VI SA/Wa 5305/23

VI SA/Wa 5305/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Maciej Borychowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant ref. Klaudia Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w G., Szwajcaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2023 r., znak: [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej R. S.A. z siedzibą w G., Szwajcaria 2217 zł (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP RP", "Urząd Patentowy" lub "Organ") z [...] lipca 2023 r., znak: [...], oddalająca sprzeciw wniesiony w dniu [...] lutego 2022 r. przez R. SA, G., Szwajcaria (dalej: "Wnoszący Sprzeciw", "Skarżący", "R.") wobec zgłoszonego znaku towarowego słowno – graficznego [...] dokonanego w dniu 30 września 2021 r. pod numerem [...] przez P. K., S., Polska (dalej: "Zgłaszający", "Uczestnik"), w zakresie towarów z klasy 25 (dalej "Zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. art. 15221 w zw. z art. 1321 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170, dalej: "p.w.p.") oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1064 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm., dalej: "k.p.c.") w zw. z art. 15223 ust. 2 p.w.p.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] września 2021 r. do UP RP został zgłoszony przez Uczestnika w formie elektronicznej wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny [...]. Zgłoszenie zostało oznaczone numerem: [...].
[pic]
Zgłoszony znak został przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 25, tj.: odzież męska, damska i dziecięca.
W dniu [...] lutego 2022 r. do UP RP wpłynął sprzeciw wniesiony przez R.. Jako podstawę prawną Wnoszący Sprzeciw wskazał art. 1321 ust. 4 p.w.p. Sprzeciw został skierowany wobec wszystkich towarów wskazanych w zgłoszeniu – klasa 25. Jako podstawę faktyczną sprzeciwu Wnoszący Sprzeciw wskazał prawo do następujących znaków towarowych:
1) unijnego znaku towarowego [pic] zarejestrowanego pod numerem EUTM 001456201 (z pierwszeństwem na terenie polski od 1.05.2004 r.), przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klas 9, 14 i 37, w tym dla następujących towarów, na których oparty jest sprzeciw: biżuteria; zegarki w klasie 14,
2) unijnego znaku towarowego słowno-graficznego [pic] zarejestrowanego pod numerem EUTM 001455757 (z pierwszeństwem na terenie Polski od 1.05.2004 r.), przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klas 9, 14 i 37, w tym dla następujących towarów, na których oparty jest sprzeciw: zegarki w klasie 14,
3) międzynarodowego znaku graficznego [pic] z wyznaczeniem na Polskę, nr IR 140390 (z pierwszeństwem od 28.03.2002 r.), przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 14: przyrządy do mierzenia czasu wszystkich typów i ich części.
W uzasadnieniu sprzeciwu R. wskazał, że używanie znaku CROWN WEAR przyniesie Zgłaszającemu nienależną korzyść lub będzie szkodliwe dla renomy wcześniejszych znaków Wnoszącego Sprzeciw.
Wnoszący Sprzeciw wyjaśnił, że jest szwajcarskim przedsiębiorstwem zajmującym się produkcją i sprzedażą m. in. zegarków pod sławną na całym świecie marką R.. Jest on uprawniony do szerokiego portfolio znaków towarowych z elementem słownym R. chronionych na całym świecie, tym w Polsce i UE. Wnoszący Sprzeciw wskazał ponadto, że konsekwentnie, od początku swojej historii, używa również oznaczenia słowno-graficznego z elementem słownym "R." zapisanym wielkimi literami, nad którym znajduje się podobnych rozmiarów korona o pięciu wierzchołkach zwieńczonych kulami. Również sama korona - bez dodatkowych elementów słownych - objęta jest prawami ochronnymi na znaki towarowe, w tym w/w wcześniejszymi znakami. Zdaniem Wnoszącego Sprzeciw, wcześniejsze znaki ze względu na intensywne, wieloletnie używanie i działania marketingowe, uzyskały renomę wśród relewantnych odbiorców na terytorium RP w odniesieniu do towarów takich jak: biżuteria; zegarki; przyrządy do mierzenia czasu wszystkich typów i ich części. Marka R. i wskazane oznaczenie złożone, w tym korona, są jednymi z najbardziej znanych na całym świecie oznaczeń słowno-graficznych. Zdaniem Wnoszącego Sprzeciw renoma znaków wcześniejszych w odniesieniu do towarów stanowiących podstawę sprzeciwu jest okolicznością notoryjną.
Na potwierdzenie szerokiej znajomości marki R. Wnoszący Sprzeciw wskazał, że Wnoszący sprzeciw wskazał, że firma R. chętnie wiąże swój wizerunek ze światem sportu. Gwiazdy sportu przenoszą na produkty R. zalety "wyczynowca", tj. wytrzymałość, precyzję, niezawodność. Wnoszący Sprzeciw dokonał również analizy początku obecności marki w Polsce oraz jej znajomości. W tym zakresie wskazał, że pierwszą kampanię reklamową R.. Rok 2004 to początek relacji handlowych z V. (W. [...]) i otwarcie pierwszego punktu sprzedaży w P. (ul. P. [...]). W 2004 r. nastąpiło otwarcie punktu sprzedaży p. P. w W. (ul. P. [...]). Rok później zainstalowano podświetlana iluminację z napisem "R." w W.. W 2008 r. otwarto punktu sprzedaży V. (W. [...]) w W. (Plac K. [...]), a rok później trzy punkty sprzedaży: V. W. [...], ul. P. [...], P.; W. [...], Galeria Mokotów, W.; W. [...], Plac T. [...] w W.. W roku 2011 otwarto punkt sprzedaży V. (W. [...]) w K. (ul. C. [...]). Wnoszący Sprzeciw zwrócił również uwagę na kampanie reklamowe w polskich mediach. Reklamy zegarków R. znalazły się w dziesiątkach czasopism i magazynów, takich jak: "Rzeczpospolita", "Gazeta Wyborcza", "Polityka", "Newsweek", "Wprost", "Forbes", "Forbes Life", "National Geographie Polska", "Chronos", "Pani", "Harper’s Bazaar" i "Twój Styl", miesięcznik "Golf & Life", miesięcznik "Bank", miesięcznik "Top Class", magazyn "Monti", miesięcznik "Priority Pass", magazyn "Puls Golfa", miesięcznik "Business Leader", miesięcznik "Piąta Aleja", miesięcznik "Top Class Chronos", miesięcznik "Magazyn BCC", miesięcznik "Mercedes Magazyn"," magazyn "Remy Martin". Ponadto Wnoszący sprzeciw przedłożył przykładowe faktury sprzedaży zegarków R. (zał. nr 5: materiały reklamowe oraz przykładowe faktury sprzedaży zegarków R. za lata 2008 r. -2014 r. wraz tłumaczeniem przysięgłym).
Wnoszący Sprzeciw odwołał się ponadto do badania rynku przeprowadzonego przez Pentor Research International dotyczącego znajomości marki R. i wskazującego, że niemal 3/4 Polaków kojarzy oznaczenia Wnoszącego Sprzeciw, w tym wcześniejsze znaki z zegarkami. Zgodnie z wynikami badania, R. jest marką luksusowych zegarków o najwyższej rozpoznawalności spontanicznej, 60% Polaków spontanicznie podaje markę jako przykład dla luksusowego znaku towarowego dla zegarków na rękę. Inne marki cieszą się znacznie mniejsza rozpoznawalnością spontaniczną, np. drugi w kolejności znak towarowy O., trzeci A.. Wśród osób z wyższym wykształceniem znaki R. zna aż 77 % osób. Niemal połowa badanych (49%) uważa, że znaki R. wyróżniają się na tle innych marek zegarków przede wszystkim jakością, solidnością a także ceną, uznaniem, prestiżem i klasą, zgodnie z opinią 42% wszystkich badanych marka R. jest kojarzona z najwyższa jakością (zał. nr 6: badanie renomy znaku towarowego R. z lipca 2010).
Wnoszący Sprzeciw odwołał się również do badania pt. "Luksus po polsku" z grudnia 2009 r., według którego R. jest najbardziej rozpoznawalną marką w segmencie hard luxury (biżuteria i zegarki) (artykuł pt. Luksus po polsku, zał. nr 7). Ponadto w rankingu "zegarków i zegarków luksusowych" przygotowanym przez serwis Trusted Watch R. zajął I miejsce. Natomiast według raportu KPMG pt. Rynek dóbr luksusowych w Polsce, Edycja 2012 marka R. cieszy się największą, bo aż 91% rozpoznawalnością w swojej kategorii. Zgodnie z artykułem zamieszczonym w magazynie FORBES w 2014 r. pt. "Polacy lubią marki luksusowe, ale... słabo je znają", marka R. podana została jako przykład najbardziej znanej marki luksusowej z niemal stuprocentową rozpoznawalnością (dowody na powyższe zawarto w zał. 8).
Wnoszący Sprzeciw stwierdził, że za przedstawionymi powyżej wynikami rozpoznawalności marki R. stoi doskonała jakość produktów opatrzonych wcześniejszymi znakami, ale również wysokie nakłady przeznaczane przez Wnioskodawcę na promocję marki. W ocenie Wnoszącego Sprzeciw powyższe okoliczności potwierdzają ponad wszelką wątpliwość renomę znaku R. w Polsce nabytą już wiele lat temu w odniesieniu do towarów, na których opiera się sprzeciw, w szczególności w odniesieniu do zegarków. W ocenie Wnoszącego sprzeciw niewątpliwym jest, iż oba elementy logo R., zarówno warstwa słowna, jak i grafika przedstawiająca koronę - posiadają samoistny charakter odróżniający, pełną samodzielną rolę odróżniającą w złożonym znaku towarowym.
