SKO w O. wobec powyższego stwierdziło, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie obciążenia wskazanej decyzji organu I instancji wadami powodującymi jej nieważność. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji, zawiadamiając o powyższym stronę.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia podkreślił, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od obowiązującej w Kodeksie postępowania administracyjnego ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa). Decyzje korzystają z ochrony ich trwałości w obrocie prawnym, co ma znaczenie dla stabilizacji opartych na tych decyzjach skutków prawnych. Wzruszenie rozstrzygnięcia w trybie stwierdzenia jej nieważności możliwe jest jedynie w przypadku, gdy dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wadliwości, wyliczonych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Dalej organ wyjaśnił, na czym polega szczególny charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.
Zdaniem SKO w O., decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2018 r. dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność, mianowicie wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ wskazał, iż powszechnie uznawaną cechą rażącego naruszenia prawa jest oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią jednoznacznego przepisu prawa. Nie chodzi więc o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące to - jak podkreślił organ - oczywiste, wyraźne i bezsporne. Zgodnie z orzecznictwem, rażące naruszenie prawa może dotyczyć zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego. Organ podkreślił, że przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie zawęża rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w tym przepisie, do uregulowań materialnoprawnych i nie wyklucza przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych. Zastosowanie instytucji stwierdzenia nieważności w odniesieniu do kwalifikowanych naruszeń proceduralnych wymaga wykazania, iż naruszenie to pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy - końcowy rezultat uchybień w prowadzeniu postępowania administracyjnego stanowi rozstrzygnięcie, które ze względu na swoją treść jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności (por. wyroki WSA z 17.05.2018 r., sygn.. akt IV SA/Po 266/18; z 9.12.2017r., sygn. akt V SA/Wa 3200/16). Zdaniem organu, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
SKO w O. podkreśliło, że podstawą prawną decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2018 r. był przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, którego zastosowanie organ I instancji uzasadniał okolicznością, że zgromadzony materiał dowodowy nie dał jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że istotnie miała miejsce sprzedaż alkoholu nieletniemu. Jednakże, zdaniem SKO w O., organ I instancji nie wykazał żadnych podstaw do uznania postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych za bezprzedmiotowe, a tym samym do jego umorzenia w oparciu o regulację art. 105 § 1 kpa. Przeciwnie - według SKO w O. sprawa posiada swój zakres podmiotowy: istnieją strony - przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych, przedmiotowy: zarzut sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, jak i istnieje podstawa prawna do rozpoznania sprawy przez organ administracji w drodze władczego rozstrzygnięcia - decyzji - art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organ podkreślił przy tym, iż czym innym jest rozstrzygnięcie rozpoznające co do meritum sprawę będącą przedmiotem prowadzonego postępowania (czy to w sposób pozytywny, czy też negatywny), innym zaś decyzja o umorzeniu postępowania, która ma charakter formalny, kończący postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem która nie wiąże się z merytoryczną oceną przesłanek, których wystąpienie daje podstawę do zastosowania (bądź nie) sankcji określonych w przepisie prawa materialnego. Powyższe w ocenie organu prowadzi do konkluzji, iż wskazana na wstępie, a podjęta przez Wójta Gminy [...] decyzja w sposób rażący narusza art. 105 § 1 kpa.
Organ wskazał, iż decyzję o umorzeniu postępowania Wójt Gminy [...] uzasadnił brakiem podstaw do uznania, na tle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że miała miejsce sprzedaż alkoholu nieletniemu. Zaznaczył, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi, iż zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Wystąpienie takiego zdarzenia obliguje organ zezwalający do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - ustawodawca w przypadku zaistnienia tej sytuacji nie pozostawił organom administracji żadnego luzu decyzyjnego.
SKO w O. podkreśliło, ze konkluzja organu I instancji w korelacji ze zgromadzoną przed wydaniem rozstrzygnięcia dokumentacją wskazuje na dowolność zarówno przy gromadzeniu materiału dowodowego jak i przy jego ocenie. Odnieść można wrażenie, iż sposób procedowania w sprawie organ I instancji ukierunkował na z góry założone rozstrzygnięcie. Po powzięciu informacji o ujawnionej przez funkcjonariuszy Policji okoliczności sprzedaży nieletniemu alkoholu sklepie prowadzonym przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2018 r., który to fakt był na tyle uprawdopodobniony, że stanowił podstawę do sporządzenia i wniesienia przez Prokuraturę Rejonową w [...] aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w [...], organ wystąpił do sądu o udostępnienie ściśle określonej przez organ dokumentacji: protokołu przesłuchania S. T. i nieletniego P. D.. Pierwszy z nich, po ogłoszeniu mu zarzutu sprzedaży alkoholu nieletniemu nie przyznał się do zarzucanego mu czynu (protokół z dnia [...].05.2018 r.). Natomiast przesłuchany P. D. oświadczył m.in. iż w dniu wczorajszym zaparkował pod sklepem, na którym widnieje napis "[...]", mówią na ten sklep "[...]", następnie ok. godz. 2115 wszedł do sklepu i zakupił 4 piwa butelkowe T.. Piwo sprzedał mu mężczyzna w wieku ok. 40 lat. Nie pytał go o wiek i nie wymagał okazania dowodu osobistego. W sklepie prócz nieletniego i sprzedawcy nikogo więcej nie było (protokół z dnia [...].04.2018 r.). W ocenie SKO w O., pierwszy z dowodów (protokół z przesłuchania S. T.) nie wnosi żadnych istotnych okoliczności dla przedmiotowej sprawy. Natomiast w odniesieniu do drugiego z nich - zeznań P. D., potwierdzających zakup alkoholu - organ I instancji z tylko jemu znanych powodów uznał, że "są lakoniczne, nie są spójne i logiczne".
Według organu I instancji "Funkcjonariusze Policji nie zabezpieczyli dowodów w sprawie sprzedaży alkoholu nieletniemu. Świadek P. D. nie okazał dowodu zakupu piwa T. w sklepie "[...]". Nie zabezpieczono nagrań z monitoringu". Tymczasem - według SKO w O. - takie stanowcze twierdzenia organu były całkowicie gołosłowne i nie wynikały ze zgromadzonego przez niego materiału dowodowego. Przekazana dokumentacja w żaden sposób nie potwierdzała ww. okoliczności, gdyż się do nich nie odnosiła. Świadkowie nie wypowiadali się w ogóle na temat posiadania/wydania dowodu zakupu, właściciel nie wypowiadał się na temat, czy w sklepie założony jest monitoring, zaś do Policji nie występowano z zapytaniem, czy takie dowody w sprawie były i czy zostały zabezpieczone. Co więcej, z pism kierowanych przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] do SKO w O. wynika odmienny stan faktyczny. Jak twierdzi Komendant, fakt sprzedaży alkoholu nieletniemu nie budził żadnej wątpliwości, gdyż został utrwalony na monitoringu sklepowym. Nagranie to było zabezpieczone i załączone jako dowód do postępowania karnego. Zarejestrowało fakt zakupu przez nieletniego alkoholu w postaci czterech piw, czynność wydrukowania paragonu i wyrzucenia go do kosza przez sprzedawcę oraz braku sprawdzenia wieku kupującego. W aktach postępowania karnego znajduje się również przesłuchanie w charakterze świadka sprzedającego alkohol z przyznaniem się do powyższego faktu (pismo z dnia [...].11.2018 r., z [...].11.2018 r.).
Dalej wywodząc SKO w O. wskazało, że zgodnie z treścią art. 86 kpa, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Wyjaśnienia jednak wymaga, po pierwsze, iż dowód z przesłuchania stron jest dowodem subsydiarnym (posiłkowym), dopuszczalnym w postępowaniu administracyjnym w ostateczności, co wynika z tego, że źródłem informacyjnym jest w tym przypadku podmiot bezpośrednio zainteresowany w sprawie. Jego dopuszczenie jest uwarunkowane łącznym spełnieniem dwóch przesłanek, tzn. wyczerpano inne środki dowodowe lub ich brak oraz pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla wyjaśnienia sprawy. Po drugie, w wezwaniu należy wskazać w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu osoba zostaje wezwana (vide: art. 54 § 1 pkt 3 Kpa). Tymczasem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ zawezwał stronę tj. S. T. do złożenia wyjaśnień (pismo z dnia [...].09.2018 r.), po czym w dniu [...].09.2018 r. przesłuchał go w charakterze strony. Prowadząc przesłuchanie organ nie zadawał skarżącemu żadnych pytań, a jedynie przyjął od niego oświadczenie. Skarżący stwierdził w nim, iż został mu przedstawiony zarzut sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, do którego się nie przyznał, ponieważ nie sprzedaje i nie sprzedawał alkoholu nieletnim, zawsze sprawdza dowód osobisty, jeżeli są podejrzenia, że osoba może być niepełnoletnia.
Zdaniem SKO w O., dyskredytując w sposób nieuzasadniony część dowodów zgromadzonych w sprawie, nie podejmując czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzestając w analizie stanu faktycznego na dowodzie z przesłuchania strony, z którego nie wynikają żadne istotne dla sprawy okoliczności pozwalające na uznanie zasadności pojętego rozstrzygnięcia, Wójt Gminy [...] w sposób rażący naruszył podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego. Zauważenia wymaga, iż z zeznań skarżącego nie wynika nawet, czy to on był osobą pracującą w sklepie w momencie zaistniałego zdarzenia. Na marginesie SKO wskazało, iż dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy nie ma znaczenia wina sprzedawcy, jak też, czy dokonał sprzedaży osobiście, czy przez zatrudnionego pracownika, na którego działanie nie miał wpływu w momencie dokonywania sprzedaży. Obowiązkiem organu administracji, prowadzącego postępowanie, jest właściwe zgromadzenie materiału dowodowego sprawy. Zaniechanie tych czynności nie może być uzasadnione treścią art. 7a § 1 Kpa, na którą to powołał się Wójt Gminy [...]. Organ I instancji w ocenie SKO błędnie zinterpretował ten przepis, doprowadzając tym samym do jego rażącego naruszenia poprzez zastosowanie w sprawie. W myśl ww. przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Regulacja ta odnosi się więc do wątpliwości w zakresie prawidłowej wykładni niejasnego przepisu prawa, nie zaś wątpliwości w zakresie ustalonego przez organ jednoznacznego stanu faktycznego sprawy. Zdaniem SKO, przepis stanowiący podstawę prawną rozstrzygania w przedmiocie cofnięcia uprzednio udzielonego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych tj. art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jest jasny, precyzyjny i jego wykładnia nie wymaga zabiegów interpretacyjnych.
Reasumując swoje stanowisko SKO stwierdziło, iż przy rozpoznawaniu sprawy przez organ I instancji miało miejsce określone w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa - mianowicie, z rażącym naruszeniem art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - co stanowi wadę powodującą nieważność wydanej w sprawie decyzji.
Na powyższą decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. T., który podjętemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Wójta obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, podczas gdy zastosowanie sankcji nieważności oparto na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego;
- art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa z powodu bezpodstawnego umorzenia postępowania przez organ I instancji, podczas gdy w dacie orzekania brak było podstaw podmiotowych oraz przedmiotowych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i brak było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w sprawie;
- art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 Kpa oraz art. 7, 7a, 77 § 1, 80 Kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia tych norm prawnych, podczas gdy w dacie wydania decyzji tj. [...] października 2018 r. mimo podjętych przez organ I instancji działań brak było dowodów dających podstawę wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, jak również podstaw do zawieszenia postępowania, a nowe okoliczności na które powołuje się SKO w decyzji tj. pisma z dnia [...].11.2018 r. i [...].11.2018 r. pojawiły się po wydaniu decyzji przez Wójta i co najwyżej mogły stanowić podstawę do zastosowania trybu wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności;
- art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez błędne przyjęcie, że przepis dopuszcza możliwość wydania merytorycznej decyzji odmawiającej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie podjęcie konkretnie określonego uprawnienia tj. cofnięcia zezwolenia, a nie odmowy cofnięcia zezwolenia;
- art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez przyjęcie, że pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...] dały podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy tzw. "nowinki dowodowe" mogły stanowić wyłącznie podstawę do zainicjowania wznowienia postępowania stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w konsekwencji zastosowania trybu wzruszenia decyzji skutkujące stwierdzeniem nieważności;
- art. 150 § 1 kpa w zw. z art. 19, 20, 65 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie i tym samym naruszenie przepisów o właściwości, skutkujące wydaniem decyzji przez organ niewłaściwy, dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium;
- art. 6 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności i wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2018 r., podczas gdy decyzja ta była zgodna z przepisami prawa;
- art. 16 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej i doprowadzenie do usunięcia z obrotu prawnego prawidłowej decyzji;
- także naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez błędne przyjęcie, że przepis dopuszcza możliwość wydania merytorycznej decyzji odmawiającej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie podjęcie konkretnie określonego uprawnienia tj. cofnięcia zezwolenia, a nie odmowy cofnięcia zezwolenia.
Wobec stawianych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji SKO, ewentualnie o jej uchylenie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów sądowych.
W dalszej części skargi skarżący podkreślił, iż zastosowanie sankcji nieważności nie może prowadzić do odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, uznaje jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia obligatoryjnych dowodów. W sprawie organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które w efekcie nie dało podstaw do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i nie uchybił przepisom procesowym w stopniu dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wskazuje skarżący, rażące naruszenia prawa nastąpi wtedy, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie. Z takim rażącym naruszeniem prawa, zdaniem skarżącego, nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Skarżący zarzucił zastosowanie błędnego trybu nadzwyczajnego. W jego ocenie pisma KPP w [...] powinno zostać potraktowane jako informacja dająca podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania, bądź zainicjowania nowego postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia. Zarzucił, ze SKO błędnie zakwalifikowało treść kierowanych do tego organu pism jako żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Mając na uwadze obowiązek przestrzegania swojej właściwości, Kolegium powinno na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazać pismo wg. właściwości Wójtowi Gminy [...] celem wznowienia postępowania, ewentualnie zainicjowania nowego postępowania, nie czyniąc tego, Kolegium w sposób rażący naruszyło przepisy o właściwości.
Zdaniem skarżącego, w dacie wydania decyzji tj. [...].10.2018 r. organ I instancji nie dysponował materiałem dowodowym - pismami z dnia [...].11.2018 r. i [...].11.2018 r. znajdujące się w aktach sprawy karnej - na które to powołało się Kolegium w uzasadnieniu decyzji i w oparciu o które to pisma, bez sięgnięcia do akt sprawy karnej, organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Wskazuje na obowiązek uwzględniania przy wydawaniu decyzji stanu prawnego na dzień wydania decyzji. Wójt Gminy [...], wydając decyzję, opierał się na stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dniu [...].10.2018 r. "Nowinki dowodowe" uwzględnione przez SKO nie były znane organowi I instancji i pojawiły się dopiero po wydaniu decyzji.
Skarżący podkreślił także, iż brak dowodów potwierdzających naruszenie przepisów ustawy dających podstawy do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wskazuje, iż w dacie wydania przez Wójta decyzji nie było podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia. W sprawie powstała trwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. Wskazał, że o bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W sytuacji, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu w formie decyzji administracyjnej, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Jak stwierdził skarżący, organ rzetelnie przeprowadził postępowanie dowodowe, jednakże zgromadzony materiał dowodowy był lakoniczny i zawierał szereg sprzeczności. W jego ocenie Wójt słusznie uznał, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do zastosowania art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Skarżący zauważył, że wzmianka o nowych dowodach w postaci nagrań z monitoringu i dalszych etapach postępowania karnego miała miejsce dopiero w listopadzie 2018 r., a zatem po wydaniu decyzji. Podkreślił także, że wskazany powyżej przepis przewiduje jedynie cofnięcie zezwolenia w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie. Natomiast niespełnienie tych przesłanek powoduje bezprzedmiotowość postępowania i czyni niedopuszczalnym wydawanie decyzji merytorycznej.
Skarżący zanegował naruszenie przez organ I instancji art. 7a § 1 kpa. W jego ocenie organ słusznie zastosował powyższą zasadę, która odnosi się do przepisów prawa materialnego, ale i proceduralnego. Wskazał, iż rozwinięcie tej zasady zawarte jest w art. 81a § 1 kpa. Jeżeli możliwa i dopuszczalna jest różna interpretacja faktów sprawy, wątpliwości należy rozstrzygnąć zgodnie z maksymą in dubio pro reo. Stwierdził, że art. 18 ust. 10 ww. ustawy budzi wątpliwości. Wskazał w tym względzie na stanowisko doktryny, zgodnie z którym jednorazowe naruszenie zasady obrotu napojami alkoholowymi (pojedynczy przypadek sprzedaży alkoholu osobie nieletniej) nie stanowi naruszenia zasad, skutkującego cofnięciem zezwolenia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2108 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 r., sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 7).
Przede wszystkim należy zauważyć i podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja nie została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, enumeratywnie wyliczonym w art. 156 § 1 k.p.a. W tym trybie postępowania, w którym ocenia się, czy doszło do zaistnienia przesłanek nieważnościowych nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje oceny czy zastosowano normy prawa materialnego do stanu faktycznego odpowiadającego hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w tej normie.
Postępowanie prowadzone w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, lecz przeprowadzeniem weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedna z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a., a w tej konkretnej sprawie wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zaznaczenia wymaga, że w postępowaniu nieważnościowym nie wyklucza się prowadzenia innych dowodów niż zgromadzone w postępowaniu zwykłym. Ustawodawca nie wprowadził zakazu prowadzenia nowych dowodów mających na celu ustalenie czy oceniane w tym postępowaniu orzeczenie rażąco narusza prawo. Z orzecznictwa sądów administracyjnych i piśmiennictwa wynika, że właściwy organ w postępowaniu nieważnościowym może prowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia, czy podmiot wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji ma przymiot strony, a także w granicach sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.02. 2011 r., sygn. akt II OSK 1645/10; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2344/11).
W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych należy stanąć na stanowisku, zgodnie z którym organ w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ocena, czy w sposób należyty organ zgromadził i poddał ocenie stan faktyczny przyjęty przy wydawaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego, a więc czy można stwierdzić, iż odpowiada on prawdzie w świetle istniejącego materiału dowodowego.
W doktrynie jednoznacznie wskazuje się, że rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 158 § 1 k.p.a. następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Należy zaznaczyć, iż o ile przedmiotem postępowania zwykłego administracyjnego jest sprawa administracyjna materialna, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest sprawa administracyjna procesowa. Niewątpliwie sprawy prowadzone w trybie nadzwyczajnym i wydawane w ich następstwie rozstrzygnięcia są bezpośrednio powiązane ze sprawą administracyjną materialną, ponieważ przesądzają o obowiązywaniu w obiegu prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną materialną, po jej uprzedniej analizie pod kątem zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Przesłanki nieważności postępowania administracyjnego mają zazwyczaj charakter naruszenia przepisów prawa materialnego. Zdarza się jednak w orzecznictwie uznanie za rażące naruszenie prawa także naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1048/17, opub. w LEX nr 2490865; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 1375/18, opub. w LEX nr 2624701; wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 801/17, opub. w LEX nr 2449203; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r. sygn. akt II GSK 4248/16, opub. w LEX nr 2516994).
W ocenie Sądu można przyjąć, że w odniesieniu do postępowania administracyjnego "rażące naruszenie prawa" ma miejsce wtedy, gdy organ w ogóle pominął prowadzenie postępowania wyjaśniającego, albo też prowadził je w sposób rażąco sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego, nie pozwalający na prawidłowe ustalenie podstawowych kwestii stanu faktycznego w danej sprawie - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zaskarżona decyzja SKO w O. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2018 r. o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych pozostaje zatem w zgodzie z obowiązującym prawem.
Na wstępie należy przypomnieć, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte przez SKO w O. z urzędu, na skutek informacji uzyskanych z pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. potraktowanego jako prośbę o interwencję i ewentualne podjęcie działań w ramach posiadanych kompetencji z urzędu oraz odwołania KPP w [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2018 r., po rozpatrzeniu którego SKO w O. odrębną decyzją z dnia [...].12.2018r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W powyższych pismach Komendant wskazał na nieprawidłowości przy podejmowaniu decyzji przez Wójta Gminy [...]. Z pism wynikała rozbieżność pomiędzy twierdzeniami zawartymi w decyzji wydanej przez Wójta a rzeczywistością. Komendant wskazał przykładowo na przyjęcie przez Wójta braku zabezpieczenia nagrań z monitoringu, podczas gdy w rzeczywistości były one zabezpieczone i załączone jako dowód do postępowania karnego. Okoliczności te były podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Toteż dysponentem takiego postępowania było więc SKO, w zakresie wyłącznej kompetencji którego, jako organu wyższego stopnia nad Wójtem Gminy [...], leży rozpatrywanie spraw prowadzonych w trybie nieważności postępowania. Niezasadny jest, zdaniem Sądu, zarzut nieprzekazania sprawy rzez SKO według właściwości Wójtowi Gminy [...] celem wznowienia postępowania ewentualnie zainicjowania nowego postępowania, w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z pismem procesowym podmiotu legitymowanego jako strona postępowania wszczynającym jakiekolwiek postępowanie, a działaniem podjętym z urzędu. Sąd zwraca uwagę, iż nie mogły być potraktowane jako nowe dowody stanowiące podstawę do wznowienia postępowania, ani też jako przesądzające o wadliwości kwalifikowanej decyzji, pisma KPP w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. i [...] listopada 2018 r. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, pisma te nie stanowiły też akt sprawy karnej - były to kierowane do SKO pisma po analizie których Kolegium powzięło informację co do potencjalnego obarczenia decyzji Wójta Gminy [...] wadami, co w konsekwencji spowodowało konieczność wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie nieważności postępowania.
Zdaniem Sądu, nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, zgodnie z którym art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi daje podstawy jedynie do rozstrzygnięcia o cofnięciu zezwolenia, natomiast nie dopuszcza wydania merytorycznej decyzji odmawiającej cofnięcia zezwolenia. Rację ma organ, że w przypadku, gdy postępowanie wykaże brak podstaw do cofnięcia zezwolenia, wszczęte postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Decyzja o umorzeniu postępowania ma charakter formalny - kończy postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W kontrolowanej sprawie należy również przyznać rację SKO w O. co do tego, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie Wójt Gminy [...] nie wykazał żadnych podstaw do uznania prowadzonego postępowania za bezprzedmiotowe, tym samym do jego umorzenia w oparciu o przepis art. 105 § 1 kpa. Co najmniej przedwcześnie bowiem dokonał merytorycznej oceny sprawy uznając, że "materiał zgromadzony w sprawie (...) nie dają podstaw do stwierdzenia, że do takiej sprzedaży (alkoholu - przyp. Kolegium) małoletniemu doszło w dniu [...].04.2018 r."
Przede wszystkim, zdaniem Sądu, wskazać należy na błąd proceduralny Wójta Gminy [...] polegający na zwróceniu się do Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie w sposób wybiórczy, ściśle określonej przez organ dokumentacji. Organ winien był zwrócić się o nadesłanie całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji (bądź jej kopii), w celu zapoznania się z wynikami postępowania dowodowego w sprawie karnej (na jej bieżącym etapie). Istotnym błędem organu było przesłuchanie strony z naruszeniem art. 86 kpa. Po pierwsze - brak było podstaw do przesłuchania strony przed zgromadzeniem całości materiałów dowodowych sprawy ("wyczerpaniem środków dowodowych"). Po wtóre - skoro według ww. przepisu do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, to należało zadać stronie stosowne pytania, dążąc do uzyskania możliwie w najszerszym zakresie obraz stanu faktycznego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej, a nie poprzestać na złożonym przez stronę oświadczeniu, niewiele wnoszącym do sprawy. Przykładowo - brak jest wypowiedzi strony o tym, kto faktycznie dokonywał sprzedaży alkoholu w dniu [...] kwietnia 2018 r. w sklepie skarżącego.
Kolejny błąd stanowiło oparcie rozstrzygnięcia o wskazane w treści decyzji okoliczności faktyczne, bez ich weryfikacji przy pomocy dostępnych źródeł i środków dowodowych. O niezastosowaniu się do podstawowych zasad procesu administracyjnego: obowiązku całościowego i wszechstronnego wyjaśniania sprawy, oraz swobodnej oceny dowodów (art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa) świadczy natomiast stanowcze twierdzenie organu, że w sprawie funkcjonariusze Policji nie zabezpieczyli dowodów w sprawie sprzedaży alkoholu nieletniemu, w tym - nie zabezpieczono nagrań z monitoringu. Podkreślenia wymaga, że zgromadzony w powyżej wskazany, wadliwy sposób, materiał dowodowy nie mógł być uznany za wystarczający do wyjaśnienia powyższych kwestii. Brakuje zeznań świadków, jak i strony, na okoliczności związane z ustaleniem osoby sprzedającego, wydaniem dowodu zakupu, a zwłaszcza utrwaleniem istotnych w sprawie okoliczności przy pomocy monitoringu. Brak jest jakichkolwiek ustaleń (np. poprzez zwrócenie się do Sądu oraz organów Policji), czy takie dowody w sprawie były i czy zostały zabezpieczone.
Należy w tym miejscu podkreślić, że z pism KPP w [...] wynika, że sprzedaż alkoholu nieletniemu została utrwalona na monitoringu sklepowym, dodatkowo w aktach postępowania karnego znajduje się przesłuchanie w charakterze świadka sprzedającego alkohol z przyznaniem się do powyższego faktu. Zaznaczenia wymaga, że jak twierdzi Komendant Powiatowy Policji w [...] w kierowanych do organów pismach, w świetle zapisu monitoringu sklepowego fakt sprzedaży alkoholu nieletniemu nie budzi żadnej wątpliwości. Nagranie to było zabezpieczone i załączone jako dowód do akt postępowania karnego. Zarejestrować miało, według pism KPP w [...] z [...] oraz [...] listopada 2018 r., fakt zakupu przez nieletniego alkoholu w postaci czterech piw, czynność wydrukowania paragonu i wyrzucenia go do kosza przez sprzedawcę oraz braku sprawdzenia wieku kupującego.
Należy ponadto zauważyć, iż Wójt Gminy [...] swoje rozstrzygnięcie oparł także o treść art. 7a § 1 kpa wskazując, iż wobec braku dowodów potwierdzających dokonanie sprzedaży przepis ten należało uwzględnić i istniejące wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść strony. Tymczasem powyższe unormowanie reguluje sytuację, gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym pozostaną wątpliwości co do wykładni niejasnego przepisu prawa. Sąd zauważa, że dyspozycja powyższej normy prawnej nie może służyć sanowaniu niedostatecznie wnikliwego postępowania dowodowego.
Zdaniem Sądu, należy przyznać rację Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w O., co do tego, że wyżej wskazane, popełnione przez organ I instancji błędy proceduralne, świadczą o wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania co najmniej przedwcześnie, z rażącym naruszeniem prawa procesowego, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z powyższych względów, w myśl art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI