VI SA/Wa 533/06

VI SA/Wa 533/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi C., LLC z siedzibą w P., USA na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego C., LLC z siedzibą w P., USA kwotę 1 600,- (jeden tysiąc sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił wniosek firmy C. Inc. – obecnie C. LLC z siedzibą w P. USA o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego CIRRUS nr [...] zarejestrowanego na rzecz spółki cywilnej B. M. i J. N. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą C. s.c. - jaki wpłynął w sprzeciwie złożonym przez wnioskodawcę.
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 246 i 247 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r., Nr 49, poz. 508 ze zm.) – zwanej p.w.p. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17) w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p.
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Urząd Patentowy RP udzielił B. M. i J. N. prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej p.n. C. prawa ochronnego na znak towarowy (usługowy i firmowy) słowno-graficzny CIRRUS nr [...] zgłoszony [...] października 1999 r. przeznaczony do oznaczania towarów i/lub usług wymienionych w załączniku tj. w klasie 09 (programy komputerowe, urządzenia i przyrządy elektroniczne, w tym urządzenia do transmisji danych), 10 (urządzenia i przyrządy pomiarowe medyczne) i 42 (doradztwo techniczne i aranżacje architektoniczne, projektowanie urządzeń i przyrządów elektronicznych i medycznych).
Dnia [...] lipca 2004 r. firma C. Inc. – obecnie C. LLC - z siedzibą w P., USA wystąpiła w oparciu o art. 246 p.w.p. do Urzędu Patentowego RP ze sprzeciwem w zakresie udzielenia B. M. i J. N. spółce cywilnej C. prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny CIRRUS - dla towarów w klasie 9 z uwagi na niespełnienie ustawowych warunków wymaganych do jego rejestracji przewidzianych w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5 z 1985 r., poz. 17).
Domagając się unieważnienia prawa z rejestracji tego znaku towarowego słowno-graficznego podnosiła, iż :
- jest uprawniona z rejestracji słownego znaku towarowego CIRRUS [...] chronionego pierwszeństwem od dnia [...] kwietnia 1991 r. i przeznaczonego m.in. do oznaczania towarów w klasie 9 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług: elektronicznych nośników danych w postaci kart identyfikacyjnych do użytku z automatycznymi maszynami mówiącymi i innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowymi;
- sporny znak zarejestrowany dla towarów tego samego rodzaju – szeroko pojętych urządzeń elektronicznych, m.in. programów komputerowych, urządzeń i przyrządów elektronicznych, w tym urządzeń do transmisji danych i elektronicznych nośników danych;
- znaki są identyczne pod względem fonetycznym i znaczeniowym (cirrus – łacińska nazwa chmury pierzastej) oraz niezwykle podobne w warstwie wizualnej;
- podstawowe znaczenie z punktu widzenia zdolności odróżniającej tego znaku ma jego element słowny identyczny ze znakiem przeciwstawionym, przy czym część słowna ma zawsze większą siłę oddziaływania na odbiorców, zatem identyczność brzmieniowa i znaczeniowa przy jednorodzajowości towarów – może wprowadzać odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia oznaczonych tymi znakami towarów. Wnioskodawca podkreślał, że jego znak jest znakiem mocnym, stanowiąc jednocześnie podstawowy człon nazwy firmy.
Uprawniona ze znaku CIRRUS [...] spółka cywilna B. M., J. N. uznała sprzeciw za bezzasadny wskazując, że:
- w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego wprowadzenie odbiorców w błąd nie jest możliwe, bowiem oznaczane znakiem CIRRUS towary nie są podobne w warstwie fonetycznej i znaczeniowej; oznaczenie wnioskodawcy należy do kategorii słownych, a znak [...] stanowi kolorową charakterystyczną kompozycję nazwy i grafiki;
- uprawniona z przeciwstawionego znaku C. Inc. zgłosiła w klasie 9 do rejestracji i uzyskała ochronę w zakresie elektronicznych nośników danych w postaci kart identyfikacyjnych do użytku z automatycznymi maszynami mówiącymi i innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowymi, ale profil jej działalności związany jest z usługami oferowanymi na rynku bankowym, należącym do kategorii wyspecjalizowanej, czyli oferta handlowa kierowana jest do wąskiego grona odbiorców;
- karta identyfikacyjna nie jest urządzeniem, czyli rodzajem mechanizmu lub zespołu elementów, przyrządów służącym do wykonywania określonych czynności; jako elektroniczny nośnik objęty zakresem ochrony - współdziała tylko z bankowymi urządzeniami końcowymi działającymi poza bezpośrednim dostępem; elektroniczne nośniki danych na których zapisano dane osobowe nie są przedmiotem powszechnego obrotu handlowego – uzyskanie ich poprzedza uzyskanie dostępu do konta w banku, posiadacz karty jest wtórnym uczestnikiem obrotu tym produktem;
- dokonanie zakupu w tej grupie towarów poprzedza przeprowadzenie rozeznania rynku oraz dobór urządzeń kompatybilnych z już posiadanymi, bądź spełniającymi określone oczekiwania klienta.
Na rozprawie w dniu [...] listopada 2005 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak CIRRUS [...], wskazując, iż porównywane oznaczenia są identyczne w warstwie fonetycznej i znaczeniowej, bardzo podobne w płaszczyźnie wizualnej, a także przeznaczone do oznaczania towarów jednorodzajowych. Jego zdaniem pojęcie urządzenia elektrycznego i karty chipowej jest tożsame.
Uprawniony podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na sprzeciw podkreślając, że towary oznaczane znakiem wnioskodawcy są oferowane instytucjom bankowym, natomiast uprawniony działa na zupełnie innym rynku produkując urządzenia do diagnostyki szpitalnej, programy komputerowe dla aptek, oraz towary stosowane w meteorologii.
Oddalając wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy CIRRUS nr [...] Urząd Patentowy wywiódł, że zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p., ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenił według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony [...] października 1999 r. tj. pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, dlatego przepisy u.z.t. stanowią podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.
Uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, na mocy którego niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest on podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Naruszenie powyższego przepisu ma miejsce w przypadku jednoczesnego spełnienia powyższych przesłanek, co nie ma miejsca w porównywanych znakach.
Stwierdził, że oba znaki wykazują podobieństwo, szczególnie w warstwie fonetycznej i znaczeniowej. Przyznał, że potencjalny odbiorca stykający się z obu znakami będzie je wymawiał tak samo tzn. albo wyłącznie w brzmieniu angielskojęzycznym albo tylko polskim, jak również będzie je traktował jako fantazyjne oznaczenia bądź też przypisze im ściśle określone znaczenie (cirrus - 1. chmura pierzasta 2. lok, pukiel, czub, frędzel). Wskazał na pewne różnice w płaszczyźnie wizualnej wynikające z tego, że znak zarejestrowany na rzecz wnioskodawcy jest znakiem słownym zaś kwestionowane oznaczenie ma charakter słowno-graficzny, ale uznał, że nie przesądzają o braku podobieństwa.
Ocenił, że "programy komputerowe" wskazane w wykazie towarów znaku CIRRUS [...] nie są jednorodzajowe względem "elektronicznych nośników informacji danych w postaci kart identyfikacyjnych do użytku automatycznymi maszynami mówiącymi i innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowymi". Wskazał, że w pierwszym wypadku chodzi o towary mające charakter niematerialny (program komputerowy to ciąg instrukcji dla komputera, skończony zbiór czynności, które komputer wykonuje, wyrażony jest w języku programowania), które są samodzielnym przedmiotem obrotu, natomiast elektroniczna karta identyfikacyjna ma postać materialną i jest zazwyczaj wykonana z tworzywa sztucznego, zawierając prosty układ elektroniczny.
Organ nie podzielił także stanowiska wnioskodawcy co do oceny podobieństwa urządzeń i przyrządów elektronicznych – w tym urządzeń do transmisji danych, objętych rejestracją znaku spornego, a przeciwstawionych im towarów – elektronicznych nośników informacji danych w postaci kart identyfikacyjnych do użytku automatycznymi maszynami mówiącymi i innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowym,- zarejestrowanych w ramach oznaczenia CIRRUS [...] dlatego, że karta identyfikacyjna nie jest urządzeniem. Uznał bowiem, że sama w sobie nie jest w stanie wykonać żadnej czynności, działając dopiero w połączeniu z urządzeniem, w tym wypadku elektronicznym bankowym urządzeniem końcowym. Elektroniczna karta identyfikacyjna nie jest również przyrządem, które jest rozumiane jako rodzaj urządzenia służącego do wykonywania określonej czynności. Powołał się na internetowy słownik języka polskiego Wydawnictwo WILGA: "przyrząd - złożone urządzenie techniczne służące do wykonywania określonej czynności", a także na internetową encyklopedię Wydawnictwa WIEM. Tym bardziej w ocenie organu nie są jednorodzajowe "elektroniczne nośniki danych..." względem "urządzeń do transmisji danych'", bowiem występuje tu wyraźnie odmienne przeznaczenie obu towarów.
Urząd Patentowy ocenił, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd potencjalnego odbiorcy i ocena tej przesłanki powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników stanu faktycznego, w tym specyfiki rynku, na którym konkretne towary są oferowane. Znak zarejestrowany na rzecz uprawnionego (CIRRUS [...]) został przeznaczony do oznaczania towarów mających charakter specjalistyczny, skierowanych do wąskiego grona odbiorców, tj. instytucji finansowych, które jako podmioty profesjonalne zobowiązane są do przykładania należytej staranności w swojej działalności i należy przyjąć, że posiadają one wiedzę i rozeznanie w rynku. Krąg podmiotów, które produkują i oferują do sprzedaży tego typu wyroby ocenił jako bardzo ograniczony. Przyjął, że towary takie (elektroniczne karty identyfikacyjne przeznaczone do stosowania w branży bankowej) nie są oferowane w powszechnym obrocie i zazwyczaj nie są nabywane jednostkowo, lecz w dużej ilości egzemplarzy, w wyniku indywidualnych negocjacji i wartość każdorazowej transakcji jest wysoka.
Ustalił w toku rozprawy, że uprawniony z prawa ochronnego do znaku [...] w rzeczywistości działa na zupełnie innym rynku, zaś oferowane przez niego produkty także należą do kategorii produktów wyspecjalizowanych, rozprowadzanych odmiennymi kanałami dystrybucyjnymi niż towary opatrzone znakiem przeciwstawnym.
Natomiast uprawniony z prawa ochronnego do spornego znaku wprowadza na rynek urządzenia stosowane wyłącznie w diagnostyce szpitalnej, programy komputerowe dla aptek oraz produkty używane w meteorologii.
W związku z tym biorąc pod uwagę konkretne warunki obrotu gospodarczego, w których funkcjonują oba oznaczenia Urząd Patentowy uznał, iż zarówno krąg odbiorców jak i ich przeznaczenie wyłącza możliwość wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców.
Wprawdzie przyznał rację wnioskodawcy, że jego znak należy do kategorii oznaczeń mocnych, bo stanowi równocześnie podstawowy człon nazwy wnioskodawcy, ale wskazał, że także znak zarejestrowany na rzecz uprawnionego korzysta z tego samego przymiotu. Ostatecznie przyjął, że wnioskodawca nie wykazał, że między porównywanymi oznaczeniami zachodzi podobieństwo mogące wprowadzić w błąd w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego co do pochodzenia towarów.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący C., LLC (poprz. C., Inc.) z siedzibą P. U.S.A. zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r., Nr 5, poz. 17 z późn. zm.), przez:
- błędną wykładnię, przejawiającą się w przyjęciu, iż z punktu widzenia przepisu istotnym jest to, w odniesieniu do jakich towarów późniejszy znak towarowy jest w rzeczywistości stosowany na rynku, nie zaś to, dla jakich towarów został on zarejestrowany, oraz
- niewłaściwe zastosowanie w sprawie, przejawiające się w przyjęciu, że podobieństwo towarów objętych rejestracjami znaków towarowych, których przedmiotowa sprawa dotyczy nie jest tego rodzaju, aby mogło wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego z 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), przez oparcie decyzji na nieudowodnionych okolicznościach faktycznych oraz pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy argumentów strony,
wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając swoje zarzuty skarżący powoływał się na to, że podobieństwo znaków towarowych CIRRUS [...] i CIRRUS [...] nie budzi jakichkolwiek wątpliwości i zostało potwierdzone w zaskarżonej decyzji, że znaki te są identyczne pod względem fonetycznym i znaczeniowym oraz niezwykle podobne w warstwie wizualnej.
Podstawowe znaczenie z punktu widzenia zdolności odróżniającej tego znaku ma jego element słowny (który jest identyczny ze znakiem skarżącego), bowiem grafika znaku towarowego CIRRUS [...] jest przy tym ograniczona właściwie do minimum. W ocenie skarżącego także towary objęte rejestracją znaku towarowego CIRRUS [...] w klasie 9, a mianowicie: urządzenia i przyrządy elektroniczne, w tym urządzenia do transmisji danych, są towarami tego samego rodzaju co towary zawarte w wykazie towarów rejestracji znaku towarowego CIRRUS [...] (elektroniczne nośniki danych w postaci kart identyfikacyjnych do użytku z automatycznymi maszynami mówiącymi i innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowymi). W obydwu przypadkach chodzi bowiem o szeroko pojęte urządzenia elektroniczne, wliczając w to: urządzenia do transmisji danych - z jednej strony i elektroniczne nośniki danych - z drugiej. Nawet jeśliby uznać, że elektroniczne nośniki danych w postaci kart identyfikacyjnych nie mogą być traktowane jako urządzenia/przyrządy elektroniczne (choć np. identyfikacyjne karty chipowe są w istocie bardzo skomplikowanymi urządzeniami elektronicznymi), to z pewnością urządzeniami takimi są już elektroniczne czytniki tych kart (bankomaty, terminale bankowe, terminale sklepowe, terminale przenośne itp.). Tego typu towary, traktowane jako urządzenia do odczytu danych i ich transmisji, niewątpliwie mieszczą się w ogólnym pojęciu urządzeń i przyrządów elektronicznych, w tym urządzeń do transmisji danych, zawartym w wykazie towarów rejestracji znaku towarowego CIRRUS [...]. Zasadnym jest przy tym twierdzenie, że elektroniczne nośniki danych w postaci kart identyfikacyjnych oraz elektroniczne urządzenia służące do odczytu i przekazywania zapisanych na kartach danych mogą pochodzić z tego samego przedsiębiorstwa, tj. od tego samego producenta - co jest podstawowym kryterium przesądzającym o jednorodzajowości towarów, a w konsekwencji - o niebezpieczeństwie wprowadzenia odbiorców w błąd. Skarżący powołał się na stanowisko orzecznictwa i literatury, iż towary są tego samego rodzaju, gdy w razie umieszczenia na nich identycznego znaku o przeciętnej sile oddziaływania, przeciętny odbiorca może uważać, że pochodzą one z tego samego przedsiębiorstwa. Ponadto wskazywał, że kompatybilność towarów, ich uzupełniający (akcesoryjny) charakter, przesądza zazwyczaj o jednorodzajowości. Kryterium przeznaczenia towaru pozwala uznać za towary jednego rodzaju takie wyroby, spośród których jeden ma charakter uzupełniający w stosunku do drugiego, bądź stanowi jego wyposażenie. (R. Skubisz, Prawo znaków towarowych - Komentarz, Warszawa 1997, str. 84, 86). Wywodził, że w wypadku elektronicznych nośników danych w postaci kart identyfikacyjnych - z jednej strony i urządzeń elektronicznych, w tym urządzeń do transmisji danych - z drugiej, współzależność taka występuje.
Stąd skarżący twierdził, że identyczność brzmieniowa i znaczeniowa porównywanych oznaczeń, spotęgowana przez daleko idące podobieństwo wizualne, przy jednoczesnej jednorodzajowości towarów, stanowi niezwykle silną podstawę dla stwierdzenia, iż równoległe występowanie na rynku znaków towarowych CIRRUS [...] i CIRRUS [...] wprowadzać może odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia oznaczonych tymi znakami towarów zawartych w klasie 9. Spotykając się w obrocie z urządzeniami elektronicznymi, np. do odczytu i transmisji danych, oznaczonymi znakiem CIRRUS [...], nabywcy mogą w szczególności przypuszczać, że pochodzą one z przedsiębiorstwa skarżącego (niebezpieczeństwo pomyłek w wąskim rozumieniu) lub przynajmniej z przedsiębiorstwa powiązanego z nim organizacyjnie, gospodarczo lub prawnie (niebezpieczeństwo pomyłek w szerokim rozumieniu).
Zarzucił, że Urząd Patentowy RP nie rozważył przy tym, czy z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy wskazane powyżej towary mogą pochodzić z tego samego przedsiębiorstwa. Także, że dowolnym jest twierdzenie Urzędu Patentowego RP, iż elektroniczne karty identyfikacyjne nie mogą być w żadnym wypadku traktowane jako urządzenia, czy też przyrządy (przy obecnym rozwoju techniki karty elektroniczne przestają już być tylko zwykłymi kawałkami plastiku z paskiem magnetycznym, stają się zaś coraz częściej skomplikowanymi urządzeniami, zawierającymi różnego rodzaju podzespoły, układy, chipy itp.);
Skarżący zarzucił, że pogląd Urzędu Patentowego RP, iż CIRRUS [...] działa w rzeczywistości na zupełnie innym rynku niż skarżący i wprowadza na rynek urządzenia stosowane wyłącznie w diagnostyce szpitalnej, programy komputerowe dla aptek oraz produkty używane w meteorologii, nie został poparty żadnymi znanymi skarżącemu dowodami, a jedynie na podstawie oględnych informacji uzyskanych od pełnomocnika C. s.c.
Wskazał na błędną interpretację powołanego przepisu, wszak w art. 9 u.z.t. chodzi o wykaz towarów w formie zarejestrowanej, a nie o aktualny zakres działalności uprawnionego do znaku, bowiem rozstrzyga on o zakresie przysługującej znakowi towarowemu ochrony. Wykaz towarów spornego znaku towarowego CIRRUS [...] zawiera bardzo pojemne sformułowanie: urządzenia i przyrządy elektroniczne, w tym urządzenia do transmisji danych, w którym to mogą wszak mieścić się rozmaite urządzenia i przyrządy, także te wykorzystywane w sektorze bankowym (np. bankomaty, terminale bankowe i in.). Bez względu na to, jakiego rodzaju działalność C. s.c. prowadzi w chwili obecnej, to ogólnie sformułowany wykaz towarów nie wyklucza, że w przyszłości firma ta nie zajmie się produkcją i dostarczaniem urządzeń elektronicznych związanych ze świadczeniem usług finansowych. Podkreślił, iż z punktu widzenia art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych dla stwierdzenia przeszkody rejestracyjnej nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców - wystarczy bowiem, że istnieje taka możliwość.
Skarżący zarzucił także dowolne i nie poparte żadnymi dowodami ustalenia Urzędu Patentowego RP odnośnie kręgu odbiorców, do których adresowane są towary oznaczone znakiem towarowym CIRRUS [...] należącym do niego. Zaprzeczył, że towary te przeznaczone są jedynie dla wąskiego grona klientów, a mianowicie wyłącznie dla instytucji finansowych. Wskazywał, że osoby korzystające w Polsce z kart identyfikacyjnych opatrzonych znakiem towarowym CIRRUS [...] stanowią bowiem bardzo szerokie i zróżnicowane grono, przy czym osoby te są jednocześnie klientami konkretnych banków oraz skarżącego. Urząd Patentowy nie wziął także pod uwagę, że elektroniczne czytniki kart identyfikacyjnych ze znakiem skarżącego (bankomaty, terminale itp.) zazwyczaj również oznaczane są tymże znakiem - dla wskazania kompatybilności urządzenia z konkretnymi kartami identyfikacyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów stwierdził, że podstawowym zagadnieniem była ocena jednorodzajowości towarów opatrzonych znakiem CIRRUS [...] względem towarów objętych ochroną w ramach znaku CIRRUS [...] oraz kwestia możliwości wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców, co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorstwa.
Dokonana analiza podobieństwa towarów, dla których przeznaczone zostały przeciwstawione oznaczenia oraz kwestia oceny możliwości wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców, została w ocenie organu przeprowadzona w sposób wszechstronny, pozwalający na uznanie braku jednorodzajowości przeciwstawionych produktów. Dodatkowo wziął pod uwagę okoliczność rzeczywistego używania przeciwstawionych znaków w ramach oceny możliwości wprowadzenia w błąd, która powinna być rozpatrywana w sposób możliwie szeroki. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd powinno być analizowane w tzw. zwykłych warunkach obrotu oraz z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy. Oznaczało to konieczność ustalenia rynku, na którym oferowane są konkretne towary i określenie konkretnego nabywcy, co wymaga wszechstronnych badań dokonanych z wykorzystaniem wszelkich możliwych środków dowodowych. Urząd Patentowy zwrócił uwagę na fakt, iż dla przyjęcia naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., podnoszonego przez skarżącego, konieczne jest stwierdzenie równoczesnego zaistnienia wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie, tzn. poza podobieństwem znaków, także jednorodzajowości towarów i możliwości wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców (w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego). Dlatego samo podobieństwo znaków przy równoczesnym braku jednorodzajowości porównywanych towarów i niestwierdzeniu niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, nie może automatycznie przesądzać o unieważnieniu prawa na sporny znak towarowy.
Ustalenia organu, iż uprawniony z prawa ochronnego na znak towarowy CIRRUS [...] wprowadza na rynek urządzenia stosowane wyłącznie w diagnostyce szpitalnej, programy komputerowe dla aptek oraz produkty używane w meteorologii oparł na wyjaśnieniach pełnomocnika uprawnionego na rozprawie, których prawdziwości nie podważył obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego. Organ nie zgodził się z zarzutem pominięcia argumentów strony twierdzącej, że towary opatrywane znakiem towarowym CIRRUS [...] są towarami dostępnymi szerokiej rzeszy klientów. Przeciwnie, uznał, że towary skierowane są do wąskiego grona profesjonalnych odbiorców, jakimi są instytucje finansowe, które decydują o wyborze produktu. Natomiast okoliczność, iż elektroniczne czytniki kart identyfikacyjnych ze znakiem skarżącego (np. bankomaty, terminale) również oznaczane są przedmiotowym znakiem, w ocenie organu nie miało znaczenia z uwagi na to, że przedmiotem rozpoznania są karty identyfikacyjne a nie bankomaty lub terminale, które są zupełnie innymi przedmiotami.
Uczestnicy postępowania B. M. i J. N. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej p.n. C. nie zajęli stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej przesłanek, argumentom skargi nie można odmówić słuszności, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. - w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami, stanowiącymi podstawę rejestracji spornego prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy CIRRUS [...], zgłoszonego [...] października 1999 r., są zatem przepisy ustawy z 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) – dalej u.zt.
Podnieść należy, że art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. stanowił podstawę materialnoprawną wniosku o unieważnienie spornego znaku, bowiem to wnioskodawca dowodził, że w myśl tego przepisu niedopuszczalna była rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
Należało mieć na względzie, iż skarżący zgłaszając do ochrony w kwietniu 1991r. mocny – jak przyznał Urząd Patentowy – słowny znak towarowy CIRRUS miał na uwadze wykonywanie swojego prawa zgodnie z przeznaczeniem, tj. w celu odróżnienia własnych towarów od takich towarów konkurencyjnych, czyli bez ryzyka pomyłki.
Dlatego też przy zarzucie kolizji znaków, oprócz ich podobieństwa, w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę towary, na które został zarejestrowany znak: elektroniczne nośniki danych w postaci kart identyfikacyjnych do użytku z automatycznymi maszynami mówiącymi i innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowymi.
Skoro warunkiem niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest ich tożsamość lub podobieństwo określane jako jednorodzajowość towarów. Dlatego w orzecznictwie przyjmuje się, że badanie podobieństwa towarów i usług powinno poprzedzać ocenę podobieństwa znaków.
W niniejszej sprawie Urząd Patentowy uczynił odwrotnie: najpierw dokonał dokładnej analizy podobieństwa i podzielił stanowisko skarżącego, że jego znak wcześniejszy należy do kategorii oznaczeń mocnych, a porównywane znaki wykazują podobieństwo w warstwie fonetycznej, znaczeniowej, a nawet wizualnej.
Tak ocenione podobieństwo – w ocenie Sądu słusznie - wymagało szczególnie wnikliwego zbadania pozostałych kwestii:
1) czy rejestracja spornego znaku obejmowała towary lub usługi tego samego rodzaju;
2) czy podobieństwo znaków (ustalone przez organ) jest tego rodzaju, że może przeciętnego odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów lub usług.
Zdaniem Sądu, dokonane przez Urząd Patentowy w zakresie tych przesłanek ustaleniom dowodowym, a w szczególności ich ocenie – w świetle lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji – należy zarzucić dowolność.
Odnośnie pierwszej kwestii wskazać należy, że bezsporna jest przynależność obu znaków do tej samej klasy 9. Poza sporem pozostaje, że sama przynależność do tej samej klasy towarowej nie przesądza o jednorodzajowości towarów, bowiem przy ocenie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów stosuje się różnorakie kryteria.
Podstawowym kryterium dla oceny jednorodzajowości towarów to rodzaj towaru, jego przeznaczenie – przy uwzględnieniu dziedzin zastosowania oraz funkcji towaru. Nie można też pominąć: warunków zbytu, kręgu odbiorców, do których są skierowane towary, ale również sposobów i zasad działania, sposobów sprzedaży (dystrybucji) towarów, czasu użytkowania, a pomocniczo wyglądu wyrobów. (np. wyrok wsa w Warszawie 2004.07.22 II SA 1668/03 LEX nr 159764). Według stanowiska literatury kryterium przeznaczenia towaru pozwala uznać za towary jednego rodzaju także takie wyroby, spośród których jeden ma charakter uzupełniający w stosunku do drugiego, bądź stanowi jego wyposażenie. Zazwyczaj także przesądza o jednorodzajowości, gdy zachodzi kompatybilność towarów, ich uzupełniający (akcesoryjny) charakter (vide: R. Skubisz, Prawo znaków towarowych - Komentarz, Warszawa 1997, str. 84-86).
Kwestia ta jest istotna wobec stwierdzenia organu, że karta identyfikacyjna nie jest urządzeniem. Wskazać bowiem należy, że przyjęcie takiej kwalifikacji, iż karta sama w sobie nie jest w stanie wykonać żadnej czynności, bo działa w połączeniu z urządzeniem elektronicznym - działa w obie strony. Także bowiem urządzenia elektroniczne przeznaczone wyłącznie do odczytu kart – bez kart nie są w stanie wykonać żadnych czynności. Na tym polega wzajemna kompatybilność i funkcje w obrocie i tego faktu Urząd Patentowy nie powinien pominąć przy badaniu jednorodzajowości.
Zaniechanie tego powoduje, że racje ma skarżący zarzucając dowolność wywodom organu, iż "elektroniczne nośniki danych..." względem "urządzeń do transmisji danych'" nie są jednorodzajowe z tego względu, że występuje wyraźnie odmienne przeznaczenie obu towarów.
Z dokonanych przez organ ustaleń nie wynika także, że opatrzone znakiem towarowym CIRRUS [...] chronionym od [...] kwietnia 1991 r. "elektroniczne nośniki danych w postaci kart identyfikacyjnych" funkcjonują w obrocie gospodarczym dwojako, czyli zgodnie z dokonaną rejestracją:
1/ z automatycznymi maszynami mówiącymi i
2/ innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowymi.
Urząd Patentowy zajął się wyłącznie drugą funkcją, zarówno omawiając kwestię rodzaju towarów jak i możliwości wprowadzenia w błąd.
Z uzasadnienia zaś nie wynika, ze znak towarowy CIRRUS [...] (z uprzednim pierwszeństwem) na kartach kompatybilnych z automatycznymi maszynami mówiącymi funkcjonuje wyłącznie w sektorze bankowym. Organ nie wypowiedział się w przedmiocie kręgu klientów kart do automatycznych maszyn mówiących.
Nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, dlaczego zakwalifikował towary oznaczane znakiem towarowym CIRRUS [...] jako przeznaczone jedynie dla wąskiego grona instytucji finansowych, pomijając fakt korzystania z kart identyfikacyjnych opatrzonych tym znakiem choćby przez rzesze klientów bankowych, dla których także przeznaczana jest informacja o producencie karty bankomatowej jak i producencie urządzenia z którym jest ona kompatybilna i bezbłędnie, tzn. z oczekiwanym dla klienta skutkiem realizuje wprowadzane za jej pomocą polecenia na podstawie odczytanych z karty informacji. Organ nie wypowiedział się odnośnie kręgu klientów kart do automatycznych maszyn mówiących.
Urząd Patentowy pominął i nie rozważył, czy wymienione wyżej automatyczne maszyny mówiące jak i elektroniczne bankowe urządzenia końcowe należą do kategorii urządzeń i przyrządów elektronicznych, a co za tym idzie, czy mogą być oznaczane spornym znakiem towarowym CIRRUS [...], który jest przeznaczony nie tylko do oznaczania programów komputerowych, ale i oznacza także - według zakwestionowanej rejestracji - urządzenia i przyrządy elektroniczne, w tym urządzenia do transmisji danych.
Należy przy tym podnieść, że Urząd Patentowy nie odniósł się także do zarzutu, czy uprawniony ze spornego znaku uzyskując ochronę później zgłoszonego znaku CIRRUS [...] na oznaczanie de facto wszelkich urządzeń i przyrządów elektronicznych może skutecznie podnosić argument, że obecnie oznacza tym znakiem tylko urządzenia do diagnostyki szpitalnej i nie wyczerpuje całego spectrum możliwości jakie daje mu prawo ochronne.
Przyjmując jego twierdzenia, że znak CIRRUS nr [...] służy do oznaczania towarów na zupełnie innym rynku, produkując urządzenia do diagnostyki szpitalnej, programy komputerowe dla aptek, oraz towary stosowane w meteorologii, Urząd Patentowy pominął tym samym szeroki zakres kwestionowanej rejestracji w klasie 9 (programy komputerowe, urządzenia i przyrządy elektroniczne, w tym urządzenia do transmisji danych), i de facto przyjął, że działa on w klasie 10 (urządzenia i przyrządy pomiarowe medyczne) i 42 (doradztwo techniczne i aranżacje architektoniczne, projektowanie urządzeń i przyrządów elektronicznych i medycznych).
Z drugiej strony Urząd Patentowy nie wypowiedział się, czy rejestracja spornego znaku dla szerokiego spektrum urządzeń i przyrządów elektronicznych wyklucza zakwalifikowanie do nich także automatycznych maszyn mówiących i elektronicznych bankowych urządzeń końcowych. W takiej sytuacji nie można wykluczyć, że oba – jak ustalił organ - podobne znaki CIRRUS oznaczałyby takie towary, które razem funkcjonowałyby na rynku elektronicznym w sposób kompatybilny i wzajemnie sobie służyły i istniałaby możliwość wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towaru i usług.
Podkreślić należy, że Urząd Patentowy orzekając w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego w trybie postępowania spornego związany granicami wniosku (art. 255 ust. 1 p.w.p.), podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.) oraz rygorami procedury administracyjnej ( art. 256 ust. 1 p.w.p.) w zakresie m.in. dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.), w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a. z zastrzeżeniem wynikającym z cyt. wyż. art. 255 ust. 4 p.w.p.), a także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.) – dopuścił się naruszenia powyższych reguł, a uchybienia te mają istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem o podobieństwie znaków towarowych decydują wyłącznie ustalenia faktyczne, to wskazane wyżej braki w tych ustaleniach nie pozwalają na prawidłową ocenę, czy prawo materialne zostało właściwie zastosowane.
Innymi słowy, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uzupełni we wskazanym zakresie ustalenia faktyczne i dokona ich oceny w świetle wskazanej podstawy prawnej. Pozwoli to na dostateczne wyjaśnienie, czy dopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego CIRRUS [...] w klasie 9 w pełnym zakresie wskazanych towarów: urządzeń i przyrządów elektronicznych, w tym urządzeń do transmisji danych - o ile byłyby ocenione jako jednorodzajowe z towarami zawartymi w wykazie towarów rejestracji wcześniejszego znaku towarowego CIRRUS [...] (elektronicznymi nośnikami danych w postaci kart identyfikacyjnych do użytku z automatycznymi maszynami mówiącymi i innymi elektronicznymi bankowymi urządzeniami końcowymi). Wyjaśnienie, czy elektroniczne nośniki danych w postaci kart identyfikacyjnych oraz elektroniczne urządzenia służące do odczytu i przekazywania zapisanych na kartach danych mogą pochodzić z tego samego producenta. Organ weźmie też pod uwagę wszystkie podniesione wyżej okoliczności i posiadany przez strony zakres ochrony, a nie tylko aktualnie prowadzoną działalność.
W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym o jej niewykonywaniu i o kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 152 i 200 p.p.s.a.