W dalszej kolejności R. rozważył zasadność zastosowania art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. Wnoszący Sprzeciw w tym zakresie powołał się na decyzję EUIPO z dnia 19.1.2020 r. w sprawie B 002712977, w której urząd unijny potwierdził, iż wcześniejszy znak EUTM 001455757 jest znakiem renomowanym w odniesieniu do zegarków na rękę z klasy 14. Wskazał, że do zaistnienia naruszenia prawa do znaku renomowanego wystarczy bardzo subtelne skojarzenie pomiędzy późniejszym oznaczeniem a znakiem renomowanym, czasem wręcz oddziałujące na konsumenta na poziomie podświadomości. Wskazał, że dominującym elementem graficznych znaków wcześniejszych, jak i kwestionowanego znaku zgłoszonego jest korona o pięciu wierzchołkach zwieńczonych kulami, natomiast we wcześniejszym znaku słowno-graficznym EUTM 001455757 korona pełni samodzielną rolę odróżniającą. Wnoszący Sprzeciw stwierdził więc, że przeciwstawione znaki są do siebie podobne i to w wysokim stopniu. R. podkreślił, że przeciętny odbiorca łatwiej niż różnice dostrzega wspólne cechy w przeciwstawionych znakach towarowych. Odnośnie znaku zgłoszonego wskazał, że jego warstwa słowna jest mało odróżniająca: słowo "wear" oznacza odzież i jest opisowe dla zgłoszonych towarów, natomiast słowo "crown" oznacza koronę i również może powodować skojarzenia z wcześniejszymi znakami. W ocenie Wnoszącego Sprzeciw warstwa słowna zgłoszonego znaku jest mało widoczna w ogólnym jego postrzeganiu, ponieważ dominujący w znaku jest element korony. R. podniósł, że pod względem koncepcyjnym porównywane znaki również należy uznać za podobne w wysokim stopniu, ponieważ odwołują się one do tego samego motywu korony. Wnoszący sprzeciw stwierdził, że nie ma żadnego uzasadnienia, dla którego Zgłaszający mógłby się posługiwać projektem korony, który odznacza się wskazanymi powyżej cechami. Wnoszący Sprzeciw podsumował, że z uwagi na wysokie podobieństwo oznaczeń, przeciętny konsument, który zobaczy kwestionowany znak zgłoszony skojarzy go ze znakami wcześniejszymi.
Odnośnie kręgu odbiorców, Wnoszący Sprzeciw wskazał, że jest nim przeciętny odbiorca towarów lub usług, dla których został zarejestrowany wcześniejszy znak towarowy – kupujący zegarki i biżuterię. Wnoszący Sprzeciw zauważył także, że porównywane towary łączy tak zwana estetyczna komplementarność. Modna biżuteria, a także zegarki, są często wybierane ze względu na ich zdolność właściwego/estetycznego łączenia z ubiorem. Nie ogranicza się to tylko do odzieży, ale także do okularów przeciwsłonecznych (klasa 9) i innych akcesoriów, takich jak np. torby (klasa 18), ponieważ towary te mogą być postrzegane jako uzupełniające, z uwagi na fakt, iż często noszone, dobierane i kupowane są łącznie. Wnoszący Sprzeciw stwierdził ponadto, że potencjalne używanie zgłoszonego znaku wyrządzi szkodę dla charakteru odróżniającego i renomy wcześniejszych znaków. Szkoda dla charakteru odróżniającego znaku towarowego następuje, gdy zdolność tego znaku do identyfikowania towarów, dla których został zarejestrowany i jest używany, jako pochodzących od właściciela tego znaku jest osłabiona z uwagi na wywołane używaniem przez osobę trzecią identycznego lub podobnego oznaczenia rozmycie tożsamości znaku towarowego i jego wizerunku w oczach odbiorców. Działanie na szkodę renomy znaku towarowego ma miejsce wówczas, gdy towary dla których osoba trzecia używa identycznego lub podobnego oznaczenia, są odbierane przez odbiorców w taki sposób, że zmniejsza się atrakcyjność renomowanego znaku towarowego. W ocenie Wnoszącego Sprzeciw zdolność odróżniająca znaku może zostać "rozmyta". Z dużym prawdopodobieństwem wystąpiłby wówczas mechanizm psychologiczny odwrotny do tego, jaki zachodzi w umyśle konsumenta w odniesieniu do oznaczeń nabywających wtórną zdolność odróżniającą. Jeżeli konsument będzie często stykał się w kontekście danych produktów lub usług z wieloma oznaczeniami podobnymi do pierwowzoru, w jego umyśle więź łącząca oznaczenie pierwotne z produktem zostanie stopniowo zastąpiona informacją na temat tych wielu innych późniejszych oznaczeń.
Urząd Patentowy RP pismem z dnia 7 czerwca 2022 r. zawiadomił Zgłaszającego o wniesieniu sprzeciwu oraz doręczył mu odpis sprzeciwu. Organ poinformował ponadto strony o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia im pism.
Strony w terminie wyznaczonym przez Organ nie zawarły ugody.
Uczestnik reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na sprzeciw wniósł o jego oddalenie w całości oraz zwrot kosztów postępowania. W pierwszej kolejności Zgłaszający stwierdził, że pomiędzy porównywanymi znakami brak jest podobieństwa. W tym kontekście przywołał szereg tez z orzecznictwa.
Zgłaszający stwierdził, że przeciwstawione znaki wcześniejsze to znaki oznaczające zawarte w klasie 14 biżuterię i zegarki, z kolei znak zgłoszony oznacza odzież. Zgłaszający zaznaczył, że on i Wnoszący Sprzeciw to podmioty działające w zupełnie innych branżach, z wykorzystaniem innych kanałów sprzedażowych, w konsekwencji czego nie zachodzi żadne ryzyko skojarzenia przez potencjalnego konsumenta znaku zgłoszonego ze znakami strony przeciwnej. W świetle powyższego Zgłaszający stwierdził, że w niniejszej sprawie należy mieć na względzie krąg odbiorców utworzony przez ogół społeczeństwa, który wykazuje przeciętny poziom uwagi.
Zgłaszający stwierdził ponadto, że elementem podobnym między znakami jest grafika korony, a ponadto podkreślił, że w znakach słowno – graficznych to część słowna ma znaczenie dominujące. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie głównym elementem odróżniającym znaku zgłoszonego jest warstwa słowna "CROWN WEAR", która w dosłownym tłumaczeniu z języka angielskiego oznacza "koronę odzieży". Z kolei warstwa słowna znaku Wnoszącego Sprzeciw to "R.", czyli neologizm nieposiadający konkretnego znaczenia. W konsekwencji, w ocenie Zgłaszającego, nie sposób uznać, aby porównywane oznaczenia posiadały jakikolwiek podobny element. Odnośnie elementów graficznych porównywanych znaków Zgłaszający stwierdził, że element graficzny nie jest głównym elementem odróżniającym zgłoszonego znaku, a ponadto ma ona zupełnie inny kształt i kolorystykę w porównaniu z oznaczeniem Wnoszącego Sprzeciw. Zgłaszający ponadto zwrócił uwagę, że symbol korony jest elementem powszechnie stosowanym zarówno w uczciwym obrocie handlowym, jak i popkulturze, jego zastosowanie ma na celu sygnalizowanie świadczenia usług na najwyższym możliwym poziomie.
Pismem z dnia 13 marca 2023 r. Wnoszący Sprzeciw podkreślił, że Zgłaszający w żaden sposób nie odniósł się w swojej odpowiedzi do podstawy prawnej, na której oparty został sprzeciw, ani argumentów i dowodów w nim przytoczonych. Przeciwnie, Zgłaszający w swoje odpowiedzi odniósł się wyłącznie do przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., której niniejsza sprawa nie dotyczy. Wnoszący Sprzeciw przypomniał, że w sprzeciwie przedstawił argumentację i potwierdzające ją dowody na okoliczność renomy znaków wcześniejszych i dodał, że stale prowadzi szerokie działania marketingowe w celu utrzymania takiego statusu. Podkreślił, że stanowiący podstawę prawną sprzeciwu art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., dla swojego zastosowania w ogóle nie wymaga, aby towary (usługi), których dotyczą przeciwstawione znaki towarowe były identyczne lub podobne ponieważ rozszerzona ochrona znaków towarowych renomowanych wychodzi poza tzw. zasadę specjalizacji ograniczającą, co do zasady, ochronę znaków towarowych do kryterium podobieństwa towarów lub usług.
Podnosząc powyższe argumenty, Wnoszący Sprzeciw powołał się na treść art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W ocenie Wnoszącego Sprzeciw Zgłaszający nie skorzystał z przysługującego mu prawa wypowiedzi, nie zakwestionował twierdzeń Wnoszącego Sprzeciw odnośnie renomy, a także intensywności, charakteru i okresu czasowego używania wcześniejszych znaków. Wnoszący Sprzeciw wskazał też na art. 15219 pkt 8 p.w.p., zgodnie z którym Urząd Patentowy pomija twierdzenia i dowody niezgłoszone w wyznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że ich powołanie nie było możliwe, albo że potrzeba ich powołania wynikła później.
Odnosząc się do twierdzenia Zgłaszającego o braku podobieństwa porównywanych znaków, Wnoszący Sprzeciw podkreślił, że znaki towarowe, które mają charakter wysoce odróżniający - samoistny lub wynikający z ich znajomości na rynku - cieszą się większą ochroną niż te, których charakter jest mało odróżniający. Wnoszący Sprzeciw podkreślił również, że dla zastosowania podstawy odmowy rejestracji z art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. wymagany jest wyłącznie taki stopień podobieństwa pomiędzy oznaczeniami, w wyniku którego dany krąg odbiorców kojarzy ze sobą porównywane znaki towarowe, to znaczy stwierdza, że występuje między nimi pewien związek, nie myląc ich jednak, a co za tym idzie, niższy stopień podobieństwa pomiędzy przeciwstawianymi sobie oznaczeniami, aniżeli ma to miejsce w przypadku ryzyka wprowadzenia w błąd. Wnoszący Sprzeciw stwierdził, że w kontekście porównywanych towarów, tj. odzieży oraz biżuterii i zegarków, to właśnie warstwa wizualna – bardzo podobna w przeciwstawianych sobie oznaczeniach – ma decydujące znaczenie. Ponadto znaki są również podobne koncepcyjnie, oba nawiązują bowiem do motywu korony. W związku z tym Wnoszący Sprzeciw stwierdził, że Zgłaszający błędnie wykluczył podobieństwo pomiędzy porównywanymi oznaczeniami, a tym bardziej niższy stopień podobieństwa wymagany dla zastosowania podstawy odmowy rejestracji z art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p.
Zgłaszający w piśmie z 17 kwietnia 2023 r. zaprzeczył twierdzeniom Wnoszącego Sprzeciw jakoby nie odniósł się do przesłanek zastosowania art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. w odpowiedzi na sprzeciw. Zgłaszający stwierdził, że porównywane znaki na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej nie są do siebie w żaden sposób podobne, a ponadto Wnoszący sprzeciw nie udowodnił, iż używanie znaku grafiki korony może przynieść Zgłaszającemu nienależną korzyść lub może być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku chronionego.
W ocenie Zgłaszającego istotnym jest fakt, że znaki towarowe Wnoszącego Sprzeciw oznaczają się renomą w branży jubilerskiej, podczas gdy Zgłaszający posługuje się oznaczeniem w zakresie produkcji odzieży.
Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. oddalił sprzeciw w całości.
Uzasadniając Zaskarżoną decyzję, analizując przesłanki negatywne udzielenia prawa ochronnego wynikające z art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. Organ wyjaśnił, że art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. wskazuje, iż po rozpatrzeniu sprzeciwu uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru, bądź renomy znaku wcześniejszego. Aby zastosować powyższy przepis muszą być spełnione następujące warunki:
• identyczność lub podobieństwo pomiędzy znakiem zgłoszonym a przeciwstawionym znakiem wcześniejszym,
• uprawnienie do wcześniejszego zarejestrowanego znaku cieszącego się renomą na właściwym terytorium,
• wykazanie, że używanie zgłoszonego znaku może przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego,
• takie używanie musi nie mieć uzasadnionej przyczyny (wyrok z 16 grudnia 2010 r., T-345/08 & T-357/08, Botolist/Botocyl, wyrok z dnia 10 maja 2012 r" C-100/11 P, Botolist/Botocyl).
Co istotne powyższe warunki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie któregoś z nich powoduje, że przepis nie ma zastosowania.
Organ wskazał, że renoma nie jest pojęciem definiowanym w ustawie p.w.p., dlatego też to orzecznictwo i doktryna definiuje kryteria istotne dla ustalenia renomy znaku towarowego. Zgodnie z nimi renoma znaku to jego rozpoznawalność lub znajomość we właściwych kręgach odbiorców. Pojęcie to nie obejmuje prestiżu, luksusu, wysokiej jakości lub innych wyobrażeń o towarach pod tym znakiem i o samym znaku. Renomowany znak towarowy jest wprawdzie najczęściej nośnikiem tych wartości, nie stanowią one jednak konstytutywnego elementu treści normatywnego pojęcia renomowanego znaku towarowego. Głównym kryterium branym pod uwagę przy ocenie czy mamy do czynienia ze znakiem renomowanym jest stopień jego znajomości (rozpoznawalności) wśród właściwego kręgu odbiorców (kryterium ilościowe) Aby wcześniejszy znak towarowy spełniał wymóg znaku renomowanego powinien być znany wśród znacznej grupy odbiorców, do których skierowane są towary lub usługi oznaczane tym znakiem (por. wyrok TSUE z 14 września 1999 r., w sprawie C-375/97, General Motors Corporation). Natomiast udowodnienie renomy znaku towarowego leży po stronie podmiotu powołującego się na renomę. Środki dowodowe w tym zakresie mogą być rozmaite. UP RP wskazał, że w praktyce urzędów krajów członkowskich Unii Europejskiej i EUIPO najczęściej przedstawiane są następujące rodzaje środków dowodowych: badania rynku i badania opinii publicznej; audyty; rankingi; certyfikaty i przyznane nagrody; artykuły prasowe i medialne; oświadczenia stron trzecich; raporty roczne przedsiębiorstw, dowody na wartość sprzedaży, obrotów; faktury i inne dokumenty handlowe; wydatki reklamowe, materiały promocyjne i reklamowe, wcześniejsze orzeczenia świadczące o egzekwowaniu renomowanego znaku towarowego na rynku.
W ocenie Organu, z dowodów musi wynikać, że renoma, jaką podnosi Wnoszący Sprzeciw, została uzyskana przez wcześniejsze znaki wskazane w sprzeciwie przed datą zgłoszenia kwestionowanego oznaczenia CROWN WEAR do rejestracji, czyli w przedmiotowej sprawie - przed dniem 30.09.2021 r., w stosunku do towarów, które nie zostały wyeliminowane przez przywołany zarzut nieużywania wcześniejszych znaków.
Organ dokonując analizy zgłoszonych przez Wnoszącego Sprzeciw dowodów zawartych w załącznikach 4 – 10 sprzeciwu, mających potwierdzić renomę tj. m.in.: (i) zdjęć dokumentujących wydarzenia sponsorowane przez Wnoszącego Sprzeciw; (ii) artykułów internetowych; (iii) zdjęć – zaproszenia W. [...] na premierę marki R. w Polsce, zdjęć butików sprzedających zegarki R. w W., przykładów reklam zegarków R., przykładowych faktur sprzedaży zegarków R. za lata 2008 – 2014; (iv) badania renomy znaku towarowego R. przeprowadzonego przez Pentor Research International w Polsce; (v) wykazu wszystkich praw do znaku towarowego R., w których skład wchodzi lub zawiera się element w kształcie korony; (vi) decyzji wydziału sprzeciwów EUIPO z dnia 19 października 2020 r. w sprawie o sygnaturze B 002712977 stwierdził, że znak słowno – graficzny R., nr EUTM 001455757, nabył renomę w kontekście zegarków na rękę. Materiał dowodowy dowodzi, że działalność Wnoszącego Sprzeciw związana z zegarkami jest często odnotowywana przez prasę i media w Polsce, ale też i w Europie, co jest wynikiem długoletniej, intensywnej działalności reklamowej (w Polsce już od 2002 r.).
Organ natomiast odmiennie odniósł się do dwóch pozostałych graficznych znaków wskazanych jako podstawa sprzeciwu: unijnego graficznego znaku towarowego nr EUTM 001456201 oraz międzynarodowego znaku graficznego, z wyznaczeniem na Polskę, nr IR 140390. W ocenie UP RP analiza materiału dowodowego dowodzi, że znak graficzny w postaci wyłącznie korony w Polsce zaczął pojawiać się w reklamach około 2016 r., natomiast i w nich w przeważającej większości zauważalne jest również oznaczenie słowno-graficzne R., a samodzielny znak graficzny stanowi niejako tło zegarków przedstawianych na zdjęciach. Jednocześnie, jedyny z dowodów wprost odnoszący się do znaku graficznego w postaci korony - oświadczenie z dnia 14.02.2018 r. wydane przez Federację Szwajcarskiego Przemysłu Zegarkowego FH, w ocenie Urzędu Patentowego stanowi przede wszystkim dowód na potwierdzenie jakości i prestiżu zegarków oznaczanych znakiem graficznym korony.
Podsumowując Organ wskazał, że na podstawie przedstawionych materiałów dowodowych nie jest możliwe ustalenie renomy znaków graficznych w postaci korony na dzień zgłoszenia kwestionowanego znaku CROWN WEAR. Dodatkowo należy wskazać, że z treści decyzji Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 25.08.2021 r. wynika, że w zasadzie te same dowody były oceniane również w ramach tamtego postępowania i ostatecznie również uznane za niewykazujące renomy znaku graficznego w postaci korony.
Wobec powyższego przedłożone w niniejszej sprawie materiały dowodowe, zdaniem UP RP, przemawiają za uznaniem renomy wyłącznie jednego ze wskazanych jako podstawa sprzeciwu znaków towarowych, a mianowicie słowno-graficznego znaku R. nr EUTM 001455757 w odniesieniu do zegarków na rękę. Tym samym, dalszą ocenę spełnienia przesłanek zasadności sprzeciwu o art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. Urząd Patentowy dokona wyłącznie w odniesieniu do tego znaku.
Dokonując badania w zakresie identyczności lub podobieństwa znaku zgłoszonego względem znaku wcześniejszego Organ przeprowadził badanie na płaszczyźnie: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.
Urząd Patentowy powołując się na orzecznictwo sądów europejskich stwierdził, że ocena podobieństwa między dwoma znakami towarowymi oznacza więcej niż wzięcie pod uwagę tylko jednego elementu złożonego znaku towarowego i porównanie go z innym znakiem towarowym. Przeciwnie - porównania należy dokonać poprzez analizę każdego z rozpatrywanych znaków towarowych jako całości, co nie oznacza, że całościowe wrażenie wywierane na właściwym kręgu odbiorców przez złożony znak towarowy nie może w pewnych okolicznościach zostać zdominowane przez jeden lub kilka jego elementów. Wskazał, że znak zgłoszony nr Z.534564 jest znakiem słowno-graficznym i w warstwie słownej tworzą dwa angielskie słowa: "crown" oraz "wear". Słowa nie posiadają w języku polskim żadnego znaczenia, a w języku angielskim oznaczają odpowiednio: "korona/koronny" (https://translatica.pl/translatica/angielski/crown;7499938.htm) oraz "nosić" (https://translatica.pl/szukaj/po-polsku/wear.html). Wobec powyższego, dla odbiorców, którzy nie zrozumieją znaczenia słów tworzących znak zgłoszony, będzie to oznaczenie o przeciętnym charakterze odróżniającym względem oznaczanych towarów. Nawet jednak dla tej części odbiorców, która będzie w stanie zrozumieć znaczenie słów "crown" oraz "wear" zrozumie je odpowiednio jako nawiązanie do grafiki znaku oraz oznaczanych nim towarów. Dodatkowo znak zgłoszony posiada szatę graficzną: słowa CROWN WEAR zapisane białą drukowaną czcionką umieszczono ma czarnym tle na dole całej kompozycji obramowanej w prostokąt zarysowany białą liną. W ramach głównego prostokąta wydzielono dwa prostokąty: większy, zajmujący ok 3/4 powierzchni prostokąt zawierający grafikę białej korony z pięcioma wypustkami zakończonymi kropkami, poniżej jej dolnej krawędzi znajduje się wąski biały prostokąt. W dolnym prostokącie, zajmującym ok. 1/4 część głównego prostokąta, umieszczono opisany wcześniej napis.
Podsumowując powyższe i dokonując całościowej oceny znaku zgłoszonego Urząd Patentowy stwierdził, że w ramach znaku zgłoszonego nie można wyodrębnić jednego dominującego elementu. Wszystkie elementy, zarówno graficzne jak i słowne, stanowią całość kompozycji, w ramach której, w całościowym odbiorze, żaden z elementów nie zostanie pominięty.
Odnośnie wcześniejszego znaku słowno – graficznego Urząd Patentowy zwrócił uwagę, że w warstwie słownej składa się z jednego fantazyjnego słowa: "R." zapisanego dużą drukowaną czcionką, co powoduje, że słowo to jest łatwe do odczytania. W analizowanym znaku to fantazyjne słowo R. zajmuje około 2/3 powierzchni znaku, a nad nim umieszczono koronę, która, jak już wcześniej wskazano, jest elementem graficznym stosunkowo często występujących w znakach towarowych, w szczególności, jak to opisuje Izba Odwoławcza EUIPO w pkt 62 decyzji z dnia 25.08.2021 r. w sprawie R 2389/2020-4, wśród producentów zegarków. W ocenie Organu to fantazyjne słowo "R." stanowi dominujący element znaku wcześniejszego. Warstwa graficzna znaku R., aczkolwiek zauważalna, może zostać uznana za element dekoracyjny, wobec czego odbiorca przede wszystkim skupi uwagę na warstwie słownej znaku. Wobec powyższego Urząd stwierdza, że we wcześniejszym znaku słowno - graficznym to element słowny "R." posiada dominującą pozycję.
Dokonując oceny znaku zgłoszonego i znaku wcześniejszego w warstwie wizualnej UP RP wskazał, że w znaku zgłoszonym nie wyróżnia się elementu dominującego, znak ten odbierany będzie wizualnie jako całość słowno-graficzna, natomiast w znaku wcześniejszym w odbiorze wizualnym to słowo R. stanowi element dominujący. W ocenie Organu, powyższe znaki, w warstwie wizualnej są oznaczeniami podobnymi w niskim stopniu. Podobieństwo wynika z występującego w obu znakach podobnego elementu graficznego - korony o pięciu wypustkach zakończonych kropkami, która ponadto w obu znakach umieszczona została tak samo, czyli nad warstwą słowną znaków. Z kolei oba znaki różnią się całkowicie w warstwie słownej: CROWN WEAR w znaku zgłoszonym i R. w znaku wcześniejszym. Niewątpliwie w obu znakach wspólny element graficzny w postaci korony jest zauważalny, przy czym posiada słaby charakter odróżniający. Ponadto w znaku wcześniejszym ten element wspólny nie stanowi elementu dominującego, którym to elementem jest słowo R..
Porównując znak zgłoszony i znak wcześniejszy w warstwie fonetycznej UP RP wskazał, że dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Znak zgłoszony w warstwie słownej to dwa słowa: CROWN WEAR (9 liter). Natomiast znak wcześniejszy to jeden wyraz: R. (5 liter). Zatem w warstwie fonetycznej porównywane znaki są niepodobne, wymawiane będą zupełnie odmiennie.
Dokonując oceny obu znaków w warstwie znaczeniowej Urząd Patentowy na wstępie wskazał, że dwa oznaczenia są identyczne lub podobne koncepcyjnie, jeżeli są odbierane, jako posiadające tę samą lub analogiczną treść semantyczną. Treść semantyczna jest tym, co znak ten oznacza, jakie skojarzenia budzi, a w przypadku elementów graficznych, to co przedstawia. Innymi słowy, znakom towarowym można przypisać pewną treść semantyczną nie tylko w sytuacji, gdy mają ściśle określone znaczenie, ale także wówczas, gdy budzą określone skojarzenia. Mając powyższe na uwadze Organ wskazał, że znak wcześniejszy R. to oznaczenie fantazyjne, nieposiadające znaczenia w języku polskim. W związku z tym niemożliwe jest przeprowadzenie badania podobieństwa znaczeniowego znaków w zakresie ich warstwy słownej. Znaki co prawda podobne są w zakresie zastosowania w nich tej samej koncepcji - grafiki korony, natomiast, jak już to zostało wskazane kilkukrotnie wcześniej, element ten jest słabo odróżniający, zatem ma też ograniczony wpływ na podobieństwo samych znaków. Wobec powyższego, na płaszczyźnie znaczeniowej, porównywane znaki są podobne w niskim stopniu.
Podsumowując wyniki przeprowadzonego badania Urząd Patentowy doszedł do wniosków, iż znak CROWN WEAR i znak wcześniejszy R. są do siebie podobne w warstwie wizualnej i koncepcyjnej w niskim stopniu, natomiast w warstwie fonetycznej są to znaki niepodobne.
Dokonując analizy obu znaków w kontekście szkody dla charakteru odróżniającego lub renomy wcześniejszego znaku bądź czerpaniem z nich nienależnej korzyści Organ zauważył, że w celu dokonania oceny, czy używanie zakwestionowanego znaku mogłoby skutkować szkodą dla charakteru odróżniającego lub renomy wcześniejszego znaku bądź czerpaniem z nich nienależnej korzyści, niezbędne jest ustalenie czy, biorąc pod uwagę wszystkie istotne czynniki, w umyśle właściwego kręgu odbiorców powstanie związek (lub skojarzenie) między oznaczeniami. Wystarczającym jest, by dany krąg odbiorców kojarzył ze sobą te dwa znaki, to znaczy stwierdził, że występuje między nimi związek, nie myląc ich jednak.
Po dokonanej analizie w tym zakresie UP RP stwierdził, że napotykając kwestionowane oznaczenie na towarach takich jak wskazane w zgłoszeniu (odzież), właściwi odbiorcy nie skojarzą go z wcześniejszym znakiem towarowym, nie ustanowią mentalnego związku pomiędzy tymi oznaczeniami. W ocenie Urzędu Patentowego nie istnieje związek między oznaczeniami, który jest warunkiem koniecznym dla dalszej oceny prawdopodobieństwa wystąpienia szkody lub czerpania nienależnej korzyści.
W ocenie Organu w rozpatrywanej sprawie nie istnieje ryzyko czerpania nienależnej korzyści przez znak CROWN WEAR z racji renomy znaku wcześniejszego R.. UP RP wskazał, iż Wnoszący Sprzeciw nie wykazał dlaczego, pomimo różnic pomiędzy znakami, właściwy krąg odbiorców wykaże szczególne zainteresowanie towarami Zgłaszającego, wyłącznie dlatego, że oznaczone jest ono znakiem towarowym podobnym w niskim stopniu do wcześniejszego renomowanego znaku towarowego. W ocenie Organu Wnoszący Sprzeciw nie uprawdopodobnił, iż zgłoszenie znaku CROWN WEAR działa na szkodę charakteru odróżniającego oznaczenia R. z uwagi na zastosowanie podobnego elementu graficznego w postaci korony, który w znaku wcześniejszym stanowi element niedominujący, o niskim charakterze odróżniającym.
Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodził się Skarżący i pismem z dnia 4 września 2023 r. zaskarżył w całości decyzję Organu z dnia 31 lipca 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a.), to jest:
1. art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. żart. 15223 ust. 1 i art. 252 p.w.p. - poprzez brak przeprowadzenia całościowej oceny stanu faktycznego sprawy oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ich dowolną ocenę, opartą na wybiórczej i powierzchownej analizie, w szczególności poprzez ocenę poszczególnych środków dowodowych w izolacji od siebie i w sprzeczności z doświadczeniem życiowym oraz regułami logicznego rozumowania,
2. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. art. 15223 ust. 1 i art. 252 p.w.p., poprzez niewłaściwe, wewnętrznie sprzeczne i wybiórcze uzasadnienie wydanej decyzji, tj. zaniechanie przez Organ przeprowadzenia rzetelnej analizy zgromadzonych dowodów, a przede wszystkim brak wskazania przyczyn, z powodu których Organ stwierdził, że element graficzny Spornego Znaku w postaci korony zajmuje z jednej strony znaczną powierzchnię Spornego Znaku, a z drugiej nie stanowi (zdaniem Organu) elementu dominującego;
II. Naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) p.p.s.a.), to jest art. 1321 ust. 1 pkt. 4 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie zawartej w tym przepisie podstawy odmowy rejestracji znaku towarowego, polegające w szczególności na:
• braku uwzględnienia obowiązującej doktryny unijnej i krajowej dot. oceny identyczności lub podobieństwa w przypadku znaków renomowanych,
• braku ustalenia renomy graficznych znaków Skarżącego:
➢ znaku towarowego Unii Europejskiej o nr rej. 001456201,
➢ rejestracji międzynarodowej znaku towarowego o nr IR.140390,
w szczególności poprzez niedostrzeżenie, że dowody dotyczące renomy słowno-graficznego znaku unijnego o nr rej. 001455757 potwierdzają również nabycie renomy przez ww. graficzne znaki Skarżącego,
• stwierdzeniu, iż ww. graficzne znaki towarowe Skarżącego są pozbawione lub posiadają znikomy charakter odróżniający oraz bezpodstawne narzucenie na Skarżącego obowiązku udowodnienia pełnienia przez te znaki towarowe samodzielnej roli odróżniającej w słowno-graficznym unijnym znaku towarowym o nr rej. 001455757,
• stwierdzeniu, iż wyłącznie element słowny "R." pełni rolę dominującą w słowno-graficznym unijnym znaku towarowym o nr rej. 001455757 i pominięciu, iż element graficzny w postaci korony, który zarejestrowany jest również jako w/w graficzne znaki towarowe, pełnić może samodzielną rolę odróżniającą w słowno-graficznym unijnym znaku towarowym o nr rej. 001455757,
• braku stwierdzenia, że na skutek użycia Spornego Znaku może dojść do uzyskania nienależnej korzyści, bądź szkody dla odróżniającego charakteru lub renomy wcześniejszych znaków Skarżącego,
• uznaniu, że w Spornym Znaku nie można wyodrębnić dominującego elementu oraz braku uznania, że korona pełni rolę dominującą w Spornym Znaku, choć w świetle obowiązującego orzecznictwa element złożonego znaku towarowego (nawet o niewielkim charakterze odróżniającym) może stanowić element dominujący i zachować się w pamięci konsumenta (odbiorcy) z uwagi na odpowiedni rozmiar i umieszczenie,
• braku ustalenia istnienia przesłanki ‘związku’ w rozumieniu wyr. Trybunału Sprawiedliwości UE ws. C-252/07, Intel i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na rzekomym braku podobieństwa porównywanych towarów oraz przejęciu w sposób bezkrytyczny ustaleń poczynionych w wyr. wyroku Sądu UE z dnia 18.01.2023 r. w sprawie T-726/21, R. v E. - [...], podczas gdy Skarżący w niniejszej sprawie przedstawił szereg dowodów potwierdzających, iż porównywane towary kierowane są do tej samej grupy odbiorców, posiadają tożsame kanały dystrybucji oraz podobne zwyczajowe pochodzenie, a także łączy je estetyczna komplementarność, co przemawiało za istnieniem w/w przesłanki ‘związku,
• nieuzasadnionym i arbitralnym oparciu się na ustaleniach zawartych w wyroku Sądu UE z dnia 18.01.2023 r. w sprawie T-726/21 – R. v E. - [...], w zakresie oceny renomy znaków Skarżącego, oceny podobieństwa porównywanych towarów i występowania przesłanki związku w rozumieniu wyr. Trybunału Sprawiedliwości UE ws. C-252/07, Intel, mimo odmienności stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a także dowodów przedłożonych przez Skarżącego.
Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W skardze Skarżący rozwinął i uzasadniła zarzuty. Przywołując orzecznictwo sądów krajowych i unijnych wskazał m.in., że znakom renomowanym została zagwarantowana szersza ochrona w razie kolizji ze znakiem późniejszym jest ona niezależna od identyczności lub podobieństwa towarów objętych porównywanymi znakami, a ponadto nie jest wymagane zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do handlowego pochodzenia towarów. Znaki renomowane korzystają zatem z ochrony nie tylko w odniesieniu do identycznych lub podobnych towarów (usług), ale także w odniesieniu do niepodobnych towarów (usług). Chodzi o podobieństwo szczególnego rodzaju, polegające na niebezpieczeństwie samego skojarzenia z nim innego znaku i to w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, a nie tylko podobnych czy identycznych. Tym samy, w ocenie Skarżącego art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. nie wymaga, aby towary, których dotyczą kolidujące znaki towarowe, były identyczne lub podobne. Organ więc narzucił na Skarżącego bezpodstawne wymogi. Tym bowiem charakteryzuje się rozszerzona ochrona znaków towarowych renomowanych, iż wychodzi poza tzw. zasadę specjalizacji ograniczającą, co do zasady, ochronę znaków towarowych do kryterium podobieństwa towarów lub usług.
Skarżący zwrócił uwagę, że gdyby Organ przyjął prawidłowy model oceny podobieństwa (skojarzenia) dla znaków renomowanych, bez trudu zauważyłby, że:
1) w renomowanym znaku słowno-graficznym Skarżącego, korona i element słowny pełnią role równorzędne, co wynika przede wszystkim ze zrównoważenia odróżniającego charakteru elementu słownego umieszczeniem nad nim centralnie i u góry elementu graficznego w postaci korony,
2) Sporny Znak przejmuje w zasadzie wprost minimalistyczne wzornictwo pięcioramiennej korony z kulami na górze oraz wyznaczoną (wygiętą w łuk) linią podstawy. Różnice między koronami są śladowe i opierają się przede wszystkim na całościowym "wyprostowaniu" korony w Spornym Znaku, w tym wygiętej w łuk linii tworzącej podstawę korony,
3) wreszcie Sporny Znak opiera się przede wszystkim na koronie, która zajmuje większość powierzchni i istotnie wpływa na odbiór znaku, odwracając uwagę odbiorcy i kierując jego skojarzenie na koronę występującą w znakach Skarżącego,
4) Sporny Znak buduje również na poziomie koncepcyjnym skojarzenie z charakterystyczną koroną Skarżącego. W elemencie słownym użyto określenia "CROWN", które w języku angielskim oznacza koronę i które nawet w wadliwej Decyzji Urzędu zostało prawidłowo zakwalifikowane. Z drugiej strony można przyjąć, że oba słowa wchodzące w skład znaku zgłoszonego zostaną zrozumiane przez część polskich odbiorców zgodnie z ich faktycznym znaczeniem (por. s. 25 Decyzji).
W odpowiedzi na skargę UP RP wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w Zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Sądem, która odbyła się w dniu 13 marca 2024 r. pełnomocnik Skarżącego oraz pełnomocnik Organu podtrzymali dotychczasowe stanowisko wnosząc jak przedłożonych pismach procesowych.
Sąd po zamknięciu rozprawy poinformował o terminie ogłoszenia orzeczenia (vide: protokół rozprawy k. 122 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; dalej zwanej "P.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Uwzględniając ww. przepisy prawa Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione zarzuty okazały się zasadne.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja UP RP z dnia 31 lipca 2023 r. oddalająca w całości sprzeciw R.dotyczący zgłoszonego znaku słowno – graficznego CROWN WEAR. Jako faktyczną podstawę zgłoszonego sprzeciwu Wnoszący Sprzeciw wskazał prawo do znaków towarowych, tj.: unijnego znaku towarowego numer EUTM 001456201 (z pierwszeństwem na terenie Polski od 1.05.2004 r.), przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klasy 9, 14 i 37; międzynarodowego znaku graficznego z wyznaczeniem na Polskę, numer IR 1404390 ( z pierwszeństwem do 28.03.2002 r.), z przeznaczeniem do oznaczania towarów z klasy 14; unijnego znaku słowno – graficznego, zarejestrowanego pod numerem EUTM 001455757 (z pierwszeństwem na terenie Polski od 1.05.2004 r.), przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klas 9,14 i 37. Jednocześnie Wnoszący Sprzeciw wskazał, że wskazane przez niego wcześniejsze znaki ze względu na intensywne, wieloletnie używanie i działania marketingowe, uzyskały renomę wśród relewantnych odbiorców na terytorium RP w odniesieniu do towarów takich jak: biżuteria, zegarki, przyrządy do mierzenia czasu wszystkich typów i ich części.
W orzecznictwie sądów europejskich za podstawową przesłankę uznania znaku towarowego za renomowany traktuje się znajomość znaku przez znaczącą część klientów (tak wyrok ETS z dnia 14 września 1999 r. w sprawie General Motors, C - 375/97, wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie El Corte Ingles, T- 8/03 i z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie SPA Finders, T - 67/04, decyzja OHIM z dnia 17 kwietnia 2009 r. Nr 780 256 w sprawie Tosca)". W celu zbadania, czy warunek renomy jest spełniony, należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, przy czym Trybunał w szczególności wskazał na takie kryteria, jak: udział w rynku posiadany przez znak towarowy, intensywność, zasięg geograficzny i okres używania tego znaku, a także wielkość nakładów poniesionych przez przedsiębiorstwo na jego promowanie. Pogląd ten należy podzielić, mając przy tym na uwadze, że obowiązek rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie może być utożsamiany z koniecznością każdorazowego stosowania wszystkich znanych kryteriów oceny. Skutkiem uznania, że znak jest renomowany, jest rozszerzona ochrona tego znaku. Obejmuje ona, oprócz towarów i usług, dla których zgłoszono tenże znak, również wszystkie pozostałe towary czy usługi, co wynika z treści omawianego uregulowania ("zarejestrowanego (...) dla jakichkolwiek towarów"). Zatem znak renomowany może być podstawą do zablokowania rejestracji podobnego późniejszego znaku towarowego, bez względu na to, czy towary/usługi, dla których został zgłoszony znak późniejszy są podobne do towarów/usług objętych tymże zarejestrowanym znakiem renomowanym. Oznacza to, że sfera ochrony znaku renomowanego wykracza poza granice specjalizacji, czyli że dla ochrony znaku renomowanego nie jest wymagane występowanie podobieństwa towarów/usług, jak to ma miejsce w przypadku określonym w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., lecz podobieństwo oznaczeń (por. J. Sitko, tamże, pkt 84; M. Trzebiatowski w: J. Sieńczyło-Chlabicz (red.), Prawo własności Przemysłowej. Komentarz.,C.H.BECK, Warszawa 2020, s.823).
Urząd Patentowy po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, uwzględniwszy przedłożone przez Wnoszącego Sprzeciw dowody, za renomowany uznał wcześniejszy znak towarowy słowno – graficzny nr EUTM 001455757 cieszy się renomą wśród właściwego kręgu odbiorców w odniesieniu do zegarków na rękę. W ocenie Urzędu Patentowego poziom rozpoznawalności i obecność na rynku produktów oznaczonych znakiem słowno-graficznym R. w postaci zegarków na rękę jest na tyle wysoki, iż można mówić o nabyciu renomy przez znak Wnoszącego Sprzeciw w odniesieniu do tych towarów z klasy 14 na polskim rynku przed datą zgłoszenia do rejestracji kwestionowanego znaku, czyli przed dniem 30.09.2021 r.
Natomiast Organ za renomowane nie uznał dwóch pozostałych graficznych znaków wskazanych jako podstawy sprzeciwu: unijnego graficznego znaku towarowego nr EUTM 001456201 oraz międzynarodowego znaku graficznego, z wyznaczeniem na Polskę, nr IR 140390. Zdaniem UP RP znak graficzny w postaci wyłącznie korony w Polsce zaczął pojawiać się w reklamach od około 2016 r., natomiast i w nich w przeważającej większości zauważalne jest również oznaczenie słowno-graficzne R., a samodzielny znak graficzny stanowi niejako tło zegarków przedstawianych na zdjęciach. Znak graficzny w postaci korony właściwie nigdy nie występuje samodzielnie, a raczej jako dodatkowy znak w zestawieniu ze znakiem słowno-graficznym R., a w przypadku wyników rankingów czy badania opinii publicznej, wydaje się, że przede wszystkim wskazują one na oznaczenie słowne/markę R. lub co najwyżej oznaczenie słowno-graficzne. Ponadto Organ powołał się na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z 25 sierpnia 2021 r. (sprawa R 2389/2020-4) i wskazał, że w zasadzie te same dowody były oceniane w postępowaniu przed EUIPO i ostatecznie również uznane za niewykazujące renomy znaku graficznego w postaci korony.
Skarga na decyzję EUIPO z 25 sierpnia 2021 r. została oddalona wyrokiem Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z dnia 18 stycznia 2023 r., sprawa T-726/21.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela ustalenia dokonane przez Organ w zakresie braku wykazania przez Wnoszącego Sprzeciw renomy dla wcześniejszych znaków graficznych w postaci korony. Przedłożone przez Skarżącego dowody co do zasady nie wykazały renomy ww. dwóch znaków graficznych na terenie Polski. Ponadto, na co słusznie zwrócił uwagę Urząd Patentowy element korony w przedstawionych materiałach dowodowych zasadniczo nie był samodzielnym znakiem, co stanowił tło dla znaku słowno – graficznego R. i przy okazji przedstawianych na zdjęciach zegarków. W ocenie Sądu prawidłowego stanowiska Urzędu Patentowego w tym zakresie nie zmienia oświadczenie z dnia 14 lutego 2018 r. Federacji Szwajcarskiego Przemysłu Zegarkowego FH, bowiem ów dokument potwierdza zasadniczo jakość i prestiż zegarków oznaczonych znakiem graficznym korony. W ocenie Sądu dokonując kontroli stanowiska UP RP odmawiającego renomy znakom graficznym Skarżącego: unijnego graficznego znaku towarowego nr EUTM 001456201 oraz międzynarodowego znaku graficznego nr IR 140390, nie sposób również pominąć rozstrzygnięcia EUIPO oraz Sądu, z których wynika brak wykazania renomy dla znaku graficznego w postaci korony. Sąd wyrokiem z dnia 18 stycznia 2023 r. w sprawie T-726/21 oddalił skargę R. ma decyzję Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 25 sierpnia 2021 r. (sprawa R 2389/2020-4).
W związku z powyższym dalsze rozważania dotyczyć będą wyłącznie wcześniejszego renomowanego znaku Wnoszącego Sprzeciw, tj. słowno – graficznego znaku [pic]
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia podobieństwa oznaczeń ww. renomowanego znaku słowno – graficznego R. ze zgłoszonym znakiem słowno – graficznym:
[pic]
I w dalszej kolejności czy używanie zgłoszonego znaku może przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.
W ocenie Organu porównywane znaki słowno – graficzne są podobne w niskim stopniu – na płaszczyźnie znaczeniowej, wizualnej i koncepcyjnej, natomiast w warstwie fonetycznej są to znaki niepodobne (s. 27 Zaskarżonej decyzji). W konsekwencji nie istnieje również ryzyko czerpania nienależnej korzyści przez znak CROWN WEAR z racji renomy znaku wcześniejszego R..
Przeciwnego zdania jest Skarżący, w którego ocenie podmioty takie jak Zgłaszający wykorzystują skojarzenie zachodzące między znakiem a określonymi towarami, do wspomagania sprzedaży swoich produktów. Bowiem do znaku renomowanego chodzi o podobieństwo szczególnego rodzaju, gdyż do jego stwierdzenia wystarczy niebezpieczeństwo, że inny znak może być z nim skojarzony (łączony).
W ocenie Sądu, w zaistniały sporze racje należy przyznać Skarżącemu, bowiem Zaskarżona decyzja narusza w szczególności przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w sposób istotny wpływający na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., zgodnie z którym po rozpatrzeniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.
Jednocześnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 8 ust. 1 lit b rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1), w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego, zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli z powodu identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, identyczności lub podobieństwa towarów lub usług istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej [odbiorców] na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony; prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym.
Natomiast stosownie do art. 8 ust. 5 ww. rozporządzenia Rady, ponadto w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego w rozumieniu ust. 2 zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli jest on identyczny lub podobny do wcześniejszego znaku i jest zarejestrowany dla towarów lub usług, które nie są podobne do tych, dla których wcześniejszy znak jest zarejestrowany, jeżeli, w przypadku wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, cieszy się on renomą we Wspólnocie i, w przypadku wcześniejszego krajowego znaku towarowego, cieszy się on renomą w danym państwie członkowskim i jeżeli używanie bez uzasadnionego powodu tego znaku towarowego przynosiłoby nienależyte korzyści z tego powodu lub byłoby szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy takiego wcześniejszego znaku towarowego [jeżeli używanie bez uzasadnionej przyczyny tego znaku towarowego powodowałoby czerpanie nienależnej korzyści z odróżniającego charakteru lub z renomy wcześniejszego znaku towarowego bądź też działało na ich szkodę].
Rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 154, str. 1 z późn. zm.). Rozporządzenie z dnia 14 czerwca 2017 r. w zakresie art. 8 (względne podstawy odmowy rejestracji) powtarza regulacje uchylonego rozporządzenia.
W związku z powyższym, dla zastosowania art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., jako podstawy, w tym przypadku, uznania za zasadny sprzeciwu wobec zgłoszenia spornego znaku towarowego, niezbędne jest ustalenie istnienia powiązań między późniejszym spornym znakiem towarowym a wcześniejszym renomowanym znakiem towarowym, skutkującym przewidzianymi w powyższym przepisie konsekwencjami w postaci możliwości przyniesienia uprawnionemu nienależnej korzyści lub szkodliwości dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.
Wymaga to ustalenia, że: 1) znak wcześniejszy jest znakiem zarejestrowanym w Urzędzie Patentowym RP lub Urzędzie ds. Własności Intelektualnej UE (EUIPO), 2) znak wcześniejszy jest znakiem renomowanym, 3) znak późniejszy jest znakiem identycznym lub podobnym do renomowanego znaku towarowego, 4) znak późniejszy został zgłoszony dla jakichkolwiek towarów, tzn. towarów identycznych, podobnych oraz niepodobnych do towarów, których dotyczy renomowany znak towarowy, 5) występuje związek (skojarzenie) pomiędzy kolizyjnymi znakami, tzn. późniejszy znak towarowy przywodzi przeciętnemu, właściwie poinformowanemu, dostatecznie uważnemu konsumentowi na myśl wcześniejszy znak towarowy, 6) istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia jednej z form ingerencji w prawo ochronne na renomowany znak towarowy w postaci możliwości przyniesienia uprawnionemu nienależnej korzyści lub szkodliwości dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2019 r. sygn. akt II GSK 1515/17). A zatem ustalenie, że znaki strony skarżącej są znakami renomowanymi oznacza, że mogą one być chronione niezależnie od rodzaju towarów, dla oznaczenia których służą. Znak renomowany podlega bowiem daleko większej ochronie (wyrok NSA z 4 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 715/13).
W judykaturze od lat konsekwentnie przyjmuje się, że w przypadku znaku renomowanego chodzi o podobieństwo szczególnego rodzaju, polegające na niebezpieczeństwie samego skojarzenia z nim innego znaku i to w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, a nie tylko podobnych czy identycznych (tak przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt V CSK 109/08, LEX nr 479328). Podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 marca 2009 r. (sygn. akt V CSK 335/2008, OSNC 2009, Nr 3, poz. 85) wskazał, że: "w odniesieniu do znaku renomowanego chodzi o podobieństwo szczególnego rodzaju, gdyż do jego stwierdzenia wystarczy niebezpieczeństwo, że inny znak może być z nim skojarzony (łączony)." Zdanie SN: "w orzecznictwie wspólnotowym i krajowym stopień podobieństwa znaków jako przesłanka naruszenia znaku renomowanego, jest usytuowany na niskim poziomie, wyznaczonym przez takie określenia jak łączenie, kojarzenie, przywodzenie na myśl. Tak subtelne kryteria prawdopodobieństwa mają zastosowanie tylko do znaków renomowanych." (tak NSA w wyroku z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 2673/16).
Przyjmuje się również, że przeciętny konsument postrzega zwykle znak towarowy jako całość i nie dokonuje analizy jego poszczególnych detali. Podobieństwo znaków ocenia się – co do zasady – według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic, albowiem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne, gdy różnice są dominujące, a zatem podobieństwo nie zachodzi. Natomiast gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd. Trybunał w wyroku z 15.09.2005 r., C-37/03 P (BioID), wskazał, że badając zdolność rejestracyjną znaku towarowego, można wyjść od oceny poszczególnych elementów tego znaku. Uznał, że owszem w przypadku znaku złożonego z kilku elementów należy rozpatrywać znak jako całość, ale nie stoi to na przeszkodzie badaniu po kolei poszczególnych jego elementów.
Nie należy przy tym pomijać porównania elementów oznaczeń tylko dlatego, że są np. mniejsze od innych jego elementów (chyba że są nieistotne) lub nie mają charakteru odróżniającego. Uwzględnienie odróżniającego lub dominującego charakteru elementów jest niezbędne tylko w toku oceny całościowej (wyrok TS z 12.06.2007 r., C-334/05 P, Limoncello, pkt 41 i 42, EU:C:2007:333; wyrok Sądu UE z 13.12.2011 r., T-61/09, Schinken King, pkt 46, EU:T:2011:733).
Także krajowe orzecznictwo konsekwentnie kontynuuje tę linię orzeczniczą. W świetle art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. przedmiotem oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń jest określony znak jako integralna całość, co jest uzasadnione percepcją przeciętnego konsumenta, który zwykle postrzega znak towarowy jako całość i nie bada jego różnych elementów. Jednak nie oznacza to zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku (wyrok WSA w Warszawie z 13.02.2019 r., VI SA/Wa 1676/18).
W orzecznictwie unijnym jako standard przyjęto szczegółowe porównywanie przeciwstawionych znaków na trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej (wyroki Sądu UE z 20.11.2007 r., T-149/06, CASTELLANI, EU:T:2007:350, pkt 52, oraz z 10.12.2008 r., T-290/07, MIP Metro, METRONIA, EU:T:2008:562, pkt 44). Jednakże ocenę znaku na każdej z tych płaszczyzn należy oprzeć na całościowym wrażeniu, jakie znaki te wywierają, ze szczególnym uwzględnieniem ich elementów odróżniających i dominujących (pkt 23 wyroku SABEL, pkt 25 wyroku w sprawie Lloyd). Nawet wówczas, jeżeli podobieństwo występuje wyłącznie na jednej z trzech płaszczyzn, oznaczenia mogą być podobne (wyrok Sądu UE z 2.12.2009 r., T‐ 434/07, Volvo, EU:T:2009:480, pkt 50–53).
Orzecznictwo krajowe konsekwentnie uwzględnia orzecznictwo europejskie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przy porównywaniu znaków towarowych należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane znaki wywierają na odbiorcy, dla którego decydujące znaczenie mają elementy dominujące występujące w porównywanych znakach i jeżeli elementem dominującym są ich cechy wspólne, to podobieństwo stwarza ryzyko konfuzji w znaczeniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. [przepis uchylony]. Porównania należy dokonać poprzez analizę danych znaków towarowych postrzeganych każdy jako całość, co nie oznacza, że całościowe wrażenie pozostawione przez złożony znak towarowy w pamięci właściwego kręgu odbiorców nie może w niektórych przypadkach zostać zdominowane przez jeden lub kilka z jego składników (wyroki NSA z 25.052017 r., II GSK 2512/15, oraz z 22.03.2017 r., II GSK 2506/15).
Odnośnie znaków kombinowanych z elementem słownym, w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że głównym wyróżnikiem w praktyce oznaczanych towarów lub usług jest – co do zasady – słowo (a nie grafika, czy też forma towaru). Właśnie na podstawie elementu słownego odbiorcy zazwyczaj zapamiętują znak towarowy i oznaczany towar (usługę). W tej sytuacji, w stwierdzeniu kolizji kombinowanych znaków towarowych, z których co najmniej jeden zawiera element słowny, ważną rolę pełni zasada dominującego znaczenia elementów słownych. Ta zasada, wielokrotnie akcentowana w orzecznictwie, oznacza, że zbieżność (podobieństwo) elementów słownych znaków kombinowanych stanowi silną wskazówkę za potwierdzeniem kolizji znaków (wyrok SN z 1.02.2001 r., I CKN 1128/98, OSNC 2001/9, poz. 136; wyrok Sądu UE z 14.10.2003 r., T-292/01, Philips, BASS, EU:T:2003:264).
Należy także wskazać, że przy ocenie podobieństwa znaków kombinowanych z elementem słownym przyjmuje się zasadę dominującego znaczenia elementów słownych, ze względu na to, że właśnie na podstawie elementu słownego odbiorcy zazwyczaj zapamiętują znak towarowy i oznaczany towar (usługę). Jednakże zasada ta nie znosi obowiązku całościowej oceny porównywanych znaków pod kątem ogólnego wrażenia wywieranego przez dane oznaczenia przy uwzględnieniu ich wszystkich elementów, zarówno słownych, jak i graficznych (wyrok NSA z 27.07.2017 r., II GSK 3310/15, LEX nr 2364661).
Niezależnie od powyższego uznać należy, że elementy słowne nie powinny raczej decydować o kierunku oceny kolizji znaków kombinowanych, jeśli te elementy są jednoznacznie podporządkowane elementowi graficznemu. Dotyczy do zwłaszcza sytuacji, gdy element słowny "podkreśla" element graficzny w płaszczyźnie znaczeniowej lub wizualnie akcentuje element graficzny (wyroki WSA z 4.01.2017 r., VI SA/Wa 1326/16 oraz z 13.06.2017 r., VI SA/Wa 1720/16).
W przypadku porównywania znaków słowno-graficznych płaszczyzna wizualna będzie sprowadzała się zatem do porównania elementów słownych i elementów graficznych (budowy całego znaku), płaszczyzna fonetyczna – do porównania elementów słownych, płaszczyzna koncepcyjna – do znaczenia elementów słownych lub znaczenia grafiki (tzn. do czego odnosi się grafika), ale zawsze przez pryzmat ogólnego wrażenia jakie wywołują znaki wśród odbiorców towarów (usług) sygnowanych tymi znakami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że grafika nie jest wyłącznie dodatkiem bez znaczenia w znaku słowno-graficznym, dlatego znak mieszany należy oceniać w całości, a nie wyłącznie przez jeden z jego elementów, którym jest słowo, że nie można z góry zakładać, iż w przypadku znaków słowno-graficznych element słowny ma charakter decydujący, z uwagi na jego łatwość zapamiętywania i komunikowania (wyrok z 20.02.2007 r., II GSK 247/06, LEX nr 321315).
Przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy przede wszystkim uwzględniać ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. W wyroku C-361/04 P. Ruiz-Picasso przeciwko OHIM ETS stwierdził, że różnice koncepcyjne mogą neutralizować w określonych okolicznościach podobieństwa danych oznaczeń pod względem wizualnym i fonetycznym. Taka neutralizacja wymaga jednak, aby przynajmniej jedno ze spornych oznaczeń posiadało z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców jasne i określone znaczenie, tak że odbiorcy ci są w stanie uchwycić je w sposób natychmiastowy. W orzeczeniu T-7/04 Shaker di L.Laudato & C. Sas przeciwko OHIM Sąd Pierwszej Instancji uznał w szczególności, że wyraz "limoncello" ma wyraźnie mniej uderzający efekt wizualny oraz rozmiar niż talerz ozdobiony cytrynami występujący w zgłoszonym znaku towarowym, przez co uznał, że składnikiem dominującym jest ów talerz, nie zaś element słowny "limoncello".
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że dokonana przez UP RP ocena spornych znaków nie obejmuje budowy całego znaku – jego koncepcji oraz możliwości skojarzenia z wcześniejszym renomowanym znakiem słowno – graficznym R.. Taka analiza przełożyła się na wyciagnięcie przez UP RP błędnych wniosków mających wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny prawidłowego zastosowania normy z art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. oraz wytycznych wynikających w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2019 r. sygn. akt II GSK 1515/17, Sąd w składzie rozpoznającym wskazuje, że w niniejszej sprawie nie są sporne przesłanki wymienione w pkt 1, 2 i 4.
Znak słowno – graficzny R. jest znakiem zarejestrowanym pod numerem EUTM 001455757, z pierwszeństwem na terenie Polski od 1 maja 2004 r. i został zgłoszony w klasie 14: zegarki.
Urząd Patentowy prawidłowo również uznał, że Wnoszący Sprzeciw wykazał, iż przeciwstawiony znak uzyskał renomę na terenie Polski. Biorąc bowiem pod uwagę wszystkie istotne kryteria, w szczególności długotrwałą (od 2002 r.) obecność słowno-graficznego znaku na polskim rynku oraz częsty i regularny kontakt odbiorców z tym znakiem poprzez różnego rodzaju publikacje i reklamę, Wnoszący Sprzeciw wykazał, iż wcześniejszy znak towarowy słowno-graficzny R. cieszy się renomą wśród właściwego kręgu odbiorców w odniesieniu do zegarków na rękę. Tym samym można mówić o nabyciu renomy przez znak Wnoszącego Sprzeciw w odniesieniu do tych towarów z klasy 14 na polskim rynku przed datą zgłoszenia do rejestracji kwestionowanego znaku, czyli przed dniem 30.09.2021 r.
Poza sporem jest również, iż Uczestnik dokonał zgłoszenia spornego znaku dla towarów niepodobnych do towarów, których dotyczy renomowany znak towarowy.
Sporne w niniejszej sprawie są przesłanki wskazane w pkt 3, 5 i 6, a więc sporna jest ocena podobieństwa porównywanych znaków towarowych oraz ocena ingerencji spornego znaku towarowego w prawo ochronne na renomowany przeciwstawiony znak towarowy, dokonana przez UP RP.
Przechodząc do oceny dokonanej przez Urząd Patentowy analizy przeciwstawionych znaków w zakresie podobieństwa lub identyczności znaków, Organ winien mieć na uwadze, iż znak wcześniejszy jest znakiem renomowanym, którym z woli ustawodawcy została przyznana szersza ochrona. Przejawia się ona w szczególności w tym, iż jest ona niezależna od identyczności lub podobieństwa towarów objętych kolizyjnymi znakami. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w takim duchu powinna być poprowadzona przez Organ analiza, przy czym ów analiza nie może być na zasadzie jedno czy dwu zdaniowego podsumowania, iż znaki na płaszczyźnie koncepcyjnej są do siebie podobne w niskim stopniu. Analiza musi być pogłębiona, a jej przebieg oraz wzięte pod uwagę okoliczności powinny wynikać z uzasadnienia decyzji, umożliwiającej sądowi kontrolującemu decyzję dokonania jej oceny. W ocenie Sądu przyjęta przez Zgłaszającego koncepcja zbudowania spornego znaku ma o tyle znaczenie, iż w warstwie wizualnej znak renomowany i znak późniejszy są do siebie podobne. W związku z czym należy zgodzić się ze Skarżącym, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi skojarzenie, iż sygnowane znakiem zgłoszonym towary mogą pochodzić od jednego przedsiębiorcy.
Odnośnie możliwości skojarzenia przeciwstawionych znaków towarowych wielokrotnie wypowiadała się w tym zakresie judykatura unijna. W wyroku Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie C-603/14 P. El Corte Inglés, SA przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) zostało wskazane, iż z orzecznictwa Trybunału, a w szczególności z pkt 72–78 wyroku Intra-Presse/Golden Balls (C‑581/13 P i C‑582/13 P, EU:C:2014:2387), wynika bowiem, że inaczej niż w przypadku art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, w przypadku art. 8 ust. 5 tego aktu wymagany jest jedynie nieznaczny stopień podobieństwa kolidujących ze sobą oznaczeń. W konsekwencji, skoro w niniejszej sprawie Sąd przyznał istnienie, choćby nieznacznego, podobieństwa konceptualnego między kolidującymi ze sobą oznaczeniami, to błędem było to, że sąd ten nie zbadał, czy z powodu wystąpienia innych istotnych czynników, takich jak powszechna znajomość lub renomę wcześniejszych znaków towarowych, ten nieznaczny stopień podobieństwa konceptualnego nie jest mimo wszystko wystarczający do tego, by zainteresowany krąg odbiorców dostrzegł związek pomiędzy omawianymi oznaczeniami. Skoro art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009 ogranicza się do ustanowienia wymogu, by istniejące podobieństwo było w stanie sprawić, że zainteresowany krąg odbiorców nie tyle pomyli kolidujące ze sobą oznaczenia, co je skojarzy, czyli dostrzeże między nimi związek, to należy z tego wywieść, że przewidziana przez ten przepis ochrona, z której korzystają renomowane znaki towarowe, może zostać zastosowana, nawet jeśli kolidujące ze sobą oznaczenia wykazują niższy stopień podobieństwa (zob. analogicznie wyroki: Adidas-Salomon i Adidas Benelux, C‑408/01, EU:C:2003:582, pkt 27, 29, 31; a także Intel Corporation, C‑252/07, EU:C:2008:655, pkt 57, 58, 66).
Z powyższego wynika, że w przypadku gdy badanie przesłanek zastosowania art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 wykaże pewne podobieństwo kolidujących ze sobą oznaczeń, zadaniem Sądu – w celu ustalenia tym razem, czy zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 8 ust. 5 tego rozporządzenia – jest sprawdzenie, czy ze względu na zaistnienie innych istotnych czynników takich jak powszechna znajomość lub renoma wcześniejszego znaku towarowego zainteresowany krąg odbiorców będzie w stanie dostrzec między tymi oznaczeniami związek (zob. podobnie wyrok Intra-Presse/Golden Balls, C‑581/13 P i C‑582/13 P, EU:C:2014:2387, pkt 73).
W zaskarżonej decyzji (s. 26-27) Organ dokonał oceny podobieństwa spornych znaków w warstwie wizualnej, dochodząc do przekonania, iż w znaku zgłoszonym nie wyróżnia się elementu dominującego, znak ten odbierany będzie wizualnie jako całość słowno-graficzna, natomiast w znaku wcześniejszym w odbiorze wizualnym to słowo R. stanowi element dominujący. Ponadto Organ stwierdził, że porównując powyższe znaki w warstwie wizualnej, to oznaczenia te są podobne w niskim stopniu. Podobieństwo wynika z występującego w obu znakach podobnego elementu graficznego - korony o pięciu wypustkach zakończonych kropkami, która ponadto w obu znakach umieszczona została tak samo, czyli nad warstwą słowną znaków. (...) Niewątpliwie w obu znakach wspólny element graficzny w postaci korony jest zauważalny, natomiast jest to, jak to już wyjaśniono wcześniej, co do zasady element wykorzystywany w znakach towarowych, posiadający słaby charakter odróżniający. Ponadto w znaku wcześniejszym ten element wspólny nie stanowi elementu dominującego, którym to elementem jest słowo R..
Sąd nie aprobuje dokonanej przez Urząd Patentowy oceny. Została ona bowiem dokonana bez uwzględnienia istotnych okoliczności (koncepcji budowy znaku), która może rodzić skojarzenie w zakresie pochodzenia towarów od Skarżącego lub co najmniej firmowania tych towarów przez R..
W pierwszej kolejności należy zauważyć, co już zostało wcześniej wskazane, że w przypadku znaków kombinowanych elementy słowne nie powinny decydować o kierunku oceny kolizji tych znaków. W szczególności w sytuacji, gdy element słowny podkreśla (akcentuje) element graficzny w płaszczyźnie znaczeniowej lub wizualnej. W sprawie niniejszej UP RP dokonując analizy słów CROWN WEAR ustalił, iż oznaczają one odpowiednio "korona" oraz "nosić". Dokonując zatem tłumaczenia na język polski, uwzględniając poprawność gramatyczną, oznaczać to będzie "nosić koronę". Tym samym warstwa słowna, która jak zauważył Organ zajmująca ok. 1/4 całego prostokąta jednoznacznie referuje do elementu graficznego zgłoszonego znaku, tj. korony. W ocenie Sądu, abstrahując od ustalonej przez Organ zdolności odróżniającej korony w ogóle, to owo jednoznaczne podkreślenie warstwy słownej korony powinno zwrócić uwagę Urzędu Patentowego, a ocena tego aspektu powinna zostać odzwierciedlona w uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji. Po drugie, dokonując oceny znaku graficznego korony, przez pryzmat ogólnej koncepcji budowy znaku zgłoszonego Sąd w składzie rozpoznającym dostrzega pewien niedostatek w uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji, przechodzącą w niespójność przyjętych przez Organ kryteriów oceny przeciwstawionych znaków. I tak, oceniając znak wcześniejszy Organ stwierdził, że słowo R. zajmuje 2/3 powierzchni znaku, a nad nim jest umieszczona korona. Zdaniem Organu to słowo R. jest dominujące. Dokonując tych samych procesów ocennych wobec znaku zgłoszonego UP RP uznał, iż proporcje znaku graficznego do warstwy słownej wynoszą 3/4 do 1/4 i jednocześnie Organ w znaku zgłoszonym nie wyróżnił elementu dominującego. Zgodnie z definicją słownikową "dominować" – oznacza przewyższać pod względem znaczenia, siły, wielkości lub ilości https://wsjp.pl/haslo/podglad/4434/dominowac. Skoro Organ z jednej strony uznaje, iż element graficzny jest 3 razy większy od elementu słownego i jednocześnie stwierdza, iż znak zgłoszony nie zawiera elementu dominującego, to winno to zostać należycie uzasadnione. Przede wszystkim Organ winien wskazać na podstawie jakich kryteriów wywodzi tak daleko idące wnioski. W przeciwnym razie ustalenia Organu w tym zakresie uznać należy za subiektywne.
Po trzecie zdaniem Sądu, Organ dokonując analizy spornych znaków przyjął, iż w warstwie wizualnej i koncepcyjnej podobne są w niskim stopniu. Sąd nie zgadza się z takim stanowiskiem Organu. Jak wynika z uzasadnienia Zaskarżonej decyzji (s. 26) (...) Nad słowem umieszczono koronę z pięcioma wypustkami, każda zakończona kropką. Dół korony widać niejako z perspektywy, przez co ma on kształt owalny (...). Sąd zauważa, iż przyjęta koncepcja budowy korony w znaku zgłoszonym prowadzi skojarzenie z koroną znaku wcześniejszego. Ilość wypustek oraz zwieńczenie ich kropkami (kulami), a nadto "przecięcie" białej korony czarnym paskiem powoduje wrażenie jakby korona również była widziana z perspektywy.
Mając wyżej dokonaną analizę Sąd w składzie rozpoznającym wskazuje, iż dokonana przez Organ analiza przeciwstawionych znaków nie uwzględnia przypisanej znakom renomowanym szczególnej ochrony. Skoro poza sporem stron jest, iż znak słowno – graficzny R. jest znakiem renomowanym, tym samym przysługuje mu szczególna ochrona. Zatem w przypadku znaków renomowanych do uznania sprzeciwu za zasadny wystarczy stwierdzenie, że w analizowanym przypadku może dojść do niebezpieczeństwa skojarzenia ze znakiem renomowanym innego znaki i to w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, a nie tylko podobnych czy identycznych. W ocenie Sądu słusznie zatem Skarżący podnosi w skardze owe okoliczności, powołując się przy tym na utrwalone w tym zakresie orzecznictwo (s. 17-18 skargi). Niebezpieczeństwo skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem R. przywodzić może tym samym w odczuciu odbiorcy oferowanych usług iż marka CROWN WEAR jest kojarzone z marką R., a tym samym oferuje produkty wysokiej jakości i luksusowe. Sąd w tym przypadku w żadnej mierze nie kwestionuje, iż Zgłaszający może oferować produkty wysokiej jakości, cenione wśród docelowej grupy odbiorców. Problemem jest tutaj de facto istota sporu między stronami, tj. że produkty Zgłaszającego, przez pryzmat zgłoszonego znaku, będą kojarzone i łączone z marką R., cieszących się renomą. W ocenie Sądu dokonana przez Organ analiza nie spełnia wymaganych w takich przypadkach kryteriów. Powtórzyć bowiem należy, że w odniesieniu do znaku renomowanego chodzi o podobieństwo szczególnego rodzaju, gdyż do jego stwierdzenia wystarczy niebezpieczeństwo, że inny znak może być z nim skojarzony (łączony). W orzecznictwie wspólnotowym i krajowym stopień podobieństwa znaków jako przesłanka naruszenia znaku renomowanego, jest usytuowany na niskim poziomie, wyznaczonym przez takie określenia jak łączenie, kojarzenie, przywodzenie na myśl. Tak subtelne kryteria prawdopodobieństwa maja zastosowanie tylko do znaków renomowanych (por. wyrok NSA z 30 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 475/20).
W orzecznictwie przyjmuje się również, że działanie na szkodę charakteru odróżniającego znaku towarowego renomowanego występuje wtedy, gdy zdolność tego znaku do identyfikowania towarów lub usług, dla których został zarejestrowany i jest używany, jako pochodzących od właściciela tego znaku, jest osłabiona ze względu na to, że osoba trzecia, używając identycznego lub podobnego oznaczenia, przyczynia się od rozmycia tożsamości znaku towarowego i jego wizerunku w oczach odbiorców. Ma to miejsce zwłaszcza wówczas, gdy znak towarowy przestaje wywoływać bezpośrednie skojarzenie z towarami lub usługami, dla których został zarejestrowany (wyrok ETS z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt C-487/07). Ponadto Trybunał Sprawiedliwości uznał, ze art. 4 ust. 4 lit. a dyrektywy 89/104 należy interpretować w ten sposób, iż "przedstawienie dowodu na okoliczność, że używanie późniejszego znaku towarowego działa lub może działać na szkodę charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego, wymaga wykazania zmiany rynkowego zachowania przeciętnego konsumenta towarów lub usług, dla których wcześniejszy znak towarowy jest zarejestrowany, będącej konsekwencją używania późniejszego znaku towarowego lub dużego prawdopodobieństwa, że taka zmiana nastąpi w przyszłości. Na potrzeby dokonania oceny, czy używanie późniejszego znaku towarowego działa lub może działać na szkodę charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego, nie ma natomiast znaczenia, czy uprawniony do późniejszego znaku towarowego czerpie handlowe korzyści z charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku" (wyrok ETS z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt C-252/07). Należy zauważyć, że z działaniem na szkodę renomy znaku towarowego mamy do czynienia, gdy towary, dla których osoba trzecia używa oznaczenia podobnego do znaku renomowanego lub identycznego z nim, są postrzegane przez odbiorców w taki sposób, że zmniejsza się atrakcyjność tego znaku renomowanego. Wspomniane skutki używania znaku przez osobę trzecią mogą wystąpić przede wszystkim wtedy, gdy oferowane przez nią towary lub usługi posiadają cechy lub właściwości mogące wywierać negatywny wpływ na wizerunek znaku towarowego renomowanego (wyrok ETS z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt C-487/07). Najczęściej sytuacja taka będzie występować, gdy towary oferowane przez osobę trzecią są gorszej jakości w porównaniu z tymi oferowanymi pod znakiem renomowanym. W wyroku ETS z 18 czerwca 2007 r. w sprawie C-478/07 L. SA i inni przeciwko B. NV i inni Trybunał wskazał, iż odnoszenie korzyści z używania oznaczenia podobnego do renomowanego znaku towarowego stanowi czerpanie nienależnej korzyści z charakteru odróżniającego lub renomy tego znaku, jeżeli osoba trzecia próbuje w ten sposób działać w cieniu renomowanego znaku towarowego w celu skorzystania z jego atrakcyjności, reputacji i prestiżu oraz wykorzystać, bez żadnej rekompensaty finansowej, wysiłek handlowy włożony przez właściciela znaku towarowego w wykreowanie i utrzymanie jego wizerunku.
W Zaskarżonej decyzji (s. 27) Organ trafnie stwierdził, że treść semantyczna jest tym, co znak ten oznacza, jakie skojarzenia budzi, a w przypadku elementów graficznych, to co przedstawia. Z powyższego wynika zatem, że znakom towarowym można przypisać pewną treść semantyczną nie tylko w sytuacji, gdy mają ściśle określone znaczenie, ale także wówczas, gdy budzą określone skojarzenia. Z ogólnej oceny wyprowadził jednak wadliwe wnioski (lub co najmniej) nienależycie je uzasadnił, iż w przypadku spornych znaków, przy ustaleniu że znak wcześniejszy jest renomowany, nie zostały spełnione przesłanki z art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. W ocenie Sądu dokonując oceny przeciwstawionych znaków zasadne jest wzięcie pod uwagę i zbadanie związku pomiędzy kolidującymi znakami, czego UP RP nie wziął pod uwagę. Zasadny jest zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p.
Za zasadny Sąd uznaje również zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie pewnej sprzeczności uzasadnienia w zakresie elementów dominujących (lub ich braku) spornych znaków. Sąd zgadza się w tym zakresie z wywodami skargi, iż tak sporządzone uzasadnienie jest niespójne, bowiem nie sposób wywieść jakimi kryteriami kierował się Organ. Ponadto Sąd stwierdza, iż kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy motywy identyczności lub podobieństwa porównywanych znaków cechuje pewien deficyt w części motywacyjnej Zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie Organu w istotnych kwestiach zasadniczo nie jest poparte gruntowną analizą odwołująca się do dowodów zgromadzonych w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, ponownie rozpatrując sprawę Urząd Patentowy oceni czy pomiędzy kolidującymi znakami zachodzi związek na tyle istotny iż znak późniejszy CROWN WEAR wśród relewantnej grupy odbiorców będzie przywodził skojarzenie sprowadzające się do powiązania ze znakiem renomowanym R.. Ponownej oceny Organ dokona mając na względzie szczególną ochronę przyznaną znakom renomowanym. Organ dokona całościowej analizy znaku zgłoszonego w kontekście jego warstwy słownej i graficznej. Na podstawie tak przeprowadzonej analizy raz jeszcze oceni czy pomiędzy kolidującymi znakami zachodzi związek (skojarzenie) przywodzące przeciętnemu, właściwie poinformowanemu, dostatecznie uważnemu konsumentowi na myśl wcześniejszy znak towarowy. Końcowo oceni czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., będącego podstawą wniesienia sprzeciwu.
Z uwagi na okoliczności wskazane na wstępie rozważań dokonanych przez Sąd w zakresie braku wykazania renomy znaków graficznych korony, tj.: unijnego graficznego znaku towarowego nr EUTM 001456201 oraz międzynarodowego znaku graficznego nr IR 140390, za niezasadne uznaje zarzuty skargi w tym zakresie.
Z tych względów Sąd w pkt 1 sentencji orzekł po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął (pkt 2 wyroku), na podstawie art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Wszystkie wyroki krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .